دفعۀ قبل دیدیم که چطور رنسانس باعث شد اروپا
از یه جای پر از کثیفی به یه جای شیک پر از نقاشی تبدیل شد
و اینکه چطور این بیداری منجر به شورش‌هایی برای انتقال قدرت به مردم انجام شد
که این ساختارها رو کله‌پا کرد
ولی انقلاب‌ها فقط شروع کار بودن
انسان‌ها قرار بود باز هم رو به جلو برن با رام کردن فلزات و الکتریسیته
پیشرفت به حوزه‌های جدیدی مثل سرگرمی و رفاه هم وارد شد
ولی حیات موجودات زنده روی زمین رو هم به خطر انداخت
سود و زیان که میگن همینه واقعاً
این هفته به طلوع ماشین‌ها روی زمین [ فیلومینا کانک ] [ مجری سیاحتیِ برجسته ]
و همینطور در کانک در زمین می‌پردازیم
«کانک در زمین» «فصل اول»
مترجم: سعید Theo_S
«قسمت چهارم: طلوع ماشین‌ها»
برای قرن‌ها، همه‌چیز در طبیعت از مردم تا گاوها
از این چیز استفاده می‌کردن
هوای تازه
اگه تا حالا چیزی دربارۀ هوا نشنیدین
یه ترکیب نامرئی از گازهاست اونقدر اعتیادآوره که
که همه از سندرم ترک کشندۀ اون رنج می‌بریم
به محض اینکه ذخیرمون تموم بشه
این وابستگی باعث میشه رقیب هوا یعنی آب حسادت کنه
آب باید یه تکونی به خودش بده
لازم بود که غیر قابل جایگزین‌تر از هوا بشه برای ما یعنی اربابان طبیعی اون
حس گرما بود
گرما بود که اون رو به چیز مفیدی تبدیل کرد
بخار
از بخار میشه برای به کار انداختن هر نوع ماشینی استفاده کرد
و هیچ جا مثل آمریکا از بخار استفاده نشد
اونجا بود که شکل آمریکا رو برای همیشه تغییر داد
برای درک چرایی اون، باید نگاهی به نقشه بندازیم
در ابتدا مهاجرین مجبور بودن در لبه‌های آمریکا ساکن بشن
و وسط رو دست نخورده بزارن مثل یه پای یخ زده که گذاشتین تو مایکروفر تا گرم بشه
ولی آمریکایی‌ها اون موقع این آدم‌های افتاده و فروتنی
نبودن که الآن هم نیستن
اونها به چیزی به اسم مانیفست سرنوشت باور داشتن
اینکه کل زمین‌ها به اونها تعلق داره
و اینکه خدا می‌خواد اونها به سمت غرب برن
و اون رو از مردم بومی آمریکا بگیرن
که از همون اول اشتباهی اونجا گذاشته شدن
مانیفست سرنوشت چیه؟
مانیفست سرنوشت یه ایدئولوژیه که [ دکتر برایان کلس، دانشیار سیاست جهانی، کالج دانشگاهی لندن ]
که در سال‌های هزار و هشتصدوچهل و پنجاه در آمریکا رواج داشت
اینکه آمریکا یه حق خدادادی داره که کنترل بقیۀ قاره رو در دست بگیره
و ارزش‌های اون رو از اقیانوس اطلس تا اقیانوس آرام پخش کنه
- پس این برنامۀ خدا بود؟ - آره این فکر رو می‌کردن
این شماها رو بردۀ خدا نمی‌کنه؟
خب، فکر می‌کنم مردم اون موقع می‌گفتن که
اونها مبلغین خداوند روی زمین هستن
و حس می‌کردن که با میل خودشون سیاست‌های اون رو اجرا می‌کنن
نه اینکه مجبور باشن
ولی دیگه حداقلش اینه که نوچه‌های خدا هستین
اما مانیفست کردن سرنوشتت خطرناک بود
باید با یه واگن ضعیف از یه سرزمین خطرناک عبور می‌کردی
که خطر گرسنگی یا ترس از اسهال خونی هم وجود داشت
یا اینکه مارها نیشتون بزنن یا سرخپوست‌های آپاچی قصابیتون کنن
انگار اصلاً خدا نمی‌خواسته انجامش بدن
ولی اختراع لوکوموتیو بخار همۀ اینها رو تغییر داد
لوکوموتیو بخار مچ واگن رو می‌خوابوند
نه لفظاً اینکه کتاب بچگانه نیست
آمریکایی‌ها موتور بخار رو وارد حیات وحش کردن
راه‌هایی رو روی زمین ساختن و تعادل قدرت رو به هم زدن
حالا، مبارزه با بومی‌های آمریکا میشه با سرعت بالا انجام بشه
و در عین حال رستوران قطار هم پیشتون بود
به لطف راه‌آهن شهرهای کوچک در سرتاسر غرب تشکیل شدن
اونها جاهای خشن و بی‌قانونی بودن
