‫ماک ۱. وسیله با سرعت مافوق صوت داره میره.
‫کیهان تمام چیزیه که هست، بوده، ‫و یا خواهد بود.
‫می دونیم که داریم به بزرگترین اسرار ‫نزدیک می شیم. - کارل سیگن
‫گیتی ما یه معماست.
‫یک پارادوکس بی پایان، تموم نشدنی...
‫تا حد زیادی...
‫...یک اقیانوس تاریک، سرد و عاری از حیاته.
‫ولی توی این اقیانوس...
‫...جزایری هستن که با نور مشتعلن.
‫کهکشان ها.
‫تریلیون ها کهکشان هست.
‫هر کدوم خونۀ صدها میلیارد ستاره هستن.
‫و حول خیلی از این ستاره ها ‫سیاره هایی هستن.
‫دنیاهای بیگانه.
‫هر کدوم یه طرز غیر قابل درکی عجیب هستن.
‫تریلیون ها سیاره توی گیتی ما هستش.
‫و یکی از اونا...
‫...موجوداتی رو پرورش داد ‫که می تونستن به این نمایش کیهانی تامل کنن.
‫به طرز معجزه آسایی غیر محتمل.
‫شمع های کوتاه در مقابل شب ابدی ‫سوسو می زنن.
‫با از راه رسیدن تاریکی، ‫اگر که بدونید تموم اون نقاط نوری...
‫...که یکی یکی در آسمون تیره روشن میشن...
‫...خورشید های دوردست هستن،
‫اون وقت غیرممکنه که ‫از وسعت محض و شکوه تمامش...
‫...تحت تاثیر قرار نگیرید.
‫گیتی در تمامی جهات نامتناهی هستش...
‫...و در تمامی جهات هولناکه.
‫ولی اگر بتونید به ترستون غلبه کنید، ‫اونوقت سوالاتی مطرح میشه.
‫و قطعا عمیق ترین سوال از بین همه سوالات ‫اینه که،
‫چطور تموم این چیزها به اینجا اومدن؟
‫این سوالی هستش که ‫بیشتر تاریخ بشر رو تشکیل داده،
‫ولی فقط تا حوالی همین قرن اخیر هستش ‫که ما خردمندیش...
‫...و ابزارهای فنی رو داشتیم ‫تا مستقیما طبیعت رو بازجویی کنیم،
‫و به دنبال جوابی باشیم.
‫و متوجه شدیم که انگار برای تمام دنیا ‫یه لحظه اولی توی زمان بوده،
‫شروعی برای گیتی،
‫۱۳.۸ میلیارد سال پیش، ‫بیگ بنگ رخ داده.
‫برای تمام دنیا، ولی نه برای کلش.
‫چون مشکوک شدیم که ‫داستان بیشتر از این حرفاس.
‫و ماموریتی قهرمانانه رو شروع کردیم ‫تا به دنبال و در کاوش...
‫...زمان قبل از سرآغاز باشیم.
‫«قبل از سرآغاز» ‫«بیگ بنگ»
‫می تونم همه چیز رو کاملا واضح ببینم. ‫نور...
‫زیبایی شدید منحصر به فردی داره.
‫زیباست، زیباست...
‫«گیتی»
‫برای تموم مردم روی زمین، ‫خدمه آپولو ۸ پیغامی داره...
‫...که می خوایم برای شما بفرستیم.
‫شب کریسمس ‫سال ۱۹۶۸
‫در ابتدا، خدا آسمان ها و زمین را آفرید. ‫(بخشی از کتاب مقدس «سِفر پیدایش»)
‫و زمین خالی و بدون شكل بود.
‫و تاریكی آن را پوشانده بود.
‫و خداوند گفت: «روشنایی بشود.»
‫و روشنایی شد.
‫و خداوند نور را دید،
‫و از دیدنش خشنود شد.
‫از وقتی که به خودمون آگاه شدیم...
‫...ما به آسمون ها نگاه کردیم، ‫به اون نورهای اسرارآمیز.
‫به دنبال جواب هایی هستیم.
‫گیتی چیه؟
‫چطور بوجود اومده؟
‫و جایگاه ما در کیهان کجاست؟
‫گاهی وقتا به داستان های خلقتی که ‫اجدادمون تعریف می کنن شک می کنیم.
