..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
دیدن، باور کردن نیست
حسهای ما می‌تونن ما رو فریب بدن
حتی ستاره‌ها اون چیزی نیستن، که نشون میدن
کیهان اونطوری که توسط علم آشکار شده
از اون چیزی که تصورش رو بتونیم بکنیم عجیب‌تره
نور و زمان و فضا و گرانش
دست به دست هم دادن
تا واقعیتی بسازن که ورای تجربه بشره
مقصد ما اینجاست
با من همراه شوید
در ۱۸۰۲، در چنین شبی
ستاره‌شناس، ویلیام هرشل، در سواحل انگلیسی
با پسرش جان، قدم می‌زد
هرشل اولین کسی بود
که به آبهای عمیق‌تر اقیانوس کیهانی نگاه کرد
در اونجا شعبده جادویی نور با زمان
رو تماشا کرد
پدر
شما به روح اعتقاد دارید؟
خب، بله، پسرم
شما، باور می‌کنید؟
فکرشو نمی‌کردم
اوه، نه، به روح آدمی نه
نه... اصلا
اما بالا رو ببین، پسرم
و آسمونو ببین که پر از اونهاست
ستاره‌ها، پدر؟
متوجه نمیشم
هر ستاره، یه خورشیده، به بزرگی و روشنی خورشید ما
فقط تصور کن، خورشید رو چقدر باید از ما دور کنی
تا به کوچکی و کم‌نوری یک ستاره، به نظر بیاد
نور ستاره‌ها خیلی سریع حرکت می‌کنه
سریع‌تر از هر چیزی
اما نه بدون محدودیت
نور اونها، زمان میبره تا به ما برسه
برای نزدیک‌ترین‌ها، سالها طول میکشه
برای بقیه‌شون، قرن‌ها
بعضی ستاره‌ها، اونقدر دور هستن
که نورشون، میلیاردها سال طول میکشه تا به زمین برسه
اما وقتی نور از ستاره به اینجا میرسه
اونها قبلا مردن
از اون ستاره‌ها، ما فقط روحشون رو می‌بینیم
نورشون رو می‌بینیم
اما جسمشون خیلی قبل‌تر، از بین رفته
جان، من بیشتر از هر کسی
به گذشته نگاه کرده‌ام
میلیون‌ها سال، در گذشته
ویلیام هرشل اولین کسی بود
که فهمید تلسکوپ یک ماشین زمانه
ما بدون نگاه به گذشته
نمی‌تونیم به فضا نگاه کنیم
در یک ثانیه نور ۳۰۰ هزار کیلومتر
یا ۱۸۶ هزار مایل رو طی می‌کنه
این فاصله به اندازه فاصله زمین تا ماهه
پس، ماه حدودا یک ثانیه نوری دورتره
دفعه بعد که به ماه نگاه کردید
دارید به یک ثانیه در گذشته نگاه می‌کنید
کیهان یک ادیسه فضازمانی
اون خورشید
واقعا اونجا نیست
واقعا نمی‌تونه برای دو دقیقه آینده
بالای افق باشه
طلوع خورشید یک توهمه
اتمسفر زمین، پرتوهای نور خورشید رو خم می‌کنه
مثل یه لنز یا یه لیوان آب
پس ما تصویر خورشید رو افتاده بر بالای افق می‌بینیم
قبل از اینکه خورشید فیزیکی واقعا اونجا باشه
خورشید پشت سر من، یک سرابه
به همون اندازه واقعی که یک تصویر لرزان
که در دوردست، روی جاده‌ای صحرایی
در یک روز گرم، وجود داره
نور خورشید، حدودا ۸ دقیقه طول میکشه تا به زمین برسه
پس خورشید، ۸ دقیقه نوری فاصله داره
از زمین، ما تنها می‌تونیم خورشید رو
اونطوری که ۸ دقیقه قبل بوده، ببینیم
و یه چیز دیگه
خورشید اصلا واقعا طلوع نمیکنه
زمین می‌چرخه و ما باهاش می‌چرخیم
به نظر نمیاد، اما در همین لحظه
من سریع‌تر از یک جت حرکت می‌کنم
و همینطور شما و تمام افراد زمین
تا بحثش هست
اون افق
واقعا اونجا نیست
هیچ خطی وجود نداره
افق یه توهم دیگه‌است
فاصله بین زمین
و بیرونی‌ترین سیاره، نپتون
با گردششون به دور خورشید، تغییر می‌کنه
به طور متوسط نور، این فاصله رو در ۴ ساعت طی می‌کنه
پس برای ما در زمین
نپتونی که می‌بینیم، همیشه ۴ ساعت قدیمیه
چهار ساعت نوری دورتر
اما فاصله تا سیارات
حتی دورترین آنها
در مقیاس خیلی بزرگتر ستارگان و کهکشان‌ها