جایی که عدالت با لولۀ اسلحه اجرا میشد
و کابوی‌ها هر کاری لازم بود برای محافظت از گاوها و پسرهاشون انجام می‌دادن
می‌تونی بهمون بگی این چیه؟
این کلت غیر خودکاره رولور ارتش، کلت چهل‌وپنج
و از اینجا پرش می‌کنید [ جاناتان فرگوسن، متولی سلاح گرم و توپخانه، موزۀ اسلحه‌خانۀ سلطنتی ]
و برای هر شلیک باید چخماق رو بکشید عقب
این فقط قبلنا آدم‌ها رو می‌کشت؟
یا می‌تونه آدم‌های مدرن رو هم بکشه؟
قطعاً آدم‌های مدرن رو هم می‌کشه
خیلی قدیمیه شبیه ساعت به نظر میاد مگه نه؟
گلوله آروم بیرون میاد؟ می‌تونی از گلوله جاخالی بدی؟
قطعاً نمی‌تونی جاخالی بدی اینکه میگی شبیه ساعته درسته
مکانیسمش خیلی شبیه ساعته که یه چرخ ضامن دار هم داخلشه
- عن موش؟ (رت شِت) - چرخ ضامن دار (رچت)
گلوله از کجا بیرون میاد؟ از اون چیز شبیه لوله میاد بیرون؟
آره، آره اون لولۀ تفنگه
می‌تونم اون رو بگیرم و به تهش نگاه کنم؟
یا به چشم‌هام شلیک می‌کنه؟
معمولاً رو به جلو گرفته میشه
اینکه تیر به چشمات بخوره واقعاً درد داره؟
چون، چشمات یه جور کیسه آبه، مگه نه؟
شرط می‌بندم کمی درد داره
ولی می‌تونی برگردی سر کارهات
نمی‌دونم فکر نمی‌کنم جای مناسبی برای تیر خوردن وجود داشته باشه
چرا انسان‌ها احساس می‌کنن باید ماشین‌های کشتاری مثل این اختراع کنن؟
و میشه مختصر و مفید جواب بدی؟
چون ما انسانیم؟
به نظر میاد مبارزه برای منابع در وجود ما هست
با دیگر انسان‌ها
- آره - به نظر نمیشه ازش فرار کرد
می‌دونم، فکر می‌کنم دیوونه بودیم
اسلحه نقش بزرگی در شکل‌دهی آمریکا و همینطور در کشتن مردم داشت
حتی همین حالا هم، استفاده از اسلحه
بخش مهمی از هویت ملی اونهاست
چطور ممکنه آمریکایی‌ها حق اینو داشته باشن که هر کسی که می‌خوان رو با اسلحه بکشن؟
همچین حقی ندارن
قتل در آمریکا ممنوعه ولی اونها حق داشتن اسلحه رو دارن
- اونها حق حمل اسلحه رو دارن - درسته
- ولی خرس‌ها اسلحه (دست) ندارن - راستش دارن
دارن؟ فکر می‌کردم اونها پا هستن
خب، من زیست‌شناس نیستم
ولی فکر می‌کنم وقتی اونها سرپا می‌ایستن اونها احتمالاً دست هستن
با کابوی‌ها و اسلحه و لوکوموتیو بخار
آمریکا به عنوان سرزمین آزاد شناخته شد
که حتماً برای برده‌ها تعجب‌برانگیز بوده
عمل وحشیانۀ برده‌داری هنوز هم در آمریکا شایعه
به خصوص در ایالت‌های جنوبی
ولی بعد از فکر کردن زیاد روی این موضوع
مردم شمال آمریکا چیز ترسناکی کشف کردن:
که درون هر برده یه انسان واقعی وجود داره
شمال از جنوب پرسید می‌خواد در چجور آمریکایی زندگی کنه:
جایی که سفید پوستان مثل لاشخور به جون بقیۀ نژادها میفتن
و به عنوان موجودات پست به اونها نگاه می‌کنن
یا اونی که وانمود می‌کنن اون کارا رو نمی‌کنن؟
این مسئله منجر به جنگ داخلی شد
زمانی که آمریکا هم تقریباً مثل الآن دوقطبی شده بود
جنگ داخلی آمریکا رو زیر و رو کرد، مگه نه؟
برادر در برابر برادر ایستاد
کسی اونقدر گیج شد که علیه خودش بشه؟
فکر نمی‌کنم
اه... بحث‌هایی شدیدی در درون هر فرد در این مورد وجود داشت
که به کدوم طرف ملحق بشه و فکر می‌کنم به این موضوع اشاره کردی
چطوری مردم میگن این اولین جنگ مدرن بوده
در حالی که تو عکس‌ها می‌بینی مال خیلی وقت پیش بوده؟
جالبه که به عکس‌ها اشاره می‌کنی
چون این اولین جنگی بود که عکاسی واقعاً نقشی در اون داشت
اینکه عکس‌ها بخشی از جنگ بودن و
خشونت رو مستند می‌کردن چیز مهمی بود
حتماً هیجان‌انگیز بوده اینکه بعدش بری اسنپی اسنپز
