وقتی یک بحران بین‌المللی پیش میاد
مردم کشور همیشه در حمایت از رئیس‌جهورشون متحد میشن
و اون بار هم فرق نمی‌کرد
جیمی کارتر از همون اول جوری رفتار می‌کرد که انگار اون مسئوله
رئیس جمهور کارتر تا لحظاتی دیگر وارد اتاق شرقی کاخِ سفید میشن
تا در اولین کنفرانس خبری خود پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران
و گروگان‌گیری در روز چهارم نوامبر
یعنی بیش از سه هفته‌ی پیش، شرکت کنند
ممنونم
در ۲۴ روز گذشته
تنها نگرانی ملتِ ما گروگان‌گرفتنِ هموطنان آمریکایی‌مان در ایران بوده
ما از بعضی از آنان که به وطن و پیش خانواده و دوستانِ خود بازگشتند، استقبال کردیم
ولی ما تا زمانی که تمام آن‌ها را از شر زندان و آزار در امان نباشند
نه متوقف می‌شویم و نه از مسیر تلاش خود منحرف می‌شویم
چرا سیاست‌تون رو نقض کردین
و اجازه دادین شاه وارد این کشور بشه؟
با توجه به عواقب این کار از تصمیم‌تون پشیمونید؟
تصمیمی که من شخصاً و بدون تحت فشار بودن از جانب کسی گرفتم
تا اصول کشورمان را اجرا کنم
و امکانات لازم برای کمک پزشکی به شاه برای حفظ جانش را فراهم کنم
.تصمیم درستی بوده - ...جیمی کارتر -
واقعا می‌خواست کارش رو خوب انجام بده
و رئیس جمهور خوبی باشه
و هر کاری که به نظرش درست بود رو انجام داد
ولی وقتی ایرانیان آمریکایی‌ها رو گروگان گرفتن
اون رو توی شرایط بسیار پیچیده‌ای قرار دادن
جیمی گفت: "من سر "جونِ مردم‌مون قمار نمی‌کنم
"اونا همه‌ی گروگان‌ها رو می‌کشن"
سفارت آمریکا که مخفیانه از پشت بام مجاور از آن فیلم برداری شده
متروک و حتی آرام به نظر می‌رسد
ولی در داخل ساختمان‌های بی سر و صدا گروگان‌ها همچنان در عذابند
همچنان اطلاعاتی از وضعیتِ روحی و روانی آن‌ها در دست نیست
جوری نبود که فکر کنیم مدت زیادی اونجا نگه‌مون می‌دارن
یه ماه هم که گذشت
بازم انتظار نداشتیم طولانی مدت باشه
دو ماه گذشت بازم چنین انتظاری نداشتیم
انتظار داشتیم که این موضوع حل بشه
تقریباً یازده هکتاره
پس خیلی خیلی بزرگه
"انبارش که بهش می‌گفتیم "ماشروم این
یه ساختمون بسیار بزرگ زیرزمینی بود
خیلی‌هامون رو منتقل کردن اونجا
تو اتاقک کوچیکی که داشتی می‌تونستی کلی درجا بزنی
مدت زیادی اونجا موندیم
چند بار این خیال به سرم زد که برسم به دیوار و ازش برم بالا
و از محوطه‌ی سفارت برم بیرون؟
خب، اصلاً شدنی نبود
یکی از تکنیک‌های ادامه‌ی حیات اینه که یه روتین ایجاد کنی
روتین ما این بود که حواس‌مون باشه ده صبح بیدار بشیم
و یکی از دلایل دیر بیدارشدنمون این بود که
تظاهراتِ بیرون سفارت گاهی اوقات تا ساعت دو یا سه صبح ادامه داشت
وقتی توی ایران زندانی بودم، یه وقتایی بود که هیچ اتفاقی نمی‌افتاد
و به فکر چیزهایی که درباره‌ی اسیران جنگی ویتنام خونده بودم، می‌افتادم
و یادمه خونده بودم یه آقایی تو ذهنش یه خونه ساخت
و منم همین کار رو کردم
اندودکاری هفت ثانیه ازم وقت می‌گیره
یک، دو، سه، چهار، پنج، شش، هفت
برای برداشتن این تخته‌ی دو در چهار، و هفت
یک، دو، سه، چهار، پنج، شش، هفت قدم به عقب
و باید دست می‌کردم توی جیبم و یه میخِ هفت و نیم سانتی در می‌آوردم
و احتمالاً مجبور می‌شدم دوازده بار بکوبمش
خلاصه این کار رو بارها و بارها تو ذهنم می‌کردم تا یه دیوار تکمیل بشه
من قدم می‌زدم، یا توی همون فضایی که داشتم درجا می‌زدم
یا با ان دوتایی ورزش می‌کردیم
سعی می‌کردم به خاطرات خوش بچگیم فکر کنم
یه دوستِ خوبی داشتم که اسمش تونی سدونا بود
رفت پرتغال
شب جمعه بود و پیش خودم فکر می‌کردم الان تونی داره چی کار می‌کنه؟
حین انجام وظیفه گیر افتاده یا تو ساعت تخفیف رفته بار تا نوشیدنی بخوره؟
ایمانم بود که باعث می‌شد دووم بیارم
و کشیشی رو می‌شناختم که به خلوت رفته بود
این کشیش می‌گفت خب اگه مسیح واقعاً انسان بود
و تونست به خلوتی چهل روزه در بیابان بره پس اونم می‌تونه
!و پیش خودم گفتم: "خب، سلام تو هم که خودتی و خودت
"بیا فکر کن به خلوت رفتی
من تنهایی توی زیرزمین بودم
اون موقع بود که تو انفرادی حرکات کششی رو شروع کردم
وقتی اون همه مدت توی انفرادی باشی و یا با کسی ارتباط نداشته باشی
بیش از حد فکر و خیال می‌کنی
همسرم زنِ خیلی قوی‌ایه
و من ترسم از این بود که
تصمیم بگیره تنهایی پاشه بیاد ایران تا منو نجات بده یا یه کاری کنه
اگه میومد، فاجعه می‌شد
آخه ممکن بود خودش هم اسیر بشه یا دیگه نتونه از ایران بره
از روز اول شروع کردم به نامه نوشتن
هر روز نامه می‌نوشتم
همراه بچه‌ها برای جان نامه می‌نوشتیم
و من پستش می‌کردم
هر روز به مدتِ ۴۴۴روز کارم همین بود
خیلی سخت بود
[تهران]
به تازگی گزارشی به دستم رسیده که حدوداً هشتاد هزار ایرانی بیرون سفارت
با حالتی بسیار هیجانی در حال تظاهرات هستند
و ما داریم تمام تلاشمون رو می‌کنیم
تا اقتدار کشورمون رو حفظ کنیم
و از جان گروگان‌هایی که شجاع، فداکار و سزاوارِ حمایت هستند، محافظت کنیم
توی ایران شاهد شورش دانشجویان بودیم
می‌دیدیم که پرچمِ آمریکا رو آتیش می‌زنن
یه آمریکایی هم نبود که به چشم خودش [لزلی استال، خبرنگار کاخ سفید، سی‌بی‌اس]
خشمی که ایرانیان نسبت به گروگان‌های داخل ساختمون داشتن رو ندیده باشه
یعنی از ما بدشون میومد؟ آخه چرا؟