‫ولی اون افسانه های باستانی ‫حقیقت عمیقی رو پنهان کردن.
‫سرنخ هایی به منشاء همه چیز
‫می تونه اونجا پیدا بشه.
‫در نور...
‫...که از اون طرف ستاره ها...
‫...به سمت ما موج می زنه.
‫اگر که جرأت این رو داشته باشیم ‫که منشاء گیتی رو بدونیم چیه،
‫اونوقت باید شواهدی داشته باشیم، ‫همینطور ارتباطی که...
‫...با گذشته عمیق داریم ‫نور هستش.
‫می دونید، نور در مقیاس جهانی خیلی آروم میره
‫فقط 300 هزار کیلومتر در هر ثانیه.
‫برای نور هشت دقیقه طول می کشه...
‫...تا از خورشید به زمین سفر کنه.
‫چهار سال براش طول می کشه ‫تا از نزدیکترین ستاره بعدی بیاد.
‫این یعنی ما اون ستاره رو در حالتی می بینیم ‫که چهار سال پیش در گذشته بوده.
‫پس هر چی دورتر به گیتی نگاه کنیم،
‫بیشتر داریم به گذشته نگاه می کنیم.
‫و چون می تونیم خیلی به عقب تر ‫در گیتی دور نگاه کنیم،
‫می تونیم به سرآغاز زمان نگاه کنیم.
‫برو چارلی.
‫خب، ما اجازه جداسازی رو داریم، ‫و یه دقیقه تاخیر داریم.
‫باشه، چارلی.
‫در جستجوی پیدا کردن منشاء گیتی...
‫...ما به یک دستگاه زمان نیاز داریم.
‫...به نظر خوب میاد، ‫و ما آماده ایم تا...
‫...به مرحله بعدی بریم. ‫(24 آوریل 1990)
‫ما موافقیم، چارلی.
‫تلسکوپی چنان قدرتمند، ‫که می تونه به گیتی نگاه کنه
‫که می تونه باستانی ترین نور رو ثبت کنه.
‫تلسکوپ فضایی هابل
‫تلسکوپ رها شد.
‫و ما رو به عقب برگردونه...
‫...به سمت سرآغاز زمان.
‫خیلی خب، چارلی.
‫تلسکوپ فضایی هابل ‫ما رو به ادیسه ای...
‫...در گیتی برده.
‫خدایان و هیولاهاش رو...
‫...به ما نشون داده.
‫گیتی ما مکانی زیبا...
‫سحابی فرشته برفی
‫...و ترسناک هست.
‫هابل به نماهایی از خلقت متعالی...
‫سحابی سر اسب
‫...و تصاویری از نابودی فوق العاده رو ‫به ما نشون داده.
‫سحابی چشم گربه
‫مسیر سفر ما در گذشتۀ زمان رو ‫روشن می کنه...
‫...تا وقتی به سرآغاز برسیم.
‫سحابی شکارچی، پرورشگاه ستاره ای.
‫ابرهایی از گاز، ستاره های تازه متولد شده ‫راه شیری رو بزرگ می کنن.
‫تصویری که به واسطه نور به ما رسید ‫1300 سال نوری پیش...
‫...سحابی رو ترک کرده.
‫ستون های آفرینش.
‫برافراشته، سازه های حساسی که ‫چندین سال نوری ارتفاع دارن.
‫هفت هزار سال نوری پیش.
‫کهکشان آندرومدا.
‫جزیره ای درخشان از تریلیون ها خورشید...
‫...دو و نیم میلیون سال نوری قبل.
‫یک گل رُز کیهانی.
‫کهکشان هایی که توی رقص فلکی ‫به همدیگه برخورد می کنن.
‫300 میلیون سال نوری قبل.
‫ولی سفر هابل ما رو به جاهای دورتر ‫و به سمت اقیانوسی ناشناخته از فضا برده.
‫و ما در تاریکی عمیق تر هم شدیم.
‫و نیم نگاهی به بی شمار کهکشان باستانی ‫و دوردست داریم.
‫۳.۴ میلیون سال نوری قبل
‫دسته های وحشی و بدوی از ستارگان.