و ببینی که کدوم‌ها تغییر جبهه داده و کی نداده
بعد از چهار سال طولانی خشونت مرتبط با جنگ
شمال برنده شد
یه پیروزی برای شاه مسلم شمال یعنی آبراهام لینکولن بود
آبراهام لینکولن کی بود؟
و چرا اون تتوهای عجیب رو روی شکمش داره؟
نمی‌دونم منظورت از تتو چیه
ولی اون رئیس جمهور آمریکا بود به عنوان بهترین رئیس جمهور آمریکا شناخته میشه
به نظر میاد که اون تتوی یه آدم برفی و سینه سرخ روی شکمش داشته
و اون سینه سرخ سبیل داشته
واقعاً نمی‌دونم منظورت چیه
حالا که لینکولن رئیس جمهوره برده‌داری منسوخ شد
و به جاش تعصب نژادی اومد
ولی داستان آبراهام لینکولن پایان خوشی نداشت
پنج روز بعد از اینکه شمال در جنگ پیروز شد سرنوشت دردناکی نصیبش شد
اون مجبور شد بره به تئاتر تا یه نمایش ببینه
و یه مرد با اسلحه بهش شلیک کرد و جونش رو گرفت
ولی به شکل بی‌رحمانه‌ای تا پایان پرده سوم منتظر موند
تو لژ تئاتر به آبراهام لینکولن شلیک شده، مگه نه؟
اون کجاش بود؟
فکر می‌کنم داری میگی کجا بهش شلیک شده
که تو لژ ریاست جمهوری در سالن تئاتر فورد در واشنگتن بود
و چرا بهش شلیک شد؟
به این خاطر بود که کلاهش رو برنمی‌داشت؟
چون تو تئاتر اگه نفر جلوئیت کلاه سرش باشه رو مخه
اون تو لژ ریاست جمهوری بود
پس تا جای که می‌دونم هیچکسی پشت سرش نبود
ولی مردی به اسم جان ویلکس بوث بهش شلیک کرد
که طرفدار ایالات مؤتلفه بود
چطوری شلیک به سر روی توانایی رهبری لینکولن اثر گذاشت؟
خب، تمومش کرد، چون اون حدود دوازده ساعت بعدش مرد
- پس اون نمی‌تونست ادامه بده - نه، نه به عنوان یه جنازه، متأسفانه
شاید نور لینکولن خاموش شد
ولی آمریکا خلافش رو انجام داد
از وقتی که بنجامین فرانکلین یه کلید گذاشت روی نخ بادبادک
تا قفل رعدوبرق در آسمون رو باز کنه
آمریکایی‌ها با الکتریسیته ور می‌رفتن
بعد در سال هزاروهشتصد و هفتادوهشت، توماس ادیسون فهمید چطوری از اون نیرو استفاده کنه
تا یه چیز شگفت‌انگیز خلق کنه
تصور کردن دنیای که توش ادیسون لامپ برق رو اختراع نمی‌کرد سخته
و اگه هم بتونی تصورش کنی
اونقدر تاریکه که نمی‌تونی ببینی چه چیزی توشه
قبل از اینکه ادیسون لامپ رو اختراع کنه مردم چطوری تو روز می‌دیدن؟
نور از خورشید میاد پس مردم می‌تونستن تو طول روز به خاطر خورشید ببینن [ دکتر پاتریشیا فارا، تاریخ علم، دانشگاه کمبریج ]
لامپ برق رو برای شب لازم داشتن که دیگه خورشیدی در کار نیست
و نمی‌تونی ببینی
مردم قبل از لامپ برق از چی استفاده می‌کردن؟
خب، اونها از شمع یا نفت استفاده می‌کردن
پس در طول روز نور روز رو داشتیم و در طول شب هم شمع داشتیم
آره
پس به لامپ برق احتیاجی نداشتیم بزرگترین دستاورد عمر اون چیز بیخودی بوده
یکی دیگه از اختراعات شگفت‌انگیز ادیسون
گرامافون بود
♪ می‌خوام قاشق بزنم ♪
♪ تو عسلم ♪
♪ صدای عشق رو زمزمه می‌کنم ♪
♪ ماه عسل ♪
♪ به درخشش در جون بده ♪ [ دکتر الکساندر کولکوفسکی، همکار پژوهشی، موزۀ علم، لندن ]
♪ با پرتوهای نقره‌ایت... ♪
- میشه متوقفش کنی؟ - آره حتماً
عالیه مگه نه، اینکه ما الآن اینجائیم
ولی صدا مال سال‌ها پیشه
اگه من تو این شیپور حرف بزنم
می‌تونم ازش سؤال کنم که جایی که اونها هستن چجوریه؟
نه، نمی‌تونی، چون این صدا بیش از صد سال پیش ضبط شده
ولی این یه گرامافونه، مثل تلفن کار نمی‌کنه؟
گرامافون به یونانی میشه نوشتن صدا
پس معناش نمیشه تلفن
پس اونها صدای ما رو می‌شنون ولی نمی‌تونن جواب بدن
اه... من نمیگم...
