گریم لان چینی در نقش شبح اپرا به قدری ترسناک بود که
تمامی تصاویر تبلیغاتی فیلم پیش از آغاز اکران جمع‌آوری شدند
اتفاقی که باعث شد بچه‌ها دسته‌دسته برای تماشای فیلم صف بکشند
مشتاق، ولی در عین حال مضطرب چرا که تا اون زمان چنین چیزی ندیده بودند
ادوارد ماونتین از کسانی‌ست که فیلم را در کودکی
و در زمان اکران اولیه‌اش در سال 1925 تماشا کرده
صحنه‌ای تو فیلم بود که
مری فیلبین، ماسکِ روی صورت شبح رو بر می‌داشت و
یک دفعه همه‌ی صحنه پُر می‌شد از این چهره‌ی وحشتناک
بار اول که رفتم فیلم رو ببینم
چیزی نمونده بود که از سالن سینما فرار کنم
بعدش با دوستم راسی مک‌کورد مجدد برگشتم و یه‌بار دیگه فیلم رو دیدم
و شروع کردم حس و حال صحنه‌ی معروف فیلم رو برای راسی تعریف کردن
اون نشسته بود روی صندلی و هر دو منتظر بودیم
بعدش پرسید چقدر دیگه مونده به اون صحنه برسه؟
چقدر؟ داره می‌رسه؟ چقدر مونده؟
و درست لحظه‌ای که می‌خواست اون لحظه نمایان بشه راسی گفت
«باید برم مامانم رو ببینم» و سالن رو ترک کرد
لان چینی بی‌تردید مردم رو می‌ترسوند
برای خودش نابغه‌ای بود
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
«لان چینی: مرد هزار چهره»
راوی: کنت برانا
بهترین توصیف برای
معرفی لان چینی
اینه که بگیم او به واسطۀ نقش‌آفرینی‌هایش باعث پالایش روانی مخاطب خودش می‌شد
او موفق شده بود به ناخودآگاهِ جسم ما ورود کنه
چینی موفق شده بود برخی از ترس‌های نهان ما آدم‌ها رو
شناسایی کنه و بر روی پرده به نمایش بگذاره
به این امید به دیدن فیلم‌هاش می‌رفتیم که از شدت ترس سکته کنیم
و خب، اون اکثر مواقع در این زمینه موفق بود
همیشه سعی می‌کردیم صندلی ردیف جلو رو بگیریم
این‌جوری تصویر رو بزرگ‌تر می‌دیدیم و بیشتر می‌ترسیدیم
با چینی که وقت می‌گذروندی همیشه بگوبخند جریان داشت
فکر می‌کنم مردم این روزها این نکته رو فراموش کردن
چون فقط صحبت از «هیولا»هایی که بازی کرد و
گریم‌های ترسناکش می‌کنن
اما واقعیت اینه که اون از نظر من مردی شاد و خوشبخت بود
«گوژپشت نوتردام»
با اون گریم فوق‌العاده‌اش و
فیزیک و سر و شکلی که داشت من رو یاد رقاص‌ها می‌انداخت
و با حرکات موزون گام برمی‌داشت
چینی بی‌نظیر بود و تازه گریم نقش‌ها رو هم خودش انجام می‌داد
معتقدم اگر زنده می‌موند
نقش (هیولای) فرانکنشتاین و
دراکولا و دکتر جکیل و آقای هاید رو هم بازی می‌کرد
مسئله اینه که چینی چیزی فراتر از یک گریمور ساده بود
او بازیگری بود با قدرتی مثال‌زدنی در نمایش
احساسات و بیانگری در حیطۀ اجرا
هیچ‌وقت تمجید و ستایشی که برازنده
و در حد و اندازۀ او باشه، ندید
کارنامۀ هُنریِ چینی فکر و ذهن یک گریمور دیگر را هم به شدت درگیر کرده است
سه جلد کتاب توسط یکی از
متخصصان هنر گریم در هالیوود دربارۀ چینی نوشته شده است
این نویسنده، مایکل اف. بِلیک، بیست و پنج سال صرف نوشتن این کتاب‌ها کرده است
اولین تجربه‌ای که از دیدن چینی داشتم مربوط می‌شه به
نسخۀ رنگ و رو رفته‌ای از «سایه‌ها» که از تلویزیون ملی پخش شد
اون زمان دوازده سال داشتم
چینی به طریقی تونست توسط اون واژۀ شگفت‌انگیزی
که بهش کاریزما و شیمیِ بازیگر در مقابل دوربین می‌گیم
خودش رو تو دل من جا کنه
شگفت‌انگیزه که این روزها مردم چینی رو فقط به عنوان
یک بازیگر فیلم‌های ترسناک به یاد می‌آرن
چنین چیزی واقعیت نداره
او می‌تونست هر نقشی رو بازی کنه
چینی اولین کاراکتر-اکتور هالیوود بود
«ببین، از من کله‌خر تر تو این‌جا پیدا نمی‌شه»
«ولی نه، تو مثل این‌که دست منو هم از پشت بستی»
چینی چنان عمق و جانی به نقش‌ها می‌داد و
شخصیت‌ها رو جوری بازی می‌کرد
که فیلم‌هاش از ملودرام صرف فاصله می‌گرفتند
در فیلم «شوک» صحنه‌ای وجود داره
که نشسته تو ویلچر و
داره به این فکر می‌کنه که نکنه به دوست‌دخترش آسیب زده باشه
دختره رو دارن می‌برن
و به قدری غم و اندوه در
چهرۀ چینی می‌بینیم که
نیازی به گفتن هیچ کلمۀ اضافه‌ای نیست
با چهره‌اش اندوه، پشیمانی و ترحم رو به ما نشون می‌ده
بعد از دیدن این صحنه نگاه من به هر معلولی، هر محنت‌زده‌ای
تغییر کرد و اون‌ها برام عزیز شدن و این به خاطر بازیِ لان چینی بود
به نظرم تو این نقش تلاش می‌کرد
نشون بده هرچقدر هم یک آدم بد باشه
هرچقدر هم شرور باشه
در نهایت مقداری نیکوصفتی در اون آدم پیدا می‌شه
یکی، دو تا از نقش‌آفرینی‌هاش شاید الان
کمی کهنه به نظر برسه
اما اکثرشون مثل بازی‌های بوگارت واقع‌گرایانه هستند
این دو بازیگر به لحاظ چهره هم شبیه هستند
اما در نهایت چینی رو به عنوان
کسی که مردم رو می‌ترسوند به یاد می‌آورند
اگر مراقب نباشی
لان چینی می‌آد و می‌گیرتت
کلرادو اسپرینگز این روزها یک شهر صنعتی مدرن به حساب می‌آد
با جمعیتی سیصد هزار نفری
روزی که «لئونیداس چِینی» در سال 1883 در این مکان متولد شد
فقط شش هزار نفر ساکن اینجا بودند
در همین شهر معدنی سرزنده بود که پدربزرگ او
مدرسه‌ای مخصوص ناشنوایان تأسیس کرد
این مدرسه هنوز مشغول به کار است
پدر و مادر چینی کر و لال بودند
پدرش فرانک با مادرش اِما
زمانی که مشغول به کار در مدرسه بود آشنا شد
و آن‌ها ازدواج کردند و همان‌جا ساکن شدند
سال‌ها بعد زمانی که فرانک چینی به لس‌آنجلس نقل‌مکان کرد
ساکن خانه‌ای روبروی مالکوم سباستین شد
بازیگر کودک فیلم‌های کمدی صامت
لان چینی عادت داشت به استودیو برود و مالکوم را
موقع کار تماشا کند چرا که مالکوم با
با نامادریِ چینی، زنی به نام کورا که او هم کر و لال بود، دوستانه رفتار می‌کرد
از اینکه مادرش رو ببینم خوشم می‌اومد
زمانی شروع کردم به سر زدن به او که
بقیه بچه‌ها جرأت این‌کار رو نداشتن
از نامادری لان می‌ترسیدن
می‌دونی اون یه‌جورایی ببخشید که این‌طور می‌گم
هیولا بود
و بچه‌ها اون دور و بر می‌ایستادن و
از کنار درخت‌ها به اون نگاه می‌کردن
و از این‌جور چیزها
من کنجکاو بودم
رفتم دم ورودی خونه‌شون
نامادری‌اش رفت داخل و
با یک شیرینی برگشت
خیلی وقت‌ها پیش می‌اومد که چینی هم اونجا بود و
و با ما شیرینی می‌خورد و
و همین باعث شد گرم بگیریم و اونم بیاد استودیو دیدن من
چون برای نامادری‌اش احترام قائل بودم
لان چینی همیشه گفته است که
کودکی به شدت شادی داشته
اما او دوران سختی را سپری کرده
خب، بخش اول زندگی‌اش
تا او‌ن‌جایی که من می‌دونم
مربوط می‌شد به مشکلاتی که از خانواده به ارث برده بود
چینی چند سال اول
زندگی‌اش به کل حرف نمی‌زد
دلیلش هم این بود که در دنیایی خاموش بزرگ شده بود
چون بچه‌ها
مشکل و مصیبتی از بابت
شنوایی نداشتند
به همین خاطر تنها صدایی که تو خونه می‌پیچید، مربوط می‌شد به بچه‌ها
والدین اون‌ها ساکت بودند
تحصیلات چینی در مدرسۀ لینکلن
وقتی فقط نُه سال داشت نیمه‌تمام ماند
مادرش مریض شد
خانوادۀ چینی در خانه‌ای در
خیابان بی‌جو غربی زندگی می‌کردند
و لان باید از خواهر و برادرش
و البته بیش از همه مادرش، نگهداری می‌کرد
مادرش رماتیسم داشت و
نه تنها به بستر افتاده بود، بلکه
دیگه از دستانش هم نمی‌تونست برای زبان اشاره استفاده کنه
بنابراین تنها راه ارتباطی اون‌ها چشم‌هاشون بود
بزرگ شدن در خانواده‌ای ناشنوا احتمالاً
بهترین زمینۀ تمرین برای چینی رو فراهم کرده است
همان‌طور که ناشنوایان می‌گویند او «چهره‌ای به سان ناشنوایان» داشت
از همۀ بدن خودت، از چهره‌ات
از دست‌هات
بهره می‌گیری تا با دیگران ارتباط برقرار کنی
چون نه می‌تونی بشنوی و نه می‌تونی حرف بزنی
برادرش در سالن اپرا
دستیار صحنه بود و لان هم
در سال 1902 به او پیوست
همین‌جا بود که برای اولین‌بار
بازیگری را آغاز کرد
«به عنوان یک کمدین، مسحورکننده است»
