‫می تونم همه چیز رو کاملا واضح ببینم.
‫زیبایی شدید منحصر به فردی داره.
‫پوچی باشکوهی هستش.
‫زیباست. زیباست. ‫تماشایی نیست؟
‫«گیتی»
‫راه شیری به نظر جای آرومی میاد.
‫صدها میلیارد ستاره...
‫به آرومی دارن توی کیهان می چرخن.
‫اما سفر به داخل ‫از درون گاز و غبار
‫که هسته کهکشانی رو پوشونده...
‫...و شما منظره جالبی رو می بینید.
‫ستاره ها به ظاهر در حال چرخش ‫در فضای خالی هستن.
‫چیزی تیره و باستانی ‫در اینجا زندگی می کنه.
‫سوراخی در پارچه گیتی.
‫هر کدوم از اون نقاط نورانی در آسمون شب
‫یه جای عجیب و جالب توجهه.
‫خورشیدهای باشکوه ‫با سیارات بی شمار به دور اونا می گردن.
‫دنیاهای بیگانه فراتر از تصور ما.
‫ولی عجیب ترین و جالب ترین جای اونجا ‫با اختلاف...
‫...مکان های تاریک و دیده نشده هستن.
‫هیولایی نامرئی در مرکز راه شیری کمین کرده.
‫هیولایی که رنگ رو از گیتی می گیره.
‫با قدرتی برای نابود کردن دنیاها.
‫و نگه داشتن زمان.
‫ما اسم هیولا رو ‫کمان ای* گذاشتیم
‫و معتقدیم که اون سیاه چاله باشه.
‫کمان ای* نقش مهمی رو ‫در تکامل کهکشان ما داشته...
‫...و شاید حتی روی تشکیل ستاره ها...
‫...و سیاره هایی مثل ‫سیاره ما داشته باشه.
‫ولی خیلی بیشتر از ایناس، ‫چون سیاه چاله هایی مثل کمان ای*
‫عمیق ترین چالش فکری رو به همراه میارن.
‫اونا بخشی از طبیعت هستن ‫درست مثل من و شما،
‫پس باید بتونیم که اونا رو درک کنیم،
‫ولی اونا سوراخ هایی ‫توی پارچه گیتی هستن.
‫اونا منشورهای گرانشی هستن که ‫از خود اون ها هم نور...
‫...نمی تونه فرار کنه.
‫و در تلاش برای درک اون ها، ‫فیزیکدان ها پیشروی راهی شدن
‫تا پایه ترین درک ما از واقعیت رو ‫دوباره به طور کامل ارزیابی کنن.
‫اما جواب هایی در فضا پنهان شده
‫برای اونایی که اونقدر شجاع هستن ‫که به دنبالشون برن.
‫«قلب تاریکی» ‫«سیاه چاله ها»
‫استیون هاوکینگ: گفته میشه که ‫حقیقت گاهی اوقات...
‫...عجیب تر از داستان هستش، ‫و هیچ کجا این قضیه صادق تر از...
‫...مورد سیاه چاله ها نیست.
‫سیاه چاله ها عجیب تر از هر چیزی هستن...
‫...که نویسنده داستان علمی تخیلی ‫فکرش رو بکنه.
‫ولی به طور قاطع از واقعیت علم هستن.
‫شاتل فضایی کلمبیا ‫۲۳ ژوئیه ۱۹۹۹
‫آیلین کالینز: دریافت شد. ‫آماده برای اعزام.
‫نگاه می کنید و خیلی بزرگه،
‫مشخصا می دونید که ‫داره از جلوی شاتل حرکت می کنه.
‫در تابستان 1999، ماموریت پرچمدار ناسا
‫برای اخترشناسی پرتو ایکس ‫از محفظه بار شاتل رها شد.
‫چیزی به زیبایی چاندرا نیست ‫که راهی میشه
‫تا به سر کار بره.
‫رصدخانه پرتو ایکس چاندرا
‫بر فراز زمین، ‫چاندرا آسمون رو اسکن کرد...
‫...در جستجوی بعضی از داغ ترین مناطق ‫در گیتی هستش.
‫ستاره های در حال انفجار ‫و خوشه هایی از کهکشان ها.
‫ولی در 14 سپتامبر سال 2013،
‫بعد از 14 سال، چاندرا ‫به دنبال چیز کاملا متفاوتی رفت.
‫تلسکوپ به صورت فلکی کمان خیره شد،
‫به امید مشاهده یک ابر بزرگ ‫از گاز داغ.
‫تصویر پرتوی ایکس چاندرا
‫در عوض، درخششی از پرتوهای ایکس رو ثبت کرد ‫که فقط چند پیکسل عرض داشتن...
‫...که ظاهرا از فضایی خالی ‫در هسته کهکشانی میومدن.
‫یه چیزی برای زمان خیلی مختصری ‫خیلی داغ شده بود.
‫۲۶ هزار سال نوری دورتر
‫اینطور برداشت میشه که اون درخششی ‫که توسط چاندرا دیده شده
‫شاید یه سیارک بوده ‫که ده ها کیلومتر عرض داشته.
‫از هم جدا شده و ‫در یک گوی آتشین می سوخته
‫گویی که 300 برابر درخشان تر از خورشید هست.
‫مقصر؟
‫کمان ای*
‫تخریب سیارک ‫سیاه چاله کهکشان ما بود
‫که وجودش رو به دنیا علامت می داد.