اونها نمی‌تونن صدای ما رو بشنون ما صدای اونها رو می‌شنویم، صدای ضبط شده رو
نمی‌تونن صدامون رو بشنون و نمی‌تونن جوابمون رو بدن
- اه، میگم نمی‌تونن، نه - خب فایده‌اش چیه؟
خب، باهاش می‌تونیم موسیقی و صدا رو بشنویم
می‌تونه صداهایی رو ضبط کنه که هنوز اتفاق نیفتادن؟
ام...
نه
صداهایی که قبلاً ضبط شده چی؟
اگه اون صداها همون لحظه ضبط شده باشن می‌تونه
نمی‌تونه چیزی که در گذشته بوده رو ضبط کنه
راستش خیلی محدود به نظر میاد
به لطف گرامافون ادیسون
موسیقی کلاسیک می‌تونه حوصلۀ میلیون‌ها نفر رو سر ببره
باید موسیقی کلاسیک رو تو ارکستر اجرا کنی
چطوری یه ارکستر رو اجرا می‌کنی؟
توش فوت می‌کنی یا
از اونهایی که چیزی رو روی سیم می‌کشی؟
آره، ارکستر یه وسیلۀ خاص نیست [ دکتر شرلی جی. تامپسون، افسر والا مقام امپراتوری بریتانیا ] [ آهنگ‌ساز و استاد موسیقی دانشگاه وست‌مینستر ]
آره
ارکستر کنار هم گذاشتن ادوات موسیقی مختلفه
- درسته، بیشتر از یکی - بیشتر از یکی
پس برای ارکستر به دوتا دستات و دهنت احتیاج داری
خب، رهبر ارکستر به همۀ اونها نیاز داره
ولی خود ارکستر یه وجود مستقله
که از ابزارهای مختلف تشکیل شده
پس نمی‌تونی تو کل ارکستر فوت کنی؟
به لطف ادیسون دنیای نور و صدا فتح شده
اما یه مرز دیگه هنوز فتح نشده
دنیای آسمان
مردم سال‌ها تلاش کردن تا ماشین‌های پرنده بسازن
اما پیشروهای اولیه پیشرفت رو سخت دیدن
چون با آزمایش اول به درون مرگ سقوط می‌کردن
ولی همۀ اینها عوض شد وقتی که ارویل و ویلبر راست
تونستن برای اولین بار بر
قانون جاذبه غلبه کنن
اولین پرواز چقدر بود؟
خب، اون روز برادران رایت چندین پرواز انجام دادن
بیشتر از چندصد فوت نبودن [پرفسور جیم الخلیلی سی‌بی‌ای استاد علم مطالعات اجتماعی، داشگاه ساری انگلستان]
اون راه رو می‌تونسن پیاده هم برن
آره می‌تونستن ولی نکته این نبود
اولین پروازی که اونقدر طولانی بود که توالت لازم داشته باشه کی بود؟
وقتی پروازهای تجاری شکل گرفتن اون پروازها طولانی‌تر شدن
و مسافران به اسباب راحتی مثل
توالت احتیاج پیدا کردن
حتماً لحظۀ عجیبی بوده
وقتی کسی برای اولین بار فهمیn هواپیما توالت لازم داره
اون از برادران رایت هم تأثیرگذارتره
هیچوقت به اون به عنوان
یه پیشرفت دراماتیک و هیجان‌انگیز فکر نکرده بودم
چرا دوچرخه‌ها توالت ندارن؟
دیگه لازم نمیشد پیاده بشی
این رو می‌نویسم و ثبتش می‌کنم
حتی بدون توالت هم پرواز تاریخی برادران رایت
حمل‌ونقل رو برای همیشه تغییر داد
به نحوی که هنوز هم به تمامی درک نشده
برادران رایت اولین پرواز رو بیش از صد سال پیش انجام دادن
چطور هنوزم نفهمیدیم هواپیماها چطوری کار می‌کنن؟
ولی ما می‌دونیم، امروزه می‌دونیم چطوری کار می‌کنن
ولی در واقعیت چطوری کار می‌کنن؟
خب، این... ما یه معادلۀ ریاضی داریم
که نحوه‌ای که هوا بالای بال‌های هواپیما جریان پیدا می‌کنه رو توضیح میده
می‌تونی بدون اشاره به چیزهای علمی توضیحش بدی؟
سخته دانش پشتش رو توضیح نداد
ولی به خاطر شکل بال‌هاش
نیروی رو به بالا از نیروی رو به پایین بیشتره
پس این هواپیما رو به بالا هول میده