اولین نقدی بود که دریافت کرد نقدی که از رقصیدن او هم تمجید کرده بود
او نمایش‌های یک‌شبه در ایالت‌های غرب‌میانه اجرا می‌کرد
سال 1905 به اوکلاهما رسید و
با خوانندۀ پانزده ساله‌ای آشنا شد که
برای تست آمده بود و بعدها تبدیل به همسر چینی شد
کلیوا کریتون در اصل می‌خواست رقاص شود اما
نمی‌توانست برقصد
و چینی تمام تلاش خود را برای آموزش او کرد
آن‌ها دو نفری به اجرای برنامه پرداختند
پس از اندکی
مجبور شدند به اوکلاهما برگردند
چرا که کلیوا حامله شده بود
و این‌طوری بود که پدربزرگ من
کسی که
مردم او را با نام «لان چینی جونیور» می‌شناسند
اما اسم اصلی‌اش کریتون چینی است
ده فوریۀ 1906 به دنیا آمد
رسماً یک مُرده به دنیا اومدم مرده‌ای که از شدت فشار سیاه شده بود
پدرم موقع زایمان نقش قابله رو داشت
مادر بیچاره‌ام من رو هفت‌ماهه زائید
پدرم نمی‌دونست چیکار باید کنه
من رو برداشت برد بیرون
توجه کنید که داریم دربارۀ ماه فوریه حرف می‌زنیم
و هوا در اکلاهما در این فصل بی‌نهایت سرده
من رو برد بیرون و
کنار دریاچه و یخ رو شکست
من رو گذاشت زیر یخ‌های دریاچه و همین باعث شد به زندگی برگردم
تا زمانی که بچه قدرت جسمانی کافی را پیدا کند
چینی شغلی در در مغازۀ مبل‌فروشی پیدا کرد
و پس از مدتی به صحنۀ تئاتر برگشت
اون‌ها برای اجرای تورهای نمایشی دور کشور عازم می‌شدند و
گاهی به دلیل نبود مخاطب، چیزی گیرشون نمی‌اومد
به همین خاطر نه پولی بابت اجرا می‌گرفتند
و نه حتی پولی داشتند که به خانه برگردند
اون وقت‌ها اگر یک سکۀ پنج سنتی همراهت بود، می‌تونستی
یک لیوان آبجو بخری و در عین حال یک ناهار رایگان هم
با همون پول بخوری
پدرم نوشیدنی رو سفارش می‌داد و
من می‌رفتم زیر میزی که بساط ناهار رو چیده بودن تا خوراکی جمع کنم
قدم اون‌قدری بلند نبود که سرم از بالای میز پیدا باشه
مسئول سالن نمی‌تونست ببینتم
پدر آبجو رو می‌گرفت و به جای این‌که اون رو بنوشه
باهاش بازی‌بازی می‌کرد
و می‌اومد سمت میز ناهار مُفتکی
و شروع می‌کرد به درست کردن ساندویچ‌های خیلی بزرگ
خیلی بزرگ
بعد جوری فیلم بازی می‌کرد که انگار می‌خواد ساندویچ رو بخوره
اما اون رو می‌فرستاد پایین میز که من بودم
منم می‌ذاشتمش تو جیبم
تا جایی که می‌شد این‌کار رو تکرار می‌کردیم تا این‌که جیب من پُر می‌شد
اون‌وقت می‌رفتیم
چینی نه فقط بازی می‌کرد که موقع کار
مسئولیت لباس دیگر بازیگران و رقص‌آرایی و
مدیریت صحنه را هم بر عهده می‌گرفت
کج‌خلقی‌های کلیوا باعث شده بود ازدواج آن‌ها در معرض خطر جدایی قرار گیرد
هر دوی اون‌ها لج‌باز بودند
حسادت کلیوا بالا گرفته بود
چون چینی مشغول آموزش
بالرین‌ها بود و با بازیگران زن کار می‌کرد
مطمئنم که
سوءتفاهم‌های بسیاری در اون مقطع بین‌شون رخ داده
وقتی هم که راهی لس‌آنجلس شدند
کلیوا همچنان با چینی هم‌کاری و بازی می‌کرد
اما به مرور کلیوا راه خودش رو جدا کرد
شغلی به عنوان خواننده در یکی از کاباره‌های محلی در
لس‌آنجلس پیدا کرد
و به شدت محبوب و معروف شد
به مراتب بیش از همسرش لان چینی
و این باعث مشکلاتی شد
چرا که به هر حال
محبوبیت بین جماعت کاباره‌رو یعنی این‌که
اون زن باید سر هر میزی بنشینه و
و با هرکس و ناکسی مشروب بنوشه
و البته مردان خوش‌پوش بسیاری به اون‌جا رفت و آمد داشتند
و مدام می‌نوشیدند
و متأسفانه همین باعث شد که کلیوا به نوشیدن اعتیاد پیدا کنه
وقتی چینی داشت آماده می‌شد که
به همراه گروه نمایشی «کولب و دیل» عازم سفر شود
دعوای سختی بر سر این‌که
چه کسی باید از فرزندشان مراقب کند، در گرفت
کلیوا حاضر نشد این مسئولیت را بپذیرد
کلیوا داروهای متعددی مصرف می‌کرد
که برای اعصاب تجویز شده بود
و بعدش
دیدن که نمی‌تونن این‌طوری ادامه بدن
و برای مدتی از هم جدا زندگی کردن
و سپس سعی کردن برگردن نزد همدیگه
یک روز بعد از این‌که اجرای کلیوا تموم می‌شه
می‌ره به سالن مجستیک
مرکز شهر لس‌آنجلس و
کنار پردۀ تئاتر می‌ایسته و
یک دفعه یک شیشه سَم جیوه رو سر می‌کشه
این اتفاق کلیوا رو نکشت
ولی حرفه‌اش به عنوان یک خواننده پایان یافت
در ماه مِی، پس از اینکه چینی
مطمئن شد کلیوا زنده می‌مونه اون‌ها از هم جدا شدند
بعد از جدایی، در نهایت طلاق گرفتند
لان هیچ‌وقت دیگر نه کلیوا را دید و نه با او حرف زد
وقتی روزنامه‌ها خبر این رسوایی را منتشر کردند
چینی دیگر نمی‌توانست در عالم تئاتر به فعالیت خود ادامه دهد
مجبور شد وارد صنعت سینما شود
برحسب اتفاق، در یکی از اولین فیلم‌هایش
نقش یک خبرنگار را بازی می‌کند
که برای روزنامه‌ای تشنۀ حوادث داغ، کار می‌کند
او به کمک دختر خبرنگاری می‌آید که
ناراحت است، چرا که باید با چاپ خبری، آبروی زنی دیگر را ببرد
چینی به او کمک می‌کند که از شر این ماجرا خلاص شود
اولین فیلم‌های او در اولین
استودیویی که در هالیوود افتتاح شد، ساخته شده‌اند
استودیو «نستور» در سانست و گروور
ابتدا به عنوان سیاهی‌لشکر کار خود را آغاز کرد
اما به زودی نقش‌های مهم‌تری نصیبش شد
اینجا در کنار اگنس ورنون
در یک سکانس تجاوز ایفای نقش می‌کند
مضمونی جنجالی برای سال 1914
استودیو «یونیورسال» به دره‌های سن‌فرناندو نقل‌مکان کرد و
در سال 1915، استودیویی بسیار بزرگ‌تر افتتاح شد
«یونیورسال سیتی»
چینی یکی از صدها بازیگری بود
که سعی می‌کرد نقشی پیدا کند
اما او نسبت به بقیه شانس بیشتری داشت
چرا که در زمینۀ چهره‌پردازی مهارت داشت
این، کیفِ گریم اوست که در یونیورسال استفاده می‌کرد
یک ظرف ناهار ساده
که توسط چینی تبدیل شده بود به یک گالری دیدنی از ادوات گریم
او عادت داشت از گریم‌های خود عکس تهیه کند تا
بعداً شرایط را بسنجد و ببیند کدام یک برای نقش بازی کردن
جلوی دوربین مناسب‌تر است
این‌ها عکس‌هایی‌ست که چینی برای برادرش فرستاده
در برخی می‌توان او را شناخت
و گاهی هم مجبور بود نقشی که بازی کرده را مشخص کند چون چهره‌اش تغییر کرده بود
«اینجا داشتم نقش یک آدم بدوی رو بازی می‌کردم»
«این منم، اونی که زیر علامت ایکس ایستاده»
«اینجا یک شاهزادۀ روس رو بازی می‌کنم»
فیلم‌های اولیۀ کارنامۀ چینی
تقریباً به تمامی توسط یونیورسال به منظور بازیابی نقرۀ هر فیلم
نابود شده است
از بین صد و ده فیلمی که در این استودیو بازی کرد
فقط نسخۀ کامل چهار فیلم باقی مانده است
همان کپی‌های باقی‌مانده نیز اکثراً صدمه دیده‌اند
به قدری که امکان اسکن، چاپ و نمایش‌شان به سختی فراهم است
آرشیویست‌ها و کلکسیونرها تلاش می‌کنند هرچه را می‌توانند نجات دهند
«آرشیو ملی فیلم لندن»
این نمونه فیلم اولیه از کارنامۀ او را
که دو نقش، هر دو گوژپشت
را ایفا می‌کند، احیا کرده است
یکی در رؤیا
دیگری در واقعیت، در قالب یک ماهی‌گیر
کلکسیونری در انگلیس این
فیلم را که شیوۀ نقش‌آفرینی زیبای چینی را ثبت کرده است، نجات داده
اگرچه بازیِ چینی تئاتری است
این تنها فیلم باقی‌مانده از رقصیدن چینی در عالم سینماست
و البته بسیار کوتاه است
چینی توسط کارگردانی به نام جوزف دی‌گراس و همسرش
آیدا مِی پارک، که او هم کارگردان بود بیش از پیش کشف شد
دی‌گراس چینی را تشویق کرد که از توانایی خود برای
ایفای نقش کاراکترهای عجیب‌و‌غریب بهره ببرد
این دو نفر در مجموع در شصت فیلم هم‌کاری کردند
در همین زمان بود که چینی کارگردانی را هم شروع کرد
و حتی فیلم‌نامه‌نویسی را نیز تجربه کرد
البته به او اجازه نمی‌دادند ایده‌هایش را بپروراند و خلاق باشد
به همین خاطر مجدد حرفۀ بازیگری را پیشه کرد
در «ماشین قرمز» که توسط
دی‌گراس ساخته شده، چینی نقش
کارمند جاافتادۀ بانکی را بازی می‌کند که متوجه تقلب
مالی همکارانش می‌شود
چینی زمانی که یونیورسال بود با