‫مسیر گذشته نخستین رو روشن می کنن.
‫۶.۳ میلیارد سال نوری قبل
‫تا اینکه بالاخره،
‫هابل به دورترین ساحل نزدیک شد.
‫کهکشانی در نزدیکی سرآغاز زمان.
‫
‫این کهکشانی به نام جی ان-زد۱۱ هست، ‫و این یکی از دور افتاده ترین...
‫...کهکشان هایی هست که تا به حال دیدیم.
‫این نوری هستش که از ‫یکی از اولین ستاره های گیتی میاد.
‫سفرش رو از همین...
‫...400 میلیون سال بعد از بیگ بنگ شروع کرد.
‫و 13.4 میلیارد سال طول کشیده ‫تا نورش به ما برسه.
‫وقتی که بهش فکر می کنید.
‫این نور توی گیتی سفر کرده،
‫و بعد از نُه میلیارد سال از سفرش، ‫زمین شکل گرفته.
‫و بعدش، در طول تمام تاریخ سیاره ما،
‫اون یک سوم آخر سفرش رو تموم کرده، ‫و وارد دید تلسکوپ های ما شده.
‫پس این تصویری از لبه زمان هست.
‫جی ان - زد۱۱ یکی از اولین کهکشان ها بود،
‫در زمانی شکل گرفت که ‫خود گیتی هم در حال شکل گرفتن بود.
‫کمی بعد از بیگ بنگ.
‫جی ان - ز۱۱ با توجه به معیارهای امروزی ‫کهکشان عجیبی بود.
‫۲۵ برابر کوچیکتر از راه شیری.
‫ولی با ستاره های عظیم الجثه ‫و خشن پر شده.
‫کمین کرده در کنار این غول های فرار...
‫...چیزهای دیگه ای بودن.
‫اشیای ظریفی که در گرداب تقلا می کنن.
‫برخی از اولین سیارات در گیتی.
‫این دنیاهای عجیب و نخستین بودن.
‫و در افق یکی از اون ها،
‫خورشیدی به پا خاست.
‫و فصل جدیدی در تاریخ گیتی رو رقم زد.
‫سرآغاز رابطه ای بین ستاره ها و سیارات...
‫...که میشد،
‫میلیاردها سال بعد، ‫روی دنیایی دور افتاده...
‫...به منشاء حیات ختم بشه.
‫اینو نمی دونیم که کِی یا کجا...
‫...اولین طلوع در گیتی رخ داده.
‫ولی چیزی که می دونیم اینه که...
‫...اولین طلوع، اولین لحظه نبوده.
‫ستاره ها و سیارات ‫باید از جایی میومدن.
‫پس یک شب طولانی و تاریک ‫به اولین طلوع مقدم بوده.
‫اخترشناس ها این عصر رو ‫عصر تاریکی کیهانی می نامن.
‫اگر که به سفر در گذشته زمان ادامه بدیم،
‫سایه هایی رو می بینیم ‫که در سراسر گیتی افتاده.
‫کهکشان ها ناپدید میشن.
‫ستاره های نخستین ‫یکی یکی از خاموش میشن.
‫و تاریکی به معنای واقعی...
‫...آن را پوشانده بود.
‫اینجا،
‫در تاریکی پوشیده از عصر تاریک کیهانی...
‫...ماموریت ما برای درک ‫منشاء گیتی...
‫...انگار به آخر می رسه.
‫پس چطور می تونیم به عصر تاریکی کیهانی ‫نگاهی کنیم تا منشاء گیتی رو کشف کنیم؟
‫خب، شاید به شکل دور از عقلی، ‫نوری که از ستاره ها میاد
‫هنوزم می تونه راهنماییمون کنه، ‫چون اون اخترتاب...
‫...برای میلیون ها یا حتی میلیاردها سال ‫در گیتی سفر کرده تا به ما برسه،
‫و اطلاعاتی درباره اینکه گیتی چطور ‫تغییر و تکامل پیدا کرده
‫در اون اخترتاب نقش می بنده.
‫ستاره ها مسیر سفر ما در طول زمان رو ‫روشن کردن.