‫20 سال پیش، ما مطمئن نبودیم ‫که در مرکز کهکشانمون سیاه چاله باشه
‫ولی با اندازه گیری انفجار تشعشعات
‫و مشاهده دقیق چرخش ستاره ها
‫که نزدیک مرکز کهکشان هستن،
‫حالا می دونیم که کمان ای* قطعا وجود داره
‫و ما تونستیم که جرمش رو اندازه بگیریم.
‫حدود چهار میلیون برابر ‫جرم خورشید ماست،
‫که اون رو به یک ‫ابر سیاه چاله تبدیل می کنه،
‫یکی از غریب ترین و قدرتمندترین اشیا ‫در گیتی.
‫و ما به شک افتادیم که ‫کمان ای*...
‫...یه چیز غریب نیستش که ‫ده ها هزار سال نوری...
‫...از زمین در وسط کهکشان قرار گرفته باشه.
‫نقش حیاتی ای رو در تکامل راه شیری ‫ایفا کرده
‫و تمام داستان با مرگ یک ستاره عظیم ‫شروع شده.
‫۱۳.۶ میلیارد سال پیش
‫کمی بعد از سرآغاز زمان...
‫...کیهان منزل گاه ستارگان بسیار بزرگی ‫بود...
‫...صدها برابر عظیم تر از خورشید.
‫ستاره هایی که با گرمای شدید ‫به رنگ آبی می سوختن.
‫ولی روشن ترین ستاره ها ‫کمترین عمر رو داشتن.
‫ستاره هایی که زندگی سریع و خشمگینی داشتن
‫...در طی تنها چند میلیون سال ‫با سوخت اتمیشون سوختن.
‫و وقتی که چیزی توی باکشون نموند،
‫جاذبه غالب شد.
‫ستاره فروریخت...
‫...کوچیکتر از همیشه شد...
‫...متراکم تر از همیشه شد...
‫...تا اینکه از قرار معلوم ناپدید شد.
‫بقایای اون ستاره،
‫حالا کوچیکتر از یک اتم هستن،
‫از گیتی گم شدن.
‫تنها چیزی که باقی مونده ‫یه شبحه.
‫یک سیاه چاله.
‫پیدایش کمان ای* ‫اتفاق عجیب یکباره ای نبود.
‫احتمالش هست که تقر یبا تمام ستاره های اولیه
‫وقتی که از بین رفتن ‫تبدیل به سیاه چاله ها شدن.
‫سیاه چاله ها نتیجه وقتی هستن ‫که جاذبه مهار نمیشه،
‫اونقدر متراکم ماده رو فشرده می کنه
‫که سوراخی رو در گیتی ایجاد می کنه.
‫در جوار یک سیاه چاله، ‫فضا و زمان...
‫...به روش های خیلی دور از عقلی ‫رفتار می کنن.
‫و در واقع، این رودخونه مثالی قشنگ...
‫و به طور شگفت آوری دقیق هستش.
‫ببینید، نزدیک یک سیاه چاله، ‫می تونید به خود فضا فکر کنید
‫که به سمت سیاه چاله جاری هستش.
‫حالا، اینجا، جریان خیلی سریع نیست،
‫پس می تونید تصور کنید ‫که به داخل اون رودخونه بپرم،
‫می تونم نسبت به رودخونه فضا ‫سریعتر شنا کنم،
‫پس می تونم به داخل کهکشان فرار کنم.
‫ولی هر چقدر که به سیاه چاله نزدیکتر می شین،
‫رودخونه فضا سریع تر و سریع تر ‫و سریع تر جریان پیدا می کنه.
‫ستاره فروپاشیده اونقدر کوچیک ‫و با این حال اونقدر عظیمه
‫که در نزدیکی اون، ‫نیروهای گرانشی غالب میشه.
‫برای شدت جریان رودخونه فضا ‫هیچ محدودیت سرعتی نیست.
‫یه جایی هستش که رودخونه ‫تبدیل به آبشار میشه،
‫جایی که مهم نیست چقدر سریع شنا کنم، ‫هیچوقت نمی تونم از جریان بالا دست فرار کنم،
‫و این اتفاقیه که توی مجاورت ‫یک سیاه چاله رخ میده.
‫رودخونه فضا به سمتش جاری میشه ‫و بعدش سریعتر از سرعت نور میشه.
‫نور به تنهایی نمی تونه ‫انقدر سریع حرکت کنه تا فرار کنه.
‫و این چیزیه که کمان ای* هستش.
‫یه آبشار توی پارچه گیتی هستش.
‫از لحظه ای که سیاه چاله شکل گرفته،
‫بذر کمان ای* ‫قلبی آکنده از تاریکی داشته.
‫داخلی که برای همیشه ‫از چشم ما پنهانه.
‫داخلی که به واسطه یک مرز در فضا ‫برای همیشه از بقیه گیتی محافظت میشه.
‫افق رویداد.
‫نقطه نهایی بی بازگشت.
‫همینطور که به افق رویداد نزدیک میشیم،
‫اولین نگاهمون به ‫عجیب بودن حقیقی سیاه چاله ها رو داریم.
‫انیشتین به ما یاد داد که فضا و زمان ‫اونی نیستن که به نظر میان.
‫اون توی یه جور پارچه ادغام شدن
‫پارچه گیتی که بهش فضا زمان گفته میشه.
‫و انیشتین این رو هم بهمون یاد داد ‫که حضور اشیای بزرگ...
‫...ستاره ها و سیاره ها و کهکشان ها، ‫پارچه گیتی رو...
‫خمیده و ناهموار کردن.
‫و این چیزیه که ما ‫به عنوان نیروی گرانش حس می کنیم.
