‫گیتی ما مکانی از تنوع بی نهایت هست.
‫دو تریلیون کهکشان...
‫میلیاردها میلیارد ستاره...
‫...و سیارات بی شمار، ‫دنیاهایی ورای خیال.
‫گیتی اونقدر وسیعه، ‫اونقدر درک نشدنیه، اونقدر ترسناکه،
‫که به نظرم کاملا طبیعیه که ‫انتخابمون این باشه که جوری زندگی کنیم...
‫...که کاملا به اون بی اعتنا باشیم.
‫«پروفسور برایان کاکس»
‫شاید به همین خاطره که حس آرامش خاطری ‫به همراه طلوع بالا میاد.
‫آسمون روشن شونده ستاره ها ‫و سوالاتی که مطرح می کنن رو پنهان می کنه.
‫از همه اینا که بگذریم، ‫اونا بزرگترین سوالات هستن.
‫گیتی چطور شکل گرفته؟
‫چرا ما اینجاییم؟
‫و چطور همه چیز به پایان می رسه؟
‫اگر که قرار باشه درک عمیق صحیحی ‫از خودمون رو داشته باشیم...
‫...باید با اون سوالات مواجه بشیم.
‫ببینید، اخترشناسی ما رو به چالش می کشه.
‫از یک دیدگاه، ‫ما فقط دونه های شنی هستیم که...
‫...که توی اقیانوسی نامتنهای و بی تفاوت ‫سرگردونیم.
‫ولی از یه دیدگاه دیگه، ‫ما باشکوه ترین مخلوق طبیعت هستیم،
‫مجموعه ای از اتم ها که می تونن ‫درباره گیتی به فکر و تعجب فرو برن
‫و انتخابشون این باشه که در اون کاوش کنن.
‫...از زمین بلند میشیم... صفر
‫در جستجو پیدا کردن جواب هامون، ‫بیشتر از قبل از خونه دور میشیم،
‫خیلی دورتر از سیاره ها...
‫...و به سمت ستاره ها میریم.
‫فضاپیمای ما جریانی از...
‫.... اکتشافات خارق العاده رو ‫به زمین می فرسته.
‫نماهایی از دنیاهای بیگانگان...
‫...با ترکیباتی که حیات رو می سازه.
‫ما برخورد کهکشان ها رو دیدیم...
‫...سیاه چاله هایی که ‫سامانه های ستاره ای رو می بلعن.
‫...شاید هم نگاهی به ‫منشاء خودِ کیهان انداخته باشیم.
‫با هر مشاهده جدید، ‫با هر ذره دانش تازه،
‫فرصت به دست آوردن درک عمیق تری هست.
‫و در حالی که سوال ها رو ‫پشت سر هم جواب میدیم،
‫...بیشتر از قبل میتونیم داستانی رو بگیم ‫که مسلما بزرگترین داستان تاریخه.
‫«گیتی»
‫«کاوشگر خورشیدی پارکرِ ناسا»
‫کاوشگر خورشیدی پارکرِ ناسا، ‫ماموریتی خطیر برای برملا کردن...
‫...اسرارِ نزدیکترین ستاره ما.
‫یوجین پارکر ‫اخترفیزیکدان و الهام بخش ماموریت
‫میشه گفت، ‫این سفری به ناکجاترین ناکجا آباد هست،
‫کاوشگر خورشیدی پارکرِ ناسا اولین فضاپیمایی ‫هست که یک ستاره رو لمس می کنه.
‫طوری طراحی شده تا در جو خورشید پرواز کنه...
‫...دماهایی رو تحمل کنه که هیچ فضاپیمایی ‫تا به حال تحمل نکرده.
‫دما: ۱۳۲۷-۱۳۶۹ درجه سانتی گراد
‫سرعت: ۶۹۱۵۹۷ کیلومتر بر ساعت ‫تا ۶۹۱۸۹۲ کیلومتر بر ساعت
‫کاوشگر خورشیدی پارکر ‫به ما این امکان رو میده تا ستاره خودمون رو
‫...طوری بشناسیم که هرگز نشناختیم.
‫اینطور هم به ما کمک می کنه تا ‫داستان تمام ستاره ها رو تعریف کنیم.
‫خورشید ما از صف طولانی ای از ستاره هاست ‫که به پیدایش زمان برمی گرده...
‫...از غول های آبی قوی...
‫...که در ابتدا گیتی رو روشن کردن...
‫...تا نسل های بعدی..
‫...که مرگ اون ها گیتی رو ‫با عناصر با ارزششون غنی کرد...
‫...سنگ بنای منظومه شمسی ما...
‫...و به خورشید ما اجازه داد ‫تا چیزی رو بسازه...
‫...که به کیهان معنا و مفهوم میده...
‫...حیات، من و شما.
‫«ستارۀ خدا» ‫«خورشید»
‫ما رابطه عجیبی با ستاره ها داریم،
‫یه چیزی بین حیرت زدگی و بی تفاوتی.
