پرتاب کاوشگر «مسنجر» در طول ماموریت ناسا بر روی مریخ
کاری از علی خزایی
t.me/Alikhazaii88
...در دوردست ها
...آنسوی مریخ
آنسوی طوفان‌های مشتری ...و حلقه‌های زحل
شرایط بکلی تغییر می‌کند
...افت محسوس دما
...و فواصل بین سیارات
،نه تنها به میلیون بلکه به میلیاردها کیلومتر می‌رسد
...و این هم مرموزترین سیاره‌ها
اورانوس
مهره‌ای آبی که در اعماق تاریک و سرد فضا معلق است
...و دوردست‌تر از آن
آخرین سیاره حقیقی منظومه شمسی
نپتون
ما فکر میکردیم که در آن‌سو تنها ...سیاراتی کوچک و به دور از حیات
که تا به هسته، منجمد و سرد هستند پیدا کنیم
چقدر ما در اشتباه بودیم
ما ساکن زمانی هستیم
که تمدن، رشد بی‌سابقه‌ای داشته
،و ما در مدار و سطح مریخ حضور دائمی داریم
و فضاپیماهایی داریم که به دور عطارد، زهره، مشتری
و زحل تا مدت‌های مدیدی، می‌گردند
،اما همین که از زحل فراتر بریم اوضاع بغرنج‌تر میشه
فواصل بسیار طولانی اند
زمان حرکت نه تنها ماه‌ها، بلکه سال‌ها و حتی ده‌ها سال طول میکشه
این بدین معناست که ما سیارات بیرونی رو تنها یکبار مشاهده کردیم
...هرچه برای رسیدن به دورترین
،سیارات منظومه شمسی تلاش کنیم ...بازدید از آن سیارات
سفری به درون ناشناخته‌ها خواهد بود
،وقتی که به موقعیت اونها برسیم فضاپیماهای ما با چنان سرعتی عبور می‌کنن
که تنها چند ساعتی در اونجا حضور دارن
اما اطلاعات ارزشمند به دست آمده ...از طریق همین چند ساعت کوتاه
...امکان مطالعه و درک اسرار سیارات
در سطح بیرونی منظومه شمسی رو به ما داده
اشتعال انجام شد و فضاپیما بلند شد
گزارشات حاکی از آن است که ...دو موتور فضاپیما
عملکرد عالی و بی نقصی دارند
اولین ماموریت ما به سوی تاریکی
تنها به کمک خود سیاره‌ها ممکن بود
هر سیاره با سرعت خاص خود در حال چرخشه
...و اصلی‌ترین حرکت آنها
به حرکت دور خورشید اختصاص داره
اما هر 175 سال یکبار
اتفاقی به نسبت شگفت‌انگیز رخ میده
...هم ردیف شدن سیارات دوردست
مسیری پدید میاره
،که از زمین شروع ...از مشتری و زحل عبور
و به اورانوس و نپتون ختم میشه
کاوشگر «وُییجر 2» درست در زمان مناسب پرتاب شد
تا از این هم‌ردیفی نادر سیارات بهره ببره
وُییجر در کمتر از دو سال به مشتری رسید
با توجه به اینکه حجم مشتری 2.5 برابر کل ...سیارات منظومه شمسی‌ست
گرانش آن به وُییجر قدرت داد
...دو سال دیگر گذشت
...و وُییجر شاهد یکی از زیباترین صحنه‌ها
در منظومه شمسی شد
...حلقه‌های یخی غول گازی دیگر
یعنی زحل
و پس از آن
سفری به درون تاریکی رو پیش گرفت
تقریبا نُه سال پس از ترک زمین
وُییجر به سیاره‌ای که تعاریف جدیدی از سیاره ارائه میداد رسید
اتمسفر اورانوس
درست همانند مشتری و زحل
بیشتر از گازهای در حال چرخش هیدروژن و هلیم تشکیل شده
...و در زیر آن
سطحی یخی متشکل از متان، آمونیاک و آب قرار داره
،اما برخلاف غول‌های گازی دیگر اورانوس هیچ ویژگی بخصوصی نداره
وُییجر در تمام مدتی که در مدار اورانوس قرار داشت
تنها شاهد ده لایه‌ی ابری بود
و ما هم بسرعت دلیلش رو کشف کردیم
اورانوس، با دمای منفی 224 درجه سلسوس
سردترین سیاره‌ی منظومه شمسی‌ست
...اولین غول یخی
که در سرمای مطلق قرار داره
وُییجر تنها شش ساعت در مدار اورانوس بود
و با حرکتش، دید وسیع‌تری از منظومه شمسی پیدا کرد