‫ولی اون انحراف فقط توی فضا نیست، ‫بلکه در زمان هم هست.
‫همینطور که به یک شیء عظیم الجثه ‫نزدیک و نزدیک تر میشید،
‫سرعت گذر زمان آروم میشه.
‫پس اگر که به یک سیاه چاله نگاه کنم،
‫زمان رو می بینم که ‫آرومتر و آرومتر می گذره
‫تا وقتی که، در افق رویداد،
‫زمان متوقف میشه.
‫۱۳.۵ میلیارد سال پیش
‫کمان ای* ‫به شکل یک آبشار...
‫...در پارچه گیتی زاده شد...
‫...جایی که فضا ‫سریعتر از نور جاری میشه
‫و زمان متوقف میشه.
‫ولی سیاه چاله ما هنوز فقط یه بچه بود...
‫...که توسط ستاره های اطرافش ‫به اندازه یه کوتوله دیده میشد.
‫شبیه هیولایی که قرار بود بشه نبود.
‫کمان ای* امروزی
‫چهار میلیون برابر جرم خورشید رو داره.
‫هیچ ستاره ای به اون عظمت نبوده.
‫پس حتما با فروپاشی چیزی تشکیل شده ‫که به مراتب کوچیک تر بوده
‫و بعدش حتما به مرور ‫در طول حیات راه شیری با خوردن اجرام...
‫...رشد پیدا کرده.
‫متاسفانه، اجرام خیلی زیادی در اطرافش بوده ‫که بخوره.
‫کشش گرانشی اجتناب ناپذیر سیاه چاله
‫به این معنی بود که هیچ راه فراری ‫برای چیزی که خیلی نزدیکش سرگردان باشه نیست.
‫۱۳ میلیارد سال پیش
‫کمان ای* شروع به رشد کرد...
‫...ستاره های مجاور رو به سمت خودش کشید...
‫...قبل اینکه اونا رو خرد کنه ‫و از پلاسمای داغ تغذیه کنه.
‫سیاه چاله جرم بیشتر...
‫...و نیروی گرانش بیشتری رو به دست میاره.
‫ولی ما فکر نمی کنیم که ستاره های کافی ‫در اطراف بوده...
‫...تا سیاه چاله فقط با رژیم غذایی ستاره...
‫...تبدیل به ابر سیاه چاله بشه.
‫در عوض، هوس یه شکار خیلی بزرگتر رو کرد.
‫وقتی که یک سیاه چاله دیگه ‫از نزدیکی کمان ای* رد شد،
‫اونا در آغوش گرانشی گیر افتادن...
‫...به دور همدیگه چرخیدن، ‫به نصف سرعت نور رسیدن.
‫قبل اینکه به همدیگه برخورد کنن.
‫کمان ای* پسرعموی خودش رو خورد...
‫...و چین هایی رو روی پارچه گیتی انداخت.
‫وعده های غذای بیشتر ‫توی راه بودن.
‫سیاه چاله ها، ستاره ها، ابرهای گازی
‫هر چیزی که خیلی عمیق شد ‫و به لونه اش رفت.
‫و با شدت گرفتن قدرت و تاثیر سیاه چاله ما...
‫...اجرام پیرامونش هم ‫داشتن تغییر می کردن.
‫در اطراف هسته کهکشانی،
‫صدها میلیارد ستاره در مدار بودن...
‫...به آرومی به دور ‫مرکز جرم مشترکشون می چرخن...
‫...در داخل صفحه مارپیچ آشنا ‫تکامل پیدا می کنن...
‫...راه شیری با شکوه...
‫...با کمان ای* که در مرکزش قرار داره.
‫کمان ای* تبدیل به چیزی شده ‫که حالا ابر سیاه چاله می دونیمش،
‫خیلی از ده ها ‫یا حتی صدها هزاران برابر بزرگتر...
‫...نسبت به هر ستاره ای در گیتی هستن.
‫و کمان ای* منحصر به فرد نیست.
‫ما حالا عملا فکر می کنیم که ‫هر کهکشانی بزرگی
‫یه ابر سیاه چاله توی قلبش داره.
‫چاندرا به اون طرف راه شیری نگاهی انداخته
‫و ابر سیاه چاله های بی شماری رو دیده ‫که در قلب هزاران کهکشان...
‫...که کیهان رو پر می کنن ‫کمین کردن.
‫این هیولاها، ویژگی های مبهم طبیعت نیستن.
‫اونا ویژگی های بنیادی اون هستن.
‫و بازیکن های کم نقشی نیستن،
‫ما داریم متوجه میشیم که سیاه چاله ها
‫قدرت و دسترسی این رو دارن ‫تا کهکشان های اطرافشون رو حک کنن.
‫۸ میلیارد سال پیش
‫مرکز کهکشان جوون ما ‫غنی از گاز و غبار بود.
‫پیشکش های بیشتر برای ضیافت گرفتن.
‫این دوران پرخورها بود...
‫...که عصر جدیدی از ابر سیاه چاله ‫راه شیری رو رقم می زنه.
‫وقتی که هیولای نامرئی ‫تبدیل به پیکرتراش کهکشان شد.
‫خلقت و تخریب گاهی اوقات ‫دست در دست همدیگه توی گیتی هستن
‫و سیاه چاله ها هم ‫از این قاعده مستثنی نیستن.
‫کمان ای* مشخصا ‫نه تنها عامل تخریب چی هستش
‫به خاطر موادی که ‫به داخل سیاه چاله ریخته میشه
‫تمامش در سراسر افق رویداد ‫ناپدید نمیشه.