این نظریه توئه، می‌خوای نظریۀ من رو بشنوی؟
- باشه - اونها به خاطر باور پرواز می‌کنن
چون ما باور داریم هواپیماها پرواز می‌کنن اونها پرواز می‌کنن
رسانه‌ها به وانمود کردن ادامه میدن
وگرنه اونها از آسمون به زمین سقوط می‌کنن
مثل وای فای امکان نداره اون واقعی باشه
فقط ما باید به این پانتومیم ادامه بدیم
یا همه چیز به هم می‌ریزه
آسمون رام شده بعدش نوبت جاده‌ها بود
گفتن اینکه کی اولین ماشین رو ساخت سخته
چون خیلی‌ها سر زدن به صفحۀ
ویکیپدیا و اون خیلی طولانیه و خوندنش حوصله می‌خواد
ولی خوشبختانه این مهم نیست
چون در نهایت، تنها یک مرد مترادف شد با ماشین
مردی که اولین ماشین موفق رو ساخته
اسمش هنری مدل-تی فورد بود
و در تصادف عجیبی اسم ماشینش هم همین بود
چهار سیلندر بود، موتور دو و نه دهم لیتری با قدرت بیست اسب بخار
و نهایت سرعتش چهل‌وپنج مایل در ساعت بود
فورد مدل-تی واقعاً ماشین افتضاحی بوده
حتی بدتر از اون چیزی که مامانتون می‌رونه
جایی نیست که گوشیت رو بهش وصل کنی نه مسیریاب داره نه سیستم صوتی
حتی جالیوانی هم نداره
با این حال، به طرز نامحسوسی بهتر از یه اسب بود
چون وقتی می‌رفتید پشت سرش با لگد بهتون نمی‌زد
و مثل سوار قطار شدن نبود
که ببینی کنار یه دیوونه افتادی
مگه اینکه یکی رو وسط راه سوار کرده باشی که یه پیچ گوشتی تو جیبش داشته باشه
اما بزرگترین شاهکار فورد خود ماشین نبود
نحوه‌ای بود که ساخته شده بود
به جای اینکه یه نفر ماشین رو آرومی بسازه
فورد افراد زیادی رو استخدام کرد تا هر کدوم بخش کوچکی از ماشین رو بسازن
بارها و بارها
انقلابی در بیزاری از کار و بی‌معنایی انسان بود
تولید انبوه به نیروی کار انسانی انبوه هم احتیاج داره
میلیون‌ها نفر رفتن آمریکا برای دنبال کردن رؤیای آمریکایی
نیاز به کشتی‌های بزرگتر منجر به اختراع تایتان وان سی شد
اولین زیردریایی دنیا
انسان‌ها زمان زیادی به اقیانوس خیره می‌شدن مشتاق بودن که مثل یه سنگ غرق بشن
و تایتان وان سی اون رؤیا رو محقق می‌کرد
موفقیت بزرگی بود
تایتان وان سی در اولین سفرش
از ساوتهمپتون به ته دریا رفت
جایی که کاوشگران شجاع می‌تونستن در ناز و نعمت زندگی کنن
برای اونها چند لحظه طول کشید تا بفهمن
که اتمسفر کف اقیانوس غیر قابل تنفسه
با غلبه بر نور، صدا، آسمون، جاده و کف اقیانوس
قرار بود انسان‌ها قرار بود چیزی رو بفهمن که چیزی ازش نشنیده بودن
به لطف خانم دانشمند و زنی به اسم ماری کوری
پدر مؤنث تشعشعات رادویی
اگر نامرئیه ماری کوری چطوری فهمید
رادیواکتیویته رو کشف کرده؟
ماری کوری کلمۀ رادیواکتیویتی رو اختراع کرد
و رادیواکتیویتی وقتیه که یه ماده مثل رادیوم پولونیوم، پلوتونیوم
انرژی زیادی میده و به صورت طبیعی از هم می‌پاشه
پس یه چیز واقعیه حتی با اینکه نامرئیه
خیلی از چیزهای واقعی نامرئی هستن، آره
پس مثل چاکرا و انرژی معنوی و اثیریه
می‌دونی، مثل یکی از اونهایی که توی صورتت داری
که به صورت فلکیت وصله
و روی هضم کردن گلوتنت اثر می‌گذاره
اونها واقعی هستن، مگه نه؟
- خب، من فکر نمی‌کنم اونها واقعی باشن - من فکر می‌کنم اونها واقعی هستن
خب، خیلی از افراد...