اورانوس بمانند زحل دارای حلقه است
حلقه‌ها چنان کم‌نور و باریک هستند
که از زمین به سختی قابل مشاهده‌‌ان
در واقع، ما وجود حلقه‌ها رو تا قبل از سال 1977 کشف نکرده بودیم
حلقه‌ها احتمالا از ماده‌ای تشکیل شدن
که به مقدار کم نور رو بازتاب میکنه
و ما نمیدونم که جنس اون ماده چیه
نمیتونه مقل حلقه‌های زحل از آب و یخ باشه
چون در اونصورت نورانی‌تر میشدن
تازه اونها خیلی ظریف و باریک هستن
،و باز هم با یک راز دیگه مواجه‌یم ...چون انتظار میره که ذرات حلقه باهم برخورد کرده
،و حلقه‌ها به مرور زمان از هم بپاشن که اینطور نیست
پس باید چیزی موجب پایداری حلقه‌ها بشه
و جواب در این عکس گرفته شده توسط وُییجر 2 قابل مشاهده ست
یک حلقه‌ی روشن و باریک به نام حلقه‌ی «اپسیلون» رو می‌بینین
،که در پایین و بالای آن دو قمر وجود داره
قمر پایینی «کوردلیا» و قمر بالایی «اوفلیا» نام داره
حالا نکته‌ای که درباره‌ی چگونگی چرخش ...باید بدونین اینه که
قمر یا بخشی از حلقه که به سیاره نزدیک‌تره
...با سرعت کمتری
نسبت به قمر یا بخشی از حلقه که دورتر قرار داره در حال گردشه
همچنین، اگر در بخشی از حلقه‌ی اپسیلون
برخوردی رخ بده، اون بخش انرژی از دست بده
و در آستانه‌ی جدایی و سقوط قرار بگیره
کوردلیا به اون بخش شتابی برای برگشتن به حلقه میده
که از طریق اثر گرانشی کوردلیا موجب افزایش سرعت اون بخش بشه
در حالی که اگر این بخش در قسمت بیرونی حلقه‌ی اپسیلون قرار داشته باشه
و با دریافت انرژِی به ارتفاعات بالاتر بره
در اونصورت اورفلیا سرعت اون بخش رو کاهش میده
و اون بخش دوباره به حلقه برمیگرده
این قمرها توسط این مکانیزم
حلقه رو مرتب و دست‌نخورده نگه میدارن
...به همین دلیل
این قمرها به قمرهای چوپان معروف شدن
اما تابحال قمر چوپان دیگه‌ای شناخته نشده
چون وُییجر تنها چند ساعت در موقعیت اورانوس قرار داشت
اما فرض ما بر این است که باز هم هستند
...در حین گردش به دور اورانوس
حلقه‌های دیگه رو سر جای خود نگه میدارن
آن قمرهای کشف‌نشده تنها نکته‌ی اسرارآمیز
اورانوس نیستند
اورانوس به طرز منحصر بفردی به دور خورشید میچرخه
این چرخش نتیجه‌ی حوادثیه که مدت‌ها پیش اتفاق افتاد
...اورانوس متشکل از ابرهای گسترده‌ایست که
در ابتدا خورشید جوان رو احاطه کرده بودند
به مرور زمان، اون ابرها تحت تاثیر نیروی گرانش متراکم شده
و سیارات رو تشکیل دادند
که همه بمانند اون ابرهای متشکل از گاز و غبار
در جهت پاد‌ساعت‌گرد می چرخیدند
این جهت چرخش تا به امروز پابرجا بوده است
...تقریبا تمام سیارات در محور خود
در جهت پادساعت‌گرد میچرخند
اما به دلایلی که همچنان کامل مشخص نیست
زهره و اورانوس در محور خود بطور ساعت‌گرد چرخش می‌کنند
و اورانوس شگفت‌تر هم هست
کل سیاره به پهلو قرار داره
به طور قطع مشخص نشده که چرا اورانوس بدین شکل به دور خود میچرخه
...اما اینطور بنظر میرسه که احتمالا در گذشته‌ی دور
اورانوس با سیاره دیگه‌ای برخورد کرده
که به اندازه‌ی زمین یا حتی بزرگتر هم بوده
که این برخورد اورانوس رو برگردونده
درواقع شبیه‌سازهای جدید کامپیوتری ...میگن که
اگر همچین اتفاقی روی یک سیاره رخ بده
تمامی قمرها هم تحت تاثیر قرار میگیرن
...و در نهایت سیاره و قمرها
...همچنین در مورد اورانوس، حلقه‌ها