‫خیلی هاش وارد مداری ‫به دور سیاه چاله میشه.
‫و اون منطقه به شدت خشن هستش.
‫میدون های مغناطیسی ای وجود داره که می چرخن
‫و پیچ می خورن و کج میشن ‫و می تونن مواد رو به خارج پرتاب کنن
‫به سمت قطب های مغناطیسی سیاه چاله،
‫و فواره هایی رو درست کنن ‫که از کهکشان رد میشه و مسیرش رو باز می کنه.
‫تازه همین اواخر بود که ‫مقیاس واقعی فوران های کمان ای*...
‫...به دستمون اومد.
‫روشن شدن موتور.
‫یک، صفر!
‫پرتاب.
‫تلسکوپ فضایی فرمی ناسا ‫11 ژوئن 2008
‫موشک دلتا که حامل تلسکوپ اشعه گاما هست
‫به دنبال فیزیک های نادیده ‫در ستاره های کهکشان ها.
‫یه کم بیشتر از یه دهه قبل، ‫یه اکتشاف کاملا غیرمنتظره رخ داد،
‫شبیه پیدا کردن یه قاره جدید ‫روی زمین بود.
‫تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی ‫برای تشخیص اشعه های گاما ساخته شد،
‫پر انرژی ترین تابش در گیتی.
‫با چرخش فِرمی به دور زمین، ‫نقشه ای از آسمون رو تشکیل داد...
‫...و شاهد این بود که از صفحه راه شیری...
‫...دو حباب عظیم مواد بیرون اومدن،
‫هر کدوم 2500 سال نوری طول داشتن.
‫این حباب ها گاز فرادما دیده شده هستن.
‫اگر که چشم های ما به طول امواج نور حساس بود
‫امواجی که از اون حباب های ساطع میشه، ‫اونا نصف آسمون رو می گرفتن
‫از روی زمین اینطوری دیده می شد.
‫و بعدش به مرکز کهکشان ‫هدف گرفته میشدن.
‫انگار که منشاء اون ها کمان ای* هستش.
‫بهش فکر کنید.
‫کمان ای* بزرگه ‫ولی در مقیاس کهکشانی بزرگ نیست.
‫به راحتی داخل مدار عطارد ‫در منظومه شمسی ما جا میشه.
‫هر چند که سیاه چاله ما ‫از لحاظ اندازه...
‫...فقط بخشی از کهکشان اطرافش هست
‫...تبدیل به پیکرتراش راه شیری شده.
‫هر چند میلیون سال،
‫حلقه متراکم مواد ‫که به دور سیاه چاله ما می چرخه...
‫...با میدون های مغناطیسی چرخان ‫شتاب گرفت...
‫...و تبدیل به جت های آتشین ‫از موارد فرادما دیده شد.
‫جت هایی آنچنان قوی که ‫اونا اتمسفر رو...
‫...از هر سیاره ای که سر راهشون باشه ‫خالی کردن.
‫و تشعشع هر جهان زمین مانندی رو...
‫...که در شعاع هزار سال نوری باشه رو ‫غیر قابل سکونت کرد.
‫ولی این مقیاس انفجارهای کمان ای* بود
‫که خیلی خیلی دور دست توی کهکشان...
‫...تخریب...
‫...تبدیل به خلقت شد.
‫اگر که دنبال دلایلی باشید که چرا ‫حیات فقط اینجا روی زمین شروع نشد
‫بلکه تونست برای چهار میلیارد سال ‫شکوفا بشه
‫تا به دنیای پیچیده ای که امروز می بینیم ‫تکامل پیدا کنه،
‫اون موقع شاید یه ذره اغراق شده به نظر بیاد
‫تا به ابر سیاه چاله ای ‫در مرکز کهکشان مون اشاره کنیم
‫و اون یکی از دلایل چرایی اون هستش.
‫ولی حالا داریم شک می کنیم که ‫اون برون ریزی های بزرگ انرژی...
‫...از کمان ای* ‫نقش حیاتی ای رو...
‫...در ساخت این منطقه از کهکشان ایفا کرده ‫منطقه ای که حیات در اون می تونه رشد کنه...
‫...چون کمان ای* گاز داغ رو بیرون زد
‫اثر آرام بخشی روی کهکشان داشت.
‫حالا، شاید با خودتون بگید که گاز داغ ‫می تونه ستاره های بیشتری رو تولید کنه،
‫ولی، در واقع خلافش صحت داره،
‫چون داغ بودن به این معناست ‫که همه چیز خیلی سریع حرکت می کنه
‫و کار جاذبه رو سخت می کنه تا ‫کنترل همه چیز رو به دست بگیره
‫و اون رو فروبپاشه تا ستاره ها رو تشکیل بده.
‫پس کمان ای* تعداد ستاره هایی که...
‫...در این منطقه از کهکشان شکل گرفتن رو ‫ کاهش داد.
‫و این چیز خوبیه.
‫تصور کنید که یه ستاره غول آسا بود ‫که در نزدیکی...
‫...ستاره ای شکل گرفته بود ‫که در انفجار ابرنواختری منفجر شده بود.
‫اگر که یک جانور تک سلولی باشید ‫این اتفاق خوبی نیست
‫و طراحی های رو به تکاملی دارید ‫که یه روز به انیشتین می رسه.
‫پس، کمان ای* منطقه خشنی که ‫از کهکشان ما رو...
‫...به منطقه آرومی تبدیل کرد.
