...توی قسمت قبل
از این برنامه درمورد تمدن انسانی ...که پتانسیل داره برنده جوایز بشه
نشونتون دادم که چطوری اجداد ما ...ناگهان به یک بیداری معنوی رسیدن
درست مثل خاله کارول من
مثل کارول، اونا هم مرشدهای هیجان‌انگیز پیدا کردن تا ازشون پیروی کنن
،ولی برعکس کارول ...اونا شوهرشون رو ول نکردن
که برن با مرشده و ۸ تا زن دیگه ...توی مزرعه زندگی کنن
اونم توی شرایطی که ...بیشتر از این نمیتونم توضیح بدم
چون پلیس ولز شمالی فعلا داره روش تحقیق میکنه
وقتی پیام‌های مذهبی درمورد ...تحمل و بخشش
الهام بخش بشریت شد که تا ...صدها سال، مثل موش‌های توی کفش
،به جون هم بیفتن دنیای ما برای همیشه تغییر کرد
ولی قرار بود به زودی ...هدف والاتری بیاد که
،ذهن جهان رو گسترش بده و بعد هم تیکه تیکه‌ش کنه
بشریت قرار بود ...با وقوع رنسانس
دوره‌ای از تجدد رو تجربه کنه
اینجا و روی همین سیاره‌ای که ...هنوز ازش استفاده میکنیم
یک سنگ فضایی درخشان "به اسم " کره زمین
«کانک در زمین»
«فصل اول: قسمت سوم» «رنسانس توی تلویزیون پخش نمیشه»
«:: مترجم: محیا مبین مقدم ::» Mahya14
.الان سال ۱۴۴۰ عه الانو نمیگم، اون موقع سال ۱۴۴۰
،و به زودی یک اختراع جدید شعله‌ای زیر بوته احتمالات روشن خواهد کرد
،قرن ها قبل چینی‌ها دستگاه چاپ رو اختراع کرده بودن
ولی هیچکس توی اروپا حواسش نبود
تا وقتی که مرد آلمانی ...به اسم یوهانس استیو گوتنبرگ
دوباره ماشین چاپ رو اختراع کرد
چیزی مشابه ماشین چاپ گوتنبرگ ...در تاریخ وجود نداشت
البته به جز تاریخ چینی‌ها
آیا ماشین چاپ واقعا تغییر مهمی ایجاد کرد؟
اگه گوتنبرگ ...ماشین چاپ رو اختراع نکرده بود
که باعث شد ایده‌ها بتونن ...در سراسر جهان مخابره بشن
اونوقت فرهنگ ما دیگه به این شکل تکامل پیدا نمیکرد
پس از خیلی جهات، اونه که دنیا رو به شکل مدرن امروزی درآورده
پس به این میگی مهم؟
اولین کتابی که ماشین چاپ گوتنبرگ چاپ کرد، انجیل بود
...ولی ماشین چاپ علاوه‌بر انتشار حرفای خدا
حرفای دانشمندها، فیلسوف‌ها و درنهایت دن براون هم منتشر کرد
،نوشتن کتاب جدید خیلی طول میکشه ...پس واسه اینکه ماشین چاپ بیکار نمونه
مردم به زمان‌های عقب برگشتن تا مطالب قدیمی رو دوباره چاپ کنن
...اینطوری بود که فلسفه یونان باستان
یهو دوباره مد شد و پشمای همه ریخت
اون زمان، زندگی اکثر مردم مثل زندگی عمو مارتین من، خشک و بی‌روح بود
تنها تفریحاتشون این بود که سخت کار کنن، از طاعون بمیرن
یا شکنجه بشن
،تاجایی که به اونا مربوط بود زندگی فقط همینا بود
پس برای اونا، آشنایی با ...فلسفه یونان باستان
مثل الان کسل‌کننده نبود
بلکه تجربه‌‌ای بود که ذهنشون رو باز میکرد و دیدشون به خودشون رو دگرگون میکرد
مثل وقتی که رفیقم پاول ...پنج‌تا شیرینی کتامین‌دار خورد
و فکر کرد میتونه ...با هر حیوونی توی تلویزیون
ارتباط ذهنی برقرار کنه
هرچند که پاول درنهایت بستری شد ...تا به خودش آسیب نزنه
اجداد ما تصمیم گرفتن دنیا رو عوض کنن
اینجا فلورانسه
ایتالیایی‌ها بهش میگن فیرنزه تا نذارن توریست‌ها اینجا رو پیدا کنن
ولی قطعا فلورانس درسته چون روی یه نقشه انگلیسی دوباره چک کردیم
فلورانس شاید امروز ...شهر داغون و بیخودی به نظر بیاد
،ولی در قرن پونزدهم ...نقطه مرکزیِ
پدیده‌های هنری و فرهنگی بی‌سابقه‌ای بود