به شکل مارپیچ روی پهلو به دور خورشید میچرخن
...وُییجر ما رو به دل
دوردست‌ترین سیاراتی که تابحال مشاهده شده‌اند، برد
و حالا، مسافت ناباور 1.6 میلیون کیلومتر در فضای سرد و تاریک
مابین این کاوشگر و رویارویی بعدی‌اش قرار داره
درک اندازه و مقیاس منظومه‌ی شمسی ناممکنه
،اما اگه مقیاس‌ها رو کوچیک کنیم نمایش دادن اون راحت‌تر میشه
قطر خورشید 1.4 میلیون کیلومتره
اما اگه اون رو با مقیاس 600 میلیون برابر کوچیک کنیم
به اندازه‌ی اون چراغ میشه
زمین، مریخ و دیگر سیارات خاکی
به همچین اندازه‌ای میرسن
و به نظر من فواصل اونها قابل گوشزدتر باشه
عطارد، یعنی نزدیکترین سیاره به خورشید
در کنار دریا قرار میگیره
پس مدار عطارد اینجا قرار میگیره
و فاصله‌ی عطارد 96 متر میشه
قطر عطارد هم تقریبا یک سانتی متر میشه
،و سیاره‌ی بعدی، یعنی زهره تقریبا اونجا قرار داره
اگه از زهره دورتر بریم تا به فاصله‌ی 180 متری خورشید برسیم
به زمین خواهیم رسید
اینجا، در مدار احتمالی زمین
مرتبه‌ی حقیقیِ ناچیزی و انزوای ما پدیدار میشه
خورشید، در آنجا، حدود 250 متر دورتر
و ستاره‌های درخشان کهکشان آنسوتر قرار داره
و این هم زمین ـه، به قطر دو سانتی متر
درون این سنگریزه، تاریخچه انسان شکل گرفته
در فاصله‌ی 380 متری از خورشید به مریخ میرسیم
آخرین سیاره‌ی خاکی
و در ادامه، به تاریکی میرسیم
با عبور از بندر، به حاشیه‌ی بخش بیرونی منظومه شمسی میرسیم
و حالا فواصل و اندازه‌ها کم‌کم بزرگ میشن
مشتری، بزرگترین سیاره منظومه شمسی
از لحاظ قطری ده برابر زمین ـه
و خورشید هم اونجا، یعنی 1.3 کیلومتر اونطرف بندر قرار داره
با طی کردن مسافتی دوبرابر فاصله‌ی ...بین خورشید تا مشتری
ما به زحل میرسیم
به مقیاس ما 2.4 کیلومتر
و حالا وارد "گرگ و میش" منظومه شمسی میشیم
میزان نور مشابه صبح زود یا غروب زمین ـه
اما با اینحال دیدن زحل تو آسمون ممکنه
چون سیاره و حلقه‌های اون بازتابنده قوی نور هستن
...با طی کردن مسافتی به اندازه تمام سیارات خاکی
...و مشتری و زحل
به اورانوس میرسیم
سه میلیارد کیلومتر دور از خورشید
...و اینجاست که وُییجر رو بخاطر مسافتی که
در سفرش به دورترین نقاط منظومه شمسی طی کرده تحسین میکنیم
نپتون، پایان سفر
توپی متشکل از گاز با قطری حدود 7.5 سانتی متر
و 7.4 کیلومتر دور از خورشید
تو این مقیاس
،و زمین ما همچنان در اون جزیره در بندر «ریکاویک» قرار داره
و ما همچون مورچه‌های ریزی هستیم که به دور این سنگریزه میچرخن
دوازده سال طول کشید
...اما سرانجام وُییجر مسافت عظیمی از فضا
مابین زمین و دورترین سیارات رو طی کرده است
نپتون
با جرمی 17 برابر زمین
و حتی سنگین‌تر از اورانوس
اما در مقایسه با سیاره‌ی خواهرش
اتمسفر تپتون بسیار فعال ـه
که با توجه به یافته‌های ما این سیاره آب و هوای سخت و مفرط داره
...بادهای مرتفعی که ابرهای سفید متشکل از متان رو
با سرعتی بیش از 2 هزار کیلومتر بر ساعت جابجا میکنه
این‌ها سریعترین بادها در تمام منظومه شمسی هستند
،وُییجر یک نقطه بزرگ تیره مشاهده کرد که مشابه نقطه بزرگ قرمز مشتری بود
...طوفانی به بزرگی زمین
...که وقتی چهار پنج ساعت بعد نگاه کردیم
اون طوفان ناپدید شده بود
اما در طول این سال‌ها
طوفان‌های متعددی رو در سطح نپتون مشاهده کرده‌ایم