هیزل هیستینگز ازدواج کرد
کریتون هم از مدرسۀ شبانه‌روزی به خانه آمده بود
تا با آن‌ها زندگی کند
هیزل، چینی را متقاعد کرد که از یونیورسال
بخواهد دستمزدش را بالاتر ببرد
چینی هم تقاضای هفته‌ای 125 دلار و یک قرارداد پنج ساله کرد
مدیر استودیو
ویلیام سیستمروم، این پیشنهاد را رد کرد
و به او گفت، هیچ‌وقت نمی‌تواند جایی
را پیدا کند که بیش از هفته‌ای 100 دلار به او بپردازند
چینی یونیورسال را ترک کرد و
هفته‌ها بیکار ماند
ستارۀ سینمای وسترن ویلیام اس. هارت بود که
با دادن نقشی مهم در فیلمی که حالا از دست رفته، او را نجات داد
این تنها صحنۀ باقی‌مانده از آن فیلم است و در آرشیوی در مسکو پیدا شده است
چینی مورد توجه مخاطبان واقع شد و پیشنهادهای بیشتری دریافت کرد
حتی یونیورسال هم او را مجدد استخدام کرد
و همین زمان بود که کارگردانی به نام تاد براونینگ هم به آنجا آمد
براونینگ از برجسته‌ترین فیلم‌سازان
دورۀ صامت بود
دادزن سابق کارناوال‌های نمایشی که علاقۀ خاصی به
موضوعات وحشت‌آور و نامأنوس داشت
براونینگ درام‌های چالش‌برانگیز
می‌ساخت و بیشتر سناریوها را هم خودش می‌نوشت
همکاری او و چینی در فیلمی آغاز شد که
حالا نسخه‌ای از آن باقی نمانده
او دنیای تبهکاران را با خشونتی بی‌پروا تصویر می‌کرد
و اجازه نمی‌داد بازیگرانش چهره‌ای کلیشه‌ای داشته باشند
براونینگ اینجا در این صحنه به مخاطب علامت می‌دهد که
پریسیلا دین دارد نقش یک فاحشه را بازی می‌کند
که کفش‌هایش پایش را زده‌اند
در ادامه یک معتاد را هم وارد صحنه می‌کند
چینی و پریسیلا دین کاراکترهایی سرسخت
را بازی می‌کنند که قضاوت
و تنفر مخاطب از شخصیت‌ها برای‌شان اهمیتی ندارد
چنین رویکردی در فیلم‌سازیِ آن دوران تکان‌دهنده بوده است
فیلم «معجزه‌گر» بود که
چینی را به عنوان برجسته‌ترین بازیگر کاراکترهای هالیوودی مطرح کرد
او نقش یکی از چهار تبهکاری را بازی می‌کند
که قصد دارند «درمان تقلبی» را
به مردم بیندازند و یک دعانویس نابینا هم در میان‌شان است
جرج تاکرِ کارگردان به دنبال یک بندباز با بدنی منعطف بود
اما هرکسی را پیدا می‌کرد، به درد بازی کردن جلوی دوربین نمی‌خورد
چینی به قدری در تست بازیگری برای این نقش موفق ظاهر شد که
لرزه بر اندام تاکر انداخت
همه می‌گفتند چینی خودش بندبازی‌ست با بدن منعطف یا
شاید هم واقعاً بیماری «دومفصلی» دارد ولی چنین چیزی حقیقت نداشت
اگر خوب به سکانس درمان در فیلم نگاه کنید
جایی که
می‌آد و دستش یک‌دفعه این‌طوری برمی‌گرده
یا مفصل خودش رو این‌شکلی تکون می‌ده
همه‌اش بازی‌ست
فقط داره بازی می‌کنه
در سناریو، چینی نقش گدای
معلول دروغین را بازی می‌کند
که تحت درمان یک دعانویس و درمان‌گر قرار می‌گیرد
همه‌اش صحنه‌سازی‌ست برای سرکیسه کردن جماعت کودن
اما بعد، واقعاً معجزه‌ای رخ می‌دهد
«معجزه‌گر» تبدیل به
پرفروش‌ترین فیلم پارامونت در آن سال شد
و این موفقیتی بزرگ برای چینی بود
شهرت چینی باعث نشد نقش جوان اول فیلم‌ها را بازی کند
بلکه بیشتر کاراکترهای عجیب‌وغریب به او پیشنهاد می‌شد
اینجا او نقش یک شکارچی کانادایی را بازی می‌کند
که در کوهستان گم شده است
چینی عاشق کوهستان بود
و حضور در چنین لوکیشن‌هایی عیش او را کامل می‌کرد
در این فیلم کوچک او نقش مقابل بتی بلایت را ایفا می‌کند
«مجازات» شاهکاری فراموش شده
چنان خشونتی در خود داشت که باعث واکنش و اعتراض در مطبوعات شد
این فیلم اقتباسی بود از رمانی نوشتۀ گاورنر موریس
و حقیقتاً سنخیتی با آن نوع از فیلم‌هایی که
در «عصر معصومیت» به نمایش گذاشته می‌شد نداشت
سانسورچی‌ها سراغ فیلم آمدند و
به تُندی هرچه را می‌توانستند قیچی کردند
داخل فیلم یک معتاد دوآتیشه داشتیم و
قتل و جنایت و
مُدلی برهنه و
این وسط کاراکتری هم بود که می‌خواست
پای مرد دیگری را قطع کند و آن را
به خودش پیوند بزند
امروز که فیلم رو می‌بینیم با خود می‌گوییم عجب فیلم قدرتمندی‌ست
آن روزها «ورایتی» در نقد فیلم نوشت
«اثری‌ست سرخوش، به همان اندازه که اعدام خوشایند است»
«عجب پاهای برازنده‌ای داری»
«من پاهام رو در راه علم از دست دادم»
چینی نقش «بلیزارد» را بازی می‌کند
گنگستری که در کودکی پاهایش توسط
پدر این دختر قطع شده است
«باید این هیولا رو مسموم کرد و از سر راه برش داشت»
این نقش برای چینی که در این عکس کنار گاورنر موریس دیده می‌شود
به اندازۀ «معجزه‌گر» اهمیت داشت
هرچه برایش تمرین کرده بود
هرچه که در عمل نشان می‌داد
هرچه در همۀ این سال‌ها آموخته بود
در این نقش تجلی پیدا کرد
چینی در حقیقت پاهای خود را پشت کمر بسته بود و
بر روی زانو راه می‌رفت
و حاضر نشد از تکنیک مرسوم برای این نحوه از راه رفتن استفاده کند
این ژاکتی‌ست که در فیلم
«مجازات» پوشیده بود
همون‌طور که می‌بینید قسمت پایینی آن
به مراتب بلندتر از قسمت جلویی است
و عرض بیشتری هم دارد
این لباس طراحی شد تا چینی
بتواند پاهای جمع شده‌اش را در آن مخفی کند
و در عین حال طبیعی به نظر برسد گویی واقعاً هر دو پایش قطع شده
‌چینی پاهای جمع شده‌اش را داخل این پوشش چرمی می‌گذاشت
و بعد هم اون شلوار و ژاکت بلند
به کمکش می‌اومد تا کار رو تکمیل کنه
حرکت در این حالت به قدری دردناک بود که
چینی می‌توانست آن‌ها را فقط برای
ده الی بیست دقیقه بپوشد
در نهایت «بلیزارد» دست به انتقام‌جویی می‌زند
و نقشه‌ای می‌کشد که پاهای دکتر جوان را
در یک اتاق عمل زیرزمینی قطع کند
چینی به ساز و کار فکری تبهکاران علاقه‌مند بود
و حتی مقاله‌هایی در باب اصلاح وضعیت زندان‌ها نوشت
او حتی به صورت ناشناس به دنیای آ‌ن‌ها نیز رفت‌و‌آمد داشت تا از نزدیک وضعیت را ببیند
در این مسیر افسرانی چون ویلیام جی. برنز او را همراهی می‌کردند
برنز که برای ملاقات چینی و تاد براونینگ سر صحنۀ
فیلم «خارج از قانون» رفته بود در این عکس دیده می‌شود
فیلم «خارج از قانون» رو باید
نقطۀ عطفی در کارنامۀ مشترک چینی و براونینگ دونست
او نقش گنگستری به نام بلک مایک سیلوا رو بازی می‌کنه
شرور، بد سیرت و فاسد
او همچنین ریزه‌کار‌ی‌های جذابی
به کاراکتر اضافه کرده بود
یادم می‌آد یک‌بار با دوستی دربارۀ این فیلم حرف می‌زدیم
و او که فیلم را در کودکی دیده بود
از من پرسید
«هنوزم او صحنه‌ای که انعام رو از روی میز برمی‌داره تو فیلم هست؟»
اشاره‌اش به صحنه‌ای‌ست که
دارن نقشۀ قتل رو می‌کشن و
موقع ترک محل، چینی که آخرین نفره
یک لحظه مکث و سپس به میز نگاه می‌کنه
انعام رو برمی‌داره و می‌گذاره تو جیبش
واقعاً حرکتی فرعی و بی‌اهمیت به نظر می‌رسه
مفهومی پشتش نیست
اما به بازنمایی بهتر شخصیت کمک می‌کنه
همچنین نگاه کنید به
کاری که براونینگ با اون کاراکتر چینی انجام می‌ده
شخصیتی که او هم توسط چِینی که دو نقش در فیلم اجرا می‌کنه بازی شده
کاراکتر «اه وینگ» مردی اهل چین
در پیش‌برد قصه نقشی نداره
اما براونینگ فهمیده بود که چنین تمهیدی خیلی خوب برای چینی جواب می‌ده
اگر نقش‌آفرینی چِینی در نقش یک مرد چینی رو با
با کسی که «لو چنگ» دیگر کاراکتر اهل چین رو بازی می‌کنه مقایسه کنید
او هم بازیگری سفیدپوست است
اما چِینی نقش یک مرد چینی را
طبیعی‌تر از هر سفیدپوست دیگه‌ای بازی می‌کنه
ساخت چنین فیلمی در آن زمان
که پیش‌داوری‌هایی علیه چینی‌ها برقرار بود شجاعت زیادی می‌طلبید
خیلی به اون‌ها فحش می‌دادن
ازشون متنفر بودن
و خیلی باهاشون بد رفتار می‌شد
حتی اون‌ها رو وسط خیابون دار می‌زدن
و امکانی برای اعتراض یا حتی گفتگو وجود نداشت
حادثه‌ای برای یک کشتی در
بندر اورکی در نیو انگلند پیش می‌آید و
در بین بازماندگان آشپزی اهل چین هم حضور دارد
«بیایید برای آرامش روح رفتگان دعا کنیم»