‫به نظرم ما ستاره خودمون، ‫خورشید رو دست کم می گیریم،
‫بخشی از اون به خاطر ‫قابل پیش بینی بودنش هست.
‫هر روز، از شرق طلوع می کنه ‫و در غرب غروب می کنه...
‫بدون هیچ کمک یا احترامی از طرف ما.
‫ولی فرهنگ های باستانی متعددی ‫خورشید رو پرستیدن.
‫مثل یک خدا باهاش برخورد کردن.
‫و ابرقدرتها خورشید خالقین ‫و نابودگرهای دنیاها بودن.
‫پس کدوم یکیشونه؟
‫خب، من فکر می کنم که داستان مدرن ستاره ها، ‫اونطور که توسط علم تعریف میشه،
‫که بدون هیچ چون و چرایی ‫یه داستان حماسی هست،
‫تا ۱۳ میلیارد سال قبل میره ‫و به منشا گیتی می رسه،
‫اون ها رو محکم توی قلمروی ابرقدرتها قرار میده.
‫اگر که بخوایم متوجه بشیم ‫که این ابرقدرتها از کجا اومدن...
‫...باید به گذشته برگردیم...
‫...به زمانی ماقبل ستاره ها.
‫۱۳.۸ میلیارد سال پیش
‫در ابتدا، ‫گیتی تاریک بود.
‫اما خالی نبود.
‫چیزی در خلاء کمین کرده بود...
‫...و ریشه می دووند.
‫«تار کیهانی»
‫تار کیهانی رشد کرد تا ‫تبدیل به سازه وسیعی بشه...
‫...از تمام گیتی بگذره.
‫با به هم تنیدن رشته های ماده تیره شکل گرفت.
‫و اونجا بود که این رشته ها ‫به همدیگه رسیدن...
‫...تقاطع ها...
‫...اونجا که اولین ستاره ها، ‫اجداد اولیه خورشید ما زاده شدن.
‫تارهای کیهانی داربست گیتی هست،
‫سازه وسیع و پیچیده ای که ‫در خلاء پیشروی کرده.
‫تار اصولا از ماده تیره ساخته شده،
‫ماده ای اسرارآمیز ‫که به گیتی غالب هست،
‫هر چند که ما نمی دونیم اون چی هست.
‫یکی از بزرگترین اسرار فیزیک مدرن هست.
‫احتمالا یه جور ذره هست...
‫...که به طرز خیلی ضعیفی ‫با خودش و نور تعامل داره.
‫با نور تعامل نداره.
‫نمی تونید ببینیدش، ‫برای همینه که بهش ماده تیره میگن.
‫ولی از طریق جاذبه خودش ‫روی گیتی تاثیر می ذاره.
‫در قلب تیره کیهان تاری بود که...
‫...جاذبه گیتی نخستین رو تراشید...
‫...دو تا از ساده ترین عناصر رو ‫که هیدروژن و هلیوم باشن رو کنار هم گذاشت...
‫...ماده خام اولین ستاره ها.
‫گاز هیدروژن به رشته های تار می چسبه،
‫توسط نیروی جاذبه ماده تیره جذب اونجا شده.
‫و اونجایی که تارها رد میشن، ‫گازها می تونن به اندازه کافی متراکم بشن
‫تا تحت جاذبه خودشون فروبپاشن ‫و خوشه هایی از کهکشان ها رو تشکیل بدن،
‫هر کدوم از اون کهکشان ها ‫پر از میلیاردها ستاره باشه.
‫۱۳.۶ میلیارد سال پیش
‫گیتی داشت به یک نقطه عطف نزدیک میشد.
‫هیدروژن و هلیوم ‫به مناطقی ریخته شدن که...
‫...تارها از اونجا رد میشدن...
‫...و داخل ابرهای متراکم تری جمع شدن.
‫جاذبه چنگ خودش رو انداخت...
‫...و ابرهای گازی از هم پاشیدن...
‫...متراکم و متراکم تر شدن.
‫و در مناطق متراکم، ‫گازها اونقدر داغ شدن...
‫...که واکنش های همجوشی هسته ای شروع شد.
‫و خارج از گرداب...
‫...اولین ابرقدرتها ظاهر شدن.
‫و نور بوجود اومد.
‫ستاره ها گیتی رو روشن می کنن.
‫ولی این کم اهمیت ترین کاری هستش ‫که اونا انجام میدن.
‫چیزی که گیتی رو جالب می کنه،
‫چیزی که به گیتی معنا و مفهوم میده...
‫...حیاته، من و شما هستیم.
‫و حیات شیمی هستش.
‫و شیمی عناصر شیمیایی پیچیده می خواد.
‫تنها چیزی که قبل از ستاره ها ‫در گیتی وجود داشته...
‫...هیدروژن و هلیوم بوده.
‫حیات به کربن، اکسیژن و آهن نیاز داره.
‫تمام اون عناصر در فرایندی تشکیل شدن ‫که بهش همجوشی هسته ای گفته میشه،
‫در هسته ستاره ها یا حتی، ‫در عناصر سنگین تر مثل طلا،
‫در برخورد ستاره ها شکل گرفته.