‫ولی اون نورها نمی تونن به طور مستقیم ‫ما رو در عصر تاریکی راهنمایی کنن.
‫در عوض، نور اون ها می تونه برای ‫ساخت نقشه هایی از گیتی...
‫...در فضا و زمان استفاده بشه.
‫بهمون این امکان رو میده تا...
‫...به سمت لحظه آفرینش بریم.
‫و با ارزش ترین چیز...
‫...از ستاره های به خصوصی ‫در آخرین نمایش تماشایی حیاتشون میاد
‫ستاره ها در وضعیت دائمی درگیری وجود دارن
‫چون نیروی گرانش بی رحمه. ‫اگر که به حال خودش رها بشه...
‫...می تونه بدون هیچ حد و مرزی ‫هر چیز و همه چیز رو خرد کنه.
‫ولی خوشبختانه، بقیه نیروها ‫وارد عمل میشن.
‫با فروپاشی ستاره ها، ‫هسته هاشون داغ میشه و تبدیل به...
‫...راکتور همجوشی هسته ای غولی میشن.
‫هیدروژن به هلیوم تبدیل میشه. ‫که انرژی آزاد می کنه،
‫که فشاری رو می سازه، ‫که ستاره رو بالا نگه می داره.
‫ستاره هایی مثل خورشید ما ‫صدها میلیون تن هیدروژن رو...
‫...در هر ثانیه به هلیوم تبدیل می کنن.
‫و هر چند که اونا بزرگ هستن، ‫از لحاظ اندازه بی کران نیستن.
‫ستاره ها، درست مثل آدمیزادها، ‫طول عمری دارن
‫اونا در معرض رژه بی امان زمان هستن.
‫حالا، ستاره هایی مثل خورشید ما،
‫فروپاشی تا جایی ادامه پیدا می کنه ‫که یک نوع جدید و عجیب...
‫...از ستاره رو می سازه که ‫به کوتوله سفید معروف هست.
‫کوتوله های سفید هیولاهای عجیبی هستن.
‫بقایای در حال محو شدن ستاره ها.
‫هسته های فوق متراکم و در حد سیاره ‫معمولا به طور کامل از...
‫...کربن و اکسیژن تولید شدن.
‫ستاره هایی که یه موقعی ‫یک میلیون برابر اندازه سیاره ما بودن،
‫تا اندازه سیاره زمین خرد شدن.
‫و کربن رو تحت فشارهای شدید قرار دادن.
‫و در نتیجه کوتوله های سفید رو...
‫...الماس های ستاره ای ساختن.
‫این ستاره های الماسی به شدت متعادل هستن ‫و توانایی مقاومت...
‫...کشش گرانش به سمت داخل بی رحم رو دارن.
‫ولی فقط فعلا.
‫و این باعث میشه که اونا ‫بمب ساعتی در حال شمارش معکوس بشن.
‫در سال 2018، تلسکوپ هابل در مدار بود.
‫تلسکوپ روی کهکشانی خیلی خیلی دور ‫تمرکز کرده بود.
‫70 میلیون سال نوری دورتر ‫ان جی سی 2525
‫در جستجوی کوتوله سفید دور دستی ‫که می دونستیم به آخر کارش...
‫...از یک زندگی خارق العاده رسیده.
‫چند میلیون سال پیش
‫برای میلیون ها سال، ‫کوتوله سفید مخفی مونده بود.
‫به دور ستاره خیلی بزرگتری ‫در مدار ثابت شده بود.
‫یک غول سرخ.
‫وقتی که دور همدیگه می چرخیدن،
‫جاذبه کوتوله سفید ‫گاز و پلاسمای غول سرخ رو به خودش گرفت.
‫جرم کوتوله سفید افزایش پیدا کرد...
‫...تا وقتی که به حد خطرناکی رسید.
‫که به جرم چاندراسخار معروفه.
‫و اون رو رد کرد.
‫و جرقه واکنش گرما هسته ای ‫در مقیاس بزرگ رو زد.
‫کوتوله سفید ترکید...
‫...توی انفجاری غول آسا...
‫...که به ابرنواختر معروف بود.
‫که میلیون ها سال نوری دورتر...
‫...توسط هابل شناسایی شد.