‫گازهای گرمی که از کمان ای* بیرون زده شدن
‫سرعت تشکیل ستاره رو کاهش دادن.
‫و، به دور یک ستاره کوچیک زرد رنگ ‫در منطقه آروم...
‫...در اون سر خارجی بازوی مارپیچی کهکشان ما ‫که شکیل نبود...
‫چهار میلیارد سال پیش
‫...چهار میلیارد سال پایداری...
‫...تمام تفاوت رو رقم زد.
‫خب البته که، چیزهای زیادی هست...
‫...که برای موجودیت حیات روی یه سیاره لازمه.
‫فهرستش به طرز غیرقابل تصوری وسیعه، ‫ولی به نظرم چیزی که جالبه
‫اینه که توی اون فهرست ‫این شیء عجیب حضور داره،
‫یک سیاه چاله، کمان ای*
‫ده ها هزار سال نوری دورتره.
‫مرکز کهکشان ماست.
‫با خالی کردن خیلی از گازها، غبار و ستاره ها
‫که زمانی در نزدیکی اون بودن...
‫...چیز کمی برای خوراک باقی موند.
‫سیاه چاله ما ساکت شد.
‫حباب های عظیمی که فرمی پیدا کرد...
‫...پژواک هایی از گذشته باشکوه دارن.
‫امروز، کمان ای* یه غول خفته هستش...
‫...یک هیولای روی تخم خوابیده...
‫...داره به آهستگی می جوشه.
‫سفر کمان ای* از یک نابودگر خشن
‫به پیکرتراش کهکشان و بعدش ‫به غول خفته ای که امروز می بینیم
‫که توسط داده های مشاهده ای ‫طی 20 سال گذشته...
‫...توسط تلسکوپ هایی مثل چاندرا و فرمی ‫ کنار هم گذاشته شده.
‫ولی قطعا تفاوت خیلی بزرگی...
‫...بین دونستن اینکه یک سیاه چاله چطور ‫با محیطش ارتباط برقرار می کنه،
‫چطور کهکشان رو می تراشه،
‫و اینکه در یک سطح عمیق ‫واقعا چه چیزی هستش وجود داره.
‫واقعا داخلش به چه شکلیه؟
‫سیاه چاله ها اساسی ترین قاعده درباره...
‫...قابل پیش بینی بودن گیتی...
‫...و قطعیت تاریخ رو به چالش می کشن.
‫هیچی نمی تونه از یک سیاه چاله خارج بشه،
‫یا اینطور فکر می شد.
‫چند میلیون سال در آینده
‫با نگاه به آینده هستش که ما...
‫...در اسرار عمیق سیاه چاله ها کاوش می کنیم.
‫ده ها ستاره به دور کمان ای* می چرخن.
‫بعضی هاشون به فاصله چند میلیارد کیلومتر ‫از رویداد افق رد میشن.
‫در مقیاس کهکشانی ‫به اندازه عرض یه تار مو هستش.
‫این رد شدن ها می تونه ‫عواقب مرگباری داشته باشه.
‫ستاره: اس۲ در فاصله ۱۷ میلیارد کیلومتری ‫از کمان ای*
‫بعضی از این ستاره ها ‫احتمالا سیاراتی توی مدار دارن.
‫سیاراتی که ممکنه ‫خیلی نزدیک به هیولا پرسه بزنن.
‫پروانه ای برای شعله آتش.
‫از ستاره والدینش دور شده ‫و به ورطه میره.
‫اگر که سیاره از سفر خودش ‫به داخل زنده بمونه...
‫...و بتونیم روی سطحش بایستیم
‫و به اون سمت گیتی نگاه کنیم
‫اون موقع فضا و زمان رو می بینیم که ‫در حال فزاینده ای بهم ریخته شدن.
‫ولی درنهایت، نیروهای گرانشی کشندی ‫بیش از حد قوی میشن.
‫بدون هیچ رحمی، غرابت در انتظارشونه.
‫آخر زمان،
‫جایی که تمامی مسیرها تموم میشه.
‫تریلیون ها سال در آینده
‫طی تریلیون ها سال، ‫تمام ستارگان اطراف کمان ای*
‫به تدریج محو میشن و می میرن.
‫روی دنیاهای بیگانه بیشتر و بیشتر، ‫طلوع از راه نمی رسه.
‫ولی هیولای عظیم الجثه ما ‫به راهش ادامه میده،
‫اسرارش در داخلش مهر و موم شده.
‫به نظر میاد که برای همیشه اینطوریه.
‫ما پیش بینی می کنیم که یه روز ‫سیاه چاله ها تنها چیزی هستن که...
‫...توی گیتی باقی می مونن. عصر تاریکی نهایی.
‫اگر که هیچی نتونه از سیاه چاله ها فرار کنه، ‫اگر که کمان ای*...
‫...واقعا یه زندان ابدی هستش، ‫پس این آخر...
‫...داستان گیتی هستش.
‫تاریکی پر شده با سوراخ هایی در فضا زمان.
‫ولی ما فکر نمی کنیم که این آخر داستان باشه.
‫ما حالا معتقدیم که با اینکه ‫سیاه چاله ها از بین میرن.
‫و مرگ اون ها در دستان چیزی هستش که...
‫...ممکنه جزئیات بی ارتباطی باشه که ‫تقریبا پنج دهه پیش کشف شد.
‫در سال 1975، استیون هاوکینگ ‫مقاله قابل توجهی رو چاپ کرد
‫که در اون نشون می داد که سیاه چاله ها ‫به طور کامل سیاه نیستن.
‫اونا با نور کمی می درخشن. ‫اونا دمایی دارن.