‫پس، بدون ستاره ها، ‫گیتی جذابیتی نداره.
‫بیهوده میشه.
‫جعبه بی انتهایی از گاز میشه.
‫اولین ستاره ها غول هایی بودن...
‫...که صدها برابر بزرگتر از خورشید ما بودن.
‫اونا با چنان درنده خویی ای می سوختن که ‫به رنگ آبی می درخشیدن...
‫...با دماهای سطحی که ‫بیشتر از 100 هزار درجه بود.
‫اونا بزرگترین ستاره هایی بودن ‫که تا به حال زندگی کردن...
‫غول های خشن و فرار.
‫یک ستاره عملا یه ابزار ایجاد تعادله.
‫نیروی گرانش ‫دائم در تلاشه تا اون رو فروبپاشه،
‫و این باعث میشه تا روی مواد اولیه اون ‫که اصولا هیدروژن و پروتون های تکی هستن...
‫...فشار بیاره و به همدیگه ‫نزدیک و نزدیک ترشون کنه.
‫حالا، وقتی که اون پروتون ها ‫به اندازه کافی به همدیگه نزدیک میشن،
‫نیروهای بنیادی دیگه طبیعت، ‫نیروی قوی هسته ای،
‫غالب میشه و می تونه ‫پروتون ها رو به همدیگه بچسبونه.
‫این کار باعث آزاد شدن انرژی میشه و ‫فشاری رو می سازه که ستاره رو بالا نگه داره.
‫حالا، هرچقدر که ستاره خیلی بزرگتر باشه، ‫نیروی گرانش به درون باید قوی تر باشه،
‫و انرژی بیشتری باید آزاد بشه ‫تا تعادل رو حفظ کنه،
‫پس مواد اولیه اینطوری سریعتر مصرف میشن.
‫این غول های ستاره ای ‫در کشمکشی برای بقا بودن...
‫...با کشش بی امان جاذبه در مبارزه بودن...
‫...سوخت هیدروژنی بیشتر ‫و بیشتری رو مصرف می کردن
‫تا تعادل ناپایدار خودشون رو حفظ کنن.
‫برای اکثر حیاتش، ‫یه ستاره هیدروژن رو می سوزونه،
‫ساده ترین عنصر شیمیایی، ‫با یک پروتون در هسته اون...
‫تا به هلیوم، با دو پروتون تبدیل بشه.
‫حالا وقتی که هیدروژن در هسته تموم بشه،
‫هسته شروع به فروپاشی و داغ شدن می کنه،
‫و ستاره با ساخت عناصر پیچیده تر ‫واکنش نشون میده.
‫پس کربن رو تشکیل میده، ‫با شیش پروتون،
‫و اکسیژن رو با هشت پروتون می سازه،
‫همینطور که پیش میره ‫انرژی بیشتر و بیشتری رو آزاد می کنه.
‫ولی وقتی که ستاره آهن رو ‫در هسته اش جمع می کنه،
‫با 26 پروتون در مرکز هسته خودش،
‫انرژی بیشتری نمی تونه آزاد بشه.
‫ستاره مبارزه خودش علیه گرانش رو می بازه.
‫فرو می ریزه
‫و در لحظه نهایی خلقت،
‫میشه گفت، از نابودی خودش نجات پیدا می کنه،
‫عناصر شیمیایی سنگین تازه ساخته شده رو...
‫...در داخل گیتی پخش می کنه.
‫تصور کنید که می تونستیم در زمان ‫به گذشته سفر کنیم
‫و اولین ستاره رو تماشا کنیم که ‫زندگی مختصر و روشنش رو زندگی می کنه.
‫تنها بعد از یک میلیون سال،
‫ستاره تمام سوختش رو مصرف کرد...
‫...هسته فرو ریخت...
‫ستاره از درون منفجر شد...
‫و بعدش در یک انفجار بسیار بزرگ ‫به جای خودش برگشت
‫یک ابرنواختر.
‫در زمان مرگشون، اولین ستاره ها ‫تغییرات کیهان رو شروع کردن،
‫اقیانوسی از هیدروژن و هلیوم رو غنی کردن،
‫که اقیانوس رو با عناصر سنگین پر کرد،
‫تا نسل هایی جدید رو ‫با ستاره های پیچیده تر بسازه.
‫به مرور، این عناصر کنار هم جمع شدن...
‫...ابرهایی غنی از گاز و غبار رو ساختن.
‫شیرخوارگاهی که نسل های جدید ستاره ها ‫در اونجا زاده شدن.
‫ولی نه فقط ستاره ها، ‫بلکه خانواده ای از ستاره ها
‫اولین کهشکان ها.
‫و در همین حوالی،
‫برخی از اولین سامانه های ستاره ای ‫در کهکشان ما شکل گرفتن،
‫کهکشان راه شیری.