این یکی از بزرگترین اسرار سفر مابین سیاره‌ای ماست
که چطور سیاره‌ای به این فاصله از خورشید
که مقادیر انرژِی بسیار کمی از طریق خورشید به اتمسفر اون میرسه
میتونه قدرتمندترین بادهای منظومه شمسی رو در خودش داشته باشه؟
وُییجر کشف معماگونه دیگه‌ای کرد
اگرچه دورتر از خورشید، اما نپتون از اورانوس گرم‌تره
منشا این گرما همچنان یک رازه
...اما به دلایلی
نپتون 2.5 برابر مقدار گرمایی که از خورشید میگیره رو منتشر میکنه
و این گرمای درونی به کمک توجیه آن طوفان‌های موحش میاد
در عین اینکه گرما از درون هسته‌ی سیاره
به سمت فضا راه پیدا میکنه
موجب چرخش اتمسفر شده
و بادهایی متفاوت از باقی منظومه شمسی به وجود میاره
...دلیل محتمل برای سرعت بالای این بادها
بخاطر اینه که نپتون سطح جامد و سختی نداره
مایع ناشناخته‌ای در پایین‌دست و گازها در سطح بالایی قرار دارند
اما سطح خاکی و سنگی وجود نداره
کوه و قاره‌ای برای دفع جریان گازهای اتمسفر وجود نداره
و بدین ترتیب، باد قادره تا با سرعت فراصوت در سیاره وزش پیدا کنه
وُییجر 2 تا به اینجا بخش اعظم سفر بزرگش به درون منظومه شمسی رو طی کرده
...اما قبل از شروع سفری دیگر
به فضای میان ستاره‌ای
یک جهان دیگر پیش رو دارد
«تریتون»
قمری عظیم و پوشیده از نیتروژن منجمد و درخشان
ما انتظار یک سیاره‌ی ساکت و بی‌حیات رو داشتیم
اما وُییجر با شگفتی دیگری روبرو شد
هنگامی که وُییجر به محل تریتون رسید
ما شاهد فعالیت‌های زمین شناختی در آن قمر یخ‌زده بودیم
شاهد آتش‌فشان‌هایی بودیم که به فضا فوران میکردند
تا ارتفاع 8 کیلومتری
و اون ماده‌ی تیره فوران شده به همراه باد صدها کیلومتر جابجا میشد
حالا، عامل اصلی برای فهمیدن اینکه ...چه فرایندی موجب اون فوران‌ها شده
این بود که دریافتیم که آتش‌فشا‌ن‌های روی سطح ...تریتون تمایل دارن تا
زیر نور خفیف خورشید فوران کنن
اگرچه خورشید میلیاردها مایل دورتره
اتفاقی که میافته اینه که
نور خورشید به سطح نازک نیتروژن منجمد تابیده میشه
از سطح یخ عبور میکنه
و مواد تیره زیر سطح نیتروژن رو گرم میکنه
...تفاوت 4 درجه‌ی سلسیوسی
...برای گرم
و تبخیر نیتروژن منجمد و تشکیل گاز نیتروژن کافیه
گازی که تحت فشاره
که در نهایت از سطح نیتروژن منجمد فوران میکنه
و اون مواد تیره موجود در تریتون رو پرتاب میکنه
در دورترین نقاط منظومه شمسی
تابش خفیف خورشید برای قدرت بخشیدن
به عجایب زمین شناختی کافیه
اما این موضوع نمیتونه باقی ویژگی‌های مرموز تریتون رو توجیه کنه
...چنین زمین‌هایی با این مقیاس بزرگ
تنها بوسیله‌ی نیرویی قدرتمندتر میتونن شکل بگیرن
و به نظر سرنخ این سوال در جهت چرخش متفاوت تریتون قرار داره
برخلاف تمامی قمرهای منظومه شمسی
جهت چرخش تریتون به دور سیاره، مخالف جهت چرخش سیاره به دور خود ـه
...این بدین معناست که به احتمال زیاد
تریتون و نپتون در یک زمان تشکیل نشده ان
...اگه یک سیاره و قمرش
از تراکم یک ابر گاز و غبار تشکیل بشن
...در اونصورت جهت چرخش اونا
مانند جهت چرخش ابر اولیه‌ست
...پس بهترین توضیح برای آن
اینه که درواقع تریتون یک بازدید کننده از نپتون ـه
که برخلاف وُییجر هیچوقت نرفته
یک نظریه دیگر آن است که میلیاردها سال قبل تریتون اصلا قمر نبوده
و در جایی دور از نپتون شکل گرفته است