‫اون ستاره کوتوله سفید، یا دقیق تر بگیم ‫ابرنواختری که شد
‫یه اسمی داره
‫بهش اس ان 2018 جی وی گفته میشه،
‫و هر چند که 70 میلیون سال نوری فاصله داره..
‫...اونقدر درخشانه که ‫می تونیم روش یه فیلم بسازیم.
‫یعنی تصورش رو بکنید، ‫این اندازه یه سیاره هستش
‫که حیاتش با یه درخشش تموم میشه،
‫به اندازه پنج میلیارد خورشید درخشانه.
‫هر چند که ابرنواخترهایی مثل این...
‫...فقط برای چند روزی انقدر می درخشن
‫اونا نور عمیقی رو ‫به سراسر گیتی می تابونن.
‫ما روی این نوع ابرنواختری که هابل دید ‫یه اسم گذاشتیم.
‫اسمشون ابرنواختر نوع یکم ای هستش.
‫و به اندازه کافی رایج هستن تا بذارن ‫نقشه تکامل گیتی رو بکشیم.
‫ابرنواختر نوع یکم ای واقعا هدیه طبیعت ‫به ما هستش.
‫چون همشون به یک شکل منفجر میشن،
‫این یعنی به یه اندازه می درخشن.
‫این یعنی اگر یکیشون رو ببینیم ‫که کم نورتر هستش،
‫باید دورتر باشه.
‫و این امکان رو به ما میده تا ‫فاصله کهکشانی رو اندازه بگیریم
‫که ابرنواختر داره.
‫و برای اینکه خیلی پرنور می درخشن، ‫می تونیم در فاصله ده ها میلیون سال نوری...
‫...اون ها رو ببینیم.
‫این یعنی می تونیم کهکشان های دوردست رو...
‫..تا لبه گیتی قابل مشاهده رو اندازه بگیریم.
‫ولی اطلاعات دیگه ای توی نور جای گرفته.
‫وقتی که به نور انفجارهای ابرنواختری دور ‫نگاه می کنیم،
‫یه چیز خیلی جالب و تعجب آور رو می بینیم،
‫چون نور هر ابرنواختری که ‫توی مجاورت ما نیست...
‫...سرخ تر از اونی هست که باید باشه.
‫و هر چقدر که ابرنواختر دورتر باشه ‫نورش سرخ تره.
‫بهش «انتقال به سرخ» میگن.
‫خب، نور طول موج داره.
‫و هر چقدر که طول موج بیشتر باشه ‫نورش قرمزتره.
‫پس توضیحش اینه که موقعی که ‫نور از ابرنواختر...
‫...به سمت ما سفر می کنه،
‫خود فضا کش میاد، ‫و اون نور رو کش میاره.
‫و این یعنی که گیتی
‫داره گسترده میشه.
‫در ماموریت ما برای پیدا کردن منشاء گیتی،
‫این سر نخ مهمی هستش.
‫چون اگر که گیتی امروز در حال گسترشه،
‫اونوقت فردا، ‫همه چی از هم دور میشه.
‫و این رویه رو دنبال می کنه، دیروز...
‫...همه چیز نزدیک تر بوده.
‫پس برای اینکه بفهمیم ‫چطور همه چیز شروع شده...
‫...باید در گذشته به عقب بریم...
‫...از میلیاردها دیروز بگذریم.
‫باید به زمانی قبل از زمین و خورشید بریم...
‫..به زمانی قبل از کهکشان ها.
‫و در تمام مدت، ‫گیتی داره
‫داره از همیشه کوچیکتر میشه...
‫...متراکم تر و داغ تر.
‫تا وقتی که به معروف ترین لحظه ‫در تاریخ گیتی برسیم.
‫بیگ بنگ ‫۱۳.۸ میلیارد سال پیش
‫گیتی ما جای تنوع بی نهایت هستش.
‫کهکشان هایی با زیبایی اعلی هست.
‫ستاره هایی با قدرت شگفت انگیز.
‫و سیارات.
‫دنیاهای جسور بی شمار جدید.
‫کهکشان ها، ستاره ها و سیارات ‫چیزهایی هستن که...
‫...گیتی ما رو چشمگیر می کنن.