«یا شروع کن به دعا کردن، یا اینجا رو ترک کن. همۀ ساکنان این شهر معتقد هستند - ما هیچ کافری را نمی‌پذیریم»
یادم می‌آد لان چینی به طور
کامل داخل نقش فرو رفته بود
نحوۀ راه رفتنش رو یادم می‌آد
جوری گام برمی‌داشت انگار پاهاش رو بستن
حقیقتاً
به نقش تشخص داده بود و
و نحوۀ راه رفتنش
خاص بود
و البته واضحه که چهره‌اش به خاطر گریم
شبیه چینی‌ها شده بود
ولی زبان بدنش، اون تحقیری که تحمل می‌کرد
و خمیدگی قامتش در این نقش
اصلاً نیازی به دیالوگ نداشت نیاز نبود چیزی بگه
شما همه‌چیز رو حس می‌کردید حضورش رو حس می‌کردید
باد شولبرگ زمانی که به پشت‌صحنۀ فیلم رفت
پسربچه‌ای هشت ساله بود
فیلم را تام فورمن که در این عکس نشسته کارگردانی کرده و
توسط بی‌. پی. شولبرگ
پدر باد شولبرگ تهیه شده است
اگرچه فروش آن در گیشه خارق‌العاده نبود
اما در سال 1922 به
عنوان یکی از بهترین فیلم‌های سال انتخاب شد
برای اون زمان فیلم شجاعانه‌ای بود
حتی ساختش در این دوران هم نیازمند جسارت زیاد است
«خجالت بکشید. اون برادر ماست. مسیح به خاطر امثال او جان خودش رو فدا کرد»
چینی به قدری هم‌دلی مخاطب رو در ایفای این نقش به دست آورد
که موفق شد رابطه‌ای عاطفی
بین تماشاچی‌هایی که ممکن بود با سوءنیت قبلی و به قصد
تنفر از کاراکتر مرد چینی به سینما آمده بودند ایجاد کند
و آن‌ها سالن رو
در حالی ترک می‌کردند که نظرشون دربارۀ این نژاد عوض شده بود
و به این درک می‌رسیدند که مردمان اهل چین هم آدمی‌زاد هستند
برای من دیدن این بازیگر
که کلاه و کُت و کراوات می‌پوشید
و حالا یک‌دفعه در قامت یک مرد چینی ظاهر شده بود
خیلی جالب بود
منتقدی در دهۀ بیست در مورد چِینی نوشته بود
«واقعاً کاری هست که از عهدۀ این آدم خارج باشه؟»
نقش فاگین در «الیور توئیست» نیز
به شکل خودکار به لان چینی رسید
نقش الیور را هم جکی کوگان بازی کرد
چینی رو استخدام کردیم که «فاگین» رو بازی کنه
بازیگر محشری بود
هم می‌تونست هر نقشی رو بازی کنه
و هم می‌تونست قیافه‌اش رو به هر نقشی که می‌خواد در بیاره
وقتی اومد که فیلم را باهم بازی کنیم
یک دوشنبه صبحی بود که برای
اولین‌بار دیدمش و
شروع کردیم به تمرین صحنۀ
مربوط به جیب‌زنی
اون‌جایی که فاگین به الیور نحوۀ دزدی رو یاد می‌ده
پدرم بهم گفت مراقب لان چینی باش
اون خودش هم دزده! و
در نهایت توجه مخاطب داخل سکانس رو به نفع خودش می‌دزده
مراقب شیوۀ بازی‌اش باش
خلاصه تمرین کردیم و در همون برداشت اول کار گرفته شد
تنها حرفی که به من زد
بعد از اینکه اون صحنه تموم شد، این بود که
«هِی پسر، کارت خوبه»
چینی در نفش فاگین معرکه بود
اما این صفت را نمی‌توان در مورد این یکی فیلم به کار برد
اثری که با عنوان
«قلب گرگ»
با بهترین عوامل ساخته شد
خود چینی و همچنین اروینگ تالبرگ در نوشتن سناریو هم‌کاری داشتند
تالبرگ رئیس جوان بخش تولیدات یونیورسال بود
اما کمپانی موقع استخدام کارگردان خساست به خرج داد
و یک کارگردان کارنابلد را استخدام کرد
چینی همیشه به نیاز خود به حضور یک کارگردان خبره سر صحنه اذعان داشت
او اگرچه تجربه کافی داشت
اما بدون حضور یک کارگردان کاربلد خطر اغراق در بازی پیش می‌آمد
عنوان فیلم به «دام» تغییر کرد
این اولین فیلمی بود که در آن از
شعار تبلیغاتی معروف زیر استفاده شده بود
«مرد هزار چهره می‌آید»
سپس فیلم «شوک» در یونیورسال ساخته شد
اما نقدهای شدیدی به آن وارد شد
اروینگ تالبرگ از مدیر استودیو کارل لملی نامه‌ای دریافت کرد
که در آن لملی از سرخورده شدن خود پس از
تماشای «شوک» و «دام» گفته بود
«اروینگ، باید بگم که نگران آینده‌ام»
«دوست ندارم دیگه ببینم فیلمی ناموفق و شکست‌خورده تولید می‌کنی»
این تصور بین مردم جا افتاده که
ایدۀ اصلی ساخت «گوژپشت نوتردام» برای
اروینگ تالبرگ بوده است
اما مایکل بلیک کشف کرده که بنا به دست‌نوشته‌های آلفرد گرسو
مدیر برنامه‌های چینی
واقعیت چیز دیگری‌ست
تاریخ هالیوود به نحوی بازنویسی شده
لان چینی هم مثل بسیاری از ستاره‌های اون دوران
خودش دنبال منبع اقتباسی برای بازی و ساخت می‌گشته
او حتی به دنبال خرید حق ساخت «گوژپشت نوتردام»
بود و تلاش می‌کرد
بودجۀ کافی برای ساخت فیلم جور کند
در نهایت تالبرگ از این موضوع خبردار شد و
کارل لملی را مجاب کرد که روی این فیلم سرمایه‌گذاری کند
نقش و میزان تأثیر چینی در به ثمر رسیدن این پروژه
پیش‌تر مغفول واقع شده
نکاتی چون انتخاب کارگردان، نویسنده
و بازیگر نقش ازمرالدا برخی از این جزئیات است
تالبرگ به تازگی تجربۀ ساخت فیلم فیلم‌های پرخرج را از سر گذرانده بود
شروع سخت و دشوار او فیلم «همسران احمق» بود
که برای ساختش اریک فن‌اشتروهایم دکور «مونته کارلو» را به کل بازسازی کرد
و فیلم‌برداری به قدری طول کشید که هزینه‌اش
نزدیک به یک میلیون دلار شد
در بین دکورهای این فیلم پرخرج کازینویی وجود داشت که
به لحاظ اقتصادی منطقی بود از آن برای کلیسای «نوتردام» در فیلم چینی استفاده کنند
قرار بود این دکور با یک ماکت ترکیب شود تا نماهای مورد نظر ساخته شوند
و مخاطب را شگفت‌زده کنند
چینی هم قرار بود مخاطب را
با گریم بی‌نقص خود به نحوی دیگر شگفت‌زده کند
منبع الهام چینی یکی از نسخه‌های تصویری رمان
ویکتور هوگو بود
چنین گریمی به آن مفهوم بود که او باید همۀ بدن خود را در اختیار نقش قرار می‌داد
گریم او روزی سه ساعت طول می‌کشید
و تحمل آن به شدت سخت بود
نقش ازمرالدا را پتسی روت میلر بازی کرد
حس می‌کردم چینی از تحمل اون همه رنج
داره لذت می‌بره
نقشی که بهش حسی رو که می‌خواست می‌داد
موجودی رنجور
واضحه که موقع بازی سختی زیادی رو تحمل می‌کرد
اما بسیاری از افسانه‌های شکل گرفته پیرامون چینی
فقط افسانه هستند، نه واقعیت
اینکه او سویه‌های مازوخیستی داشته حقیقت ندارد
چینی به کارش افتخار می‌کرد
و مثل یک حرفه‌ای تمام‌عیار با شغلش برخورد می‌کرد
به همین خاطر هیچ‌وقت امکان نداشت ریسک خطر فیزیکی
و مصدومیتی عمیق که منجر به بازنشستگی‌اش بشه رو بپذیره
واقعاً هم مضحکه
مردم می‌گفتند قوزی که با لاستیک برای او ساخته شده سی کیلوگرم وزن داره
اما این واقعیت نداره
اولاً نُه کیلو بیشتر نبود ثانیاً از جنس گچ بود
و تازه این قطعه روی یک زین جداگانه نصب می‌شد
چیزی شبیه کوله‌پشتی‌ای که دور کمر می‌بندند
ناحیۀ بالایی اطراف سینه هم
طناب‌هایی تعبیه شده بود
و از این طریق با گره زدن و خم شدن می‌تونست
با قوز و به شکل خمیده راه بره
چینی دوست خود والاس وُرسلی را به عنوان کارگردان سر پروژه آورد
وُرسلی «مجازات» و همچنین
سه فیلم دیگر چینی را ساخته بود
درسته که وُرسلی کارگردان فیلم به حساب می‌اومد
اما به نظر من
چینی بیش از وُرسلی در کارگردانی اثر نقش داشت
یکی از چیزهایی که از او
دربارۀ بازیگری یاد گرفتم این بود که
لازم نیست حتماً احساسات شخصیت رو خودت هم شخصاً حس کنی
تا اون حدی که واقعاً گریه‌ات بگیره یا خودت رو به آب و آتش بزنی
به نظرم نمی‌تونست با مکتب بازیگری مدرن
و «متد» که بعدها مُد شد کنار بیاد
مدام به من می‌گفت
«یادت نره. تو بازیگری و وظیفه‌ات اینه که به مخاطب حس بدی»
«مهم نیست خودت از درون این حس رو تجربه کنی»
«مهم اینه مخاطب رو به وجد بیاری و اگر نتونی»
«معنی‌اش اینه که نقش رو بد بازی می‌کنی»
با اینکه موقع تماشای فیلم فقط سه سال داشتم ولی بازی‌اش من رو متقاعد کرد
که یک «گوژپشت» درون من هم وجود داره
من بچه‌ای سالم و معمولی بودم ولی
سایۀ این شخصیت در من نفوذ کرده بود
بی‌اندازه با او هم‌ذات‌پنداری می‌کردم
به قدری که موقع تماشا شروع کردم به گریه کردن
بلبل جان ‏.:: www.bolboljan.net ::.