مثل قدم‌های یک کودک می‌مونه
به محض این که همسایه کناری خورشید رو ترک کردیم
باید مقیاسمون رو
از ساعت نوری به سال نوری تغییر بدیم
یک سال نوری، معیار کیهانه
معادل تقریبا ۱۰ تریلیون کیلومتر
یا حدود ۶ تریلیون مایل
این یک فاصله واحد، درست مثل یک متر یا یک مایله
فاصله‌ایه که نور در یک سال طی می‌کنه
نزدیک‌ترین ستاره به خورشید پروکسیما قنطورس
کمی بیشتر از ۴ سال نوری از زمین فاصله داره
چهار سال نوری چقدر دوره؟
فضاپیمای ویجر ناسا
بیشتر از ۵۶هزار کیلومتر در ساعت سرعت داره
حتی در این سرعت متحیر کننده بیشتر از ۸۰هزار سال
طول میکشه تا ویجر به نزدیک‌ترین ستاره برسه
و ستاره‌های خوشه پروین
چهارصد سال نوری دورترند
سفینه خیال
به امکانی نامعمول و در واقع بی‌نظیر
مجهز شده
به ما امکان میده که ببینیم وقتی نور
در ابتدا از ستاره یا کهکشانی تابیده شد
در سفر طولانیش به زمین، چه اتفاقی افتاد
وقتی نور، خوشه پروین رو، ۴۰۰ سال پیش ترک کرد
گالیله داشت برای اولین بار از تلسکوپ نگاه می‌کرد
چند سال بعد، او سعی کرد سرعت نور رو اندازه‌گیری کنه
اما نتونست
برنامه هوشمندانه‌ای داشت اما تکنولوژی اون دوره
برای اندازه‌گیری سرعت چیزی به سریعی نور
کافی نبود
وقتی از زمین به سحابی خرچنگ نگاه می‌کنیم
داریم به خیلی قبل‌تر در زمان نگاه می‌کنیم
سحابی خرچنگ زمانی ستاره‌ای غول‌آسا بود
ده برابر جرم خورشید
تا اینکه منفجر شد و به ابرنواختری تبدیل شد
در قلب آن، تپ‌اختری قرار داره
ستاره‌ای متلاشی شده به اندازه یک شهر
در حال چرخش ۳۰ دور در ثانیه
میدان مغناطیسی در حال گردش این تپ‌اختر
الکترون‌های نزدیک رو به آشوب میندازه
و به اونها شتابی تا سر حد سرعت نور میده
اونها با نوری آبی می‌درخشند که پیچک‌هایی از گاز رو روشن می‌کنه
که هنوز در حال گسستن از ابرنواختر هستند
سحابی خرچنگ
حدودا ۶۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله داره
بر اساس برخی عقاید
این سن کل جهانه
اما اگر جهان تنها ۶۵۰۰ سال داشت
چطور می‌تونستیم نور چیزهای دورتر از سحابی خرچنگ رو
ببینیم؟
نمی‌تونستیم
برای رسیدن نور اجرام دورتر از ۶۵۰۰ سال نوری
به زمین، از هر سو
زمان کافی نبود
این فقط زمان کافی برای عبور نور
از بخش کوچکی از کهکشان راه شیری ماست
برای باور دنیایی
به جوانی ۶هزار یا ۷هزار سال
باید نور بیشتر کهکشان رو خاموش کنیم
تازه بدون در نظر گرفتن نور ۱۰۰ میلیارد کهکشان دیگه
در جهان قابل مشاهده
مرکز کهکشان خود ما
سی هزار سال نوری از زمین فاصله داره
نوری که امروز
از مرکز راه شیری می‌بینیم وقتی اونجا رو ترک کرد
که نیاکان ما در حال پیدا کردن راهی
برای شکست مرگ بودند
با خلق هنر
با قدرت الهام‌بخشی به افرادی که بعد از اونها خواهند اومد
نوری که ما از کهکشان کلاه‌مکزیکی می‌بینیم
سی میلیون سال داره
وقتی این نور شروع به درخشش کرد
نیاکان ما در درختان زندگی می‌کردند
حدود ۵ کیلو وزن و دم‌های بلندی داشتند
اما حتی ۳۰میلیون سال نوری دورتر
هنوز حیاط پشتی کیهانی ماست
اون کهکشان بخشی از خوشه کماست
در فاصله ۳۲۰میلیون سال نوری
وقتی این نوری که دارید می‌بینید،
سفرش رو به سمت زمین شروع کرد در خونه چه می‌گذشت؟
قاره‌ها، اقیانوس‌ها یا رودهای آشنایی در کار نبود
نیاکان دور ما، داشتند از آب به خشکی قدم می‌گذاشتند
این نوری نسبتا قدیمیه