«یعنی در «کمربند کویپر
...اینجا، تریلیون‌ها توده یخ
...آمونیاک و متان یخ زده به دور خورشید می‌چرخند
مواد باقی‌مانده از شکل‌گیری منظومه شمسی
شاید تریتون در این ناحیه شکل گرفته
و آنقدر به نپتون نزدیک شده که تحت اثر نیروی گرانش نپتون قرار گرفته
و در نهایت از کمربند کویپر جدا شده
و برای همیشه در مدار سیاره‌ی آبی گیر افتاده
تریتون امروزه به شکل عادی و منظم به دور نپتون میچرخه
اما از ابتدا بدین شکل نبوده
،اوایل که در مدار قرار گرفته از کنار سیاره عبور کرده
و کار به مداری بیضوی شکل ختم شده
گاهی از سیاره دور و گاهی به سیاره نزدیک میشه
...بدین معنا که با چرخش تریتون به دور نپتون
کشش گرانشی بطور مرتب تغییر میکنه
که موجب بسط و قبض قمر شده
و از طریق اصطکاک موجب افزایش دمای داخلی میشه
این فرایند "گرمای کشندی" نام داره
مواد مذاب داخلی از طریق شکاف و گسل‌های موجود در سطح تریتون
...فوران کرده
و سطح ناهواری که امروز شاهد آن هستیم رو بوجود آورده‌اند
...و چیزی که باقی مونده، یک قمر سرده که
در جهت مخالف دور سیاره چرخش میکنه
اینکه چه بر سر این قمر اومده یک رازه
تنها چیز باقی مونده آتش‌فشان‌ها هستن
که انرژی خودشون رو از تابش خفیف نور خورشید دریافت میکنن
و رگه‌های تیره‌ای روی سطح بی‌جان قمر ایجاد میکنن
وُییجر ماموریت خود رو به پایان رسوند
و حالا به بیرون منظومه شمسی میره
جایی که سیاره‌ی دیگری در انتظارش نیست
،اما در نقاط دیگر، در میان تاریکی‌ها ...عالم‌های دیگری
در انتظار ماست
...ما شاهد اشتعال و پرتاب فضاپیمای «نیوهورایزن» ناسا
در سفری ده ساله برای بازدید سیاره پلوتون و ماورای آن هستیم
فضاپیمای نیوهورایزن
راهی مسیری به انتهای منظومه شمسی ـه
هدف ما کسب دانش بیشتر درباره یک سیاره کوچک و شگفت ـه
که به عملکرد نیوهورایزن بستگی داره
،هنگامی که این کاوشگر کوچک ...با طولی کمتر از سه متر
به سوی پوچی مطلق پرتاب شد
...عمده وسایل الکترونیکی و غیرضروری کاوشگر
به منظور صرفه‌جویی در انرژی خاموش شدند
آنها در سفر 4.8 میلیارد کیلومتری کاوشگر به حالت خاموشی موقت قرار خواهند داشت
درحالی که نیوهورایزن سفرش به پلوتون رو ادامه میداد
در زمین جنجالی راجب چیستی پلوتون شکل گرفت
ما همواره از کوچک بودن پلوتون و اینکه کوچکتر از قمر نپتون، یعنی تریتون ـه مطلع بودیم
اما کشفیات بدست آمده از پلوتون
«توسط تلسکوپ فضایی «هابل
جایگاه پلوتون به عنوان یک سیاره رو به چالش کشید
...از سطح زمین، پلوتون سیاره‌ای در لبه‌ی کمربند کویپر
...آنقدر دوره که حتی با تلسکوپ هابل هم
تنها تصاویر درهمی از آن دیده می‌شود
اما پلوتون تنها نیست
ما اجرام دوردست دیگری هم شناسایی کردیم
سپس هابل سیاره‌ی دیگری
به اندازه‌ی پلوتون کشف کرد
...کشف این سیارات جدید ما را وادار به تجدید نظر
در تعریف واژه‌ی "سیاره" کرده است
اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی تعریفی سه بخشی برای یک سیاره ارائه داده
اول، به دور خورشید بچرخه
که پلوتون هم قطعا همینطوره
هر چرخش اون 248 سال طول میکشه
...دوم، به قدری سنگین باشه که
که نیروی گرانشی، اون سیاره رو به شکل کروی دراورده باشه
و در واقع پلوتو هم کروی ـه
اما سوم، مسیر خودش در چرخش به دور خورشید رو باز کنه