عمه کارولم چاکراهای مردم رو بازآرایی می‌کنه ساعتی هشتادتا می‌گیره
فکر می‌کنم اگه اون همچین پولی در میاره
نمی‌تونه مزخرف باشه مگه نه؟
متأسفانه، کنجکاوی کوری مرگبار بود
تصور میشه قرارگیری طولانی در معرض تشعشع منجر به مرگ اون شد
منصفانه نیست، مگه نه؟
وقتی یه دانشمند مرد مثل بروس بنر در معرض اشعۀ گاما قرار می‌گیره
اون باید یه ابرقهرمان (هالک) بشه، مگه نه؟
کمیک بوک و فرانچایز فیلم خودش گیرش میاد
ولی ماری کوری می‌میره
می‌دونی اون میشه هالک
این منصفانه نیست، مگه نه؟ تقصیر مردسالاریه؟
و اینکه مردسالاری چیه؟
در همین زمان، دانشمندان کمتر مؤنث روی نظریه‌های خودشون کار می‌کردن
فیزیکدان و مدل حرفه‌ای زبون آلبرت انیشتین
نظریۀ نسبیت رو ارائه داد ای برابر است با مک‌دو
که تا امروز کسی اون رو نفهمیده
فقط به این دلیل بهش اشاره می‌کنم بعداً معلوم میشه مهمه
انیشتین تخمین زد که چیزی سریعتر از نور نیست
ولی سایه سریعتر از نور حرکت می‌کنه
مثلاً اگه من مشعلی رو در برابر دیوار بگیرم
اما مشعل رو پشت سرم نگه دارم
سایه‌ام قبل از نور به اونجا می‌رسه
انیشتین این رو چجوری توضیح میده؟
فکر می‌کنم اون می‌گفت اونقدر سریع اتفاق میفته که نمی‌تونی به خوبی اون رو ببینی
اون همیشه یه جوابی داره، مگه نه؟
قرن بیستم شروع سریعی داشت
علم اختراع بعد از اختراع رو می‌کرد
اونقدر سریع که به سختی می‌تونیم اونها را آماده کنیم
ولی برخی از این اختراعات جدید طرف تاریکی هم داشتن
میشد ازشون برای کشتن مردم استفاده کرد اون هم نه به شیوۀ خوبی
جنگ جهانی اول به عنوان جنگی برای پایان تمام جنگ‌ها شناخته میشد
اگرچه امروزه برخی تاریخ‌دانان ادعا می‌کنن اینجوری نبود
اما اولین جنگ با ابزارهای با فناوری پیشرفته بود
با هواپیماها، مسلسل‌ها و تانک‌ها
همه برای جنگ با انسانی که اونها رو ساخته بود به کار رفتن
ماشین‌های کشتار علیرغم اینکه اعتقاد، ایدئولوژی یا قلب و روحی نداشتن
پیروز شدن
نتیجه پایانی این بود که اسلحه بیست میلیون انسان‌ها هیچی
همیشه وقتی انسان‌ها به جنگ میرن خیلی پرآشوب به نظر میاد
داد زدن هم زیاد بود؟
خیلی زیاد بود [ پروفسور اشلی جکسون، استاد تاریخ سلطنتی و ارتش، کینگز کالج لندن ]
می‌تونه داد زدن فرمان‌ها باشه یا اینکه
صدای جیغ مردم در حال مرگ باشه
پس احتمالاً برای هر کسی که اون اطراف بوده خطر وزوز گوش داشته
خیلی بده که هنوزم به اون کار ادامه میدیم
نمی‌خوام مجادله کنم
ولی جنگ کمی خجالت‌آور به نظر میاد
خب، به نظر میاد که فعالیت انسانی خیلی محبوبیه
شاید ذات ما همینه
چی باعث میشه ما انسان‌ها اینجوری علیه هم بشیم؟
و جواب رو با یه جملۀ کوتاه میدی؟
چون در غیر اینصورت موقع آماده‌سازی و ویرایش اونها خیلی عصبانی میشن
ترس، افتخار و علاقه
واقعاً؟ اون سه تا
خیلی خلاصه گفتم
نمی‌دونم کی می‌خواد این رو ویرایش کنه ولی باید انجام بشه
وحشیگری جنگ جهانی اول
الهام‌بخش گسترۀ زیادی از اشعار دلخراش مرتبط با جنگ و ادبیات صلح جویانه شد
که دهه‌ها قبل از سرود تکنوی بلژیکی نامرتبط با اینها منتشر شدن