جیمی کارتر داشت حقوق بشر رو ترویج می‌داد
امکان نداشت چنین بلایی سرمون بیاد
خب این وضعیت ادامه داشت و چنین بلایی هم داشت سرمون میومد
به نظرم خیلی مسخره‌ست که [هیوستون]
سفارت آمریکا رو در اونجا تسخیر کردن
بعد خودشون پا میشن میان اینجا و انتظار دارن
بذاریم تحصیل کنن. اونم در حالیکه نفت بهمون نمیدن
ما شهروندان آمریکایی رو دوست داریم
یعنی مشکلی با اتفاقاتی که توی ایران داره می‌افته، نداری؟
باید آزاد بشن ولی شاه جنایتکاره
شما پرچم آمریکا رو آتیش می‌زنین مرگ بر آمریکا میگین
اگه از این کشور خوشتون نمیاد خب از اینجا برید
!برو خونه! برو خونه [.واشنگتن دی. سی]
!برو خونه! برو خونه
!اینا دشمن مردم آمریکان. برو خونه
!خمینی برو به جهنم
!مرگ، مرگ، مرگ بر شاه
دانشجویان ایرانی در بورلی هیلز، کالیفرنیا تصمیم داشتن تظاهرات‌شان را
ساعت ۱۰:۳۰ در پارکی کوچک برگزار کنند
تظاهرکنندگان ضدایرانی قبل از آن‌ها به محل رسیدند
در کمتر از یک دقیقه آن‌ها شروع به حمله به دانشجویان کردند
حدوداً ۷۵ نفر دستگیر شدند که اکثرشان ایرانی هستند
واضح است که برخی از آن‌ها مورد حمله قرار گرفتند
پرچم ایران به آتش کشیده شد و جمعیت
که حالا به بیش از هزار نفر رسیده بود، فریاد شادی سر دادند
زمونه‌ی بدی برای آمریکایی‌ها شده بود
کارتر به این موضوع فکر نمی‌کرد
فقط سوالش این بود که چطور می‌تونه زندانی‌ها رو برگردونه؟
و از اونجایی که پیشینه‌ی مسیحی داشت
عقیده داشت جان هر آدمی باارزشه
تا حدی صلح‌طلب بود که اعتقادی به جنگ سر این قضیه نداشت
آقای کارتر که وضعیت پیش آمده در تهران را
بدترین مصیبت دوران ریاست جمهوری خود می‌داند
به وزارت امور خارجه رفت تا با خانواده‌های برخی از گروگان‌ها دیدار کند
و به آن‌ها اطمینان دهد تمام تلاشِ خود را برای آزادی گروگان‌ها می‌کند
من قصد ندارم
هیچ اقدام نظامی کنم که باعث خونریزی یا تحریکِ
گروگان‌گیرهای بی‌ثبات بشه
تا به گروگان‌هامون حمله .یا مجازات‌شان کنند
من به صورت بسیار ...میانه‌رو و محتاطانه پیش میرم
اول صحبت از دیپلماسی شد
لیست چیزهایی که کارتر با دیپلماسی به دست آورده، خیلی طولانیه
پیمان کمپ دیوید
باعث برقراری صلح بین اسرائیل و مصر شد
و با تصویب معاهدات کانال پاناما باعث جلوگیری از جنگی بزرگ در آمریکای مرکزی شد
و اون روابط دیپلماتیک با چین برقرار کرد
پس جیمی کارتر می‌خواست راه‌حلی دیپلماتیک رو امتحان کنه
و گروگان‌گیرها و دولت ایران رو متقاعد کنه تا گروگان‌ها رو آزاد کنند
مسالمت آمیز حلش کنند
اونا دادستان کل سابق، رمزی کلارک رو به تهران فرستادن و ایرانی‌ها کاملاً پسش زدن
واسطه‌هایی از کشورهای دیگه رو هم پس زدند
محمدعلی محبوب‌ترین مرد دنیا که مسلمان هم بود رو پس زدند
کارتر همچنین سعی کرد ایرانی‌ها رو تحت فشار بذاره
برای همین دارایی‌های ایرانی‌ها رو بلوکه کرد
این دارایی‌های بلوکه‌شده شامل تمام چیزهایی که
توسط دولت یا هر نهاد متعلق به دولت کنترل میشد، بود
شرکت‌های نفتی که بدهی‌های هنگفتی به ایران داشتن نمی‌تونستن پرداختش کنن
هرکسی می‌خواست براشون کالایی ارسال کنه، نمی‌تونست
تمام اون دارایی‌ها بلوکه شده بود
:اینا رو آیت الله خمینی گفته
ما ترسی از تحریم اقتصادی نداریم"
ما ترسی از حمله‌ی نظامی نداریم
ترس ما از وابستگی فرهنگی است
"ترس ما از این است که جوانان نوکر غرب شوند
،نفرتش از ما بسیار آشکار واضح و انتقام‌جویانه بود
و به نظرم ما زیر سیطره‌شون بودیم
از آنجایی که ایام مقدس‌مون نزدیکه
می‌خوام چند کلمه‌ای با مردم آمریکا بزنم
گفتم: "هیچ صلحی روی زمین وجود ندارد
چون نفرت نیرومنده
و سرود صلح زمین و نیکی به مردم را "به سخره می‌گیرد
گلوریا لوئیس امروز صبح همراه دوستانش برای شرکت در مراسم عشای ربانی
به کلیسای کاتولیک رومی کوچکی در هومر، ایلینوی رفت
پسرش گروهبان پاول لوئیس هنوز در سفارت آمریکا در تهران گروگان است
اون سوم نوامبر وارد ایران شد
و چهارم نوامبر اسیر شد
در سفارت
وقتی فهمیدین اون رو گروگان گرفتن چه واکنشی نشون دادین؟ چه فکری کردین؟
هنوز هم برام مثل یه کابوسه
ما هنوز هم مثل همیشه کریسمس رو جشن می‌گیریم ولی
البته که جاش اینجا خیلی خالیه
وقتی پاول برگرده خونه بازم جشن کریسمس می‌گیرین؟
مطمئن باشید جشن بزرگ‌تری می‌گیریم
اصلا نمی‌دونستم پدر و مادرم هر روز با فکر اینکه من مُرده‌ام یا زنده، چی می‌کشن
درست قبل از کریسمس اسیرکننده‌هامون
زمان زیادی با ما درباره‌ی نحوه جشن گرفتن کریسمس و کلیسا رفتن، حرف زدن
نمی‌دونستیم وزیرهای زیادی قراره بیان
یا فقط یه وزیری که جرئت تهران اومدن داشته باشه، میاد
خیال می‌کردیم واقعا جشن کریسمسه و من واقعا خیلی براش ذوق و شوق داشتم
ما برای اینکه آرمان‌هامون رو از طریق رسانه‌ها به گوش عموم مردم جهان برسونیم
با موانع زیادی روبه رو بودیم
پس شروع به استفاده از تاکتیک‌هایی کردیم که به ما این فرصت رو می‌دادن که
پیام ملت ایران رو به جهان برسونیم
اومدن دنبال‌مون و ما رو بردن
"بهمون گفتن: "وقت کلیسا رفتنه چشم‌هامون و دست‌هامون رو بستن
و یادمه در رو باز کردن
چشم‌بندم رو گرفتن و منو هل دادن بیرون
و چشم‌بندم رو در آوردن
.و بعد نورِ نورافکن‌ها خورد تو چشم‌هام