اما قدیمی‌ترین نوری که می‌تونیم ببینیم، نیست
قدیمی‌ترین نور، خیلی ضعیفه
روحی رنگ‌پریده در شب
اون لکه قرمز داخل اون دایره رو می‌بینید؟
اون یکی از قدیمی‌ترین کهکشان‌هاییست که تا حالا دیده‌ایم
دارید به نور ستاره‌ای ۱۳.۴ میلیارد ساله نگاه می‌کنید
که توسط تلسکوپ هابل گرفته شده
اون نور از اولین نسل ستاره‌ها میاد
اون موقع روی زمین چه خبر بود؟
مطلقا هیچ
نه زمینی بود، نه خورشیدی، نه راه شیری‌ای
تا میلیاردها سال به وجود نیومدند
وقتی سعی می‌کنیم دورتر از این به جهان نگاه کنیم
به جایی میرسیم که به نظر آخر فضاست
اما در واقع
شروع زمانه
زمین ما رو به خود می‌کشه
زندگی‌های ما کشاکشی بیرحمانه با جاذبه است
این دختر کوچولو نهایت تلاشش رو می‌کنه تا از چاه گرانش
بالا بره
از اولین تلاشهامون برای ایستادن تا تسلیم شدن آخر
برای غلبه بر کشش زمین تقلا می‌کنیم
ما در میدان نیرویی بدنیا آمده‌ایم زندگی می‌کنیم و می‌میریم
نیرویی به اندازه خود جهان قدیمی
و چقدر قدیمی؟
برای تجسم ۱۳.۸ میلیارد سال عمر جهان
ما همه زمان کیهانی را در تقویم یکسال
فشرده کرده‌ایم
نیمه شب ۳۱ دسامبر همین حالاست
و ۱ ژانویه شروع زمان
اون مه درخشان رو می‌بینید؟
این تشعشع باقی‌مانده از مه‌بانگ
انفجاریست که جهان را
در ۱۳.۸ میلیارد سال پیش، تشکیل داد
الان، ما در لبه فضا و زمان شناخته شده هستیم
پس قبل از مه‌بانگ چه اتفاقی افتاد؟
هیچکس نمی‌دونه
هیچ مدرکی از قبل از اون لحظه، باقی نمونده
ما ایده‌های کاملا دیوانه‌واری
در مورد از کجا اومدن جهان داریم
که به موقع‌اش، بهشون می‌رسیم
ما کجای جهانیم؟
دقیقا در مرکز
در جهان مشاهده شده همه حس خاص بودن پیدا می‌کنن
مهم نیست در کدوم کهکشان زندگی کنید
وقتی به جهان نگاه می‌کنید خودتون رو
در مرکز افق کیهانی می‌بینید
اما این فقط یک توهمه
در واقعیت، مرکزی در کار نیست
و افق کیهانی به اندازه
افق دریا، واقعیه
در جهانی که شروعی در زمان داشته
وقتی سرعت محدود نور داشته باشید، به این می‌رسید
چند صد میلیون سال پس از مه‌بانگ
ابرهای عظیم هیدروژنی و هلیومی متراکم شدند
و به شکل اولین ستاره‌ها و کهکشان‌ها دراومدن
با این منابع جدید نور
دوران طولانی تاریکی جهان، پایان گرفت
در حالی که فضا به منبسط شدن ادامه می‌داد
تکامل کیهانی در مقیاس‌هایی بزرگتر آشکار شد
با مرگ اولین نسل ستاره‌ها
اونها فضا رو با عناصر سنگین‌تر پر کردند
و شکل‌گیری سیارات و نهایتا زندگی رو
ممکن کردند
ماده و انرژی در مه‌بانگ شکل گرفتند
اما این همه ماجرا نیست
فضا و زمان هم ساخته شدند
و همه نیروهایی که ماده رو به هم نگه می‌دارن
از جمله جاذبه
آیزک نیوتون قانون ریاضی‌ای کشف کرد
که عملکرد جاذبه رو توضیح می‌داد
با اون قانون، او تونست حرکات سیارات رو توضیح بده
بیش از ۱۰۰ سال بعد
ویلیام هرشل فهمید که جاذبه می‌تونه کارهای بیشتری بکنه
جان، می‌تونی یه رازی رو نگه داری؟
بله، پدر
من کشفی کردم و هنوز به هیچکس نگفتم
گرانشی که ما رو روی زمین نگه می‌داره
همون گرانشی که نیوتون نشون داد
سیارات رو در مدار خودشون نگه می‌داره
من کشف کردم که
بر ستاره‌های دور هم حکم‌فرماست
پدر، اما چطور می‌دونید؟
می‌تونی صورت فلکی شیر رو پیدا کنی؟
اونجاست
خیلی خوب
حالا می‌تونی ستاره‌ای رو پیدا کنی
که سر شیر رو به بدنش وصل می‌کنه؟
اون یکی
اون ستاره در واقع دوتاست