درواقع این مورد، مربوط به جرم هم میشه
سیاره باید نیروی گرانشی کافی برای دور کردن اجرام از مدار خودش داشته باشه
و اینجاست که پلوتون رد میشه
حالا این مورد اضافی برای چیه؟
خب برای اینه که اگه اندازه‌ی پلوتون باعث میشه اون سیاره محسوب شه
پس «اریس» هم اندازه‌ی یه سیاره رو داره
و «ماکی‌ماکی» هم همینطور
...و ده‌ها یا حتی صدها اجرام در فضا
اندازه‌ی مورد نظر یک سیاره رو دارن
اما آیا واقعا این موضوع اهمیت داره؟
خب، من که همچین فکری نمیکنم
بهرحال پلوتون یک عالم محسوب میشه
و از همین رو ما باید اکتشافش کنیم
در جولای سال 2015 همین اتفاق هم افتاد
بعد از نه سال عزیمت، نیوهورایزن روشن شد
دریافت شد، ارتباط از راه دور با فضاپیما برقرار شد
برای اولین بار ناظر یکی از دوردست‌ترین عالم‌هایی هستیم که تابحال کشف شده اند
پلوتون زیباست
عالمی به دور از حیات، سرد و بی هیچ ویژگی خاصی
...کاشف به عمل اومد که پلوتون تمامی مشخصات
یک سیاره پویا و زنده رو داره
و بله، سطحش هوای سردی داره
حدود منفی 230 درجه سلسیوس
انگار که روی نیتروژن جامد قدم میزنی
...معلوم شد لکه‌هایی که به شکل دانه‌دانه
در عکس‌های تلسکوپ هابل دیده می‌شدن
مربوط به یک تغییر و تفاوت عظیم در ساختار فیزیکی پلوتون ـه
...اما برجسته ترین ویژگی پلوتون با اختلاف
ناحیه‌ای به نام «رجیو تامبا» ـست
یا اسم معروف‌ترش، قلب پلوتون
بخش شرقی این قلب، «اسپوتنیک پلانیتیا» نام داره
دشتی بزرگ پوشیده از نیتروژن، متان و ...مونواکسید کربن منجمد
که تا یک میلیون کیلومتر مربع امتداد پیدا میکنه
...و در پایان این دشت، رشته کوهی متشکل از یخ وجود داره
که تا ارتفاع 6 کیلومتری دشت میرسه
اما یک نکته‌ی عجیب درباره این ناحیه هست
چیزی که اون رو از این سیاره‌ی کوتوله جدا میکنه
سطح پلوتون پر از چاله است
اثرات ضربه‌هایی که در طول میلیاردها سال توسط شهاب سنگ‌ها] به اون وارد شده]
درست مانند سطح ماه
درحالی که اگر به اسپوتنیک پلانیتیا نگاه کنین
کاملا صاف و یکدسته
هیچ چاله‌ای، حتی یکی، روی اون وجود نداره
از دید فضا، عدم وجود چاله کاملا مشهوده
و هرچه از نزدیکتر نگاه کنین، عجیب‌تر به نظر میاد
عکس‌های دقیقی که توسط نیوهورایزن گرفته شده
حاکی از یک شبکه‌ی متشکل از پنج و شش ضلعی‌هایی بود
که در سطح نیتروژن منجمد وجود داره
علت آنچه که رخ داده، در این عکس‌ها قابل مشاهده است
این اشکال در جای‌جای طبیعت پیدا می‌شن
برای نمونه، اینجا در سطح خورشید
یا اینجا، در مایعی که گرما گرفته
این اشکال مشخصه‌ی همرفت گرما هستن
...یک منبع گرما باعث میشه که مواد، گرم و به بالا منتقل شده
و سپس سرد و به پایین منتقل شوند
...و در این جریان‌های همرفتی
همچین اشکالی خواهید دید
...پس اتفاقی که در اسپوتنیک پلانیتیا میوفته اینه که
...در زیر سطح اون یک منبع گرما وجود داره که
نیتروژن منجمد رو ذوب میکنه
و باعث میشه تا اون به بالا و پایین منتقل بشه
این جریان‌های همرفتی مدام یک شکل جدید به این ناحیه میدن
فعال بودن جهانی به کوچکی پلوتون خیلی حیرت‌آوره
...بهترین نظریه ما دراین باره اینه که
...جایی در اعماق پلوتون
عناصر رادیواکتیوی فروپاشی شده و گرما تولید میکنن
این گرمای غیرخورشیدی، یک اقیانوس آبی ...نیمه منجمد رو بوجود میاره که
...برای میلیاردها سال