ما رو بردن توی یه اتاق. دوربین هم اونجا بود
و همه‌جور میوه و خوراکی‌های کریسمسی پیدا می‌شد
خداوند، پدر مهربانی‌ها
مرگ و رستاخیز فرزندش را وسیله‌ی مصالحه‌ی دنیا قرار داده
و روح القدس را برای آمرزش گناهان در میان ما فرستاده است
با قدرت و اختیارات کلیسا باشد تا خداوند شما را ببخشد و بیامرزد
و من به نام پدر و پسر و روح القدس شما رو از شر گناهانتان خلاص می‌کنم
آمین
یه سری از خوراکی‌ها رو گذاشتم تو جیبم
چون بعداً خوشحال می‌شدم پرتقالی چیزی بخورم
ولی نگرانیم از این بود ،که اگه قراره خانواده‌م منو ببینن
چون داشتن از تلویزیون پخشش می‌کردن
دلم می‌خواد عادی و سالم جلوه کنم
دلم می‌خواست خانواده‌ام بدونن حالم خوبه
یک آرزوی کریسمس، مخصوص شما"
امام خمینی، کریسمس مبارک
از طرف گروگان‌های آمریکایی
بیست و پنجم دسامبر سال ۱۹۷۹
".ایران، تهران
شما در محضر پدر نشسته‌اید
پروردگارا دعاهای ما را بشنو
زیرا تو تنها روح‌القدسی
تنها تو پروردگاری
تو تنها عیسی مسیح بلندمرتبه
با روح‌القدس و جلای خدای پدر هستی آمین
به کشیش گفتم: "این کارها دیگه چیه؟ "اصلاً واسه چی ما اینجا نشستیم؟
رهبر انقلاب اسلامی ایران، امام خمینی [معصومه ابتکار]
پیامی به شرح زیر به مناسبت کریسمس برای مسیحیان جهان فرستاده
کریسمس بر ملت‌های مستضعف جهان"
و ملت‌های مسیحی و مسیحیان ایران مبارک
مسیح پیامبر بزرگی بود
که ماموریتش حمایت از مستضعفین
"...و برقراری عدالت و رحمت بود
سعی‌مون این بود دیدگاه‌هامون رو از منظر باور مشترک‌مون
،اسلام، مسیحیت و نبوت عیسی مسیح بیان کنیم
و اینکه بگیم ما هم به ارزش‌های انسانی اعتقاد داریم
،مسیحیان، چرا وقتی مردمِ ایران، ویتنام فلسطین، لبنان و دیگر کشورها قتل عام شدند
آقای کارتر دعا نکردند و خواستارِ واکنش نشدند؟
...معصومه ابتکار
!وای خدایا، اصلا نمی‌تونم تحملش کنم
و مطمئن باشید جوانانِ ما، دانشجویان...
با گروگان‌ها به درستی برخورد می‌کند زیرا طبق دستور اسلام ما باید به اسیران رحم کنیم
.اگرچه ممکن است آن‌ها ظالم و جاسوس باشند
اون ازتمام چیزهایی که توی آمریکا یاد گرفته بود، علیه ما استفاده کرد
اون یه هرزه‌ی به تمام معنا بود
متوجه شدم که گول خوردم
و از اون آدم خوشحال تبدیل شدم
به یه آدمِ عصبانی
من یه زندونی بودم
جناب کشیش کافین ازم خواست آواز بخونم
قبول نکردم
قبول نکردم انجیل بخونم
حالا همه دستان هم رو می‌گیریم و دعا می‌خونیم
...چون این شبی است که در آن
اسیرکنندگان و اسیران به هر نحوی دور هم جمع شدند
وقتی ازم خواستن دستِ کسانی که اسیرمون کردن رو بگیرم و دعا بخونم
دست به سینه وایسادم
و به طرف گفتم بره درشو بذاره و من دستش رو نمی‌گیرم
یه نمایش تبلیغاتی بود
اینطور که پیداست اونا سالم و سلامتن
حالا کسی منظورش این نیست که این شرایط عالیه
کی دلش می‌خواد اسیر باشه؟
...ولی اونا
به نظر حال‌شون خوبه
بدیهیه که برخی از اونا بهتر با این تنش کنار میان
،بعد از جشن کریسمس یه شب من و مک‌کیل رو
به زندونِ توی زیرزمین سفارت بردن
ما رفتار خوبی توی جشن نداشتیم
و حالا باید تنبیه می‌شدیم
ما رو انداختن توی انباری
شیشه‌ی پنجره‌ها رو برداشته بودن
ولی بازم از بیرون بسته بودنشون
و نمی‌دونم، تقریباً یه ماهی ما رو اون پایین ول کردن
کاری را که شبه‌نظامیان دیشب در سفارت کردند
می‌توان عملیات روابط عمومی پیچیده‌ای تلقی کرد
برای نشان دادن اینکه به برخی گروگان‌ها آسیب جسمی وارد نشده
و تلاشی برای نشان دادنِ شفقت مذهبی بود
یه شخص بدبین ممکنه این رو عملیات تبلیغاتی بنامد
نفرت ایرانیان از آمریکا برای پذیرفتن شاه واقعی بود
ولی صحنه‌هایی که ما از سفارت می‌دیدیم خیلی عجیب‌وغریب بودن
دستفروش‌های خیابونی‌ای رو می‌دیدیم که دارن
تنقلات، چغندر، لوبیا شاه‌بلوط و تخم‌مرغ می‌فروشن
:یکی از شعارهای محبوبم این بود "مرگ بر کارتر، تخم‌مرغ بخور"
و اینقدر مصنوعی شد که جمعیت کم کم خسته شدن
و چند هفته که گذشت این جوری شد که فقط هر وقت دوربین‌های تلویزیونی روشن بودن
شروع می‌کردن به مرگ بر آمریکا و مرگ بر شاه گفتن
این اولین بحران سیاست خارجی آمریکا بود که به طور کامل از تلویزیون پخش شد
و خیلی هم تلویزیون‌پسند بود
گروگان‌گیرها میومدن بیرون و سخنرانی می‌کردن
و نمایش خوبی هم راه می‌انداختن
واضحه که... صبر می‌کنم مکث کنن
و خبرگزاری آمریکایی لحظه به لحظه‌ش رو پوشش می‌داد
،و آنچه در تلویزیون در حال رخ دادن بود نگرش مردم نسبت به یک کشور را شکل می‌داد
بعضی‌ها در خفا عذاب می‌کشیدند و قصد داشتند به همین شکل ادامه بدهند
برخی دیگر تسلی را در باز کردنِ در خانه‌شان
و وقت گذاشتن و مطرح کردن افکارشان پیدا کردند
گروگان جیمی لوپز که سال گذشته شهر گلوب، آریزونا را بر سر زبان‌ها انداخت
و این افتخاریه که خانواده‌ش می‌توانستند بدون آن به خوشی زندگی کنند
جیمی یه بار به مادرش گفت: "می‌دونی "مامان، یکی از همین روزها مشهورت می‌کنم
ولی وقتی وضعیت الان رو می‌بینم !میگم نه پسرجون! نه این‌جوری! دیگه کافیه
هدف اصلی اینه که اون رو برگردونیم خونه و گمونم هدف کل دنیا همینه
ماجرای جذابی شد
بیش از پنجاه گروگان که شامل خانواده‌ها هم می‌شد
همین رو با ملی‌گرایی و میهن‌پرستی ترکیب کنی، بازی رو بُردی