‫اونا چیزایی هستن که اهمیتش رو ‫بیشتر از یه پهنه بایر می کنن.
‫چطور گیتی نور و حیات ‫از تحول ناگهانی بیگ بنگ ظاهر شد؟
‫متاسفانه، ما نمی دونیم.
‫حتی اینم نمی دونیم که آیا ‫گیتی سرآغازی داشته یا نه.
‫ولی خیلی چیزا می دونیم که ‫گیتی چطور خیلی وقت پیش...
‫...از یه حالت خیلی متفاوت ‫تکامل پیدا کرد.
‫می دونیم که ۱۳.۸ میلیارد سال پیش، ‫این فضایی که الان روش ایستادم،
‫و فضایی که شما الان داخلش ایستادین،
‫و تمام فضای لبه گیتی قابل مشاهده،
‫شامل دو تریلیون کهکشان هستش،
‫خیلی داغ و متراکم بود ‫و از اون موقع داره گسترش پیدا می کنه.
‫این نشون میده که خیلی قبل، ‫همه چیز چفت تر بوده.
‫همه چیز توی نقطه خیلی کوچیکی ‫جمع شده بوده.
‫ولی اون نقطه چقدر کوچیک بوده؟
‫از کجا اومده؟
‫خب، قبلا اینطور فکر می کردیم ‫که گیتی در اون حالت ظاهر شده
‫در ابتدای زمان خیلی داغ ‫و خیلی متراکم بوده.
‫و اسمش رو بیگ بنگ گذاشته بودیم.
‫ولی حالا شدیدا تردید داریم که گیتی...
‫...قبل از اون وجود داشته.
‫و از همین رو، امکانش هست تا ‫از زمانی صحبت کنیم...
‫...که قبل از بیگ بنگ هستش.
‫پس گیتی قبل از بیگ بنگ به چه شکلی بوده؟
‫اولین چیزی که میشه گفت
‫اینه که خیلی عجیب بوده.
‫زمانی قبل از زمان
‫هیچ ماده ای نبوده.
‫تمام چیزی که وجود داشته
‫فضا زمان، و انرژی بوده، ‫اقیانوسی از انرژی.
‫تقریبا ثابت.
‫ولی به آرومی موج می زده.
‫قبل از بیگ بنگ،
‫گیتی مکانی سرد، بیگانه، ‫و بی شکل بوده.
‫اون رو به صورت ‫یک اقیانوس تقریبا ساکن از انرژی تصور کنید،
‫ خلاء رو پر می کنه
‫هر چند که هیچ ساختاری نداشت،
‫اون انرژی روی فضا تاثیر گذاشت.
‫باعث شد تا گسترده بشه.
‫نه اون بسط ملایمی که امروز می بینیم،
‫بلکه گسترش خشنی که ‫غیرقابل تصور بود.
‫اون گسترش به تورم شناخته میشه.
‫به نقطه ای فکر کنید، ‫یک تیکه کوچیک و بی اهمیت از فضا.
‫بی اهمیت، با این تفاوت که ‫میلیاردها سال بعد،
‫این نقطه اونقدر بزرگ میشه که ‫تمام گیتی قابل مشاهده ما میشه.
‫نقطه با سرعت خارق العاده ای ‫گسترش پیدا کرد.
‫یک گسترش تصاعدی...
‫...که برای میلیاردها، میلیارد، ‫میلیارد، میلیارد...
‫...از یه ثانیه...
‫...دووم آورد.
‫نقطه به گسترشش ادامه داد ‫تا وقتی که به اندازه این غار شد،
‫بعدش تورم به سرعت جمع شد.
‫و تمام انرژی ای داخل اون اقیانوس، ‫که داشت گسترش رو پیش می برد،
‫به داخل فضا پرت شد و ‫مواد اولیه همه چیز رو...
‫...در گیتی قابل مشاهده ما رو تشکیل داد.
‫منظورم اینه که، فضایی رو در حدود این اندازه ‫تصور کنید که...
‫...با انرژی دو تریلیون کهکشان پر شده.
‫این چیزیه که اسمش رو بیگ بنگ می ذاریم.