اونقدری به هم نزدیکن که یکی به نظر می‌رسن
من از خیلی وقت قبل از به دنیا اومدنت
دارم با تلسکوپ نگاهشون می‌کنم
اونها به آرومی دور هم می‌رقصن
آروم‌تر از حرکت هر سیاره‌ای به دور خورشید
بعضی از ستاره‌هایی که امشب می‌بینیم
شاید بیشترشون
با یاری ناپیدا، در حال رقصیدند
امپراطوری جاذبه بر تمام آسمان‌ها حکمرانی می‌کنه
یک قرن قبلتر
آیزک نیوتون
درگیر همین فقدان مکانیزمی برای جاذبه بود
چطور اجرام دور از خلال فضای خالی
بدون اینکه تماسی با هم داشته باشند بر هم اثر می‌گذارند؟
این <کنش در فاصله دور> اونطور که اسمش رو گذاشته بود، پریشانش کرد
در قرن ۱۹ مایکل فارادی کشف کرد که
ما با میدان‌های نامریی از نیرو احاطه شده‌ایم
این عملکرد جاذبه رو توضیح می‌داد
سیب و زمین همدیگرو لمس نمی‌کنن
اما میدان‌های بین اونها، چرا
اون خطوطی از نیروی گرانشی تصور کرد
که از هر جسم جرم‌داری در فضا پراکنده می‌شوند
زمین، ماه خورشید، همه چیز
این جواب سوالی بود
که نیوتون رو گیج کرده بود
در ۱۸۶۵، جیمز کلارک مکسول ایده فارادی
در مورد میدان‌های الکتریکی و مغناطسی رو
به قانون‌های ریاضی ترجمه کرد
او کشف کرد که این میدان‌ها در فضا به شکل موج حرکت می‌کنند
وقتی سرعت حرکتشون رو محاسبه کرد
معلوم شد که سرعت نوره
ما شروع کرده بودیم به کشف سرنخ‌های
قالیچه کیهانی
اما هنوز نمی‌تونستیم طرح ارزشمندش رو تشخیص بدیم
اون بافت زمان، نور، فضا و جاذبه رو
در حالیکه آلبرت اینشتین در برلین
روی تئوری گرانشش کار می‌کرد
تصویر این ۳ مرد رو پیش چشم خودش قرار می‌داد
اون می‌دونست که روی شونه‌های اونها ایستاده
سالها قبل، وقتی نوجوان بود به درکی رسیده بود
که به اندازه ایده اونها زمین رو به لرزه می‌انداخت
و در یک تابستان
وقتی در ایتالیا، در حال خیالبافی بود اتفاق افتاد
در تابستان ۱۸۹۵
کسب و کار پدر اینشتین در آلمان شکست خورد
و خانواده به اینجا در شمال ایتالیا اومدن
اینشتین جوان، عاشق این بود که توی این جاده پرسه بزنه
و افسار ذهنش رو برای کاوش آزاد بزاره
انگار گذشت زمان روی این ناحیه بی‌تاثیره
هیچ چیز اینجا
از زمان اولین خیالبافی‌های اینشتین، واقعا تغییر نکرده
یک روز، به فکر نور
و سرعت حرکتش افتاد
در زندگی روزمره، ما همیشه
سرعت یک جسم متحرک رو نسبت به یک چیز دیگه، اندازه می‌گیریم
بعضی وقتها اون چیز، احتمالا متحرک نیست
چیزی در کیهان که در حرکت نیست
برای مثال، من حدود ده کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کنم
نسبت به زمین
اما همونطور که قبلا اشاره کردم زمین در حال حرکته
زمین با سرعتی بیش از ۱۶۰۰ کیلومتر در ساعت در حال چرخشه
در حالیکه با سرعتی بالغ بر
صد هزار کیلومتر در ساعت در حال گردش به دور خورشیده
و خورشید هم در کهکشان در حال حرکته
با سرعت نیم میلیون مایل بر ساعت
و راه شیری با سرعتی نزدیک یک و نیم میلیون مایل در ساعت
در عالم، حرکت می‌کنه
هیچ مکان ثابتی در کیهان وجود نداره
تمام طبیعت در حرکته
حتی برای اینشتین جوان هم
تصور یک معیار مطلق
برای اندازه‌گیری تمام اون حرکت‌ها، نسبت به اون، سخت بود
این دقیقا همون کتابیه
که الهام‌بخش اینشتین جوان بود
به کودک کتابی بدهید و دنیا رو متحول کنید
به نوعی، حتی عالم رو
به این نگاه کنید، صفحه اول
سرعت متحیرکننده الکتریسیته
در سیم‌ها و نور در فضا رو