‫سیستم ستاره ای سه تایی ‫کپلر - ۴۴۴
‫عصر جدیدی از پیچیدگی ‫در گیتی طلوع می کرد.
‫حالا ستاره هایی در ابعاد مختلف بود...
‫...و در رنگ ها مختلف...
‫و به طور حیاتی، ‫اجرام جدیدی ظاهر شدن...
‫...سیاره ها.
‫مکان هایی که عناصر شیمیایی غنی...
‫...توسط نسل های قبلی ستاره ها ساخته شدن، ‫بالاخره تونستن جا و مکانی پیدا کنن.
‫میلیاردها ستاره بی شمار از زمانی که ‫اون غول های اولیه تاریکی رو روشن کردن...
‫...به وجود اومده و از بین رفته،
‫هر کدوم گیتی رو با ماده ای غنی کرده
‫که از دل اون نسل بعدی شکل گرفته.
‫ستاره های آبی و ستاره های سفید، ‫ستاره های تکی،
‫ستاره های دوگانه، حتی سامانه های ‫ستاره سه گانه به دور همدیگه می چرخن.
‫شرایط برای اون ستاره ها مناسب نبودن...
‫...تا گیتی رو به عصری جدید ‫و عمیقی از پیچیدگی ببرن.
‫۴.۶ میلیارد سال پیش
‫خورشید ما از خاکسترهای نسل های اجدادش ‫شکل گرفت.
‫تنها یک ستاره کوچیک ‫در کهکشان میلیاردها میلیارد خداوندگار.
‫در اولین میلیون سال عمرش،
‫خورشید عملا تنها بود،
‫در ابرهایی از گاز و غبار حلقه زد.
‫غبارها به آرومی به همدیگه چسبیدن...
‫...خوشه هایی رو تشکیل دادن، ‫که به اندازه سنگ ریزه ها بودن.
‫بعدش به اندازه سنگ های بزرگ شدن...
‫...و در نهایت...
‫...به سیاره ها تبدیل شدن.
‫اما سیاره ها سنگ های بی جان بودن.
‫تنها خورشید قدرت این رو داشت ‫تا اون ها رو به دنیاها تبدیل کنه.
‫بعضی هاشون خیلی از خورشید فاصله داشتن
‫«زحل»
‫«نپتون»
‫غول های یخی...
‫منجمد، از قرار معلوم، بی حاصل هستن.
‫بقیه سیاره ها خیلی نزدیک به خورشید ‫شکل گرفتن،
‫از نور بی امانش سرخ شدن. ‫«عطارد»
‫اونا دنیاهای بیابونی آفتاب سوخته شدن،
‫ولی یک سیاره در خانواده خورشید بود...
‫...که کاملا اتفاقی نه خیلی نزدیک ‫و نه خیلی دور شکل گرفت.
‫یه جای آروم و دنج، جایی که ستاره ما ‫تونست به غبار حیات ببخشه.
‫سیاره ها بقایای تشکیل ستاره ها هستن.
‫می شه گفت یه جور خرده ریزه.
‫ذره های کوچیکی هستن که ‫دور اون شعله های باشکوه می چرخن،
‫ولی سیاره ها مکان هایی توی گیتی هم هستن
‫که جاذبه عناصر سنگینی رو متمرکز کرده
‫که توسط نسل های پیشین ستاره ها ساخته شدن.
‫و این باعث میشه تا سیاره ها بومی باشن...
‫...که ستاره ها می تونن روی اون خلق بشن.
‫بومی که ستاره ها می تون روی اون خلق بشن،
‫منظورم از اون چیه؟
‫خب، یه نگاه به دور و برتون بندازید.
‫هر کجای روی زمین رو که نگاه کنید، ‫پیچیدگی هست.
‫فقط در کوهستان ها و رودخونه ها،
‫بلکه موجودات زنده، حیوون ها و گیاهان، ‫آدمیزادها،
‫تمدن بشری،
‫پیچیده ترین چیزی که ‫در هر کجای گیتی می شناسیم.
‫پس باید این سوال رو از خودتون بپرسید، ‫چطور همچین پیچیدگی ای می تونه...
‫...به طور کاملا طبیعی ‫از دل گیتی بیرون بیاد؟
‫خب، جواب، در واقع، ‫در قرن نوزدهم شناخته شده بود،
‫و از علم ترمودینامیک میاد.
‫در قرن نوزدهم،
‫مردم به کارایی موتورهای بخار علاقه داشتن،
‫از همه اینا که بگذریم، ‫موتورهای بخار دستگاه هایی هستن که...
‫...کارخونه هایی رو به جریان انداختن که ‫ساخت وسایل پیچیده رو برای مردم ممکن کردن.
‫و به نظر میاد که تنهای چیزی که ‫برای یه موتور بخار اهمیت داره،
‫چیزی که کارایی اون رو مشخص می کنه،
‫چیزی که بهش این امکان رو میده ‫تا وسایل رو بسازه
‫اختلاف دمای بین آتش،
‫اجاق و قلب موتور بخار هست
‫و محیط سرد اون رو احاطه می کنه.