هرچه چراغ و منبع نور در هالیوود موجود بود
برای نوردهی به صحنه‌های شبِ فیلم مورد استفاده قرار گرفت
کوازیمودو و ازمرالدا در کلیسا محاصره شده بودند و
به جمعیت خشمگین پاریسی لحظه لحظه افزوده می‌شد
مردم قبلاً چنین
صحنه‌هایی رو ندیده بودند
پاریس قرون وسطی رو داشتیم با اون دکورها و جمعیت زیاد و
کاراکتر گوژپشت و
مخاطب داشت با این شخصیت که نمی‌تونست
به دختر دلخواهش برسه هم‌ذات‌پنداری می‌کرد و عمیقاً با او همراه می‌شد
و بعد اون سکانسی رو داریم که در حال مرگ شروع می‌کنه زنگوله‌ها رو به حرکت در می‌آره
و در واقع داره ناقوس مرگ خودش رو می‌نوازه
نقش‌آفرینی‌اش بی‌نظیر بود
فیلم «گوژپشت نوتردارم» چینی را به
ستاره‌ای درخشان که می‌توانست نقش‌های چالشی را بازی کند در هالیوود تثبیت کرد
پس از اعلان متواضعانه‌اش مبنی بر ایفای نقش در «گوژپشت نوتردام» فیلمی
در استودیو پارامونت کار کرد و
سپس برای یک کمپانی جدید
یعنی مترو گلدوین که استودیو «گولدوین» سابق
در کالور سیتی را خریداری کرده بود فیلمی بازی کرد
مسئول واحد تولید آن‌جا
اروینگ تالبرگ بود
ام‌جی‌ام اصرار به استفاده از تبلیغات گسترده و متفاوت داشت
اما چینی در این زمینه مردد بود
رویکرد چینی نسبت به مقولۀ تبلیغات این بود که
«اگر هیچ‌کاری نکنم و هیچ‌چیزی نگم، به جای اینکه در تصاویر»
«تبلیغاتی حضور داشته باشم و لبخند بزنم تأثیر بیشتری خواهد داشت»
یکی از نمونه‌های این قضیه فیلم تبلیغاتی استودیو ام‌جی‌ام در سال 1925 است
که برای سهام‌داران
شرکت لوئوز که صاحب ام‌جی‌ام بود ساخته شده
و در آن تمام ستاره‌های ام‌جی‌ام رو جلوی
اتاق گریم و استراحت استودیو به خط کرده‌اند
دوربین پَن می‌کنه و شما نورما شیرر رو می‌بینید
و جان گیلبرت و خلاصه همۀ ستاره‌های بزرگ
و بعد، وقتی به اواخر این صف می‌رسیم
مردی رو می‌بینیم که پشت به دوربین ایستاده
و مشغول یک مکالمۀ کاریکاتوری‌ست
و برای لحظه‌ای کوتاه برمی‌گرده
و می‌تونید چهره‌اش رو ببینید
و بعد مجدد روی خودش رو برمی‌گردونه این مرد لان چینی‌ست
او شیوۀ تبلیغاتی متفاوتی را برای
فیلم «گوژپشت» راه انداخت
و این پسر را وقتی که عکسش در روزنامه‌ها چاپ شد
هیجان‌زده کرد
چینی در مجموع از مصاحبه فراری بود
و مطبوعات او را «مردی مرموز» می‌خواندند
او عادت داشت بگوید
«در فاصلۀ میان فیلم‌ها [و در زندگی روزمره] چیزی به اسم لان چینی وجود ندارد»
از نظر من چینی مردی بود در دنیای خودش
منظورم این نیست که
اهل معاشرت نبود در حقیقت آدم بسیار دلنشینی بود
اگر سر کیف و حوصله بود خیلی راحت می‌شد باهاش گپ زد
به خصوص وقت‌هایی که فکرش درگیر نقش نبود
اما به هر حال عادات معمول هالیوودی‌ها رو نداشت
یادم نمی‌آد هیچ‌وقت تو هیچ مهمونی‌ای شرکت کرده باشه
و کم‌تر کسی دربارۀ
زندگی خصوصی‌اش خبر داشت
زندگی شخصی‌اش، خصوصی بود
تعداد اندکی عکس شخصی از او باقی مانده
حتی این تصاویر که به خداحافظی او از
همسرش هیزل و پسرش کریتون مربوط می‌شود هم در خلال تور تبلیغاتی «گوژپشت» گرفته شده است
تصاویری از او در حال مسخره‌بازی در کنار والاس بی‌یری
موجود است
و تعداد محدودی عکس از او حین گذراندن تعطیلات در کوهستان
او کلبه‌ای در جنگل‌های «بیگ پاین» ساخته بود
و مقداری فیلم خانوادگی که توسط دوستانش
خانوادۀ دانفی، گرفته شده
اینجا، چینی سر به سر همسرش هیزل می‌گذارد
آن مرد دیگر ویلیام دانفی‌ است
چیز زیادی دربارۀ هیزل نمی‌دانیم اما آن‌ها زوجی پایبند و وفادار بودند
چینی به قدری به فیلم‌سازی علاقه داشت که
یکی از اولین دوربین‌های شانزده میلی‌متری موجود در بازار را خریداری کرد
این تصویر تنها سند باقی‌مانده از او حین ساخت فیلم است
متریالی که فیلم‌برداری کرده مفقود شده
چینی فردی منزوی نبود
اینجا او را کنار هری کری ستارۀ سینمای وسترن می‌بینیم
اینجا کنار کلارنس براون، کارگردان سینما
و اینجا در کنار بازیگر نوظهور گرتا گاربو
چینی منافع گروه و کسانی
که با او کار می‌کردند را لحاظ می‌کرد
و همواره از دو جنبۀ کمک مالی و مشورتی دریغ نمی‌کرد
بوریس کارلوف یکی از افرادی‌ست که از مشاورۀ چینی بهره برده است
در نهایت بهترین پیشنهاد عمر پدرم رو
لان چینی بهش داد
روزگاری پدرم بازیگری ناشناخته بود و
در کار خود دست و پا می‌زد
و از این حرفه دلسرد شده بود
روزی چینی او رو سوار ماشین می‌کنه تا برسونتش خونه
پدرم تو ماشین از چینی کمک فکری می‌خواد
و جواب می‌شنوه که
«بهترین پیشنهادی که می‌تونم بهت بدم اینه که»
«بری سراغ جنبه‌ای از کار که از عهدۀ دیگران بر نمی‌آد»
«و به بهترین شکل ممکن همون کار رو انجام بدی»
«این‌طوری تأثیر و آوازه‌ای طولانی‌مدت در سینما خواهی داشت»
چینی ستارۀ اول استودیو ام‌جی‌ام
در اولین فیلم این کمپانی که توسط
کارگردان سوئدی ویکتور شوستروم ساخته می‌شد، بود
او در این فیلم کنار نورما شیرر
و جان گیلبرت بازی می‌کرد
چینی نقش دلقکی را بازی می‌کند که از مردی که به او خیانت کرده انتقام می‌گیرد
تالی مارشال نقش کونت
و مارک مک‌درموت نقش بارون را ایفا کردند
چینی در این فیلم که اقتباسی از نمایش‌نامۀ لئونید آندری‌یف است
نقش دانشمندی را بازی می‌کند که یافته‌هایش توسط حامی مالی او، بارون
سرقت می‌شود
«همۀ دستاوردهای علمی من رو به نام خودت برای اون‌ها افشا کردی - اما بهشون نگفتی این‌ها حاصل تحقیقات من بوده»
این دانشمند کارش را ر‌ها می‌کند و به سیرک ملحق می‌شود و سیلی خوردن را به عنوان اکت نمایشی انتخاب می‌کند
«آقایان محترم، امشب قصد دارم به شما ثابت کنم که زمین گرده»
دلقک قصه بارون را اتفاقی
میان تماشاچی‌ها می‌بیند
...اون
در این حین عاشق سوارکار سیرک می‌شود
که نورما شیرر نقشش را بازی می‌کند
وقتی به دختر ابراز علاقه می‌کنه
دخترک خیال می‌کنه دلقک داره شوخی می‌کنه و یک سیلی به او می‌زنه
دلقک از درون ویران می‌شه و
قلب مخاطب هم می‌شکنه
شما با خودتون می‌گویید خدای من چه اتفاق وحشتناکی و برای دلقک دل می‌سوزونید
و این اعتباری مضاعف برای اوست
این‌که می‌تونه هم‌دلی و
دلسوزی مخاطب رو متوجه خودش بکنه
فیلم‌های لان چینی گره خورده با
مجموعه‌ای از عشق‌های نافرجام یک‌طرفه
فیلم پُشت فیلم
اون حسی رو در شما زنده می‌کنه
که ازش ترس دارید. ترس از این‌که دیگران شما رو دوست نداشته باشن
و هیچ‌وقت هم در آینده به شما عشق نورزند
شما می‌ترسید که تکه‌ای از وجودتون
زشت و ناخوشایند باشه و دنیا روی خودش رو از سمت شما برگردونه
معتقدم همین کیفیت در بازی چینی‌ست که
او رو از همۀ ستاره‌های هم‌دوره‌اش در جایگاه بالاتری قرار می‌ده
در «سه سنگ‌دل» دختری که
چینی عاشق او می‌شود مطابق قولی که داده
بر می‌گردد
و البته چینی او را تشویق به رفتن می‌کند
و او قدردان این محبت است و
در نهایت به سراغ مردی می‌رود که واقعاً عاشقش است
خداحافظ، رفیق قدیمی
تاد براونینگ برای ساخت و بازاریابی فیلم در ابتدا مشکلات بسیاری داشت
اما در نهایت این اثر به یکی
از موفق‌ترین فیلم‌های سال تبدیل شد
و باعث شد براونینگ اعتبار خود را بازیابد
و به جهانی که با آن مأنوس بود رجعت کند
دنیای کارناوال‌ها، ناقص‌الخلقه‌ها و نمایش‌های عجیب‌و‌غریب سیرک
فیلم‌نامه را والدمار یانگ که
هشت فیلم از آثار چینی/براونینگ را اقتباس کرده بود، نوشت
چینی در اوج نبوغ خود بود
و نقش «اکو» را بازی می‌کند که متخصص صحبت با دهان بسته به جای عروسک‌هاست
«سه سنگ‌دل»
اکو با بازی چینی
مرد تنومند با بازی ویکتور مک‌لاگلن
کوتوله با هرنمایی هری ارلز