توضیح داده
اینشتین چیزی که در بچگی یاد گرفته بود رو
با این کتاب به یاد آورد
و شاید، برای اولین بار، درست همینجا
فکر کرد اگر بتونید با سرعت نور حرکت کنید
جهان چطور به نظر میرسه
اینشتین هرچه بیشتر بهش فکر کرد
بیشتر به مشکل برخورد
اگر حرکت با سرعت نور رو تصور کنید
پارادوکس‌ها از همه جا سر در میارن
اینشتین متحیر بود وقتی فهمید همه اون چیزی که
بدون فکر به عنوان حقیقت پذیرفته شده بود
حتی توسط معتبرترین‌های این حوزه
به سادگی اشتباه بود
در حرکت با سرعت‌های بالا
باید تسلیم قواعد قطعی‌ای بود
اینشتین نام این قواعد رو <اصول نسبیت> گذاشت
این زنی که الان با موتورسیکلت از کنار ما گذشت
رو تصور کنید
فکر کنید با موتورش در کیهان
در حال حرکت بود
نور یک جسم متحرک با همون سرعت حرکت می‌کنه
مهم نیست اون جسم ساکن باشه
یا در حال حرکت
سرعت این زن به سرعت نور اضافه نمی‌کنه
نور موتورسیکلت او
هنوز با سرعت نور حرکت می‌کنه
طبیعت فرمان میده
<تو نباید سرعت مرا به سرعت نور، بیفزایی>
همچنین هیچ جسمی
نمی‌تونه با سرعت نور یا بیشتر از اون حرکت کنه
در فیزیک، برای حرکت با سرعتی نزدیک سرعت نور
چیزی جلوی شما رو نمی‌گیره
یعنی ۹۹.۹ درصد سرعت نور، کاملا خوبه
اما مهم نیست چقدر تلاش کنید
شما هیچوقت به اون رقم اعشار آخر نمی‌رسید
برای اینکه واقعیت، منطقا استوار باشه
باید محدودیت سرعت کیهانی وجود داشته باشه
صدای اون شلاق، به خاطر اینه که
سرش با سرعتی بیشتر از سرعت صوت، حرکت می‌کنه
موج شوکی درست می‌کنه
یک غرش ریز صوتی، در حومه شهری ایتالیایی
صاعقه هم همینطور عمل می‌کنه
و همینطور صدای یک جت مافوق صوت در حال عبور
پس چرا سرعت نور
بر خلاف سرعت صوت، حد و مرز به حساب میاد؟
جواب فقط این نیست که نور
میلیون‌ها بار سریع‌تر از صوت حرکت می‌کنه
و فقط یک مسئله مهندسی هم نیست
مثل درست کردن اولین جت مافوق صوت
در عوض، حد و مرز نور
قانون بنیادی طبیعته
به اندازه جاذبه، اساسی
اینشتین چارچوب مطلقش رو برای جهان پیدا کرد
این رکن استوار در میان تمام حرکت‌های نسبی
در میان حرکات کیهان
نور به یک سرعت حرکت می‌کنه
مهم نیست منبعش چقدر سریع یا کند در حرکت باشه
سرعت نور، نسبت به هر چیز دیگه‌ای، ثابته
هیچ چیزی به گرد پای نور نمی‌رسه
چیزی که در مورد قوانین طبیعت هست اینه که
این قوانین غیرقابل‌نقض‌اند
کار فیزیکدان‌ها اینه که این فرمان‌ها رو کشف کنند
فرمان‌هایی که از فرهنگی به فرهنگ دیگه
یا زمانی به زمان دیگه
متغیر نیستند، و در کل کیهان ثابت‌اند
به خاطر همینه که، اونطور که اینشتین نشون داد
چیزهای جالبی در نزدیکی سرعت نور، پیش میاد
حرکت با سرعتی نزدیک سرعت نور
به نوعی اکسیر زندگیه
چون ساعت بیولوژیکی شما نسبت به کسانی که
پشت سر گذاشته‌اید، کندتر میشه
این پدیده شاید برای ما انسان‌ها
که فقط حدود یک قرن زندگی می‌کنیم
مفهوم عملی‌ای برای سفر به ستاره‌ها باشه
جایی که نمایش جادویی فضازمان
واقعا دیوانه‌کننده میشه
ستاره‌شناس قرن ۱۹، ویلیام هرشل
عاشق این بود که شگفتی‌های جهان رو
با پسرش جان، سهیم بشه
یه موقعی یه دوستی داشتم، آدم خیلی باهوشی بود
یه منجم و کشیش در لیدز
به اسم جان میچل
بیچاره وقتی تو نوزاد بودی فوت کرد
خدا رحمتش کنه
اون فکر می‌کرد بعضی ستاره‌ها
نامرئی‌اند
اونها واقعا وجود دارند، اما ما هیچوقت نمی‌تونیم ببینیمشون