‫در گیتی، ستاره های نقاط داغی ‫در آسمون سرد هستن.
‫به معنای واقعی کلمه، ‫ما توی یه موتور بخار غول آسا نشستیم...
‫...که انرژیش رو از کوره خورشید می گیره.
‫و اینجوریه که ستاره ها...
‫...خالقین پیچیدگی در گیتی هستن.
‫ولی خلق پیچیدگی، ‫هنر ظریفی هستش.
‫به یه موتور نیاز دارید...
‫...توی این مورد، ‫یه ستاره که خیلی وحشی و درخشان نباشه.
‫ستاره ای که برای مدت کافی ‫به اندازه کافی با ثبات باشه
‫تا جرقه های حیات رو روشن کنه...
‫...و به اون جرقه ها این امکان رو بده تا ‫سوسو بزنن و شکوفا بشن.
‫مهمترین ویژگی یک ستاره،
‫اگر که پرورش یک تمدن باشه،
‫اطمینان پذیری باشکوه هست.
‫3.5 میلیارد سال پیش
‫هیچکس نمی دونه که حیات رو زمین ‫دقیقا به چه شکلی پدیدار شده...
‫...ولی چیزی که می دونیم ‫اینه که از یه مقطعی،
‫سلول های نخستین که در اقیانوس زندگی می کردن ‫از انرژی خورشید استفاده کردن
‫تا به واکنش های شیمیایی حیات بخش ‫قدرت ببخشن.
‫این سلول ها پلی بین زمین ‫و خورشید رو شکل دادن،
‫موتورهای ظریفی که ‫آتش ستاره ما رو مهار کردن.
‫از آفتاب استفاده کردن تا ‫کربن دی اکسید و آب رو به غذا تبدیل کنن.
‫این فرایند، ‫که به فتوسنتز شناخته میشه،
‫قدرت خلاقانه خورشید رو آزاد کرد...
‫...و پیچیدگی تکامل رو...
‫...از باکتری نخستین...
‫به گیاهان و درختان...
‫...و در نهایت،
‫به من و شما رسوند.
‫فتوسنتز فرایندی هستش که ‫تعریف کردنش کار خیلی راحتیه.
‫گیاه انرژی رو از خورشید می گیره
‫بعدش از اون استفاده می کنه تا ‫به آب و کربن دی اکسید واکنش نشون بده
‫تا قندها و یک محصول زائد، ‫که اکسیژن هست رو تشکیل بده.
‫واقعا به حرف آسونه.
‫به عمل خیلی سخته.
‫منظورم اینه که، توی کارکرد فتوسنتزی ‫یه بخشی هستش که،
‫تموم چیزایی که اینجا می بینید،
‫هر گیاهی که روی سیاره هست ‫فتوسیستم (دستگاه نوری) خودش رو داره.
‫شامل 46.630 اتم هستش،
‫تمامشون در یک دستگاه پیچیده ‫با همدیگه کار می کنن.
‫خیلی کارآمد کار می کنن. میلیاردها سال تکامل ‫طول کشیده تا تشکیل بشن.
‫برای همین ما گیاهان رو می خوریم، ‫یا چیزی رو می خوریم که گیاهان رو می خوره
‫و ما واکنش معکوس رو انجام میدیم.
‫ما اون قندها رو استفاده می کنیم ‫و اون محصول زائد، اکسیژن، رو نفس می کشیم.
‫وقتی که با همدیگه واکنش نشون میدن، ‫یه کم انرژی آزاد می کنن،
‫میشه گفت یه کم آفتاب ذخیره شده،
‫و ما از اون انرژی استفاده می کنیم ‫تا ساختار خودمون رو حفظ کنیم،
‫تا رشد کنیم، تا زندگی کنیم.
‫از زمانی که گیتی آغاز به کار کرده ‫تریلیون ها سال گذشته...
‫...ولی ستاره ما معجزه آساترین چیز رو ‫پرورش داده،
‫حیات.
‫و این باعث میشه تا خورشید ‫یک ستاره واقعا قابل توجه بشه.
‫این تنها ستاره ای هست که ما می شناسیم...
‫...که مجموعه اتم هایی که حول اون می چرخن،
‫من و شما،
‫اون رو نامگذاری کردن.
‫خورشید، خورشید ما.
‫ما اون رو پرستیدیم، ‫از زمان طلوع تاریخ اون رو خدا انگاشتیم.
‫در واقع، بحث هایی شده که خورشید ‫اساس تمام مذاهب هست،
‫و ممکنه که تا حدی حقیقت داشته باشه.
‫در واقع، به نظرم یه حقیقت عمیقی ‫در بطن اون هست،
‫چون همه ما وجودمون رو ‫مدیون خورشید هستیم،
‫این مختصر زمانی که در گیتی داریم رو...
‫...به اون ستاره مدیونیم.
‫در واقع، کلی تر بخوایم بگیم، ‫مدیون تمام ستاره ها هستیم.