‫پس بیگ بنگ اون چیزی نیست که ‫معمولا تصور می کنیم،
‫که یه جور انفجار باشه.
‫در واقع انتقالی از انرژی...
‫...به ماده بوده.
‫و بقایای فسیل شده از این حوادث خطیر،
‫خاطره اقیانوس موج زن انرژی...
‫...که تورم رو پیش برد،
‫در گیتی ما حک شد.
‫در واقع، این ریز موج های فسیل شده ‫گیتی ما رو شکل دادن.
‫روی جایی تاثیر گذاشتن که هر کهکشان ‫و ستاره ظاهر شدن.
‫هر سیاره...
‫...و قمر.
‫ولی از کجا تموم این چیزا رو می دونیم؟
‫از کجا می دونیم که ‫بیگ بنگی در کار بوده؟
‫از کجا می دونیم که امواج ریزی ‫در اقیانوسی از انرژی...
‫...قبل از بیگ بنگ بوده؟
‫جواب اینه که...
‫هفت، شش، پنج...
‫...که اونا رو دیدیم.
‫گینه فرانسوی ‫سال 2009
‫تلسکوپ فضایی پلنک
‫پلنک تمام کیهان رو اسکن کرد...
‫...و به دنبال نور گشت...
‫نه نوری که از کهکشان ها ‫یا ستاره ها بیاد.
‫بلکه نوری که از سرآغاز زمان بیاد.
‫این تصویری از گذشته دور هست.
‫این باستانی ترین نور گیتی هستش.
‫این نور تقریبا ۱۳.۸ میلیارد سال سفر کرده
‫تا به ما برسه.
‫این تصویری از تمام آسمون هست، ‫مثل یه کره آسمونی هستش،
‫اینطور بگیم که هر جهتی که می خوایم رو ‫می تونیم ببینیم.
‫و به صورت تخت قرار گرفته، ‫تا بتونیم همه اش رو ببینیم.
‫که بهش تابش زمینهٔ کیهانی گفته میشه،
‫و تقریبا درخشش بی شکلی داره.
‫در این گیتی هیچ ستاره ‫و کهکشانی نیست.
‫شاید براتون سوال بشه، ‫خب، اگر که هیچ ستاره ای نیست
‫و هیچ کهکشانی نیست، ‫پس نور از کجا میاد؟
‫جواب اینه که نور از خود گیتی میاد،
‫چون فقط چند صد هزار سال بعد از بیگ بنگ هستش
‫پس گیتی هنوز داغ بوده.
‫پس چیزی که اینجا می بینید ‫پس تاب بعد از بیگ بنگ هستش.
‫تصویر پلنک ‫سال 2013
‫آشکارترین چیز این تصویر...
‫...جزئیات اون هستش.
‫دگرگونی.
‫این الگو یکی از مهمترین اکتشافات ‫در تمام تاریخ بشر هست،
‫چون یکی از گام های ضروری...
‫...در داستان اینکه چطور به اینجا اومدیم رو ‫تعریف می کنه.
‫پس، اون اقیانوس ثابت انرژی ‫که گسترش سریع فضا رو در تورم پیش برد
‫نمی تونسته تماما نجومی باشه.
‫باید امواجی توی اقیانوس باشه.
‫این نتیجه قوانین طبیعت هست، ‫اونطور که ما درکشون می کنیم.
‫و اون موج های ریز توی اقیانوس ‫از بیگ بنگ توی گیتی ما نقش بستن...
‫...و به شکل اون مناطقی ظاهر شدن...
‫...که یه کم در گیتی جوون ‫از لحاظ تراکم متفاوت هستن.
‫و بعدش گیتی به گسترش و خنک شدن ادامه داد،
‫مناطقی که کمی متراکم تر بودن فرو ریختن
‫تا اولین ستاره ها و کهکشان ها رو شکل بدن.
‫پس بدون اون موج های ریز، ‫ما وجود نداشتیم.
‫ولی یه نکته خارق العاده دیگه هم ‫درباره این موج های ریز هستش.
‫و اون این واقعیت هستش که ‫قبل اینکه بدونیم وجود دارن...
‫...اونا رو پیش بینی کردیم.
‫و بعدش به فضا رفتیم ‫تا تئوری خودمون رو محک بزنیم.