رن-سس"چی بود؟"
یه جور سس کچاپ قرن شونزدهمی؟
رنسانس از کلمه فرانسوی "رنسانس" میاد
"ر-نسانس"
.نسانس یعنی تولد پس به دید تولد دوباره بهش نگاه می‌کردن
پس اصلا منظورش ادویه و اینا نیست
نه تاجایی که من میدونم - خیلی خب -
اون زمان چه سسی میخوردن؟
این مربوط به تاریخچه آشپزی میشه
من زیاد با تاریخچه سس‌ها آشنا نیستم
پس یه آدم سس دوست نیستی؟
نه زیاد سس دوست نیستم
باید درمورد کل این مصاحبه تجدید نظر کنیم
...در دوره رنسانس
فلورانس هنرمندانی رو تربیت کرد ...که برای اولین بار در طول تاریخ
اونقدر مهارت داشتن که یه نقاشی بکشن که بشه بهش نگاه کرد
،یکی از ماهرترین نقاش‌گرها بوتیچلی بود
خب این نقاشی چیه؟
این "تولد ونوس" اثر الساندرو بوتیچلیه
یکی از نقاشی های فوق‌العاده‌ی رنسانس
خب آیا ما میدونیم تولد ونوس واقعا این شکلی بوده یا نه؟
خب این داره یه جور ...نماد افسانه‌ای رو به تصویر میکشه
پس یه جورایی استعاریه
...خب این تصور یه الهه‌ست که
،داره به وجود میاد به جای اینکه متولد بشه
گردنش خیلی درازه
این الهه نیمه‌زرافه بوده یا نقاشه کلا بلد نبوده گردن بکشه؟
...نه، گردنش
،گردن‌ها رو به نشانه زیبایی بلند نقاشی میکرده
.من اینجا یه اشتباه پیدا کردم ببین
،مرده داره فوت میکنه و موهای زنه پخش و پلا شده
.ولی این درخت‌های سمت راست رو ببین .اصلا تکون نمیخورن. باد نمیاد
به نظرم این آدما رو با فتوشاپ اینجا گذاشتن
همش قلابیه
بقیه هنرمندهای برجسته، نقاشی سه بعدی می‌ساختن، یا همون مجسمه
که معروف‌ترین مثالش همین ...مرد لخته
که به اسم "داوود میکل آنژ" شناخته میشه
اگه بتونین بیضه‌های تیله‌ای کوچولوش رو ...نادیده بگیرید
...متوجه جزئیات خیلی زیادی
توی بقیه بدن میکل آنژ میشید
،چشماش مثل چشمای فربی مردمک داره
.ماهیچه‌هاش واقعا پرجزئیاته عضلات شکمش رو ببینید
...ثابت میکنه باشگاه رفتن مزخرفه
،چون قدیم که باشگاه نداشتن ولی ببینید چقدر عضلانیه
این رگ‌های خیلی واقعی ...پشت دستش رو ببینید
که خون مجسمه‌ای به انگشتاش می‌رسونن
با اینحال علی‌رغم این همه ...توجه به جزئیات
،یه نگاه سریع که به پشتش بندازی میفهمی سوراخ مقعد نداره
این یه سهل انگاریِ گیج‌‌کنندست
...شاید مجسمه‌ساز خجالت کشیده
،یا مدل مجبور شده اون روز زود بره یا شایدم واقعا سوراخ کون نداشته
ما نمیدونیم چی بوده
...استاد بلامنازع رنسانس
انسانی بود به اسم لئوناردو داوینچی
این "مرد ویترویوسی" عه
طراحی که لئوناردو سال حدودا ۱۴۹۰ کشیده
واسه چی هست؟
چه فایده‌ای داره؟
فایده‌ش اینه که ‌...لئوناردو میخواست بدونه
،چطوری توی طراحی نسبت‌های بدن انسان رو رعایت کنه
،فقط واسه شفاف سازی میپرسم تو هم میتونی دم و دستگاهش رو ببینی؟
خودم که خیالاتی نشدم
این نقاشی یه نسخه نداره که توش شورت پوشیده باشه؟
اوه، نه، نه، نه
فکر میکرده همینطوری خوبه، نه؟ این یکم بی ادبانه ست، نه؟
نه، نیست
،چون میدونی که بحث زیبایی بدن انسانه
.دودولش رو ببین به این نمیشه گفت زیبا
نگاهش کن
لئوناردو، دفترچه‌ش رو ...با اختراعاتی پر کرده بود
که سال‌ها از زمان خودش جلوتر بودن
این چیه؟
.یه ماشین پرنده‌ست شبیه هلیکوپتر
زیاد متقاعدکننده به نظر نمیاد
رفیقم پاول، یه تردمیل برای ...مارِ خونگیِ نامزدش اختراع کرد
و طرح‌های اون، خیلی متقاعد‌کننده‌تر از این یکی بود