‫و اینم معادله زیبای هاوکینگ ‫برای دمای یک سیاه چاله هستش.
‫و می تونید ببینید که ‫اتفاق عمیقی در جریانه
‫چون این معادله تمام فیزیک رو در خودش داره. ‫این که اینجا باشه،
‫اچ بار، عدد ثابت پلنک هستش ‫و به مکانیک کوانتوم ربط داره،
‫a دنیای ریز اتمی هستش. ‫C سرعت نور هستش.
‫G قدرت گرانش هست.
‫این kB که اینجاست ‫عدد ثابت بولتسمان هستش،
‫اون به دما و ترمودینامیک ربط داره.
‫و این M که اینجاست جرم سیاه چاله هستش.
‫حتی دایره هایی هم داره ‫چون داخلش عدد Pi هستش.
‫ثابت شده نتیجه ای که هاوکینگ گرفته ‫غیر قابل تکذیب هستش.
‫و اشاراتی که شده خیلی بزرگ هستش.
‫اگر چیزی دمایی داشته باشه، ‫اون موقع ساطعش می کنه.
‫برای همینه که اگر دستتون رو ‫در نزدیکی چیزی که داغه بگیرید،
‫می تونید حسش کنید. ‫و اینجوریه که در مقیاس زمانی ای که...
‫میلیاردها میلیاردها میلیاردها میلیاردها بار ‫طولانی تر از...
‫...عصر فعلی گیتی هستن،
‫کمان ای* در نهایت تبخیر میشه.
‫خیلی به تدریج، ‫تشعشع هاوکینگ
‫کمان ای* رو فرسوده می کنه.
‫کوچیک و کوچیکترش می کنه.
‫تا وقتی که ‫تریلیون ها تریلیون سال در آینده...
‫...در آخرین انفجار نور...
‫سیاه چاله ما می میره.
‫و بعدش تاریکی میاد.
‫برای تمام ابدیت.
‫شاید با خودتون بگید، ‫کاملا هم حق دارید،
‫«خب، چرا باید برامون مهم باشه؟
‫«چرا باید اهمیت داشته باشه ‫که سیاه چاله ها تبخیر بشن
‫اونم توی یه موقع خیلی خیلی دور ‫در آینده گیتی؟»
‫«اون وقع کسی نیستش که اون رو ببینه»
‫ولی این اکتشاف که سیاه چاله ها تبخیر میشن ‫این سوال رو پیش میاره که فکر می کنم
‫عمیق ترین سوال در تاریخ فیزیک هستش،
‫قطعا طی صد سال اخیر هستش، ‫و اینو اغراق نمی کنم.
‫ببینید، اگر این تیکه کاغذ رو آتیش بزنم ‫چه اتفاقی میفته؟
‫با معادله استیون هاوکینگ ‫که روش نوشته شده،
‫باعث شدم تا تبخیر بشه. ‫همه چی رو نابود کردم؟
‫آیا هر ذره اطلاعات رو حذف کردم،
‫وقتی که می سوزه ‫معادله گیتی رو هم تبخیر کردم؟
‫خب، جواب نه هستش.
‫اگر که می تونستم هر ذره خاکستر، ‫هر مولکول گازی که توی جو می سوزه رو جمع کنم
‫بعدش روی کاغذ بخوایم بگیم، ‫می تونم...
‫...تیکه کاغذ و تمم چیزایی که داره رو ‫بازسازی کنم.
‫هر تیکه اطلاعاتی که روی این تیکه کاغذ هستش،
‫من جمله معادله استیون هاوکینگ.
‫ولی آیا این می تونه ‫برای سیاه چاله ها صادق باشه؟
‫زندان های گرانشی نهایی؟ ‫این اشیای توی آسمون
‫که حتی خود نور هم ‫نمی تونه از دستشون فرار کنه؟
‫وقتی که اونا تبخیر بشن ‫آیا اطلاعاتی رو که...
‫...درباره تموم چیزایی که ‫تا حالا به گیتی ریخته شده رو برمی گردونه؟
‫استیون هاوکینگ: سیاه چاله ها اونقدر که ‫سیاه کشیده میشن، سیاه نیستن.
‫اونا زندان های ابدی ای که ‫زمانی تصور میشدن نیستن.
‫اشیا می تونن از یه سیاه چاله خارج بشن،
‫هم به بیرون و احتمالا به گیتی ای دیگه.
‫پس، اگر حس می کنید داخل یه سیاه چاله هستید، ‫تسلیم نشید.
‫یه راه خروج هست.
‫اگر که اطلاعات به طریقی ‫از کمان ای* فرار کنه
‫در حالی که داره تبخیر میشه،
‫اشاراتش عمیقه.
‫سیاه چاله ها مقبره نیستن.
‫اونا مدخل هستن.
‫حالا باور داریم که هر چیزی که ‫به داخل کمان ای* بیفته...
‫...به حیاتش ادامه میده.
‫نه به شکل یه شیء فیزیکی،
‫بلکه به صورت اطلاعات.
‫گریز از قلب تاریکی.
‫در آینده دور، در تشعشعات هاوکینگ ‫کدگذاری شده.
‫خاطره تمام اون دنیاهایی که ‫طی تمام تاریخ کهکشان راه شیری...
‫...به طریقی به داخل کمان ای* افتادن...
‫...در خاکستر گیتی ‫در آینده دور نوشته شده.
‫ولی گنجینه واقعی در این توضیح قرار داره
‫که اطلاعات چطور از اون زندان های ابدی ‫به بیرون میاد.