میچل بهشون می‌گفت <ستاره‌های تاریک>
با همه احترام، پدر
مطمئنا دوستتون اشتباه می‌کرده
اگه هیشکی نمی‌تونه اونا رو ببینه
پس چطور ممکنه بفهمیم اصلا وجود دارن؟
اون مردی که این رد پاها رو به جا گذاشت دیدی، جان؟
خب، نه، پدر
ندیدم
اما میدونی که وجود داره؟
جان یکی از بزرگترین دانشمندهاییه
که احتمالا هیچوقت اسمش رو نشنیدید
اون در قرن ۱۸، در لندن کار و زندگی می‌کرد
اگر حتی موقعی عکسی هم ازش گرفته باشند دیگه وجود نداره
یکبار یکی از آشنایانش به عنوان <مرد کوتاه کوچولو
سیه چرده و چاق>
توصیفش کرده بود
میچل ستاره‌ای رو تصور کرده بود، اونقدر بزرگ
اونقدر پرجرم، که هیچ چیز، حتی نور
نمی‌تونست از چنگ جاذبه‌اش فرار کنه
می‌تونید ستاره تاریک رو پیدا کنید؟
نمی‌تونید با چشمهاتون اونو ببینید، نه مستقیما
اما شاید یه جور رد پا از خودش
روی ساحل کیهانی، به جا بزاره
میچل متوجه شد که ما ممکنه بتونیم
بعضی از این ستاره‌های تاریک رو، به خاطر جاذبه بسیار زیادشون، شناسایی کنیم
اگر یکیشون در کنار یک ستاره
کوچک و درخشان ظاهر شد
اون ستاره ظاهرا در مداری تنگاتنگ
دور هیچ چیز، در گردشه
حتی با اینکه نمی‌بینیمش
می‌دونیم که چیزی با جرمی بالا
باید درست اونجا باشه
یک ستاره تاریک
یا چیزی که امروزه بهش میگیم، یک سیاه چاله
یک سیاه چاله چه شکلیه
و درونش چطور خواهد بود؟
به اونجا هم می‌رسیم، اما اول
بیایید توقفی در شهر من داشته باشیم
نیویورک سیتی
جایی که به نظرم همیشه
همه چیز مدام در حرکته
من بیشتر عمرم رو اینجا زندگی کرده‌ام
همیشه چیز جدیدی برای دیدن هست
اما یک چیز هیچوقت عوض نمیشه، جاذبه
جاذبه روی زمین، ۴.۵ میلیارد ساله که
همینطوره
اما اگه امروز،‌ بتونیم تغییرش بدیم، چی؟
جاذبه، به تعبیر اینشتین
اعوجاجیست
در شکل فضازمان
فضا میتونه بدون محدودیت، منبسط
منقبض و خم بشه
اگر اندازه یا چگالی زمین
ذره‌ای متفاوت بود
جاذبه‌اش هم، به همین میزان متفاوت بود
دامنه وسیعی از احتمالات وجود داره
نیویورکی‌ها در خونه
تحت کشش گرانشی زمین، معروف به ۱ جی
احساس راحتی می‌کنن
فرض کنید، در یکی از خیابون‌هاش، جاذبه رو خاموش کنیم
مردم و اشیایی که در حرکت بودند
به پرواز درمیان
حالا اگر جاذبه رو ببرم بالا
مثلا به ۸ یا ۹ جی، چی؟
بدون دلسوزی
بیاید این محدوده رو تخلیه کنیم
این حدودا همون نیروی جاذبه‌ایست
که یک خلبان جنگنده در چرخشی با سرعت بالا، حس می‌کنه
چند دقیقه اینطوری، صدمه‌ای بهتون نمی‌زنه
اما راحت نیست
در ۱۰۰هزار جی
حتی شیر آتش‌نشانی هم توسط وزن عظیم خودش
له میشه
اما در میلیونها جی
حتی نور هم به جاذبه، تعظیم می‌کنه
نور هنوز به سرعت ثابتش ادامه میده
اما نمی‌تونه فرار کنه
ستاره تاریک میچل
سیاهچاله ما
و نزدیک‌ترینش، شاید از اون چیزی که فکر می‌کنید، نزدیکتر باشه
همه ستاره‌ها نمی‌تونن سیاهچاله بشن
تنها حدود یک در هزار به اندازه کافی جرم داره
نزدیکترینش می‌تونه در ۱۰۰‌ سال نوری از زمین باشه
سیاهچاله‌ها جاروبرقی‌های کیهانی داستانهای عملی تخیلی نیستند
اونها راه نمی‌افتند تمام دنیاهای از همه جا بی‌خبر رو ببلعند
شما باید بیایید به طرفشون
اما اگر اومدید
احتمالا آخرین چیزیه که خواهید دید
این ما بودیم که چند میلیون جی، جاذبه رو تحمل کردیم
یادتون نره، این چیز، نور می‌بلعه
فاصلمون رو حفظ می‌کنیم