این سه قادرند جنایتی بی‌نقص را رقم بزنند
آن‌ها مغازۀ پرنده‌فروشی را به عنوان پوششی بر کارهای خود افتتاح می‌کنند
مغازه را خانم اوگریدی می‌گرداند
این پیرزن و آن کودک
قرار است حسی دلگرم‌کننده از یک اتمسفر خانوادگی را تداعی کنند
هیچ‌کس نمی‌تواند حدس بزند این انسان‌های نجیب
قاتل یا دزد هستند
در این سکانس که متیو بتز نقش کارآگاه را بازی می‌کند
حالت چهرۀ چینی به
تعلیق صحنه می‌افزاید
چرا که جواهرات سرقت شده
داخل فیلِ اسباب‌بازی جاگذاری شده است
از این‌که کسی سر به سر بچه‌ها بگذاره خوشم نمی‌آد
این لان چینی است در یک فیلم پروپاگاندا محصول 1918 که
در آن روپرت جولین نقش قیصر را بازی می‌کند
جولین چنان در نقش یک افسر پروسی فرو رفت که تا سال‌ها بعد
حتی زمانی که قرار بود
فیلم «شبح اپرا» را کاگردانی کند هم از این ژست و اداها دست نکشیده بود
شایعاتی مبنی بر ناسازگاری میان جولین و چینی به گوش می‌رسید
اما چنین چیزی صحت داشته؟
بله، من می‌دونم که مشکلات بین
این دو نفر حقیقت داشته
چارلز ون‌انگر فیلم‌بردار کار به من گفته
که چینی و جولین از همدیگه متنفر بودن
جولین انتظار یک نقش‌آفرینی متفاوت رو داشت
و البته برداشت چینی از کاراکتر چیز دیگری بود
و جولین که سرمست از غرور ناشی از جانشینیِ فن‌اشتروهایم
در فیلم «چرخ و فلک» بود
خودش رو کارگردانی مهم هم‌تراز فن‌اشتروهایم، و حتی
بهتر از او می‌دانست
و به این ترتیب رابطۀ چینی و جولین
خیلی سریع شکرآب شد
با این حال جولین کارش را عالی انجام داد
کاراکتر شبح در ابتدا فقط از طریق سایه‌اش دیده می‌شود
مردم می‌گفتند «یونیورسال» دیوانه شده
واقعاً این همه پول به چینی دادند که نقش یک سایه را بازی کند؟
اما شما در هر صورت می‌تونستید چینی رو تشخیص بدید
مهم نبود گریمش سنگین باشه
با دیدن شیوۀ به کارگیری دست‌هاش، می‌تونید بفهمید که چینی داره نقش رو بازی می‌کنه
حرکات دستانش موزون و آهنگین بود
برخی از سکانس‌های فیلم به شیوۀ رنگی نمایش داده شده است
با استفاده از تکنی‌کالر و سیستم رنگ هَندشیگل
در همۀ فیلم‌های چینی سکانس‌هایی
پر زرق و برق و تماشایی وجود داشت که متمایز از سایر فصل‌های فیلم بود
مثل اون‌جایی که نیمه‌های شب بالای سالن
اپرا ایستاده و زوج عاشق که خیال می‌کنند
از شر «شبح» خلاص شدند هم اونجا هستند
اما چینی، در حالی که باد هم می‌وزه، بالای سر اون‌هاست
یا اون سکانسی که «شبح» از پله‌ها پایین می‌آد
و جمعیت حاضر در بالماسکه رو با «نقاب مرگ سرخ» شگفت‌زده می‌کنه
و همچنین در پایان فیلم، جایی که
بالاخره «شبح» با مردم مواجه می‌شه و یک لحظه
دستش رو به سمت عقب می‌بره
و جمعیت تصور می‌کنه نارنجک یا
چیزی شبیه اون در دستش هست
و «شبح» با مُشت گره کرده اون‌ها رو تهدید می‌کنه
و مردم هم ابتدا می‌ترسند
اما بعد دستش رو باز و شروع می‌کنه به خندیدن
و نشون می‌ده که او‌نها رو با «هیچی» ترسونده
این می‌تونه استعاره‌ای از کارنامۀ چینی باشه
او همیشه داشته شما رو
با مُشت‌هایی بسته می‌ترسونده
و شما هم خیال می‌کردید حتماً پای چیزی وحشتناک در میان بوده
و بعد در انتهای زندگی‌اش
مُشت خودش رو باز می‌کنه و
و می‌بینید هیچ‌چیز او‌ن‌جا نبوده
و ترس شما ریشه در «هیچ» داشته
بر اساس قرارداد چینی
تمام تصاویری که چهرۀ «شبح» در آن‌ها نمایان بود باید جمع‌آوری می‌شد
تا از این طریق موقع تماشای فیلم بیشترین تأثیر ممکن بر مخاطب گذاشته شود
خیلی‌ها می‌گن گریم چینی در این فیلم
باعث می‌شد سختی و درد زیادی رو تحمل کنه ولی این حقیقت نداره
راز این گریم در این جعبۀ کوچک چرمی نهفته است
این جعبۀ مخصوص گریم لان چینی‌ست
برای بسیاری از گریمورها، این جعبه حکم «جام مقدس» رو داره
با همین ابزارها بود که
هزار چهرۀ مختلف برای خودش طراحی کرد
چینی اولین‌بار سال 1919 از این ادوات استفاده کرد
و تا زمان مرگ در سال 1930 از این ابزار بهره می‌برد
این در حقیقت یک کیف ابزار
مکانیکی است
با همین لوازم ساده
چینی توانست وحشتناک‌ترین چهره‌هایی را
که عالم سینما به خود دیده، خلق کند
او بیشتر طرح گریم‌هایش را
بر روی این مدل مومی از سر خود
و با استفاده کتان و محلول کلودیون اجرا می‌کرد
برای حالت دادن به دماغ هم از باریکه‌ای از پوست ماهی که
شفاف و روشن است استفاده می‌کرد
و اون رو با محلول صمغ می‌چسبوند اینجا
و به این ترتیب دماغ خودش رو تا هرچقدر که می‌خواست می‌تونست به سمت بالا بکشه
تا بالاترین قسمت ممکن
یعنی زیر جمجمه و به این شکل چهره‌ای که می‌خواست رو می‌تونست خلق کنه
خوب تماشا کن و حظ کافی ببر - روح و ذهنت را با دیدن چهره‌ی نفرین شده‌ی من سیراب کن
هیچ‌کس فکر نمی‌کرد چینی بتونه گریمی بهتر از این ارائه بده
از معدود کسانی که فرآیند گریم او را از نزدیک دیده‌اند
ویلارد شلدون، دستیار کارگردان، است
شلدون شاهد خلق گریم چینی برای نقش
یک مرد چینی کهنسال به نام «آقای وو» در فیلمی از ام‌جی‌ام بود
چینی سوار
تراموای شهری شد
و رفت نشست صندلی عقب
تا آخر خط
همون‌جا نشست
براش مهم نبود داره به کدوم سمت می‌ره
در طول مسیر
حتی یک نفر هم متوجه نشد که او
یک پیرمرد چینی شاغل در رختشوی‌خانه نیست
هیچ‌کس به او شک نکرد و همه خیال کردند او واقعاً اهل چین است
در فیلم
او نقش یک مرد چینی صد ساله را بازی می‌کند
او همچنین در همین فیلم نقش نوه‌های خودش را هم ایفا می‌کند
یکی جوان و دیگری میان سال
پدربزرگم برامون تعریف می‌کرد که
پدرش، لان چینی، می‌رفت تو اتاق و خودش رو حبس می‌کرد
و بعد هر از گاهی صداش می‌کرد و می‌گفت
«این یکی گریم چطوره؟»
او واقعاً برای این‌که نقش رو
بی‌عیب و نقص بازی کنه، زحمت زیادی می‌کشید
اینکه چه‌طور از دل این جعبۀ کوچک
تونست هزاران چهره خلق کنه و خودش رو به هر شکلی در بیاره
خارق‌العاده است
سپس چینی در فیلم «به سربازان نیروی دریایی بگو»
در کنار ویلیام هینز بازی کرد
این فیلم ثابت کرد چینی بدون گریم هم
بازیگر قابلی‌ست
و می‌تونه در گیشه هم پول‌ساز باشه
چینی در این فیلم
فوق‌العاده است
همون کاراکتری رو بازی می‌کنه که بعدها در فیلم‌هایی مثل
«به سمت سواحل تریپولی» «شن‌های ایوجیما»
نمونه‌اش رو دیدیم یک تکاور دریایی سرسخت
که می‌خواد یک ژیگولوی حاضرجواب رو
به یک تفنگدار دریایی واقعی تبدیل کنه
و برخلاف ظاهر سخت و
رفتار خشنی که داره
قلبی مهربان در او نهفته
النور بوردمن نقش پرستاری را بازی می‌کند
که به هر دو مردِ قصه علاقه‌مند است
و البته گروهبان عشق خود را مخفی نگه می‌دارد
کاش اونم مثل تو بود
همه فیلم رو تحسین کردند
همۀ نقدهایی که برای فیلم نوشتند
بسیار مثبت و خوب بود و
و فکر می‌کنم بهترین نقدی که گرفت مربوط می‌شد به
«نشریۀ مخصوص تفنگداران نیروی دریایی»
اونجا نوشته بود
«در بازیِ اصیل چینی، ما توانستیم»
«تصویر درستی از گروهبان‌هایی که می‌شناسیم را ببینیم»
او موفق شده بود به این گروهبان
جوری جان ببخشه و طبیعی بازی کنه که
نیروی دریایی
عاشق بازی‌اش شد
و چینی به این ترتیب اولین
بازیگری بود که عضو افتخاری
نیروی دریایی ارتش آمریکا شد
به گفتۀ همسرش، این فیلم اثر محبوب چینی میان همۀ آثارش بوده
او و هیزل که به ندرت
جلوی دوربین ظاهر می‌شدند برای اکران این فیلم به سینما رفتند
لوسیل له‌سر ستارۀ جدید ام‌جی‌ام که
اینجا در کنار طراح مطرح «اِرته» دیده می‌شود
برای ایفای نقش در فیلم «ناشناخته» انتخاب شد
اسم او بعدها به جون کرافورد تغییر کرد
چینی در این فیلم بار دیگر به دوست قدیمی‌اش تاد براونینگ ملحق شد