‫حالا، چیزی که قراره بهتون بگم ‫کاملا عجیب و غریبه.
‫قراره مثل داستان علمی تخیلی باشه، ‫ولی میگم.
‫وقتی که سیاه چاله تبخیر شده، ‫و نصفش از بین میره،
‫داخلش به طریقی همون جایی میشه
‫که تشعشع دوردست هاوکینگ ‫در اعصار گذشته فرستاده شده بود
‫که در کرانه های دور دست گیتی قرار داره.
‫به نظر میاد که کرم چاله های فضا زمان ‫فضایی رو در بین داخل سیاه چاله...
‫...و اون نقاط دوردست گیتی باز می کنه،
‫و اینه که این امکان رو به ما میده ‫تا اطلاعات داخلش رو بخونیم.
‫می دونم که عجیب به نظر میاد، ‫و باید بگم که هیچکس...
‫...واقعا درباره تصویر فیزیکیِ ‫اتفاقی که میفته موافق نیست.
‫ولی چیزی که همه درباره اش موافقن ‫اینه که سیاه چاله ها...
‫...دارن بهمون میگن که ‫تصویر شهودی ما از واقعیتِ...
‫...فضا و زمان اشتباهه.
‫این ایده که اینجا نزدیک به اینجاست
‫و اون زمان باهاش همراهه اشتباهه.
‫تصویر عمیق تری از واقعیت هست
‫که در اون فضا و زمان وجود نداره.
‫تلاش ما برای جواب دادن ‫به سوالی که ساده به نظر میاد
‫درباره سرنوشت اشیایی که ‫به داخل سیاه چاله ها میفتن...
‫...ما رو به نتیجه عمیق ‫و کاملا نگران کننده ای کشونده.
‫فضا و زمان، مفاهیمی اونقدر بنیادی ‫که ما چطور دنیا رو تجربه می کنیم،
‫خصوصیات بنیادی طبیعت نیستن.
‫اونا از واقعیت عمیق تری میان
‫که در اون هیچکدومش وجود نداره.
‫مسئله سیاه چاله ها اینه که...
‫...هیچکس واقعا اونا رو درک نمی کنه.
‫پس اگه متوجه حرفایی که می زنم نمی شید ‫نگران نشید
‫چون خودم متوجه نیستم که دارم چی میگم،
‫و هیچکس دیگه هم متوجه نمیشه.
‫ما هنوز راه درازی ‫تا درک کامل اسرار سیاه چاله ها داریم.
‫ولی تازه داریم پرده رو کنار می زنیم.
‫خیلی دورتر از یه انحراف کیهانی هستش،
‫کمان ای* بخشی از تاریخچه ‫و آینده ماست.
‫سیاه چاله ما نه تنها از ما آدمی رو ساخته ‫که امروز هستیم،
‫بلکه معلم ماست،
‫به آرومی عمیق ترین اسرار گیتی رو ‫فاش می کنه.
‫اسراری که خیلی وقته سر به مهر گذاشتن
‫داخل جایی که فراتر از همیشه هست.
‫نکته اخلاقی داستان اینه.
‫درک کتاب طبیعت کار سختیه،
‫پس هر چی بیشتر از طبیعت رو می بینیم، ‫شانس بیشتری داریم...
‫...تا کتاب رو تموم کنیم.
‫حالا، با اختلاف زیاد عجیب ترین اشیا ‫در طبیعت سیاه چاله ها هستن،
‫برای همین حدسم بر اینه جای تعجب نداره ‫که با نگاه کردن به افق
‫و با نگاه کردن به تاریکی، ‫چشممون به چیزی افتاده
‫که عمیقا مخفی شده، ‫ساختار زیربنایی خود واقعیت.
‫پس اگر که بخوایم مفهوم تمامش رو متوجه بشیم،
‫نمی تونیم خودمون رو به محدوده های امن فکری ‫از سیاره خودمون محدود کنیم.
‫باید اونجا رو بگردیم ‫که اون طرف گیتی هستش.
‫«کاوش در گیتی»
‫پس از باغ وحش بی پایان از ‫اشیای توی گیتی ما،
‫از ابرهای گازی تا سیاره ها، تا ستاره ها، ‫کهکشان ها، چیزی که دارید،
‫سیاه چاله ها احتمالا یکی از ‫اساسی ترین...
‫...دسته استثنایی ای از اشیا ‫که می تونیم روی اونا تحقیق کنیم.
‫جای که قوانین فیزیک رسما شکسته میشن،
‫و ما تئوری هایی داریم، ‫ولی واقعا نمی تونیم بدونیم که چه خبره.
‫پس سیاه چاله ها این دعوتنامه چشمگیر رو...
‫...برای فیزیکدان ها، ریاضی دان ها، ‫اخترشناس ها دارن.
‫یکی از بهترین ابزارهایی که برای بررسی ‫این پدیده های خارجی داریم
‫تلسکوپ چاندرا هستش.
‫چاندرا یه جورایی مثل شکارچی سیاه چاله هستش، ‫اونا رو پیدا می کنه...
‫...چه در نزدیک و چه دور ‫در تمام گیتی می گرده.
‫چند دقیقه تا 26ـمین پرواز شاتل کلمبیا ‫باقی مونده
‫که تیمی پنج نفره داره.
‫به نظرم پرتاب شبانه ‫به طرز بخصوصی هیجان انگیز هستش.
‫اجازه حرکت دارید.
‫احتراق بوستر و بلند شدن کلمبیا رو داریم.
‫فقط آتش رو می بینید.