تازه اون موقع با ماشروم چِت کرده بود
،البته بگم که نسخه اولیهِ تردمیل کله‌ی ماره رو از جا کند
...آره
تاحالا جشن تولدی ندیدم که انقدر بد تموم بشه
...اختراعاتش به جای خود
ولی ما امروز داوینچی رو بیشتر به خاطر نقاشی‌هاش می‌شناسیم
این "مونالیزا"ست، یه نقاشی درست‌حسابی که توی دنیای ما و روی این دیوار وجود داره
شخصیت مرموز مونالیزاست که مردم رو به سمتش می‌کشونه
مثل همه زن‌ها، نمیشه فهمید توی سرش چی میگذره
فقط کافیه بهش نگاه کنی تا کلی سوال برات پیش بیاد
اون کیه؟ برای چی لبخند میزنه؟
،آیا بین زانو‌هاش بادکنک نگه داشته؟
،و اگه آره بادکنکش چه رنگیه؟
دوست پسر داره؟ اسمش چیه؟
،پسره بین زانوهاش چی داره و ما چطوری میتونیم اینارو بفهمیم؟
جواب اینه که نمی‌تونیم بفهمیم
برای همینه که ...مردم هر سال برمیگردن
،تا بهش نگاه کنن ...و به فکر فرو برن
بعدم از فکر دربیان و برن خونه
...علاوه بر خوشگل بودن
،اینجا نوشته که "آثار داوینچی ...نمایان‌گر تسلطِ وی
بر تکنیک‌های پیشگامِ "زمان خودش بود
...قبل از رنسانس
نقاشی بقیه، یه‌جورایی کج و کوله و دوبعدی بود
چون هنرمندها هیچ درکی از دیدِ عمیق نداشتن
یه ذره شبیه رفیقم پاول که توی تی‌جی‌آی فرایدی ...گارسون رو با مشت زد
چون شیرینیِ موزیش رو انداخته بود زمین
به این نقاشی قرن چهاردمی از مهمونیِ چای خوریِ سرنوشت‌ساز مسیح، نگاه کنین
تمام ابعادش اشتباهه
...اتاقش تنگ و خفه‌ست
پس انگار توی درپوشِ یه جعبه کاغذی، مهمونی گرفتن
...اندازه مسیح دو برابرِ بقیه‌ست
پس به نظر میاد داره از یه مهمونی شامِ صمیمی با چندتا بچه مدرسه‌ای، لذت میبره
زیاد جلوه خوبی نداره
اونوقت اینا چیه؟ کاسه یا صدف حلزون؟
.واقعا بنجل کار کرده مایه خجالته
حتی نباید توی موزه باشه
،ولی بازسازی داوینچی از همین نقاشی کلا یه داستان دیگه‌ست
اون خیلی خوب بلد بود به نقاشی، عمق بده
توی "شام آخر"، به زوایای دیوارها و میز نگاه کنین
تقریبا حس میکنین که می‌تونید برید توی نقاشی و خودتون به مسیح خیانت کنین
عمق دادن به طراحی، یه جهش ...خیلی بزرگ در هنرِ بشری بود
"در حد انتشار "کرش باندیکوت قرن‌ها بعد
،نمیشه انکار کرد که رنسانس برای تمدن انسانی خیلی مهم بود
اینکه چقدر مهم بوده رو باید کارشناس‌ها تصیم بگیرن
کدوم یکی اهمیت فرهنگی بیشتری داشته؟
رنسانس یا آهنگِ خانم‌های مجردِ" بیانسه؟"
هردوشون، دوره و زمان خودشون رو دارن
...عه
...بیانسه رو دوست دارم
...ولی رنسانس سعی داشت
...کلیتِ فرهنگ رو اصلاح کنه
ولی هرکاری هم بیانسه بکنه، فکر نکنم در این حد جاه‌طلب باشه
پس یعنی آثار چندتا مرد ...سفیدپوستِ غیرهمجنسگرا
بیانسه رو از میدون به در میکنه؟
جلوی دوربین داری اینو میگی دیگه؟
شاید رنسانس ...باعث شده بود ذهن‌ها باز بشه
ولی بدون برنامه‌های آموزشی ...مثل این برنامه
مردم هنوزم تا حد زیادی درموردِ سیاره‌ای که روش زندگی میکردن، ناآگاه بودن
اگه از یه روستایی قرون وسطایی می‌پرسیدین آمریکا کجاست، بهتون یه نگاهِ توخالی میداد
یا بدتر از اون، بهتون طاعون میداد
چون در دید اونا ...نقشه جهان این شکلی بود
یه توده درهم از کشورهایی که ...تاحالا کشف کرده بودن
،که همشون تو هم فرو رفته بودن و خبری هم از آمریکا نبود
ولی یک مرد، همه اینا رو عوض کرد