به غیر از آن آهنگ بی‌معنا
ایران در حال تولیدِ یک ملی‌گرایی آمریکایی جدید است
"بهش میگن "ما نمی‌خوایم بهمون زور بگن
هر ایرانی‌ای که از این کشور خوشش نمیاد باید از اینجا بره
این شب سال نو با نگرانی‌های زیادی همراه است
یکی از مهم‌ترین آن‌ها گروگان‌های آمریکایی در ایران است
حالا یه بالون داریم که وقتی بیفته یعنی سال ۱۹۸۰ فرا رسیده
پتانسیل زیادی برای داستان‌های آدما از دل بحران گروگان‌گیری وجود داشت
و همین باعث شد که کم کم
بحث اخبار به مثابه سرگرمی پیش بیاد [نرگس باجغلی، انسان‌شناس از دانشگاه جانز هاپکینز]
اغلب نگرانی چندانی برای مدتی طولانی در مورد
افرادی که زیاد باهاشون آشنایی نداریم، ابراز نشده
می‌دانیم که حداقل ۱۹ تن از آنان متاهل‌اند
نه تن از آن‌ها فرزندانی خردسال تا جوان دارند
کسانی که مظنون به جاسوسی هستند برای اجرای عدالت اسلامی، محاکمه می‌شوند
آیا این به معناست که اگر برخی از آمریکایی‌ها محکوم شوند، ممکنن است اعدام شوند؟
آیت الله پاسخی به این سوال نداد
...فکر نمی‌کنم
با هیچ گروگانی به خوبیِ آن‌ها برخورد بشه
مطمئنم خیلی خیلی بهتر از ۸۰ درصد ایرانیانی که داخل کشورند باهاشون رفتار میشه
خب از لحاظ رژیم غذایی ممکنه درست باشه
ولی ۸۰ درصد ایرانیان تمام طول روز به صندلی‌شون بسته نشدن
میشه یه کاری در این رابطه کنید؟
نه باور کنید، اینا دروغه. بارها و بارها گفتم [صادق قطب‌زاده، وزیر امور خارجه]
دروغه که اونا رو به صندلی بستن
چیزی که واقعاً باعث شد پوشش خبری وارد مرحله‌ی دیگری بشه، ای‌بی‌سی نیوز بود
اونا برنامه‌ی ویژه‌ای به نام گروگان‌‌گرفته‌شدگان آمریکایی" ساختن"
"که نهایتاً اسمش شد "نایت لاین
نایت لاین ای‌بی‌سی نیوز با تد کوپل
هیجان زیادی در رابطه با مصاحبه‌های زنده تلویزیونی وجود دارد، ریسکی به همراه داره
چون معلوم نیست آدم‌ها چی بگن ولی خود این موضوع هم هیجان‌انگیزه
اونا در واقع داشتن کاری رو می‌کردن که توی زمان خودش
در حوزه‌ی پخش تلویزیونی و پخش اخبار خیلی پیچیده بود
باز هم اینجا هستیم با برنامه زنده از سن دیگو و واشنگتن
در خدمت خانم دورتا مورفیلد و علی آگاه از سفارت ایران هستیم
استفاده‌شون از تکنولوژی ماهواره‌ای باعث شد آدم‌ها در پخش زنده با همدیگه گفتوگو کنند
و احساسات نقش زیادی در این امر داشتند
چطور می‌تونید همچنان این آدم‌های بی‌گناه رو توی زندان نگه دارین؟
حضور مداوم همسرانِ گروگان‌ها در برنامه اهمیت زیادی داشت
باعث می‌شد دل مردم به رحم بیاد و از عذابی که این خانواده‌ها می‌کشیدن آگاه بشن
و تد کوپل هر شب این بحران گروگان‌گیری رو پوشش می‌داد
تحریم‌های دیپلماتیک و اقتصادی علیه ایران تا به امروز نتیجه مطلوبی نداشته
نتیجه مطلوب، حرکتی از سوی رهبران ایران برای آزادی گروگان‌ها بوده
با این حال رئیس جمهور کارتر امروز از یک سری اقدامات جدید علیه ایران خبر داد
آیت الله خمینی قبلا به هشدارهای بعدازظهر امروز رئیس جمهور کارتر واکنش نشان داده
"خمینی گفته: "طبل توخالی
و امشب به یکی از حساس‌ترین سوالات این سالِ مبارزاتِ انتخاباتی می‌پردازیم
آیا رئیس جمهور دارد با ایران بازی سیاسی راه می‌اندازد؟
پیامِ شماره یکِ تلویزیون اینه که تلویزیون تماشا کنید
امشب هوا بارونیه خونه بمونید
تو خیابون‌ها جرم و جنایت اتفاق می‌افته خونه بمونید
اخبار ساعت ۱۱ پخش میشه خبرهای بیشتر در راهه
جایی نرید
و با روانشناسی درباره خدمات یک شنبه‌ی عیدپاک برای گروگان‌ها صحبت می‌کنیم
هر چیزی که پخش میشه دعوتیه به بخش بعدی برنامه‌ها
که همین جور تلویزیون تماشا کنید
برنامه‌ی نایت لاین هم با همین فرمول جلو می‌رفت
!فرداشب دوباره برگردین تا بیشتر تحقیر بشین
خبرهای بیشتری در راهه
می‌دونین، همه می‌خواستن تماشاش کنن
همه شیفته‌ی این جریان شده بودن و مردم رو خشمگین می‌کرد
کاهش جدی در حمایت مردم از مدیریتِ بحرانِ گروگان‌گیریِ رئیس جمهور کارتر مشاهده شده
و این اتفاق یک شبه نیفتاده
طبق نظرسنجی‌ها ۴۹ درصد از شرکت‌کنندگان بر این باورند
تلاش‌های رئیس جمهور برای پایان دادن به بحران بی‌نتیجه بوده
اگه شما جای رئیس جمهور کارتر بودین تصمیم‌تون در رابطه با ایران
و حضور گروگان‌ها در اون کشور چی بود؟
به نظرم وقتشه سی هزار تفنگدار دریایی رو وارد سواحل ایران کنیم
و ملک آمریکا که همون سفارتِ آمریکاست رو تسخیر کنند
خب چرا که نه؟
رک و پوست کنده بگم که مشاوران رئیس جمهور احساس می‌کنند که
مداخله نظامی بدون شک باعث کشته شدنِ گروگان‌ها میشه
برنامه "نایت لاین" خیلی محبوب بود و مخاطبان زیادی داشت
و تاثیر زیادی روی مردم آمریکا داشت
و داشت فشار رو روی کارتر بیشتر می‌کرد
اصلاً دلم نمی‌خواد به این فکر کنم که به خاطر ۵۰ نفر وارد جنگ بشیم
البته اگه پای جون خودم وسط بود می‌گفتم باید این کار رو بکنن
اگه اون گروگان‌ها رو آزاد نکنند
فکر نمی‌کنم ما هم باید بشینیم و دست روی دست بذاریم
خیلی‌ها ، حتی اعضای خانواده‌ی خودش، از عدم تمایل کارتر
به متوسل شدن به زور کلافه شده بودن
حتی روزالین کارتر هم ازش می‌خواست بیشتر خشونت به خرج بده
مادرش، لیلیان کارتر ازش می‌خواست بزنه آیت الله رو بمبارون کنه بره
دهه ۱۹۸۰ در آشگفتی، نزاع و تغییر فرا رسید