‫به قشنگ ترین شکل ممکن ‫آسمون شب رو روشن می کنه.
‫تا اینجای کار کلمبیا بیشتر از ‫907 تُن سوخت رو سوزونده
‫و نصف وزن موقع پرتابش رو داره.
‫عظیمه. چاندرا تقریبا اندازه ‫یه اتوبوس مدرسه هستش.
‫بزرگترین تلسکوپی هستش که ‫تا حالا توسط شاتل فضایی پرتاب شده.
‫جداسازی اِس آر وی تایید میشه.
‫نگران فضانوردهای داخلش هستید ‫که واقعا دارن جونشون رو به خطر میندازن...
‫...تا به ما کمک کنن که ‫نمای بهتری از گیتی داشته باشیم.
‫وقتی که موتورهای اصلی قطع بشن، ‫ما توی حالت بی وزنی هستیم.
‫ما مخزن رو جدا می کنیم ‫و بر مدار زمین می چرخیم.
‫و وقتی مطمئن میشیم که همه ‫آمادگی ماموریت رو دارن
‫من دست به کار میشم و کلیدی که نوشته ‫اعزام رو می زنم،
‫دارین به اعزام تلسکوپ پرتو ایکس چاندرا ‫نگاه می کنید.
‫چاندرا یه تلسکوپ پرتو ایکس هستش،
‫که یعنی می تونه با انرژی ترین نوری...
‫...که از گیتی به سمت ما میاد رو ببینه.
‫تلسکوپ باید خارج از جو زمین باشه
‫چون جو زمین،
‫از شانس خوب ما، ‫مانع پرتوهای ایکس میشه.
‫در غیر این صورت، اگر... ‫ما سرخ می شدیم.
‫ماهواره چاندرا، با بالا رفتن توی جو،
‫نمای خیلی واضح تری داره.
‫چرا تحقیق روی چیزهایی مثل سیاه چاله ‫انقدر جالبه؟
‫سیاه چاله ها می تونن مواد در نزدیکی خودشونو ‫تحریک کنن
‫تا به انرژی های خیلی بالاتری برسن.
‫اونا می تونن اتم ها و اجزای اتم ها ‫رو هم بزنن
‫و با چرخش اون ذرات ‫به انرژی های خیلی خیلی بالا،
‫اونا متشعشع میشن
‫در نتیجه می تونیم ‫مقادیر خیلی زیادی از اطلاعات رو...
‫...درباره مجاورت فوری ‫یه سیاه چاله داشته باشیم.
‫وقتی که امروز به کمان ای* نگاه می کنیم،
‫آرومه و فعالیت خیلی زیادی نداره.
‫ولی وقتی که به بقیه ابر سیاه چاله های ‫توی گیتی نگاه می کنیم
‫اونا فعالیت دارن.
‫پس می تونید از چاندرا استفاده کنید ‫و خوراکی خوردن یه سیاه چاله رو تماشا کنید،
‫شاید مثل یه آدمیزاد که توی عصر ‫یه بیسکوئیت می خوره،
‫و اون خوراکی مثل یه سیارک هستش
‫و از اتفاقی که میفته یه جور ‫اثر پرتو ایکس کوچیک پیش میاد.
‫ولی می تونید یه سیاه چاله رو هم ببینید ‫که داره یه خوراکی خیلی خیلی بزرگ می خوره،
‫و چاندرا شاید بتونه شاهد اون هم باشه.
‫چاندرا نابودی یک ستاره رو دیده
‫که به دست خود سیاه چاله انجام شده، خب؟
‫این ستاره بیچاره ‫به داخل سیاه چاله پرسه می زنه
‫ستاره رو تیکه تیکه می کنه، ‫قیچیش می کنه، خب؟
‫و بعدش جنازه اون ستاره،
‫این ماده اسپاگتی شده ‫که به دور رویداد افق شروع به چرخش می کنه
‫به شکل پرتوهای ایکس نور میده.
‫پس اینکه شاهدش باشید، اینکه ‫نابودی یک ستاره رو ببینید،
‫می دونید، به مرور زمان، ‫خارق العاده بود.
‫باورنکردنیه.
‫یه تصویر تقریبا معروف هستش که ‫چاندرا گرفته، اسمش...
‫...میدان عمیق جنوبی چاندرا،
‫و این تصویر، عمیق ترین تصویر پرتو ایکس هستش ‫که تا حالا گرفته شده.
‫در اون تک مجموعه داده، ‫هزاران سیاه چاله هستش،
‫شاید 5000تا از اونا ‫اگر که بیشتر نباشه کمتر نیست.
‫و یه جورایی بهتون کمک می کنه ‫تا نشون بده که همه جا هستن
‫و کلی چیز دیگه برای کشف کردن مونده.
‫در قسمت بعدی...
‫...ما به عصر تاریکی کیهانی برمی گردیم،
‫زمانی قبل از بیگ بنگ رو کاوش می کنیم...
‫...تا به سوال نهایی جواب بدیم.
‫گیتی چطور شکل گرفت؟
‫با دانشگاه اوپن یونیورسیتی ‫به داخل گیتی سفر کنید
‫و اطلاعات بیشتری درباره ستاره ها، سیارات ‫و کهکشان رو با این پوستر رایگان یاد بگیرید
‫پوستر خودتون رو با گرفتن شماره ‫03003035746 سفارش بدید.
‫یا به وبسایت bbc.co.uk/theuniverse برید
‫و لینک ها رو دنبال کنید ‫تا به دانشگاه اوپن یونیورسیتی برسید.