،ملوان و کارآگاه ایتالیایی کریستوفر کلومبوس
کلومبوس فکر کرد که اگه ...با کشتی تا لبه نقشه بره
مثل پک‌من، از اون‌طرف نقشه دوباره ظاهر میشه
،اینطوری هم به هند میان‌بر میزد هم ارواحی که تعقیبش میکردن رو قال میذاشت
ریسک خیلی بزرگی بود
،اگه کلومبوس درست میگفت میلیونر میشد
.اگه اشتباه میگفت، مضحکه عام و خاص میشد البته یه مضکه‌ی جنازه
،و می‌تونست با این مساله کنار بیاد پس زد به دل دریا
کلومبوس نتونست ...هند رو پیدا کنه
ولی کشتی اون درنهایت ...به "جهان نو" رسید
"سیاره زمین، قسمت دوم" یا درواقع همون آمریکا
و زیاد طول نکشید که بقیه هم دنبالش اومدن
اینجا پلیموثه
در سال 1620، یه گروه مسافر اینجا بودن که آرزوی زندگی بهتری داشتن
،که جای تعجب نداره، چون همونطور که گفتم اینجا پلیموثه
مسافرها پریدن توی وسیله آبی ...یا همون قایقشون، استارشیپ می‌فلاور
شجاعانه سرتاسر این طراحی ...از اقیانوس اطلس رو پارو زدن
،و وقتی به اون طرف رسیدن هنوزم توی پلیموث بودن
حتما خیلی داغون شدن
خوشبختانه، مشخص شد این پلیموث اون پلیموثی نیست که ازش اومدن
اولش، زندگی توی "جهان نو" برای مهاجرهای اروپایی، سخت بود
خوشبختانه، بعضی بومی‌های آمریکا ...یادشون دادن چطوری ذرت بکارن
و کجا ماهی‌گیری کنن
در عوضش، مهاجرها ...بومی‌های آمریکایی رو
با آبله آشنا کردن
مهاجرها هیچوقت فراموش نکردن که بومی‌های آمریکا چه کمکی بهشون کردن
البته سال‌ها بعد، کمک‌ها رو نادیده گرفتن و کلا قتل عامشون کردن
درحالیکه جهان نو ...داشت دستخوش تغییرات زیادی میشد
در جهان قدیم، پیشرفت جنجال برانگیزی در حال شکل‌گیری بود
،در اوایل قرن 16ام ...یه دانشمند با تیپِ مسخره
به زودی قراره تاابد، دیدگاه بشریت نسبت به خودش رو تغییر بده
...اسمش گالیله‌ست
یکی از معدود افراد تاریخی ...که انقدر مشهوره که
فقط با یک اسم شناخته میشه
مثل چرچیل، پپسی، یا گارفیلد
،اسم کامل گالیله گالیله فیگارو مگنیفیکو بود، درسته؟
.مطمئن نیستم درست باشه ...نمی‌دونم
توی فیلم "دومینیکن راپسودی" که اینطوری میگه
منظورت "بوهمین راپسودی" عه؟
پس اسمش چی بوده؟
،خب تا جایی که من میدونم اسمش گالیلئو گالیله بوده
گالیلئو گالیله؟ - بله -
این مثل اینه که اسم من باشه فیلومینو فیلومینا
راستش ازش خوشم اومد
گالیله یه تله‌سکوپ اختراع کرد ...که انقدر قوی بود که
می‌تونست لباس عوض کردن مردم روی خورشید هم ببینه
.یا خود خدا این همه چی رو خیلی گنده نشون میده
تاحالا امتحانش کردی؟ معرکه‌ست
چطوری اینو ساختی؟ تو گالیله واقعی هستی یا بازیگرشی؟
گالیله واقعی سرش شلوغ بود نتونست بیاد؟
...زرنگ‌بازیِ نجومی گالیله
به اکتشافی ختم شد که انقدر شوکه‌کننده بود که باعث شد پاپ به خودش برینه
،"طبق گفته‌های "عهد عتیق ...خورشید دور زمین می‌چرخه
نه زمین دور خورشید
،پس تاجایی که به کلیسا مربوط بود گالیله میگفت انجیل دروغ میگه
...کلیسا زیادی شلوغش نکرد
به‌جاش همون ترفند مسیحی رو زدن ...و گالیله رو به کفرگویی متهم کردن
،و توی دادگاه نمایشیِ دروغین اونو گناهکار اعلام کردن
گالیله محکوم شد بقیه عمرش رو ...در حبس خانگی بگذرونه
توی سیاره‌ای که خورشید دورش می‌چرخید
کلیسا فکر میکرد ...خورشید دور زمین میچرخه
ولی گالیله فکر میکرد زمین دور خورشید میچرخه
ما طرف کی هستیم؟
...ما قطعا طرف گالیله هستیم