در همین لحظه در ایران ۵۰نفر همچنان در اسارت هستند
آن‌ها قربانیان بی‌گناهِ تروریسم و بی‌دولتی هستند
ملت ما در واکنش به اقدام شنیع ایران
هرگز در زمان صلح اینقدر آگاه و متحد نبوده
موضع ما واضح و روشنه
آمریکا تسلیمِ باج‌گیری نمی‌شود
اگر آسیبی به گروگان‌های آمریکایی وارد شود
ایران بهایی سنگین خواهد پرداخت
ما تا وقتی که تمامِ گروگان‌ها آزاد نشوند، دست از تلاش برنمی‌داریم
جیمی کارتر از یه طرف مارگزیده بود
و یه جورایی خودش مسبب این اتفاق بود
تا حدی اون صرفاً قربانی زمان‌بندی بد بود
ولی کارتر همچنین زیر فشار سیاسی‌ای بود که در نتیجه مشکلات بزرگی ایجاد کرد
چندین ماه قبل از تسخیر سفارت
کارتر تحت فشار زیادی بود تا از شاه تبعیدی حمایت کنه
و کار درست رو در حق متحدمون بکنه
حالا اینکه چرا کارتر به شاه اجازه ورود به آمریکا رو داد خودش داستان عجیبی داره
،سال ۱۹۷۹ دیوید راکفلر رئیس هیئت مدیره‌ی بانک چیس
،وزیر امور خارجه‌ی نیکسون هنری کیسینجر
و جان جی مک‌کلوی
که زمانی رئیس صندوق بین‌المللی پول بود
پروژه عقاب رو مطرح کردند
و هدفش این بود که رئیس جمهور رو متقاعد کنند اجازه‌ی ورودِ شاه رو بده
به نظر من که ما از همون اول باید اجازه‌ی ورود شاه رو می‌دادیم
به نظرم رفتارمون شرم‌آور بوده
چه رفتاری؟
اینکه به یه متحد قدیمی پشت کردیم
هنری دائماً سخنرانی می‌کرد که آمریکا باید از خودش خجالت بکشه
مایه‌ی آبروریزیه
دائماً کارتر رو تحت فشار می‌گذاشت
شاه دوستِ آمریکا بود
:کارتر هم از کوره در رفت و گفت "گور بابای شاه"
کارتر ماه‌ها مقاومت کرد
اون می‌دونست یا قطعاً می‌ترسید که دیپلمات‌های آمریکایی در تهران
با عواقب این تصمیم مواجه بشن
اکتبر سال ۱۹۷۹ این مسئله که شاه مبتلا به سرطانه، علنی شد
و در نتیجه فشارها برای اجازه دادن به شاه برای ورود به آمریکا واقعاً شدید شد
و تیم پروژه عقاب وزارت امور خارجه رو متقاعد کرد که شاه نمی‌تونه در مکزیک درمان بشه
کارتر در شرایط سختی قرار گرفت
چون بهش گفته بود شاه رو به موته
اون از سر نیتی درست و بشردوستانه قبول کرد و اجازه ورود شاه رو داد
به نظرم پیرمرد حالش خوبه
این بدترین تصمیمِ دوران ریاست جمهوریش میشه
دیوید راکفلر، هنری کیسینجر و جان مک‌کلوی میگن
از اونجایی که شاه از متحدان وفادار آمریکا بوده
ما آمریکایی‌ها موظف بودیم بپذیریمش
ولی اسناد و سوابق چیزِ دیگه‌ای میگن
،تجارت اصلی دیوید راکفلر بانک چیس منتهن
یک سال قبل از خروج شاه از ایران دو میلیارد دلار با ایران تجارت کرده بود
پس ممکنه این قضیه هم مطرح بوده باشه
یعنی ربطی به پول‌های شاه که توی بانک چیس بود، نداشت؟
حرف بیخودی بود
بانک چیس اصلاً دخلی تو این قضیه نداشت
به نظرم در نهایت یه موضوع شخصیه
اونا با شاه دوست بودن
من با دیوید راکفلر مصاحبه کردم
بهش گفتم خب این کار باعث بحران گروگان‌گیری شد
"اونم گفت: "آره ولی ما تعهدی داشتیم
در واقع جوابش این بود که "چه بد. حیف شد"
دوید راکفلر و هنری کیسینجر
اون دوتا صرفاً دوتا شهروند هستن
هیچ حقی ندارن که اینقدر نفوذ داشته باشن که تصمیمات رئیس جمهور رو به باد بدن
ما اونقدرها براشون مهم نبودیم
بعد از بحران گروگان‌گیری شاه جایی برای رفتن نداشت
اونا گفتن: "گوش کن، باید از بیمارستان نیویورک بری
"ما نمی‌خوایم توی کشور بمونی
افرادِ جیمی کارتر پیشنهاد رفتن به پاناما رو دادن
شاه اینجا در جزیره کنتادورا دوران نقاهت خود را در امنیت و با حفظ حریم خصوصی می‌گذراند
سخنگوی او می‌گوید آفتاب و آب کمکِ زیادی
به شاه می‌کند تا دوباره قدرت .بدنیش رو بدست بیاره
تا حالا شاه رو دیدین؟ - آره دیروز دیدیمش که -
توی خیابون قدم می‌زد. بعد دوباره دیشب هم دیدیمش که
توی رستوران شام می‌خورد ما هم توی همون رستوران بودیم
چه جور به نظر می‌رسه؟
به نظر خوبه به نظر خسته‌ست
انگار مریضه
میگن شما گفتین ایشون هنوز تصمیم نگرفتن برای همیشه اینجا بمونن یا نه. وضعیت از چه قراره؟
ما فقط می‌خوایم تعطیلات رو بگذرونیم و بعد تصمیم بگیریم
امروز در سفارت آمریکا در پاناما شاهد بیشتر شدن تدابیر امنیتی بودیم
مقامات اصرار داشتند که این اتفاقی غیرعادی نیست
اگه شاه رو توی این کشور نگه داریم، اینجا دوباره دیکتاتوری میشه
واسه همین ما نمی‌خوایم شاه توی پاناما بمونه
اولین مزاحمت در پذیرایی مسالمت‌آمیز از شاه از اینجا شروع شد
تظاهرات پراکنده‌ای شده بود
که تنها یه چیز متحدشون می‌کرد، اینکه شاه از پاناما بره
هر ماشین پلیس یا خودروی دولتی‌ای هدفی برای اعمال خشونت از طرف مردم، بود
من شاه رو سوارِ یه ماشین کروکی کردم
...و متوجه شدم یه کم ترسیده بود که [آریستیدس رویو، رئیس جمهور سابق پاناما]
سوار چنین ماشینی بشه
:و من مجبور شدم بهش بگم لطفاً اصلاً نگران نباشید"
خبری از هیچ تیراندازی یا کسی "که بخواد آسیبی بهتون بزنه نیست
و اینم بگم که مردِ غمگینی بود
غمگین بود. یه بار هم خوشحال ندیدمش
ما از لحظه‌ای که وارد کشور زیبای شما شدیم تا الان
اوقات خوشی را سپری کردیم
و امیدواریم اقامتِ موقت خوبی
در کشور شما داشته باشیم
بعد از اینکه وارد پاناما شد
ایرانیان علیه شاه دعوی مطرح کردند و خواستارِ استرداد شاه به ایران شدند
و من بهشون گفتم ما توی پاناما بهش پناهندگی دادیم