زیر سطح پلوتون قرار داشته
شواهد اثبات شده برای وجود یک منبع گرما زیر سطح اسپوتنیک پلانیتیا
و همچنین مطالعه دیگر ویژگی‌های زمین‌شناختی پلوتون
...عده‌ای از دانشمندان رو به این نتیجه رسونده که
ممکنه اون اقیانوس آب همچنان وجود داشته باشه
...و این اقیانوس آب گرم
میتونه علت عدم وجود چاله در سطح اسپوتنیک پلانیتیا رو توجیه کنه
سطح این ناحیه مدام تجدید میشه
چرا که نیتروژن به آرامی در حال چرخشه
پس چرا تمامی این واکنش‌ها فقط در اینجا رخ میده؟
شاید قلب پلوتون محل یک برخورد باشه
که مدتها پیش حفره‌ای بزرگ در سطح اون ایجاد کرده
حفره‌ای آنچنان عظیم که به اقیانوس رسیده
این حفره به مرور با نیتروژن منجمد پر شده
و الان در بالای یک اقیانوس آب گرم در حال چرخشه
یک اقیانوس رو تصور کنین، میلیاردها مایل دور ار خورشید
...در قسمت منجمد منظومه شمسی
...میان این سیاره‌های اعجاب‌آور
امکان وجود یک اقیانوس آبی هست
رویارویی نزدیک نیوهورایزن با پلوتون تنها چند ساعت ادامه داشت
که دراین رویارویی تنها یک نیمکره پلوتون قابل مشاهده بود
و نمیکره‌ی دیگر همچنان یک رازه
پلوتون شگفتی دیگری داشت
هنگامی که دوربین نیوهورایزن برای آخرین بار به پلوتون خیره شد
تصویری از اتمسفر درخشان پلوتون در تاریکی گرفت
آسمانی نحیف و آبی رنگ بر فراز اقیانوس آب
در 4.8 میلیارد کیلومتری زمین
ما راه درازی رو اومدیم
...پس از نزدیک نیم قرن اکتشاف فضا
به تموم سیارات منظومه شمسی دست پیدا کردیم
و داستان‌هایی از اونها تعریف میکنیم
چیزی که بدست میاد، یک داستان بی‌پایان
از خاستگاه‌های وصف برانگیز
لحظاتی آمیخته با امید
و یاس و فقدان
درجایی که هشت خرده چیز برآمده از سنگ، یخ و گاز
در برابر زمینه‌ی تاریک فضا هم پیمان شدند
تا دنیایی را گرد هم آورند
بعضیا میپرسن، چرا ما به اکتشاف میپردازیم؟
بهتر نیست بجای اینکه وقت، انرژی و منابعمون رو ...برای گشت و گذار در ستاره‌ها مصرف کنیم
به مشکلات زمین بپردازیم؟
خب به نظر من که تمرکز تمام و کمال روی این کره‌ی خاکی
یک اشتباه آشکاره
...این کار یعنی که ما تصمیم بگیریم
که همگی گرد هم در یک گوشه‌ی این منظومه شمسی بنشینیم
و از خودمون بپرسیم که ما اینجا چیکار میکنیم
...یعنی تصمیم بگیریم که
مابین این قشرهای کوچک هوا و خاک
برای کسب منابع ارزشمند با خودمون به جنگ بپردازیم
...بجای اینکه مسیر این دنیای سه بعدی
که توسط ستارگان نورپردازی شده رو دنبال کنیم
ما ساکن منظومه‌ای شمسی، سرشار از شگفتی‌ها هستیم
سرشار از سیارات، طوفان‌، قمر، یخ
و مناظری که تصورات مارو تکان میده
و روح انسان رو غنی و سرزنده میکنه
منظومه‌ای از منابع نامحدود
زیبایی و انرژی بی‌پایان
منظومه‌ای که تازه دست به اکتشاف آن زده‌ایم
اکتشافی که تا به اینجا هم ثمرات زیادی برای ما داشته است
پلوتون دورترین سیاره‌ای است که ناسا تابحال از نزدیک مشاهده کرده
ده، نه، هشت، هفت
پرتاب نیوهورایزن بسیار چشم‌نواز بود
اشتعال و پرتاب فضاپیمای ناسا
با سرعت خیلی زیادی پرتاب شد
سریعترین پرتابی که از زمین انجام شده
با سرعت حدود 10 مایل بر ثانیه
برای اطمینان حاصل کردن از اینکه فضاپیما تا یک دهه در فضا دووم میاره
،و بدرستی عمل میکنه کلی اضافات برای فضاپیما ساختند
از هر وسیله‌ای دو تا بود