وقتی سوخت هسته‌ای ستاره‌های غول‌آسا تموم میشه
دیگه نمی‌تونن به اندازه کافی گرم بمونن
تا به کشش داخلی جاذبه خودشون، غلبه کنند
پرجرم‌ترین ستاره‌ها متلاشی و خاموش میشن
و تنها جاذبه‌شون رو به جا می‌گذارن
این سیاهچاله جسد ستاره‌ای غول‌آسا رو
کفن می‌کنه
خود ستاره به چیز کوچکتری تبدیل میشه
حتی کوچکتر از این تاریکی
تنها به عرض ۶۴ کیلومتر
این اولین سیاهچاله‌ کشف‌شده است
ماکیان ایکس یک
ما چطور روی زمین، چیزی به این حد
کوچک و تاریک و دور، پیدا کردیم؟
ما از طریق یک نوع دیگه نور دیدیمش. اشعه ایکس
در نور اشعه ایکس، دید ستاره آبی رو از دست می‌دیم
چون سطح ستاره دمای کمی گرم به اندازه ۳۰هزار درجه داره
اما حلقه گازی دور سیاهچاله
در ۱۰۰میلیون درجه، در اشعه ایکس به روشنی می‌درخشه
همونطور که ویلیام هرشل کشف کرد
معاشرت نزدیک ستاره‌های بسیاری، تشکیل یک سیستم ستاره‌ای جفتی داده
اما اگر یکی از این دو زوج، خیلی بزرگ باشه
و دیگری فشرده
ستاره کوچکتر می‌تونه اتمسفر ستاره بزرگتر رو
جذب و استفاده کنه
این ارتباط دیوانه‌وار می‌تونه میلیون‌ها سال برقرار باشه
اتمسفر ستاره بزرگتر به درون دیسک داغ درخشان
رشد کننده‌ای کشیده میشه که به دور سیاهچاله‌ای
حرکتی چرخشی و حلزونی داره
جاذبه طاقت‌فرسا گاز ستاره آبی رو شتاب میده
و تبدیلش می‌کنه به یک مارپیچ مرگ
که با عبور از مرز فضازمان
دیگه هیچوقت دیده نمیشه
مرز شومی که سیاهچاله‌ای رو
از بقیه عالم جدا می‌کنه، افق رویداد نامیده میشه
از دید ما ماده درون دیسک
با رسیدن به افق رویداد از سرعتش کاسته میشه
هرگز کاملا بهش نمیرسه
اما اگر داشتید به سمت اون مارپیچ گاز می‌رفتید
که من توصیه نمی‌کنم
در عرض چند ثانیه از افق رویداد عبور می‌کنید
و به سرزمین ناشناخته‌ای سفر می‌کنید که هیچ مسافری از اون برنگشته
ما قلب چندین کهکشان رو جستجو کردیم
و در هر مورد، یک سیاهچاله فوق‌العاده پرجرم پیدا کردیم
کهکشان خودمون هم استثنا نیست
ستاره‌های نزدیک به مرکز کهکشان ما با سرعتی بیش از ۴۰ میلیون کیلومتر
در ساعت در حال حرکتند
چی باعث میشه انقدر سریع حرکت کنند؟
تنها توضیح منطقی
اینه که چیزی با جرمی
برابر ۴ میلیون خورشید در مرکز قرار گرفته
پس نور مشتعل ۴میلیون خورشیدمون کجاست؟
از اونجایی که نمی‌تونیم ببینیمش
باید درون سیاهچاله‌ای حبس شده باشه
زمین به اندازه‌ای دور هست که در امان باشه
دنیاهای دیگه شاید به این حد خوش شانس نباشن
اگر به نوعی از سفر خطرناکتون از افق رویداد
جون سالم به در بردید
می‌تونید به عقب نگاه کنید
و تمام آینده جهان رو آشکارا
مقابل چشمهاتون ببینید
چطور؟
چون وقتی فضازمان
به خاطر گرانش بسیار زیاد یک سیاهچاله خم بشه
زمان تا آخرین حد ممکن، کش میاد
اما چه چیزی در مقابل شما خواهد بود؟
قبل از اینکه به اونجا بریم، باید بهتون هشدار بدم
که داریم وارد قلمرو کشف‌نشده‌ای از علم، وارد میشیم
تا جایی که میدونیم، ممکنه قوانین کشف‌نشده فیزیکی
بر رویدادهای مرکز یک سیاهچاله حکمفرما باشه
اما تا زمانی که اینشتین بعدی پیداش بشه
بیایید تجربه‌ای خیالی داشته باشیم
اینطوری بود که جان میچل در قرن ۱۸
برای اولین بار ستاره تاریک رو تصور کرد
و اینشتین نظریه نسبیتش رو ممکن د
پدر، شما به روح‌ها اعتقاد دارید؟
اوه، نه نه به روح‌های انسانی
نه، اصلا
اما بالا رو نگاه کن، پسرم
و ببین که آسمون پر از اونهاست