پس... ولی شما این آزادین و این حق رو دارین که طرح دعوی کنید
رئیس جمهور پاناما با افرادِ جیمی کارتر تماس گرفت
و گفت: " ایرانیان با ما درباره‌ی
استرداد احتمالی شاه، تا حدودی "در ازای آزادی گروگان‌ها، مکاتبه کردند
کارتر دیگه واقعاً داشت مستأصل می‌شد
اونا هیچ واسطه‌ای نداشتن که باهاش مذاکره کنند
و به نظرم اگه تصمیم استرداد یا عدم استرداد شاه
باعث آزادی گروگان‌ها می‌شد
کارتر احتمالاً باهاش موافقت می‌کرد
خیلی طول نکشید که تایید کرد همیلتون جردن، رئیس ستاد کارکنان کاخ سفید
مخفیانه به دیدار مقامات ایرانی در پاریس بره
کارتر این نقشه رو که خیلی مسخره به نظر می‌رسه، حسابی جدی گرفته بود
همیلتون جردن سیبیل و عینک گذاشته بود تا تغییر قیافه بده و در انظار عمومی شناخته نشه
و با وزیر امور خارجه ایران ملاقات کنه و نقشه رو بررسی کنه
وزیر امرور خارجه ایران می‌خواست بهش بگم
"ما شاه رو دو دستی تقدیم‌تون می‌کنیم"
می‌خواست بهش قول بدم که شاه به ایران برمی‌گرده
و من نتونستم این قول رو بهش بدم
همسرش فرح دیبا به شدت نگران بود
وقتی که درخواست استرداد رو دید خیلی ترسید و گفت
"برش نگردونین ایران"
گزارش‌هایی از اطلاعاتی‌های خودیِ به دست‌مون رسیده بود که
"از اونجا برید"
بهم گفتن: "اونجا جون‌تون در خطره "و بهتره از اونجا برید
به همیلتون گفتم: "ما داریم "از پاناما میریم. والسلام
اونم گفت: "باشه، بیا یه کاری کنیم
"بذار از طریق نمایندگی یه هواپیما براتون جور کنم
یک جت اورگرین اینترنشنال دی‌سی-۸ در فرودگاه شهر پاناما در انتظارشان بود
اورگرین اینترنشنال یک عملیات سابق سیا بود
"برای سوخت‌گیری به "آزور رفتیم و مدتی اونجا موندیم
بعداً فهمیدیم همیلتون جردن داشته پای تلفن با ایرانیان حرف می‌زده
تا در صورت آزادی گروگان‌ها هواپیما رو به پاناما برگردونه
"ولی بعد بهمون گفتن: "می‌تونید برید
و با به مصر رفتیم
نگرش کارتر این بود که به هر دری بزنه
ولی تمام دوز و کلک‌های مخفیانه‌ش با همیلتون جردن در پاناما
...در نهایت
به نتیجه خاصی نرسید کاری رو پیش نبرد
حالا چی به سر گروگان‌ها میاد؟
آخه گفتن قراره محاکمه بشن
می‌خواین این آدما رو محاکمه کنید؟
اگه شاه رو برنگردونن، بله
به نظرتون برش می‌گردونن؟
اگه برش نگردونن، محاکمه‌ها شروع میشه و گروگان‌ها محاکمه میشن
و در دادگاهی اسلامی محاکمه میشن
و حکم‌شون بر اساس موازین اسلامی اجرا میشه
شما گفتین که اگه حمله‌ای به این سفارت بشه گروگان‌ها رو نابود می‌کنید
واقعاً می‌تونید چنین کاری کنید؟ - بله، ما جدی گفتیم -
...یعنی شما شخصاً می‌تونی تفنگ دست بگیری
.بله - و بذاریدش روی سر یکی از این آدما و بکشیدش؟ -
بله وقتی ببینم کسی اسلحه دست گرفته
مسلسل آمریکایی دست گرفته
و خواهران و برادرانم رو توی خیابون‌ها بکشه
.البته که این کار رو می‌کنم ظلم و ستم باید نابود بشه
خانم ابتکار از مبارزترین زنان بود
دوست داشت قلدربازی در بیاره و گاهی خیلی بی‌ادب بود
یه بار برای ما چندتا آبنبات آورد چون گویا یه روز جشنی بود
"گفت: "براتون چندتا آبنبات آوردم
و ما هم گفتیم چقدر لطف کرده و :بعد آبنبات‌ها رو داد دست ان و گفت
"مرگ بر آمریکا"
خیلی از ایرانیان این داستان رو ساختن که با ما مثل مهمانانی محترم برخورد میشده
و اینکه خیلی خوب باهامون رفتار میشده
و انگاری که تو هتل بودیم
حالا شاید هتلش پنج ستاره نبود !ولی خلاصه چندستاره بود
از این خبرها نبود
از یه جایی به بعد، پایِ خامنه‌ای
که سال‌ها بعد رهبر ایران شد
به داستان باز شد و این حس رو داشتم که میاد پیش من
اون جایی که بودم، جای کثیفی بود
نمی‌خواستم اونجا باشم ولی به هرحال مال من بود
پس اونم مهمونم بود و منم میزبانش بودم
ولی هیچ‌وقت بی‌احترامی نکردم
سرزنشش نکردم
اصل مهمی داشتم که من می‌دونم چطور باید با یک مهمان رفتار کرد
و می‌دونم یه میزبان باید چطور رفتار کنه
شماها نمی‌دونید
حقیقتش این بود که من ۹ ماه از اون ۱۴ ماه رو توی انفرادی بودم
،عملاً محروم از ارتباط با دیگران ارتباط کمی با دنیای بیرون داشتم
و تقریباً هیچ خبر یا اطلاعی از اتفاقاتی که داشت می‌افتاد، نداشتم
یادم رفته چی گفتم و چی کار کردم
ولی دو هفته بدون تشک با دست‌های بسته کف زمین می‌خوابیدم
مگه اینکه شما استاد یوگا باشید وگرنه خیلی سخته دست‌هات
با بست پلاستیکی جلوت بسته باشه
که بدتر هم هست و بخوای تو این وضعیت بخوابی
اگه بخوای بخوابی باید دست‌هات رو کجا بذاری؟
سخت هم هست با این وضعیت بری دستشویی و خودت رو تمیز کنی
خیلی سخته
دقیقاً یادمه شبِ پنجم فوریه بود که ما رو آوردن بیرون
حتماً ساعت یک یا دو صبح بود
یهو یه مشت مرد مسلح که چهره‌هاشون رو پوشانده بودن ریختن تو
بهمون گفتن رو به دیوار وایسیم
یعنی گفتیم یه بازرسی امنیتیه چیزیه
صدای کلی آدم و کشیدن ماشه تفنگ رو دور و برت می‌شنیدی
.گفتیم خیله خوب، تموم شد دیگه اینا جوخه اعدامن
آخه دارن همین کار رو می‌کنن
دارن برای شلیک صف می‌کشن
...و بعد صدایِ
گلنگدن تفنگ رو شنیدم
پیش خودم گفتم: "انگاری خالیه "گمون نکنم یه دونه فشنگ هم توش باشه
بعد شنیدم هدف گرفتن و پیش "خودم گفتم: "عمراً ما رو بزنن
خیلی ترسناک بود