و فکر میکنم کلیسا هم الان دیگه طرف گالیله‌ست
احتمالش هست که هردوشون درست میگفتن و زمین و خورشید دور همدیگه می‌چرخن؟
.اینطوری همه خوشحال میشن میشه روی همین توافق کنیم؟
اگه گالیله به جای ...یه تله‌سکوپ بی‌خاصیت
...یه ماشینِ جاودانگی اختراع کرده بود
شاید اونقدر عمر میکرد که ببینه نظراتش پذیرفته میشه
متاسفانه اون در این حد باهوش نبود
مثل علم، دنیای فلسفه هم ...درحال گسترش بود
به لطف متفکرهای بزرگی مثل این مرد
جیم دس کارتس کی بود؟
...خب، من نمیدونم جیم دس کارتس کیه
،ولی میدونم که رنه دکارت ...معمولا به عنوان
بنیان‌گذار فلسفه مدرن شناخته میشه
:منظورش چی بود که من فکر میکنم، پس هستم"؟"
...منظور دکارت این بود که
...خویشتن آگاهی
...خودآگاهی
ویژگی تعیین کننده‌ی هویت انسانیه
،پس واستا ببینم، اگه من فکر میکنم پس هستم اونوقت تکلیف بقیه مردم چیه؟
اونا فکر میکنن پس هستن؟
از کجا بفهمم که اونا فکر میکنن، پس هستن؟
یا من فقط فکر میکنم که اونا ...فکر میکنن، پس هستن
ولی درواقع اونا وجود ندارن و من فقط فکر میکنم که هستن؟
خودتم الان داری فکر میکنی پس هستی؟
...خب نمیخوام بگم که
...وجود من، وابسته به افکار منه
ولی دکارت ادعای دیگه‌ای داره
احتمالش هست که فکر کنی تو یکی دیگه هستی؟
مثلا اگه من خیلی فکر کنم ...که ادی مورفی هستم
میتونم درنهایت به اون تبدیل بشم؟
،اگه من بشم ادی مورفی ...اونم به من تبدیل میشه
یا فقط ناپدید میشه؟
دس کارتس درمورد این چیزها هم حرفی زده؟
نه. تاجایی که میدونم، دکارت درمورد این موضوع حرفی نزده
چرا نزده؟
...دکارت، الهام بخش یک جنبش فکری بود
"که به اسم "روشنگری شاخته میشه
در این دوران، نخبه‌گراهای شهری ...مقالاتی منتشر کردن
که افق‌های انسانی رو جوری گسترش دادن ...که هیچکس به پای اونا نرسید
البته تا سال 1989که سرود تکنوی بلژیکی "صدای آهنگ رو زیاد کن"، منتشر شد
♪ ،صدای آهنگ رو زیاد کن صداش رو ببر بالا ♪
♪ تا وقتی که هنوز پاهات رو میکوبی زمین ♪
♪ و صدای آهنگ هم داره بلند میشه ♪
♪ ،جلوت رو ببین همه دارن بالا پایین میپرن ♪
♪ یکم دیگه صداش رو زیاد کن ♪
♪ ،نذار توی زمین رقص مهمونی از تب وتاب بیفته ♪
♪ میدونی، آخه اصل مهمونی اونجاست ♪
♪ ،و اگه آهنگ رو بلند کنی خودت میفهمی چی میگم ♪
♪ یه جایی میخوام که بمونم ♪
♪ امشب باسنت رو بیار وسط و برقص ♪
♪ روزم رو بساز ♪
♪ یه جایی میخوام که بمونم ♪
♪ امشب باسنت رو بیار وسط و برقص ♪
...مردی که داخل این نقاشی گیر کرده
،یه فیلسوفِ عصر روشنگریه به اسم ژان ژاک روسو
اسمش انقدر فرانسویه که ...عملا انگار اسمش "پیر باگت" بوده
ولی اسمش این نبوده
برای همین منم صداش نکردم پیر باگت
.روسو نوشته :" انسان آزاد است "ولی همه‌جا، در بند است
اون رویای جامعه‌ای رو میدید که سرنوشت مردم، در دست خودشون باشه
همین رویا بود که مهاجرها رو ...وسوسه کرد که سوار بر گله‌ها و قایق‌هاشون
به جهان نو برن
پس از رسیدن به آمریکا با هدف ساخت ...یه زندگی صادقانه و پرزحمتِ قلابی و جعلی
خیلی از این مهاجرها سریع فهمیدن ...که کونِ انجام این کارها رو ندارن
پس مردمِ آفریقا رو دزدیدن و مجبورشون کردن این زندگی رو واسشون بسازن
:شاید فکر کنین وقتی روسو گفت "انسان باید خودش رو از بند رها کنه"
منظورش این آدما بوده