اگر از سفری به درون یک سیاهچاله، نجات پیدا کنید
ممکنه در مکان و زمانی دیگه
در جهان خودمون ظاهر بشید
با رو دست زدن به فرمان اول نسبیت
شما نباید سریع‌تر از نور حرکت کنید
هیچ چیزی در فضا نمیتونه سریع‌تر از نور حرکت کنه
اما فضا تهی و خالی نیست
محتویات فضا می‌تونن منبسط منقبض و دچار تغییر شکل بشن
و وقتی این اتفاقات بیفته زمان هم تغییر شکل میده
اینشتین کشف کرد که فضا و زمان
دو جنبه متفاوت یک چیزاند، فضازمان
خود فضازمان به اندازه‌ای میتونه تغییر شکل بده
که شما رو به هر جایی و با هر سرعتی ببره
سیاهچاله‌ها شاید به خوبی، تونل‌هایی در جهان باشند
در این سیستم متروی بین کهکشانی شما می‌تونید
به دورترین نقاط فضازمان سفر کنید
یا حتی به جایی هیجان‌انگیزتر برسید
شاید خودمون رو در دنیایی کاملا متفاوت پیدا کنیم
اما یک دنیای کامل، چطور می‌تونه در سیاهچاله‌ای جا بگیره
که خودش بخش کوچکی از جهان ماست؟
این یه شعبده‌بازی دیگه فضازمانه
جاذبه شگفت یک سیاهچاله
میتونه فضای یک دنیای کامل رو در درونش خم کنه
جاذبه محلی ما شاید کششی برای ما باشه
اما واقعا در برابر چیزی
که در درون یک ستاره متلاشی شده میگذره، ناچیزه
تا جایی که میدونیم
وقتی ستاره‌ای غول‌آسا منفجر میشه و سیاهچاله‌ای رو تشکیل میده
چگالی و فشار فوق‌العاده در مرکز
مشابه مه‌بانگیست که دنیای ما رو تشکیل داد
و دنیایی درون یک سیاهچاله
شاید به سیاهچاله‌های خودش فرصت ظهور بده
و اونها هم می‌تونن منجر به دنیاهایی دیگه بشن
شاید کیهان ما اینطور به وجود اومد
تا جایی که می‌دونیم
اگه می‌خواید بدونید داخل یک سیاهچاله چطوریه
فقط به اطرافتون نگاه کنید
ویلیام هرشل در ادامه کشف کرد که خورشید
و سیاراتش در حال حرکت در راه شیری‌اند
و پسرش جان چی شد؟
اون بزرگ شد تا دانشمند بزرگی بشه
مشاهدات او در عمق فضا بر پایه مشاهدات پدرش
مبنایی بر فهرست استاندارد کهکشان‌هایی شد
که امروزه استفاده می‌کنیم
وقتی ویلیام مریض بود جان شبهای درازی در کنارش
در کنار تلسکوپش سپری کرد تا کمکش کنه
تا ستاره‌ها رو جستجو کنه
و وقتی پدرش مرد جان نوشته سنگ قبرش رو نوشت
<او دیوار آسمان‌ها رو در هم کوبید
جان خیلی وقتها
به یاد اون شبهای تابستان با پدرش می‌افتاد
شاید به خاطر همین بود که راهی برای حفظ گذشته پیدا کرد
جان هرشل یکی از بنیان‌گذاران نوع جدیدی
از سفر در زمان بود
مفهومی برای ثبت نور و خاطرات
او در واقع کلمه‌ای برایش ابداع کرد
عکس‌برداری
وقتی بهش فکر بکنید
عکاسی نوعی از سفر در زمانه
این مرد که از گذر قرن‌ها، به ما چشم دوخته
روحیست که توسط نور، حفظ شده
سخت نیست که تصور کنیم در آینده‌ای نزدیک
می‌تونیم گذشته رو
در هر سه بعد ثبت کنیم
می‌تونیم به درون خاطره‌ای قدم بگذاریم
شاید سفر به گذشته ممکن نباشه
اما شاید، روزی، بتونیم گذشته رو به حال بیاریم
این لحظه‌ای از گذشته منه
مثل جان هرشل
من هم ورژن جوان‌تری از خودم رو به یاد میارم
بیست دسامبر ۱۹۷۵
روزی برفی در ایتاکا، نیویورک
نقطه تقاطع مسیری که من رو
به این لحظه با شما، رسوند
این روزی بود که کارل سیگان رو دیدم
من رو به یاد اون ستاره‌های روح در آسمان می‌اندازه
می‌دونید، اونهایی که هنوز نورشون رو روی ما می‌اندازن
وقتی که مدت‌هاست مرده‌اند
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.