و این فیلم، تبدیل به یکی از عجیب‌ترین پروژه‌های مشترک آن دو شد
کرافورد نقش نانون را بازی می‌کند
دختر صاحب سیرکی در اسپانیا
چینی هم «آلونزو بی‌دست» که چاقوانداز سیرک است را ایفا می‌کند
کسی که سخت عاشق نانون است
نانون از این‌که بدنش توسط مردان لمس شود می‌ترسد
نورمن کری که نقش «مالابار قدرتمند» را ایفا می‌کند
متوجه عدم تمایل نانون به خود نمی‌شود
نانون کنار آلونزو که دست ندارد، راحت است
در این صحنه، بدل‌کاری که واقعاً فاقد دست بوده
دارد با پاهای خود سیگار را کنترل می‌‌کند
آلونزو تا پیش از آن‌که
رازش برملا شود، مردی مقبول به نظر می‌رسد
اما او در حقیقت قاتلی‌ست تحت تعقیب
او دست‌هایش را مخفی می‌کند
چرا که نقصی مادرزادی دارد و
به سرعت هویتش لو می‌رود
و حالا نانون به این نکته که یکی از دست‌های او دو تا شست دارد پِی می‌برد
آلونزو به سراغ یک جراح می‌رود و او را تهدید و وادار
به قطع دستانش می‌کند
خوشحالم که برگشتی آلونزو. حالا دیگه ما می‌تونیم ازدواج کنیم
زمانی با برت لنکستر در پروژه‌ای همکاری داشتم و صحبت
به لان چینی رسید
و لنکستر گفت
«اون صحنه‌ای که چینی می‌فهمه دست‌هاش رو به خاطر»
«هیچ و پوچ قطع کرده»
«احساسی‌ترین و گیراترین بازی»
«یک بازیگر است که به عمرم دیدم»
واقعاً هم همین‌طوره
دقت که کنید می‌بینید این نما
مدیوم کلوز-آپ گرفته شده و
و چینی از دست‌هاش استفاده‌ای نمی‌کنه و فقط چهره‌اش درگیره
و شما می‌تونید غلیان احساسات رو
از اعماق وجود چینی حس کنید
یادته قبلاً چقدر از دست‌هاش می‌ترسیدم؟
آلونزو داره به این می‌خنده که چه‌طور همه‌چیز خوب جور شد
نسخه‌ای از فیلم «لندن بعد از نیمه‌شب» باقی نمانده است
بین همۀ آثار از دست رفتۀ چینی این فیلم بیش از بقیه مورد توجه است
من «لندن بعد از نیمه‌شب» رو زمان اکران دیدم لان نقش کارآگاهی رو بازی می‌کرد
که به پوشش یک خون‌آشام در می‌اومد
و این خون‌آشامی که می‌گم خیلی وحشتناک بود
یک خندۀ گنده به پهنای صورت داشت
و موهای بلند و کلاه سیلندری سرش بود
و یک‌جورهایی به جای راه رفتن
انگار داشت می‌خزید
مطمئنم گروچو مارکس فیلم رو دیده و
الگوی راه رفتنش رو بر اساس ژست چینی در این فیلم برداشته
با اون قوز و نحوۀ حرکتش
اگر «لندن بعد از نیمه‌شب» رو امروز کسی ببینه می‌گه چینی داره ادای گروچو رو در می‌آره
یادمه به نحو مرموزی تو سقف
اتاق به حرکت در می‌اومد و می‌پرید
تا مردم رو بترسونه
فیلم، فانتزی بود
خیلی غیرواقعی بود اما گریم چینی محشر بود
سیم‌های نازکی کنار چشم‌هاش قرار داشت
که می‌تونست از اون طریق
این نگاه خیرۀ هیپنوتیزم‌کننده رو داشته باشه
برای فک‌های بالا و پایین هم
دندون‌های مصنوعی خاصی ساخته بودند
در قسمت بالایی سیمی تعبیه شده بود که
کناره‌های لب چینی رو از این طریق بازتر می‌کرد
و به این ترتیب یک
لبخند مداوم روی صورتش نقش می‌بست
همه‌اش همین بود به اضافۀ یک کلاه‌گیس
و البته شیوۀ نقش‌پردازی شخصیت
معمولاً اشتیاق زیادی برای تماشای فیلم‌های از دست رفته وجود داره
اما فکر می‌کنم مردم اگر «لندن بعد از نیمه‌شب» رو
تماشا می‌کردن، سرخورده می‌شدن
من که اصلاً به اندازۀ «شبح اپرا» ازش خوشم نیومد
زیادی تخیلی و غیر واقعی بود
جوری بود که نمی‌تونستی فیلم رو جدی بگیری
سازنده‌ها که قطعاً چنین کاری نکرده بودند
اما جالب اینجاست که فیلم متهم شد به این‌که باعث وقوع یک جنایت شده است
مردی در هاید پارک زنی را به قتل رساند و
در دفاع از خود گفت که تحت تأثیر لان چینی بوده و در عالم خلسه چنین کرده
دفاعیۀ این مرد رد شد
«بخند دلقک، بخند» بار دیگر چینی را به نقش یک دلقک به نام تیتو نشان می‌دهد
داستان بی‌شباهت به «پالیاچی» نبود
و کارگردان باتجربه هربرت برنون آن را ساخت
تیتو نمایشی خطرناک را اجرا می‌کند
این صحنه‌ها توسط بدلکار اجرا می‌شد
گفته می‌شود این تیپ شخصیتی همان چیزی‌ست که چینی می‌پسندید
دلقک عاشق دختری‌ست و دختر عاشق شخصی دیگر
تیتو این دختر را در کودکی پیدا کرده
و با خود به سیرک آورده
هربرت برنون فیلم‌ساز متعهدی بود
و اینجا داشت با بازیگر زن بی‌تجربه‌ای
که نخستین نقش اول خود را ایفا می‌کرد، کار می‌کرد
لورتا یانگ چهارده ساله که اسم واقعی‌اش گرچن بود
برنون یکی رو می‌خواست که کاسه‌‌کوزه‌ها رو سرش بشکنه
واضحه که من رو به عنوان آسیب‌پذیرترین عضو گروه
انتخاب کرد
صدا زد و گفت «گرچن، بیا اینجا»
رفتم اونجا و گفت
«نمی‌دونم اصلاً کی به تو گفته که»
«می‌تونی بازیگر بشی و بازی کنی»
همه‌اش گیر می‌داد و اذیتم می‌کرد
حداقل هفته‌ای دو بار این کار رو انجام می‌داد
اما هروقت لان چینی سر صحنه بود، دست می‌کشید
و می‌گفت
«خب، خب، گرچن»
«حالا برو تو اتاق گریم و آماده بشو»
تا زمانی که چینی اون دور و بر بود
برنون هم مراقب رفتارش بود
و من البته واقعاً هیچ‌چیز راجع به بازیگری نمی‌دونستم
به هر حال، چینی متوجه شد و
از اون به بعد همیشه موقعی که من بازی داشتم سر صحنه حاضر می‌شد
و اون‌جا رو ترک نمی‌کرد
می‌شه گفت اون بود که من رو کارگردانی کرد
به قدری با ظرافت این کار رو انجام می‌داد که از دست شخص دیگه‌ای بر نمی‌اومد
به نظرم برنون اصلاً حالی‌اش نبود که چه خبره
در کنار تراژدی
معمولاً جنبه‌های کُمیک هم در نقش‌های چینی وجود داشت
در این فیلم او نقش فروزو را بازی می‌کند شعبده‌بازی که عاشق همسرش است
و وقتی همسرش او را برای پیوستن به کرین با بازی
لایونل بری‌مور ترک می‌کند، از درون فرومی‌پاشد
همسرش در نهایت برمی‌گردد، اما فوت می‌کند
و فروزو را با دخترش تنها می‌گذارد
فروزو هم دختر را در بدنام‌ترین
فاحشه‌خانه‌های آفریقا بزرگ می‌کند
چرا که می‌داند این دختر او نیست و فرزند کرین است
نقش دختر را مری نولان ایفا می‌کرد
فروزو نمایش سیرک خود را مجدد
به خاطر کرین
که از سال‌ها قبل آن را به یاد داشته، اجرا می‌کند
ولی رفیق سر این یکی بدجوری گند زدی
فروزو به کرین می‌گوید که این دختر، فرزند اوست
پدرش تویی، نه من! دختر خودته. خودت
چینی از منتهی‌الیه یک سمت
که سرخوشی جنون‌آمیزی رو تجربه می‌کنه
ناگهان به طیف مخالف تغییر جهت می‌ده
وقتی با این حقیقت وحشتناک که دختر متعلق به خود اوست
مواجه می‌شه
اشک بر چشم‌هایش جاری می‌شه
و بر گلوی خودش چنگ می‌زنه
اگرچه با فیلمی صامت سر و کار داریم
ولی نالۀ چینی رو می‌تونید بشنوید و حس کنید
«وقتی که شهر می‌خوابد» متمرکز بر روی تحلیل شخصیت
کارآگاهی‌ست در آستانۀ بازنشستگی
چینی در هر نقشی که بازی می‌کرد
نشون می‌داد خبره و آشنا به جزئیات است
جوری نقش کارآگاه رو بازی می‌کنه
انگار این کاراکتر سال‌هاست که واقعاً کارآگاهه
چینی نقش مأمور رو واقع‌گرایانه
شبیه به زندگی روزمره
و نه خیالی و قهرمان‌پردازانه به سبک سایر فیلم‌ها، بازی می‌کند
این کاراکتر بدون آن‌که بگوید عاشق دختری‌ست
که انیتا پِیج نقش او را بازی می‌کند
کارآگاه سعی می‌کند فاصلۀ خود را با دختر حفظ کند و رفتاری پدرانه از خود نشان دهد
این تضاد را چینی در این صحنه بسیار خوب نشان داده
فیلم‌های گنگستری بعد از
موفقیت «دنیای زیرزمینی» محصول پارامونت مورد توجه قرار گرفتند
ام‌جی‌ام هم سعی کرد با این فیلمِ چینی
صحنۀ تیراندازی بهتری نسبت به آثار مشابه بسازد
آخرین فیلم صامت چینی «تُندر» نام داشت
این فیلم هم مانند بسیاری از آثار او گم شده است
اینجا چینی نقش گرامپی اندرسون
مکانیک قطار کهنه‌کاری را بازی می‌کند که
تحت هر شرایطی وسیله‌اش نباید از حرکت بازایستد
او راضی نمی‌شود یک خوانندۀ کاباره