ولی منظورش اینا نبود
،مثل خیلی از بشردوست‌ها روسو هم یه راه فرارِ زیرکانه پیدا کرده بود
،اون کلا برده‌ها رو آدم حساب نمیکرده پس آزاد بود که هیچ اهمیتی بهشون نده
،ولی بخت به برده‌ها رو کرد ....و همون زمان بود که
مهاجرها به آزادی علاقمند شدن
...هرچند خیلی هم بخت بهشون رو نکرد
،و مهاجرها به آزادی خودشون علاقمند شدن نه آزادی برده‌ها
جورج سوم حاکم ادامه نسل‌دهنده‌ای بود که بر مستعمره‌های انگلیس فرمانروایی میکرد
،ولی رابطه بین انگلستان قدیم و جهان نو درحال سرد شدن بود
چه چیزی تنش بین بریتانیایی‌ها و آمریکایی‌ها رو شروع کرد؟
چون شما میگید کلوچه ...و ما میگیم بیسکوییت
و شما میگید پیاده‌رو و ما میگیم سنگ‌فرش؟
چون من متوجه شدم ...که توی رابطه
همین چیزهای کوچیکه که بعد یه مدت آزاردهنده میشه
قضیه بدتر از این بود
بریتانیا تصمیم گرفت که ...از مستعمره‌هاش مالیات بگیره
و این حرکت بی‌سابقه بود
پس اساسا اختلاف سر پول بوده
،من و دوست پسر سابقم، شان هم همچین شرایطی داشتیم
وقتی غذای بیرون‌بر، یا به قول شما ...بیرون رو، میگرفتیم
میدونی، اون همیشه اصرار داشت ...که صورت‌حساب رو نصف کنیم
ولی بازم یه چیزایی میخرید مثل خوراک پیاز ...که میدونست من ازش متنفرم
و باعث میشد نفسش بو بگیره
ولی من باید نصف پولش رو میدادم
.به نظر من که منصفانه نیست نظر شما چیه؟
،وقتی اینطوری بهش نگاه کنی نه منصفانه نیست
.منصفانه نیست و اینو یه پروفسور گفت، شان
...بالاخره، سال 1773 در بوستون
یه گروه مهاجر تصمیم گرفتن که دیگه کارد به استخونشون رسیده
پس وقتی مردم بوستون ...از دست بریتانیا عصبانی شدن
چرا به‌جای اینکه مثل مردهای انگلیسی ...درست و اساسی برن بجنگن
یه مهمونی چای‌خوری تروتمیز برگذار کردن؟
،چرا حتی تا به امروز ...یه رگه‌ی بزرگ بزدلانه
توی وجود آمریکایی‌ها هست؟
خب گمونم تنها رگه بزدلانه ...توی این داستان اینه که
...اونا لباس‌های سرخپوستی پوشیدن
و هیچکس هم اسم خودش رو به بقیه نگفت
...ولی خودت حاضر بودی داوطلبانه
،بری زندان درحالیکه مجبور نیستی؟
گمونم بستگی به امکاناتِ زندانش داره
بی‌احترامی به چایی ما ...به جای خود
ولی هنوز قرار بود یه سیلی بدتر توی سینه‌هامون بزنن
سال 1776، رهبرهای 13 منطقه‌ی ...مستعمره تصمیم گرفتن که
،دیگه می‌خواستن آمریکایی حساب بشن نه انگلیسی
این ابرگروه سفیدپوست غیرهمجنسگرا ..."به اسم "پدران بنیان‌گذار
مشهورترین متنِ کات کردن ...در تاریخ رو نوشتن
"اعلامیه استقلال"
اگه آمریکایی باشید، این مردها برای شما مثل بُت می‌مونن
،در غیر اینصورت زیادم مالی نیستن
این مساله باعث شد یه جنگ تمام عیار بین آمریکایی‌ها و بریتانیایی‌ها راه بیفته
چون هنوز کسی ...استتار رو اختراع نکرده بود
سربازان انگلیسی اون زمان ...کت‌های قرمز روشن می‌پوشیدن
،و در نتیجه درحالی‌که خیلی خوش‌تیپ بودن هزار نفری تیر می‌خوردن
این نقاشی، یکی از اساسی‌ترین ...وقایع جنگ رو به تصویر کشیده
جورج واشنگتن در حال عبور از رود دلاور
،همونطور که می‌بینید ...مجبور بود کل سفر سر پا بایسته
چون صندلی رزرو نکرده بود
نیفتاد توی آب، ولی ...توی پاروزنی هم کمکی نکرد
که حتما حسابی حرص همه رو درآورده
،درنهایت واشنگتن برنده شد ...و شد اولین رئیس‌‌جمهور آمریکا
...با عزت و احترام ترین جایگاه در جهان