♪ صدای ضبط رو بده بالا، بده بالا ♪
♪ تا صدای ضبط بالاست♪
♪ پاهات رو بکوب رو زمین ♪
♪ جلوت رو ببین، جمعیت در حال ورجه وورجه‌ست♪
♪ یه‌کم بیشترم صداش رو بده بالا ♪
♪ پارتی رو بیارید رو سن رقص ♪
♪ چون که پارتی اصلی اونجاست ♪
♪ و اگه اینکار رو بکنی می‌فهمی که ♪
♪ می‌خوام به‌جایی برای گذروندن ♪
♪ شب پیدا کنم و رو ‌کونت
♪ روزم رو بساز ♪
♪ می‌خوام به‌جایی برای گذروندن ♪
♪ شب پیدا کنم و رو ‌کونت
♪ روزم رو بساز ♪
میلیون‌ها جوان حین جنگ مردند
ولی خوشبختانه، انسان‌ها نوع جدیدی از انسان رو کشف کردن:
زنان
زنان همیشه در پس زمینۀ تاریخ حضور داشتن
غالباً به عنوان پت انسانی برای مردها استفاده می‌شدن
به خاطر توانایی جادوییشون برای دفع انسان‌های تازه
از سوراخ جلوشون تحمل می‌شدن
اما در اوایل قرن بیستم
دانشمندان اجتماعی چیز شگفت‌انگیزی کشف کردن:
اینکه زن‌ها می‌تونن هر کاری که مردها می‌کنن انجام بدن
بدون اینکه لازم باشه در موردش حرف بزنن
اونها حق رأی دادن هم پیدا کردن
در نهایت، زن‌ها می‌تونستن خودشون انتخاب کنن کدوم مرد بهشون بگه چکار کنن
زن‌ها از لباس‌های سنتی‌شون فرار کردن
و کمتر شبیه لوازم جن‌زده و بیشتر شبیه پسرهای پیشاهنگ لباس پوشیدن
اونها مست کردن، سیگار کشیدن و با سرعت بالا رقصیدن
در یه فریم ریت ترسناک
در همون زمان در هالیوود
یه شکل جدید از سرگرمی اختراع شد: فیلم
برخلاف کتاب
برای لذت بردن از فیلم لازم نبود تمرکز کنید یا از تخیلاتتون استفاده کنید
هر کسی، حتی افراد خیلی تنبل یا احمق هم می‌تونن ازش لذت ببرن
فقط کافیه بشینن و به صفحۀ نمایش خیره بشن، مثل الآن شما
با اینحال، همونجوری که خودتون هم می‌تونید ببینید فیلم‌های اولیه کاملاً آشغال بودن
اما به لطف فیلم‌های اولیه مثل این هست که
ما می‌تونیم ببینیم زندگی قبلاً چطوری بوده
همه خیلی سریع حرکت می‌کنن و زیاد می‌افتن
چرا آدم‌ها تو فیلم‌های قدیمی انقدر سریع حرکت می‌کنن؟
به این دلیله که اولین بارشون بود مقابل دوربین قرار می‌گرفتن و مضطرب بودن
یا به این دلیل بود که فیلم صامت بود
و اونها نمی‌تونستن بشنون که کارگردان سرشون داد می‌زنه که آروم باشن
مربوط به فریم ریت دوربین‌ها میشه [ دکتر روث آدامز، دانشیار صنایع فرهنگی و خلاقانه، کینگز کالج لندن ]
که با امروزی‌ها فرق داره
پس تقصیر ماست
ما خیلی سریع اون رو اجرا می‌کنیم و بازیگرها مجبورن سریع باشن
تا مطمئن بشن قبل از شروع تیتراژ آخر داستان فیلم تموم بشه
اونها حتماً وحشت کردن اگه سرعتشون کافی نباشه چی؟
فیلم وارد اتاقی میشه که بازیگرها هنوز اونجا نیستن؟
فقط تصاویر یه اتاق خالی؟
بازیگرها با سرعت معمولی حرکت می‌کنن
فقط سرعت اجرای اون هست
که باعث میشه به نظر بیاد اونها با سرعت زیاد حرکت می‌کنن
می‌تونیم با بازیگرهای فیلم‌ها ارتباط برقرار کنیم
و بهشون بگیم که مشکلی نیست و اونها می‌تونن آروم باشن؟
نه، تا حالا همشون مردن
اوه
فیلم‌های اولیه زیرنویس داشتن
پس مردم می‌تونستن رو گوشیشون بدون صدا اونها رو ببینن