‫نیازی نداریم قدرتهای خیالی رو بسازیم ‫تا گیتی رو توضیح بدن.
‫می تونیم اونا رو ‫با قدرت واقعی جایگزین کنیم.
‫هر کسی که دوستش داریم...
‫...هر چیزی که بهش بها میدیم...
‫...دستاوردهای برتر ما ‫به عنوان یه تمدن...
‫...توسط ستاره...
‫...ساخته و پرداخته شده.
‫در کهکشان ما ‫بیش از 200 میلیارد ستاره وجود داره...
‫...و در گیتی قابل مشاهده ‫دو تریلیون کهکشان وجود داره.
‫ما در عصر ستارگان به سر می بریم...
‫...عصری از نور و حیات در کیهان.
‫از منظر گذرای انسانی ما، ‫ستاره ها ابدی به نظر میان...
‫...ولی حتی قدرتها هم جاودانه نیستن.
‫جایی که نور باشه،
‫تاریکی هست.
‫ستاره ها خالقین هستن...
‫...ولی می تونن نگهبانان حسودِ ‫مخلوقاتشون باشن.
‫خیلی از ستاره های کوچیکتر ‫توی انفجارهای تماشایی از بین نمیرن،
‫در عوض، اونا به آرومی، ‫محو میشن.
‫اونا به عناصر با ارزشی که ساختن چنگ میزنن.
‫تبدیل به ستاره های فسیل میشن...
‫...و در حالی که فسیل های بیشتر ‫گیتی رو کثیف می کنن،
‫عناصر حیات بخش بیشتری ‫محبوس باقی می مونه،
‫به دنبال مواد اولیه مورد نیاز...
‫...تا نسل های جدیدی از ستاره ها رو بسازه.
‫عصر ستارگان شاید نامتناهی به نظر بیاد،
‫ولی آغازی داشته
‫و پایانی هم خواهد داشت.
‫خط زمانی ای از گیتی رو تصور کنید
‫و این رو سرآغاز گیتی تصور کنید،
‫بیگ بنگ، ‫13.8 میلیارد سال پیش.
‫بعد از 100 میلیون سال یا همین حدود، ‫اولین ستاره ها شکل گرفتن
‫در این مقیاس، یک سانتی متر ‫در حدود 20 میلیون سال هست.
‫بعد از چهار میلیارد سال، ‫اوج تشکیل ستاره رخ داد.
‫مقدار حداکثری ستاره ها متولد شدن.
‫بعد از ۹ میلیارد سال،
‫خورشید ما متولد شد.
‫و ما امروز در...
‫...۱۳.۸ میلیارد سال بعد،
‫تقریبا در نیمه راه عمر خورشیدمون هستیم.
‫حالا، در حدود پنج میلیارد سال دیگه،
‫خورشید ما از بین میره، ‫ولی ستاره های جدید متولد میشن
‫و خیلی از ستاره های قدیمی گیتی،
‫کوچیکترین ستاره ها ‫به درخشش خودشون ادامه میدن.
‫در واقع، ما فکر می کنیم که ‫آخرین ستاره که از درخشش بیفته،
‫گیتی تاریک میشه،
‫در حدود ده تریلیون سال.
‫در این مقیاس، حدود ۵ هزار متر ‫تا بیگ بنگ فاصله داره.
‫ولی این آخر کار گیتی نیست.
‫تا جایی که می دونیم، ‫گیتی تا ابد به گسترش ادامه میده.
‫پس عصر اخترتاب ‫مختصرترین زمان...
‫...در تاریخچه نامتناهی گیتی هستش.
‫عصر تاریکی همینطور ادامه داره.
‫البته که ستاره ها ناپدید نمیشن.
‫اونا برای دوران های پیش رو اینجان.
‫اما به مرور زمان، گیتی تاریک تر میشه،
‫سردتر و خالی تر میشه.
‫امروز ستاره هایی وجود دارن که...
‫...از زمانی نزدیک به آغاز عصر ستاره ها ‫وجود داشتن.
‫و بعضی از اون ها ‫شاهد پایان این عصر میشن.
‫اونا مسن ترین ستاره های گیتی هستن،
‫کوتوله های قرمز.
‫تراپیست-۱ یکی از این ستاره های باستانی هست.
‫همین الانم بیشتر از هفت میلیارد سال ‫از عمرش می گذره،
‫تقریبا دو برابر مسن تر از خورشید ماست...
‫...ولی فقط حدود یک دهم اندازه اون...
‫...و کمتر از یک درصد روشنایی اون رو داره.
‫اون یه ستاره خنکه، ‫به آرومی می سوزه...
‫...و این راز عمر طولانی اون هست.
‫چونکه به آرومی می سوزن،
‫کوتوله های قرمز ‫برای مدت خیلی زیادی زندگی می کنن...
‫...خیلی بیشتر از هر ستاره دیگه.
‫مثل خورشید، تراپیست ۱ ‫سیاره های خودش رو داره
‫هفت دنیای سنگی،
‫هر کدوم تقریبا به اندازه زمین.