تا سال 2016
،واشنگتن و بقیه باباهای بنیان‌گذار ...قانون اساسی رو نوشتن
یه دفترچه دستورالعمل ...برای کشور جدیدشون
که محتوی یه سری از تاثیرگذارترین مفاهیم سیاسی تاریخ بود
یه جایی خوندم که آمریکا فقط یک کشور نیست، بلکه یک ایده‌ست
ولی واقعا که فقط یک کشوره، نه؟
...خب آمریکا تحت یک ایده شکل گرفته
...پس حول محور
همیشه حول محور ...این ایده می‌چرخیده که
آمریکا یک سرزمین آزاد برای همه‌ست
آره، ولی مثلا ایده یعنی بری ساندویچ بخوری
یا بری دوچرخه‌ت رو آبی رنگ کنی
یا این شکلی ادا دربیاری
آمریکا فقط یه مکانه
انقلاب آمریکا، موجی از شوک ...به سرتاسر کره زمین فرستاد
سیاره زمین که بماند
مخصوصا توی فرانسه ...خیلی تاثیرگذار بود
جایی که مردم رعیت ...توی کثافت جون می‌کندن
درحالیکه ثروتمندها انقدر شیک شده بودن که بدنشون لباس توری درآورده بود
به زودی، ژاک‌های عامی از دست ...پادشاهشون، شاه لویی 16 ام و زن‌های دوقلوش
،ماری و توانت به تنگ اومدن
آدمایی که زندگی پرخرجی داشتن، درحالیکه فقرا مجبور بودن با کیک‌خوردن زنده بمونن
درنهایت در سال 1789، همه‌چیز به شکل یک انقلابِ برهنه، منفجر شد
...فقرا، شاه رو سرنگون کردن
و دستگاهی اختراع کردن که تاابد جهان رو از خاندان سلطنتی راحت کرد
گیوتین مخصوصا برای این طراحی شده بود ...که انسانی‌ترین روش برای
سر بریدن در مقابل جمعیتی باشه که دارن هو می‌کنن
فقط کافیه یه آدم سلطنتی رو از قسمت سر ...بذاری توی این سوراخِ خوردکن
بعدش این تیغه خیلی تیز از بالا میفته پایین ...و سرش رو قطع میکنه
،و از گردن و بدنش پرتابش میکنه اونور
در اون لحظه، احتمالا طرف فکر میکنه که تونسته فرار کنه
،ولی احساس پیروزی زیاد دوامی نداره ...چون چند لحظه بعد
با صورت میفته توی این سبد حصیری که وحشتناک زمخته
،اگه نگاه کنین ...اینجا هیچ بالشتکی نداره
پس این سقوط باعث ...کبودی وسیع صورت
یا شاید حتی ضربه مغزی میشه
گمونم بدتر از اینم می‌تونست باشه
می‌تونستن مجبورت کنن ...سرت رو از درشکه ببری بیرون
و بعدم با فاصله خیلی نزدیک از کنار یه ساختمون رد بشن
به هرحال، رفتن زیر گیوتین روی هر آدمی خیلی تاثیر میذاره
ولی مخصوصا روی شاه لویی خیلی تاثیر داشت
حالا که سر نداشت، دیگه نمی‌تونست ...جفت‌گیری کنه یا دوباره تاج بذاره
و قطعا توی هر حرفه دیگه‌ای هم نمی‌تونست استخدام بشه
شاید برای همین بود که مدت کوتاهی ...بعد این اتفاق، تصمیم گرفت کاملا
از انظار عمومی، کناره‌گیری کنه
انقلاب فرانسه اولین باری ...نبود که
توده مردم علیه طبقات بالای اجتماع قیام کردن، وشاید آخرین بار هم نباشه
به نظر میاد خیلی از انقلاب‌ها درمورد سرنگونی ثروتمندها به دست فقرا باشه
...به نظر شما میلیاردرهایی مثل ایلان ماسک
باید نگران گیوتین باشن؟
...به نظر من انقلاب فرانسه
قطعا باعث شد ...خیلی از قدرتمندان
درمورد زندگی خودشون، خیلی خیلی نگران بشن
گمونم ایلان ماسک میتونه دستگاهی بسازه ...که قبل از اینکه مردم از راه برسن
خودش الکتریکی سر خودش رو قطع کنه
تو در این مورد خیلی بیشتر از من میدونی - من فقط حدس زدم -
به زودی، فرانسه تصمیم گرفت که به مرد قدرتمندی ...نیاز داره که کنترل اوضاع رو دست بگیره
و این مرد رو در قالبِ امپراطور ناپلئون، به دست آوردن
،فعلا تاجایی که ما میدونیم با امپراطور پنگوئن نسبتی نداشته