را سوار واگن اختصاصی حمل بار کند
به همین خاطر دختر، به همراه پسرِ گرامپی، در قسمت سکوی راننده مستقر می‌شوند
همه سوار بشن! همه‌چیز در عرشۀ سواریِ جناب متفرعن روبرواهه
این یارو بدعنقه کیه؟
!سلام باباجون
برای این‌که کاراکتر رو واقعی‌تر در بیاره
رفت یک دست شلوار کار
از مکانیک پیری که این لباس رو به تن داشت
گرفت و بهش گفت
«اگر این لباس کهنه رو بهم بدی، یک دست نو برات می‌خرم»
«بهش نیاز دارم تا توی فیلم بپوشمش»
برای همین لباسش کهنه و
کارکرده به نظر می‌رسه
مجدد، اینجا هم چینی به نقش
نزدیک می‌شه
جوری که انگار همین الان از لوکوموتیو بخاری پیاده شده
پس از حادثه‌ای
گرامپی اندرسون به بخش کارگاه تراش‌کاری فرستاده می‌شه
و از شغل قبلی بازنشسته‌اش می‌کنند. اون‌جا با قطعات باقی‌مانده از قطارش مواجه می‌شه
فیلم «تُندر» پروژه‌ای طاقت‌فرسا برای چینی بود
وقتی از کالیفرنیای گرم و مطبوع به
گرین‌بِی برفی در
ویسکانسین رفت
دچار سرماخوردگی شد، ولی به کارش ادامه داد
انتظار دیگری هم از چینی نمی‌رفت
سرماخوردگی تبدیل به ذات‌الریه شد
یک روز صبح از خواب بیدار شد
و خیلی دیر سر صحنه اومد و شرمنده بود
هیچ‌کس نمی‌دونست که چینی مریض شده
و در نهایت، اواخر فیلم‌برداری
مجبور شد چند روزی استراحت کنه
و پروژه متوقف شد
درست یادم نیست چه مدت
حدود دو یا سه هفته
و بعد دوباره فیلم‌برداری شروع شد
ولی واقعاً هیچ‌کس از عوامل
متوجه نبود که او چقدر مریض و بدحال شده
خب، همه ساکت لطفاً
بعد از صدای زنگ شروع می‌کنیم
صدا وارد عالم سینما شده بود و چینی در برابرش مقاومت می‌کرد
او می‌گفت حاضر نیست در فیلم‌های ناطق صحبت کند
چرا که رازآلودگی شکل‌گرفتی پیرامونش ممکن است نابود شود
ام‌جی‌ام موزیکالی با همۀ ستاره‌هایش
به غیر از گرتا گاربو و لان چینی ساخت
اما جالب آن‌که یکی از قطعات موزیکال فیلم در وصف چینی سروده شده بود
اگر مراقب نباشی
لان چینی می‌آد و می‌گیرتت
فیلم «شبح اپرا» مجدد اکران شد
این‌بار نسخه‌ای صدادار
اما «شبح» در آن حرف نمی‌زد
یونیورسال فوراً برای ایفای نقش «دراکولا» به او پیشنهاد داد
ام‌جی‌ام پاداش مالی زیادی به او داد تا قرارداد جدیدی امضا کند
و در نهایت اروینگ تالبرگ نخستین پروژۀ ناطق او را برگزید
بازسازی «سه سنگ‌دل» به عنوان
اولین فیلم ناطق چینی
و در واقع انتخاب خوبی هم به نظر می‌رسید
چرا که این شانس رو به چینی می‌داد که تبدیل بشه به
«مردی حنجره طلایی با بی‌شمار صدای مختلف»
«پروفسور اکو»
ممنونم، دکتر. متشکرم
خب، دوستان، حالا اگر لطف کنید و کمی بیاید جلوتر
یه‌کم دیگه جلوتر
خوبه، دوستان. خوبه
حالا لطفاً سکوت رو رعایت کنید
بگذارید ببینم می‌تونم از این پسر کوچولو بخوام که چیزی بگه
چینی مجبور شد سوگندنامه‌ای رو امضا کنه مبنی بر این‌که
هر پنج صدای داخل فیلم متعلق به خود اوست
و نه صداپیشه‌ای دیگر
او به جای یک دختر
و حتی یکی طوطی هم حرف می‌زند
در مورد کاراکتر خانم اوگریدی، او تلاشی برای صداسازی نکرد
فقط کمی ملایم‌تر سخن گفت و کلمات را با احتیاط به کار برد
اوه، رُزی
می‌شه یک لحظه بیای اینجا؟
باشه
بیا رُزی
چه نقشه‌ای داری؟
الان دیگه مشکلت چیه؟
داری برای اون یارو دلبری می‌کنی
بیخیال
فقط ازش خوشم می‌آد چون منو می‌خندونه
نه بابا؟ اگر ادامه بدی کاری می‌کنم که بفهمی خندیدن
یعنی چی. حالی‌ات شد؟
در دادگاه
خانم اوگریدی زیر فشار بازجویی قرار دارد
پس یعنی خانم اوگریدی
شما هیچ‌چیز رو به یاد نمی‌آری غیر از چیزی که خودت می‌خوای
درسته؟
یه‌کمی سر درد دارم
متأسفم خانم اوگریدی
...اگر سرتون درد می‌کنه
بله، ممنونم
نمی‌خواستم شما رو مضطرب کنم
ممنونم، الان بهترم
می‌دونید که من فقط می‌خوام حقیقت رو کشف کنم
بله، متوجه هستم
...خب، خانم اوگریدی
می‌بینید عالیجناب؟ طرف شیاده
نظم دادگاه رو رعایت کنید
و بعد می‌رسیم به پایان
پایان‌بندی کار دوباره فیلم‌برداری شد
ابتدا مثل نسخۀ صامت تموم می‌شد
و چینی برمی‌گشت به سیرک و اجرای نمایش
رُزی می‌اومد و می‌گفت
«اومدم به تعهدی که دادم عمل کنم»
و اکو متوجه می‌شه که رُزی واقعاً عاشق هکتور شده
برای همین می‌گه «نه، برو»
و رُزی داره می‌ره که عروسک می‌گه
«خداحافظ، رفیق قدیمی»
رُزی برمی‌گرده
و عروسک رو می‌بینه که روی پای اکو نشسته
و اکو داره دستش رو تکون می‌ده
در حالی که رُزی داره می‌ره، عروسک تو آغوش چینی آروم می‌گیره
اونم سرش رو می‌گذاره پایین و شروع می‌کنه به گریه کردن
من با مردی که
برحسب اتفاق کارمند ام‌جی‌ام بود حرف زدم
و او که موقع ضبط این صحنه در استودیو حاضر بوده
به من گفت که چینی واقعاً داشت گریه می‌کرد
جوری که باور نمی‌کردید
صحنۀ پایانی در نسخۀ ناطق
متفاوت است
اکو در ایستگاه قطار با هکتور
که الیوت نیوجنت بازی‌اش می‌کرد و رُزی با بازی لایلا لی، خداحافظی می‌کند
چینی می‌دانست که به سرطان ریه مبتلا شده
خب، فکر کنم رُزی دلش می‌خواد باهات حرف بزنه
از من خداحافظ
خداحافظ، پسر. موفق باشی
کنایی‌ترینِ کنایه‌ها
اینه که ما با مردی مواجه هستیم که
به گفتۀ هری ارلز، به سختی سر کار حاضر می‌شد
چون سرطان ریه داشت
بعضی روزها انرژی کافی برای به پایان رسوندن
کار رو نداشت
و حالا کاراکتر هکتور، به نشانۀ قدردانی
یک جعبه سیگار بهش هدیه می‌ده
برات یه جعبه سیگار آوردم
اوه، چقدر عالی
ممنونم، پسر
نمی‌دونم باید بخندم یا گریه کنم
خب، چرا هر دو تاش رو انجام نمی‌دی؟
اون ضرب‌المثل قدیمی رو که یادته
«زندگی همه‌اش همینه»
«کمی خنده، کمی گریه»
برات کارت پستال می‌فرستم
تصویر به سیاهی فِید می‌شه
«پایان»
و این آخرین نقش‌آفرینی لان چینی بر پردۀ نقره‌ای بود
هفت هفته بعد از اکران فیلم
چینی می‌میرد
در زمان مرگ چهل و هفت سال داشت
یادم می‌آد
پدرم روی تابلوی اعلانات عمومی خبر رو دیده بود
چون واقعاً خبر مهمی به حساب می‌اومد
اومد و به ما هم خبر رو داد
من واقعاً نمی‌تونستم هضمش کنم
چینی دیگه نبود. و این یعنی پایان دنیا
روزی که مُرد، روزی که من ده سال داشتم
روزی بود که جهان به پایان رسید
با خودم گفتم خدایا، لان چینی 1930 مُرده و منم
که فقط ده سال دارم
اگر امکان مردن برای چنین آدمی وجود داره
دیگه نمی‌شه به هیچی اطمینان داشت
اگر این مرد بزرگ
که از همۀ ساختمون‌های دنیا بلندتر بود
کسی که تجسم همۀ مردم دنیا بود
اگر مرگ می‌تونه زندگی چنین آدمی رو بگیره
پس در این صورت منم آسیب‌پذیر هستم
و این واقعاً حس خیلی بدی بود
مراسم ختم در
مرکز «کانینگ‌هام و اوکانر» در
مرکز شهر لس‌آجلس برگزار شد
سخنران ختم کشیش مخصوص
نیروی دریایی سن‌دیه‌گو بود
هیزل چینی در مرز فروپاشی قرار داشت
همۀ استودیوها کار خودشون در آن روز رو متوقف کردند
و به نشانۀ احترام لحظه‌ای رو به سکوت گذراندند
در ام‌جی‌ام
رژه‌ای نظامی از سوی نیروی دریایی برگزار شد و
در حالی که افسران پرچم رو نیمه‌افراشته می‌کردند
شیپور خاموشی نواخته شد
چینی در
قبرستان «فارست لاون» در گلندل به خاک سپرده شد
هیچ‌کس دلیلش را نمی‌داند
ولی روی قبر او، هیچ نامی نوشته نشده
«لان چینی جاودانه شد»
این چیزی بود که یکی از مجله‌های سینمایی در آن زمان نوشت
هیچ بازیگر زن یا مردی
نتوانسته قلب عموم مردم را
به اندازۀ چینی تسخیر کند
هیچ بازیگری نبوده است که هر حرکتش
حس و ظرافتی که چینی داشت را تداعی کند
فقدان او قطعاً احساس خواهد شد و نه فقط توسط تهیه‌کنندگان
که توسط میلیون‌ها نفری که او را در قلب خود جای داده‌اند
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.