‫بعضی هاشون ممکنه جو داشته باشن
‫...و حتی اقیانوس ها...
‫...ولی شباهت ها همونجا تموم میشه...
‫...چون این ها دنیاهای غریبی هستن.
‫هر کدوم از این سیاره ها ‫توی مدار خودش قفل شده،
‫یک سمتشون رو به تراپیست ۱ هست،
‫اون سمت دیگه منجمده،
‫برای همیشه در معرض خلاء سردِ فضا هست.
‫اگر که می تونستید روی سطح یکی از ‫این دنیاهای باستانی بایستید...
‫...با گذشت دوران ها...
‫...می تونستید آینده رو در کیهان ببینید ‫که به آرومی فاش میشه.
‫و یک روز، ‫پنج میلیارد سال از الان،
‫می تونید ببینید که خورشید ما ‫سو سو می زنه و برای همیشه محو میشه.
‫احتمالا به مرگ خورشید ما ‫اشاره نشه.
‫امید داشتیم که باشیم و ‫بودنش رو ببینیم.
‫شاید یه اخترشناس بیگانه ‫توی دنیایی خیلی دور...
‫...از اون سر راه شیری ‫از توی تلسکوپشون اون رو ببینه،
‫ولی فکر نکنم فکرشون رو درگیرش کنن.
‫ما مرگ صدها ستاره رو دیدیم
‫و فکرمون رو درگیرش نکردیم.
‫ولی به نظرم مرگ خورشید ما ‫اینجا به صورت محلی...
‫...توی این گوشه کوچیک از کهکشان ‫اهمیت داشته باشه،
‫چون پایان دوران باشکوهی رو...
‫...در تاریخ کهکشان ما اعلام می کنه،
‫جایی که مفهوم، جایی که علم و ادبیات
‫و هنر و شعر و موسیقی ‫اینجا وجود داشته.
‫و این مهمه.
‫چرا مفهوم باید ابدی باشه؟
‫این شکنندگی زندگی های ماست که ‫اونا رو با ارزش می کنه.
‫به نظرم نکته شگفت انگیزش اینه که ‫ستاره ما...
‫...قوانین طبیعت اینجا ‫روی این سیاره رو برداشته...
‫...و همچین تعبیر باشکوهی رو از اونا ساخته.
‫من و شما و تمام این.
‫ستاره هایی مثل تراپیست-۱ ‫خیلی بعدتر از مرگ خورشید زندگی می کنن.
‫ما هیچوقت نمی فهمیم که ‫اسم آخرین ستاره چیه...
‫...ولی می دونیم که ‫آخرین ستاره ای که می درخشه...
‫...یه کوتوله قرمز هست.
‫آخرین ستاره به آرومی سرد میشه
‫و محو میشه.
‫با از بین رفتنش، ‫گیتی، یه بار دیگه،
‫تهی میشه،
‫بدون نور
‫یا حیات
‫یا مفهوم.
‫ستاره های گیتی رو روشن می کنن
‫و پیچیده ترین سازه هاش رو درست می کنن
‫و یک روز همشون از بین میرن.
‫ستاره ها جزو قدرت هستن، ‫ولی میرا هستن.
‫وقتی که اون موقع برسه که ‫آخرین ستاره محو بشه
‫و تمام احتمالات حیات ‫و مفهوم در گیتی...
‫...با اونا محو بشه،
‫اونا عمیق ترین میراث رو به جا می ذارن
‫چون برای یه لحظه در تاریخ دور و دراز گیتی،
‫ستاره ها تاریکی رو روشن کردن
‫و به ما این امکان رو دادن ‫تا ما هم روشنشون کنیم.
‫«کاوش در گیتی»
‫ما می خوایم درباره ‫خورشید تحقیق کنیم چون...
‫...خیلی چیزا رو ‫درباره ستاره ها بهمون یاد میده.
‫خیلی چیزا درباره تموم میلیون ها ‫و میلیاردها...
‫...ستاره های دیگه توی کهکشان ما ‫و فراتر از اون رو بهمون یاد میده.
‫یه لحظه ای بود که داشتیم یه فضاپیما رو ‫مونتاژ می کردیم...
‫...و یه لحظه وایستادم و ‫نگاهی به فضاپیما انداختم
‫و متوجه شدم که این قراره تا ‫به یک ستاره بره.
‫و درک اینکه چقدر خاص بود...
‫...اینکه تونستم روش کار کنم
‫و اینکه بشریت تصمیم گرفته که ‫این کاریه که می خواستیم انجام بدیم.
‫بررسی وضعیت.
‫برو دلتا. ‫برو پی اس پی.
‫منفی ۱۵.
‫شب پرتاب، ‫حالم بد بود.
‫پنج، چهار، سه،
‫دو، یک،
‫صفر.
‫بلند شدن موشک مقتدر دلتا چهار هِووی
‫به همراه کاوشگر خورشیدی پارکرِ ناسا.
‫اینم از این.