ناپلئون توی کلی جنگ بزرگِ ...زمینی و دریایی شرکت داشت
،که بازسازی درستِ اون صحنه‌ها ...به قدری پرهزینه‌ست
که هیچ مستند تاریخی هنوز همچین چیزی نساخته
پخش جلوه‌های صدا ...روی نقاشیِ همچین نبردی
تاحدی بهتون نشون میده که ...شرایط چه شکلی بوده
ولی هنوز جای یه عنصر کلیدی، خالیه
یه موسیقی متنِ کلاسیک ...تنها چیزیه که
واقعا می‌تونه این جنگ‌های ناپلئونی رو زنده کنه
دیدین؟ خیلی بهتر شد
و خوشبختانه، موسیقی کلاسیک داشت ...در جای دیگری از اروپا، توسط آهنگسازی
به اسم بتهوون، به کمال خودش می‌رسید
آیا واقعا یه اسب بالغ توی صورت بتهوون زندگی میکرد؟
ببخشید، منظورم رو بد گفتم
منظورم این بود که، آیا بتهوون توی موسیقی خوب بود؟
آره. اون به عنوان یکی از بهترین سازندگان موسیقی کلاسیک غربی در تاریخ شناخته میشه
...بتهوون اون آهنگه رو نوشته که میگه
♪ دام دام دام دام ♪
این کلمات چه معنی دارن؟
خب... این فقط یه نقش‌مایه ارکستر خیلی قویه (نوت‌های تکرارشونده)
"فقط داره هی میگه "دام دام
،داره مخاطبینش رو دست میندازه یا یه کلمه آلمانی چیزیه؟
،توی موسیقی سمفونی بتهوون فقط ساز به کار رفته
پس توی این قطعات اصلا کلمه‌ای گفته نشده
متن نداره؟ اگه متن نداره پس از کجا بفهمیم آهنگش درمورد چیه؟
اینطوری به معنای واقعی، بدون معنی میشه که
علی رغم موفقیت بزرگی که ...با این آهنگ‌های بی‌معنی به دست آورده بود
،بتهوون در طول زندگی کاریش با چالش‌های شخصی بزرگی مواجه بود
آیا این درسته که در آخرین سال‌های زندگی کاریش، بتهوون مُرده بود؟
خب، اون بیشترِ عمرش ناشنوا بود (شباهت تلفظ ناشنوا و مُرده)
نه، مُرده بود
مُرده؟ - بله -
نه
تهیه‌کننده توی یادداشت‌ها اینطوری نوشته
.حتما هست بذار ببینم
،در سال‌های آخر عمرش" "بتهوون شدیدا مُرده بود
.شدیدا ناشنوا بود ن-ا-ش-ن-و-ا
معلومه که وقتی مُرده، ناشنوا هم شده
ولی آیا وقتی زنده بود هم ناشنوا بود؟
.بله، به شدت به شدت
ولی مُرده نبود؟ وقتی زنده بود، مُرده نبود؟
.نه، نه نبود
پس چطوری وقتی مُرده بوده آهنگ می‌نوشته؟
...در 26 مارس 1827
بتهوون به دیار باقی رفت و همه فکر کردن که نبوغش هم برای همیشه از دست رفته
تا به امروز
،دانشمندهای سیلیکون ولی ...ذهن بتهوون رو بازسازی کردن
:و توی این بلندگوی هوشمند نصبش کردن بی8هون اسمارت هوم پلاس
بیاین ببینیم کار میکنه یا نه
بی8هون، یه سمفونی جدید بساز
چی گفتی؟ - یه سمفونی جدید بساز -
من کجام؟
چی؟ فقط همون چیز خودت رو بساز
خدای من، اینجا چقدر تاریکه
چرا دارم انگلیسی حرف میزنم؟ نمی‌تونم پاهام رو ببینم
فقط... لیست آهنگ جمعه شب‌های من رو پخش کن
درحال پخش لیست آهنگ جمعه شب‌ها
چرا دارم این کار رو میکنم؟
!خدای بزرگ، منو بکش
♪ مردِ فراری داره میاد ♪
♪ یه قاتل ♪
♪ من گنگستر شعرهام ♪
،همونطور که دیدیم ...فقط در عرض چند صد سال
...بشریت یه سری انقلاب‌های بزرگِ
فرهنگی و سیاسی رو تجربه کرده
،توی قسمت بعد ...یه انقلاب بزرگتر نشونتون میدم
،انقلاب صنعتی ...ساخته شده از فولاد، بخار، عرق
،هواپیما، قطار، اتوموبیل و دوباره هواپیما
مردم سال‌ها تلاش کردن که هواپیما بسازن
چرا ما انقدر دوست داریم آسمان رو فتح کنیم؟
.اونجا هیچی نیست حتی جای نشستن هم نداره
«:: مترجم: محیا مبین مقدم ::» Mahya14