پیش خودم گفتم: "خب ممکنه آخر خط باشه "واضحه که کاری از دست ما برنمیاد
:و بعد شنیدیم به فارسی گفتن "آماده، هدف"
و بعد هیچی نشد
صدای کشیدن ماشه اومد
و ما هنوز سرجامون بودیم
دونه دونه ما رو برگردوندن به اتاقک‌هامون
...و همه این جوری بودن که
نمی‌دونستییم بخندیم، گریه کنیم نمی‌دونستیم چی کار کنیم
سخت‌ترین قسمت روز براتون چیه؟ [مادرِ گروگان ویلیام گالگوس]
به نظرم همش به یه اندازه سخته
یعنی هر روز از خواب پا میشم
و اولین کاری که می‌کنم اینه که دعا کنم بیل و بقیه‌ی گروگان‌ها حال‌شون خوب باشه
نمی‌تونم کار کنم. نمی‌تونم از تخت بیام بیرون - چرا؟ -
[همسرِ گروگان جری پلوتکین]
گمونم روزهایی هست که نمی‌تونم باهاش کنار بیام
خیلی تلاش می‌کنم ولی یه روزایی هست که نمی‌تونم با این وضعیت کنار بیام
اون زمان خانواده‌ها علناً شروع به صحبت کردن
می‌خواستن صحبت‌هاشون پخش بشه
می‌خواستن این ماجرا هر روز جلوی چشم مردم باشه
نمی‌خواستن به ماجرا بی‌توجهی بشه
اسم خودشون رو گذاشته بودن "کارگروه ایران"
همسران گروگان‌ها و افسران وزارت خارجه همه داوطلب شدند
آن‌ها وقتی یکی از اقوام گروگان‌ها نیاز به صحبت کردن با کسی دارد، آن طرف تلفن هستند
این کار به این معناست که ما خودمون مسئولیت رو به عهده می‌گیریم
خودمون تصمیم می‌گیریم [همسرِ گروگان بروس لینگن]
که از اینجا به بعد چطور پیش بریم
کاملا مشهود است که حمایت عمومی
از رسیدگی رئیس‌جمهور به وضعیت ایران، کمتر و کمتر میشه
هممون می‌دونستیم، مردمم می‌دونستن
خانواده گروگان‌ها به ملاقات رئیس جمهور کارتر می‌رفتن
و ایده‌هاشون رو باهاش مطرح می‌کردن
وضعیت بسیار حساسی بود
مطمئنم کارتر متقاعد شده بود که می‌تونه
همون روزهای اول بحران گروگان‌گیری مشکل رو حل کنه
تو خواب هم نمی‌دید ۴۴۴ روز طول بکشه
وقتی یکی از نزدیکانت توی زندان باشه، نمی‌دونی داره چی بهش می‌گذره
نمی‌تونستم هیچ کاری کنم
به خاطر دوتا بچه‌ام باید خودم رو کنترل می‌کردم
باید سرشون رو گرم می‌کردم باهاشون بازی می‌کردم
مراقب‌شون بودم بهشون غذا می‌دادم
جلوی بچه‌هام گریه نمی‌کردم
،ولی وقتی خواب‌شون می‌کردم می‌زدم زیر گریه
عصبانی بودم
از جامعه عصبانی بودم
از هر دو کشور
کشور ما از زمانی که شما به گروگان‌ گرفته شدین
دائماً با بحران روبرو بوده [پیام کارتر به گروگان‌ها]
شما هنوز در تهران اسیر هستید
ولی دعا می‌کنم خیلی زود بتونم شخصاً وقتی به آمریکا برگشتید
به استقبال هرکدام از شما بیام
بذارین یه چیزی بهتون بگم
من فقط فکر می‌کنم ما می‌تونیم بهتر عمل کنیم
اون سه سال و نیم وقت داشته و فرصتش رو داشته
و به نظرم وقتشه یه بازیکن خط حمله جدید بفرستیم تو بازی
بحران گروگان‌گیری همچنان ادامه داشت
و در عین حال مبارزات انتخاباتی برای انتخاب مجدد شروع شده بود
و رونالد ریگان وارد صحنه شد و کمپین خیلی خوبی راه انداخت
!ما ریگان رو می‌خوایم !ما ریگان رو می‌خوایم
معتقدم امروز در این کشور
میلیون‌ها دموکرات هستند که به اندازه ماها از وضعیت ناراضین
!ما ریگان رو می‌خوایم !ما ریگان رو می‌خوایم
ریگان نیرویی بود که آروم آروم در حال رشد بود
ریگان حس اعتماد، قدرت و امنیت رو منعکس می‌کرد
و اون انتقال حس قدرتش خیلی مهم بود
چون کارتر حس ضعف منتقل می‌کرد
سوابق کارتر لیستی طولانی از ناامیدی، بدقولی
فراموش کردن و رها کردن امانت‌هایی مقدسه
واضح بود که اون نامزد محبوبِ آمریکاست
و حرف دل مردم آمریکا این بود که حساب اون پدرسوخته‌ها رو برس"
هموطن‌هامون رو برگردون ولی مهم‌تر "از همه اینکه خون و خونریزی راه بنداز
وقتی مطمئنید که با دیپلماسی نمیشه اونا رو برگردوند
در این صورت به تمام گزینه‌هایی که برای اعمالِ
فشار ناخوشایند روی اسیرکنندگان در اختیار دارید، نگاه می‌کنید
و خصوصی و نه علنی
به آن‌ها اعلام می‌کنید اگر تا تاریخی مشخص
آن گروگان‌ها به کشوری بی‌طرف تحویل داده نشوند
به اقدام ناخوشایند متوسل می‌شوید
تقریباٌ تا ماه اوت چیزی درباره‌ی عملیات پنجه عقاب نشنیدم
و بهم یه روزنامه ورزشی دادن بخونم
همیشه دنبال آگهی استخدام یا یه چیزی بودم که از اوضاع سر در بیارم
اون روز فکر کنم روزنامه بوستون رو می‌خوندم
یه طرفش داستان مصور بود
و طرف دیگه‌ش سرمقاله‌ای درباره‌ی تلاش‌ها و شکست‌ها بود
و اونجا درباره‌ی عملیات پنجه عقاب خوندم
من اون زمان از عملیات پنجه عقاب بی‌خبر بودم
روحمم خبر نداشت به قولی عملیات نجاتی انجام شده بود
ما از هیچی خبر نداشتیم ...ما
ما هیچی ازش نمی‌دونستیم
هیچی
این گزارش ویژه سی‌بی‌اس نیوز است
"عملیاتی که شکست خورد"
شب به خیر
آنچه در ادامه می‌شنوید ماجرای قهرمانی و تراژدی، جسارت و شکستی ناگوار است
.عملیات نجاتِ گروگان‌ها .عملیاتی که شکست خورد
کارتر چند روزی بعد از گروگان‌گیری
دستور برنامه‌ریزی اضطراری برای یک عملیات نجات رو صادر کرد
و پنتاگون پنج ماه روش کار می‌کرد
عملیات پنجه عقاب با نشستنِ هلی‌کوپترها و
هواپیماهای سی-۱۳۰ در صحرایی در غرب تهران شروع می‌شد
برخی از هواپیماها حامل مخازن سوخت برای سوخت‌گیری هلیکوپترها بودن
و قرار بود هلیکوپترها نیروها رو از صحرای یک سوار کنن
و برن تهران
و طبق چیزی که من یادمه قرار بود بعداً
هلی‌کوپتری در استادیومی نزدیک سفارت فرود بیاد