‫فضاپیما اولین فضاپیمای ناسا هست ‫که به اسم یه شخص زنده زده شده،
‫چون یوجین پارکر واقعا یه شخصیت...
‫...یه فیزیکدان برجسته توی رشته ما هست.
‫دلتا چهار هووی در مقایسه با ‫بقیه پرتاب هایی که دیدم...
‫...یه موشک خیلی آرومه.
‫گوله های آتیش رو دیدم و ‫برای مدتی واقعا ترسیده بودم.
‫۲۵ ثانیه از پرواز گذشته.
‫دمای فشارها در هر سه بوستر ‫به نظر خوب میاد.
‫بعدش متوجه شدم ‫همینطور که به آرومی به آسمون میره
‫همه چیز مرتبه.
‫حالا، 50 ثانیه از پرواز گذشته.
‫کاوشگر خورشیدی پارکر خیلی انقلابی هست
‫چون اولین باری هستش که ‫ما وارد میشیم...
‫...تا خورشید رو لمس می کنیم.
‫ما ۹۴ درصد راه از زمین تا خورشید رو میریم
‫تا در واقع تاج خورشیدی رو تجربه کنیم ‫که اتمسفر خورشید هست.
‫به نظرم در نزدیکترین حالت رسیدن،
‫میشه هشت شعاع خورشیدی ‫از خورشید،
‫که در حدی که مغز آدم سوت بکشه نزدیکه.
‫پس انتظار این رو داریم که ‫اجسام خیلی داغ بشن،
‫بیشتر از ۱۳۷۱ درجه سانتی گراد،
‫ولی در داخل سوپی از ‫پلاسمای پونصد هزار درجه.
‫این یه چالش واقعی برای فضاپیما هست...
‫...که بتونه توی اون محیط زنده بمونه.
‫پس برای انجام این کار، ‫یه محافظ گرمای خیلی بزرگ...
‫...در جلوی فضاپیما هست،
‫که از اکثریت ابزارآلات محافظت می کنه
‫که در پشت و روی فضاپیما قرار دارن.
‫چیزی که پارکر رو خیلی عالی می کنه ‫این واقعیت هستش که...
‫...مجموعه ای از ابزارها رو داره که ‫با هم کار می کنن تا تمام جهات رو ببینن.
‫تا اسرار بزرگ باد خورشیدی رو حل کنن.
‫تاج خورشیدی، از وقتی که متوجهش شدیم ‫برامون رمزآلود بوده،
‫پس اتفاق خیلی عجیبیه.
‫سطح خورشید یه جورایی میشه گفت ‫حدود 3300 درجه سانتی گراده،
‫و بعدش بالای اون، ‫این جو خیلی رقیق رو دارین
‫که پونصد هزار درجه دما داره، ‫فوق العاده داغ هست.
‫و نحوه ای که گرم شده، می دونیم که ‫یه ارتباطی با میدان های مغناطیسی داره
‫ولی ما نمی دونیم که دقیقا ساز و کارش چطوره.
‫اونجاست که باد خورشیدی تولید شده.
‫ما دقیقا نمی دونیم که ‫اون هم چطور عمل می کنه.
‫سایر چیزهایی که از این تحقیق حاصل شده ‫خروج جرم از تاج خورشیدی هست.
‫وقتی که اولین بار طرح رو ارائه دادیم،
‫فکر می کردیم که در تمام هفت سال ماموریت...
‫...اگر که خوش شانس باشیم ‫پنج مورد رو ببینیم.
‫ما در سال اول چیزی در حدود چهار ‫تا پنج مورد رو دیدیم،
‫پس یه تغییر کلی
‫از لحاظ اینکه خورشید چقدر فعال هست
‫یا چیزی که به عنوان خروج جرم از تاج خورشیدی ‫دسته بندی می کنیم رو داشتیم.
‫شاید یه ذره از هر دو.
‫لذتبخشه که ببینی اون همه اطلاعات ‫به زمین برمی گرده.
‫به اشتراک گذاشتنش با بقیه لذت داره
‫و اینکه ببینی به اندازه من توی دهه اخیر ‫اونا هم کنجکاو هستن.
‫پس پارکر ماموریت خودش رو شروع کرده،
‫و واقعا درک ما رو ‫از عملکرد خورشید تغییر داده.
‫در قسمت بعدی...
‫...ما به اعماق بیشتری از کهکشان رفتیم...
‫...در شکار دنیاهای بیگانه...
‫...و شاید اولین نشونه های حیات.
‫با دانشگاه آنلاین اوپن یونیورسیتی ‫در گیتی سفر کنید
‫و اطلاعات بیشتری رو ‫درباره ستاره ها، سیارات و...
‫...کهکشان ها رو با این پوستر رایگان ‫به دست بیارید.
‫با گرفتن این شماره ‫پوستر خودتون رو سفارش بدید...
‫یا به سایت bbc.co.uk/universe برید.
‫به دنبال لینک های ‫دانشگاه اوپن یونیورسیتی برید.