ولی قبل از اینکه خیلی طولانی بشه، اونها فهمیدن چطور صدا رو هم اضافه کنن
چی برات رضایت‌بخش‌تره؟
در نهایت خوندن چیز اضافه‌ایه
دیکتاتوری طولانی کلمات نوشته شده بالاخره به پایان رسید
ولی هر انسان معقولی که به دورۀ جدید امید بسته بود
قرار بود حسابی ناامید بشه
ابرهای تیره سرتاسر اروپا رو گرفتن
چرا که قسمت جدید سری جنگ جهانی قرار بود اکران بشه
به زودی، دنیا دچار یه جنگ جهانی دیگه شد
و چون در این جنگ از سلاح‌های وحشتناک‌تری استفاده شد
به نظر می‌رسید که پایانی برای کشتار وجود نداره
بعد یه ایده به ذهن آمریکایی‌ها رسید
به جای انداختن هزاران بمب کوچک رو ژاپن
مثل اون کاری که با آلمان کردن
چی میشه اگه یه بمب بزرگ بندازن؟
با استفاده از نظریۀ انیشتین که قبلاً هوشمندانه بهش اشاره کردم
اونها پروژۀ منهتن رو شروع کردن که توسط مردهای کلاه به سر اجاره میشد
که چیز ترسناکی ساختن
یه بمب اتمی به اسم لیتل بوی
قوی‌ترین اسلحه و بدون دقت‌ترین نامگذاری در تاریخ سلاح
لیتل بوی چقدر قوی بود؟
اینجوری میگم:
اگه اون بمب می‌افتاد رو خونۀ
دوست‌پسر سابقم شان تو وستهوتون
همه چیز، از جادۀ فرعی چکربنت گرفته
تا گل‌فروشی کنار باشگاه گلف هارت کامن
کاملاً نابود می‌شدن
انفجار اولیه شان رو تبخیر می‌کرد
و اون دستگاه بازی با عکس پک-من
که کل یه آخر هفتۀ تولدم رو صرف تعمیر اون کرد
کاملاً توسط
شعله‌های بعدی خراب میشد
همه چیز از بولتون تا ویگان می‌سوخت
فکر می‌کنم میدلبروک و بیکرشا هم از بین می‌رفتن
هیندلی گرین هم همینطور
وحشت غیر قابل بیان
از بمب اتمی جنگ جهانی دوم رو خاتمه داد
همه دیگه خسته شده بودن
و برای دومین بار تو این قسمت دنیا توافق کرد که دیگه جنگی نباشه
یه قولی که به مدت پنجاه‌ودو ثانیه تو قسمت پنج شکسته نمیشه
آرامش‌بخشه، اینکه بفهمی ما این روزها دیگه سلاح هسته‌ای نداریم، مگه نه؟
خب، بستگی داره از ما منظورت کی باشه
انگلستان سلاح اتمی داره
و به تازگی تصمیم گرفته تعداد اونها
کلاهک‌هایی که داره رو افزایش بده
آره، ولی اونها خالی هستن، مگه نه؟ توشون خالیه
نه اصلاً
نه، نه، اینها سیستم‌های موشکی کاملاً توانا با کلاهک‌های هسته‌ای هستن
خیلی کشورهای دیگه هم از اونها دارن
متأسفانه جنگ هسته‌ای و ترس از تخریب هسته‌ای
هنوز هم وجود داره
درسته، میشه در مورد چیز خوشایندتری حرف بزنیم؟
هر چی که بخوای
- ابا (گروه موسیقی) رو دوست داری؟ - آره دوست دارم
- آره؟ - آره
- آهنگ مورد علاقه‌ات از گروه ابا کدومه؟ - دنسینگ کوئین
دنسینگ کوئین، آره
عالیه، مگه نه؟
دفعۀ بعد می‌بینیم که چطور جنگ سرد بین غرب و شرق
راه رو برای راک اند رول هموارد کرد
که راه رو برای هیپی‌های ضد فرهنگی هموار کرد
که راه رو برای استیو جابز هموار کرد تا راه رو برای رایانه‌ها و گوشی‌های هوشمند هموار کرد
که راه رو برای شبکه‌های اجتماعی هموار کرد
که راه رو برای تباه کردن تمام پیشرفت‌های
بشر هموار کرد
شبکه‌های اجتماعی مردم رو دو قطبی کردن، مگه نه؟
مثل اون چیزی که قبلاً برای خرس‌ها اتفاق افتاده
- کدوم خرس‌ها؟ - خرس‌های قطبی
مترجم: سعید Theo_S