کامپیوترها، سیستم‌های راهیابی
و راهی برای خاموشی موقت فضاپیما پیدا کردند
اولین باری که یک فضاپیما خاموش میشه
...خاموش کردن کلی فضاپیما به این منظور بود که
فضاپیما خود‌به‌خود حرکت کنه
و بتونیم عمر وسایل الکترونیکی فضاپیما رو افزایش بدیم
تابحال هیچ فضاپیمایی از سیستم خاموشی موقت
در سفرهای منظومه شمسی استفاده نکرده
...در حین خاموشی
...فضاپیما با سرعت از زمین به مقصدش
...به سوی عالمی که در تمام تاریخ زندگی انسان
در میان ستارگان مخفی بوده ادامه میداد
کشف پلوتون در سال 1930 اتفاق افتاد
«کلاید تامبو»
"پسری کشاورز اهل ایالت "کانزاس
"که از تلسکوپ رصدخانه «لوول» در "آریزونا استفاده میکرد
در شب‌های صاف و بدون ابر، کلاید میرفت بیرون
و عکس‌های از آسمون رو، روی صفحه عکاسی چاپ میکرد
...و اگه هوا ابری بود، یا روز هنگام
اون عکس‌هارو با هم مقایسه میکرد
کلاید تامبو متوجه شد که یک نقطه‌ی کوچک
در میان ستارگان جابجا شده است
و سپس، در سال 1930، کلاید تامبو پلوتون رو کشف کرد
اما تامبو هیچوقت پلوتون رو از نزدیک ندید
اون نه سال قبل از پرتاب نیوهورایزن مُرد
در سن 90 سالگی
اون درخواست داشت که اگه روزگاری یک فضاپیما پرتاب شد
بخشی از خاکستر بدنش با این ماموریت فرستاده بشه
...و خاکستر کلاید
به پلوتون رسید
اون بالاخره تونست چیزی که خودش کشف کرده بود رو ببینه، عجب چیز باحالی
پلوتون از خیلی جهات شوکه‌کننده و الهام‌برانگیز بود
ما کف ـمون بریده بود
...عالم شگفت‌انگیزی که
ممکن بود هیچوقت از وجودش مطلع نشیم
تا اینکه یه فضاپیما فرستادیم
اما نیوهورایزن بعد از عبور از پلوتون ار حرکت باز نایستاد
...سه سال دیگر به حرکت
به درون کمربند کویپر ادامه داد
دمای فضا تقریبا نزدیک صفر مطلق ـه
پس فضاپیما خوب محافظت شده
کمربند کویپر همه‌چیز رو تغییر داد
کاوش داخل کمربند کویپر مانند حفاری اماکن باستانی ـه
که با اینکار به اوایل تاریخچه منظومه شمسی میرسیم
پس درواقع کمربند کویپر یک مکان شگفت‌آوره
در ابتدای سال نو، یعنی 2019
نیوهورایزن به مرکز کمربند کویپر رسید
و در مسیر رویارویی با دوردست‌ترینِ اجرامی که تابحال کشف شده‌اند، بود
این جرم احتمالا از کهن‌ترین اجرامیه که
تابحال توسط یک فضاپیما مشاهده شده
«امروزه با نگاه کردن به «اولتیما تولی
انگار که به زمان‌های گذشته و آغاز پیدایش منظومه شمسی نگاه میکنیم
...شکل‌گیری اولتیما تولی
...احتمالا درپی یکی از بیشمار برخورد‌هایی بوده
که موجب پیدایش سیارات هم شده
اما به گونه‌ای جان به در برده
و به داخل کمربند کویپر پرت شده
...رازهای بسیاری در دنیای اون بیرون
که میلیاردها مایل از خورشید دوره، وجود داره
و ما میتونیم بریم اونارو اکتشاف کنیم
و سر از این رازها دربیاریم
...مانند ماموریت‌های پیشین
ماموریت نیوهورایزن به نوشته شدن داستان سیارات کمک کرد
داستانی که تازه آغاز شده است
سیارات منظومه شمسی در دسترس ما هستند
...ما هم فناوری مورد نیاز برای سفر به اونها
و قدم گذاشتن بر سطح ـشون رو داریم
...رفتن به فضا و انجام اکتشافات
در ذات و طبیعت ما وجود داره
...و مانند پاسخی به سوالات بزرگ
و کاوش ناشناخته هاست
...من هم حس میکنم که تازه در ابتدای
اکتشافات فضایی هستیم
کلی اکتشاف دیگه در انتظار ماست
By Progressive
t.me/Alikhazaii88