و بعد سیا کامیون‌ها رو برای سوار کردنِ سربازها در خارج از تهران بفرسته
و بعد درحالیکه هواپیماهای جنگی سی-۱۳۰ بالای
ساختمون سفارت در حال پروازن، وارد سفارت بشن
و کنترل محوطه سفارت رو در دست بگیرن
در نظر داشته باشید که نگهبانان سفارت سربازهای کارکشته‌ای نبودن
یه مشت دانشجوی تندرو بودن
پس به بیانی انتظار نمی‌رفت با مقاومت زیادی مواجه بشن
قرار شد گروگان‌ها رو بردارن و برن استادیوم
سوار هلیکوپترشون کنن و گروگان‌هامون رو بیارن بیرون
گمونم عقیده بر این بود که می‌تونیم تمام گروگان‌ها رو بیاریم بیرون
و اگه ایرانی‌ها دیر واکنش نشون بدن
ایرانی‌ها هم تلفات زیادی نمی‌دادن
عملیات پیچیده‌ای بود، سخت بود، ریسکی بود
ولی بعید می‌دونم کسانی که در برنامه‌ریزی عملیات پنجه عقاب نقش داشتند
یه لحظه هم به شانس موفقیت این عملیات شک داشته بودن
برخی تصمیم امروز برای عملیات نجات در ایران را تصمیمی عاقلانه تلقی می‌کنند
عده‌ای آن را نامعقول و نسنجیده می‌دانند
ولی تقریباً تمام جهان شجاعت کسانی که این عملیات را انجام داد را تحسین می‌کنند
این تیم که به تیم دلتا معروف است با الگوبرداری از واحدهای ضد تروریستی مشابه
اسرائیل و آلمان غربی طراحی شده
فاز اول عملیات خیلی خوب پیش رفت
وقتی سیا هواپیماش رو فرستاد تا فضای فرود رو ایجاد کنه
و چراغ‌های کنترل از راه دور رو برای باند فرود رو نصب کنه
همه چیز خیلی خوب پیش رفت
همه خیلی راضی بودن
ارتش گفته بود می‌تونه تا ده‌تا هلیکوپتر در اختیارشون قرار بده
هشت‌تا فرستادن
گفتن حداقلش شش‌تاست
از هشت هلیکوپتر سیکورسکی بزرگ استفاده شد
"که در جنگ ویتنام به "غول‌های سبز جالی معروف بودن، دوتا بیشتر از آنچه لازم بود
ولی سه‌تا از هشت‌تا خراب شدند که درصد خیلی بالایی‌ست
و این موضوع تحقیقات پنتاگون است
یه هلیکوپتر به خاطر طوفان شن برگشت
دوتاشون مشکل مکانیکی داشتن
وقتی به صحرای یک رسیدن
که نقطه ملاقات با هواپیماهای سی-۱۳۰ بود
به قدر کافی هلیکوپتر نداشتن
پس کارتر عملیات رو متوقف کرد
عملیات متوقف شده بود و همه باید از ایران خارج می‌شدند
قابل درک بود که کارتر به شدت بابت این موضوع ناراحت بود
و بعد خبرهای بدتری رسید
یکی از هلیکوپترها به یکی از هواپیماهای سی-۱۳۰ برخورد کرد
و منفجر شدن
خیلی از سربازهایی که توی سی-۱۳۰ بودن رو بیرون آوردن
ولی هشت‌تا آمریکایی کشته شدند
و به خاطر آتیش‌سوزی و این که داشتن توجه زیادی به خودشون جلب می‌کردن
تصمیم گرفتن واقعاً فوراً باید تخلیه کنن
و خلاصه مجبور شدن بقایا رو همون جا بذارن
تا حدی به این خاطر که گرفتار شعله‌های آتیش بودن
وقتی خبر به کارتر رسید سرش رو گذاشت روی میز
و سرش رو بین دستانش گذاشت
راستش من آقایی که خلبان هلیکوپتری بود که با هواپیما برخورد کرد رو می‌شناختم
اون داشت طبق دستورات کسی که هدایتش می‌کرد، جلو می‌رفت
و یهو ناغافل همه‌چی منفجر شد
و به اون سخت گذاشت شخصاً بهش سخت گذاشت
و ما هشت نفر رو از دست دادیم
...کسی نباید به خاطر ما کشته می‌شد ...و
هیچ‌وقت این رو فراموش نمی‌کنم
به دلیل فروپاشی مداوم قدرت در ایران
و خطرات روزافزونی که جانِ گروگان‌ها را تهدید می‌کرد
و درک اینکه آزادی زودهنگام آن‌ها بعید به نظر می‌رسید
من تصمیم گرفتم تا طرح‌های عملیات نجات را آغاز کنم
به نظرم کارتر به خاطر شکست عملیات صحرای یک داغون شده بود
هشت سرباز کشته شده بودن
،و در پی این اتفاق، وزیر امور خارجه‌ش سایروس ونس استعفا داد
احساس وحشت خاصی از اینکه بقایای اجساد
برخی از آمریکایی‌ها باید پشت سر گذاشته بشه، وجود داشت
در عرض چند روز مقامات ایران در محل صحرای یک حضور پیدا کردن
و تصاویرش رو از تلویزیون پخش کردن
و از بقایای هلیکوپتر و هواپیمای سی-۱۳۰ عکس و فیلم می‌گرفتند
نفرت انگیز بود که چقدر از بقایای اجساد این سربازهای آمریکایی سوءاستفاده کردن
اونا اجساد رو برگردوندن تهران و دوباره به نمایش‌شون گذاشتن
و تماشاشون برای هر کسی که نقشی در کل عملیات داشت، دلسردکننده بود
امروز در محوطه سفارت هیچ نشانی از تغییر در وضعیت گروگان‌ها مشاهده نشده
بعید است که آن‌ها از عملیات نیمه تمام برای آزادکردنشان باخبر باشند
اسیرکنندگان با صدور بیانیه‌ای هشدار دادند که اگر آمریکا به چنین اقداماتی ادامه دهد
اجساد گروگان‌ها را در کنار کسانی که عامل چنین اقدامی بودند، دفن می‌کنند
اومدن و گفتن: "وسایلتون رو "جمع کنید. قراره جابجا بشید
قبلاً هم جابجامون کردن بود ولی معمولاً جابجایی از اتاق به اتاق بود
یا مثلاً از ساختمون به ساختمون
"گفت: "نه، این دفعه طولانیه
هیجان، بدو بدو و احساسات زیادی رو دور و برمون حس می‌کردیم
و بهمون گفته بودن وسایلمون رو جمع کنیم که می‌خوان از اینجا ببرنمون
و بهمون گفتن سوار ون‌ها بشیم و من واقعاً فکر می‌کردم قراره بریم فرودگاه
و خیلی زود، تقریباً یک ساعت بعدش
پیش خودم گفتم اگه قرار بود بریم فرودگاه تا الان رسیده بودیم
یادم نمیومد تا فرودگاه چقدر راه بود ولی می‌دونستم اونقدر دور نیست
فقط می‌دونم یه روز صبح اومدن و ما رو کشیدن بیرون
ما رو پشت یه ماشین یا کامیون فرستاده بودن یه جای دور
ما رو از این ور به اون ور می‌بردن
به نظر میومد آخر کاره. آخر خط بود