‫مشاهده نور پس تاب بیگ بنگ توسط پلنک
‫مدرک محکمی برای ‫حماسه خلقت عجیب ما هستش،
‫داستان نقطه،
‫موج های ریز، و تورم.
‫این موج های ریز، پس بذرهای خلقت ما هستن،
‫و ما حدسش رو زدیم ‫که اونا وجود دارن،
‫از اینجا، نقطه نظر ما روی یک سیاره کوچیک...
‫...۱۳.۸ میلیارد سال بعد از لحظه آفرینش.
‫و بعدش، چون ما دانشمند هستیم،
‫تصمیم گرفتیم که فضاپیمایی رو به فضا بفرستیم
‫و قدیمی ترین نور گیتی رو ثبت کنیم.
‫و دیدیم که حدسمون درست بود.
‫جرأت کردیم زمان قبل سرآغاز رو تصور کنیم،
‫و ثابت کردیم که داستان خلقت ما ‫یک افسانه نیست.
‫پس داستان خلقت از این قراره...
‫...اونطور که توسط دانشمندها گفته میشه.
‫در ابتدا، اقیانوسی از انرژی بود
‫که بسط سریعی از فضا رو پیش برد، ‫که به تورم کیهانی شناخته میشد.
‫موج های ریزی توی اقیانوس بود.
‫وقتی که تورم تموم شد،
‫اقیانوس انرژی توسط بیگ بنگ...
‫...تبدیل به ماده شد.
‫و الگوی موج های ریز ‫روی گیتی ما حک شد،
‫در همین حین مناطقی با تراکم کمی متفاوت ‫در عنصر هیدروژن و گاز هلیوم
‫که کمی بعد از بیگ بنگ شکل گرفت.
‫مناطق متراکم تر گازی فروپاشیدن...
‫...تا اولین ستاره ها...
‫۱۳.۶ میلیارد سال قبل
‫...و اولین کهکشان ها رو شکل بدن.
‫و نُه میلیارد سال بعد...
‫...ستاره جدیدی...
‫...در راه شیری شکل گرفت.
‫خورشید.
‫۴.۶ میلیارد سال قبل
‫هشت سیاره به ستاره ها ملحق شدن...
‫...از جمله...
‫...زمین.
‫و تقریبا ۱۳.۸ بعد از اینکه ‫همه چیز شروع شد، ما روی کار اومدیم...
‫...و به سمت نور چشمک زدیم.
‫اینکه زمین را آنطور که هست ببینید، ‫کوچک و آبی و زیبا...
‫...در آن سکوت ابدی که در آن شناور است، ‫اینطور است که خودمان را...
‫...به عنوان سواران زمین در کنار هم بدانیم، ‫برادرانی در آن نور دلکش...
‫...در سرمای ابدی. ‫(نقل قولی از آرچیبالد مک لیش)
‫برادرانی که حالا می دانند ‫آن ها واقعا برادرند.
‫همه ما لحظاتی از شگفتی داریم.
‫همه ما رویاپردازی می کنیم.
‫افکارمون رها میشن، ‫روی زمین اوج می گیرن و...
‫و خارج میشن تا به ‫سایه بونی از ستاره ها برسن.
‫توی لحظاتی که بیشتر از همه فکر می کنیم،
‫فکر کنم همه ما متوجهیم ‫که چقدر کوچیک هستیم،
‫ما با گیتی در ارتباطیم.
‫ما مجموعه ای از اتم های ساده هستیم.
‫ولی اتم هایی که به طرز چشمگیری قرار گرفتن.
‫با التزام به کاوش گیتی ‫و درک اون.
‫و از جایگاه خودمون ‫توی این حماسه کیهانی بزرگ تجلیل کنیم.
‫و اگر که اون حماسه رو به عقب دنبال کنیم، ‫ما رو به زیارتی می بره.
‫به زمانی قبل از سرآغاز...
‫...و به موج های ریزی که...
‫...در گیتی ای قبل از دنیای ما وجود داشته.
‫به نظرم مفهوم تمام اینا ‫باید برامون سوال بشه.
‫آدمیزاد بودن یعنی چی؟
‫چرا وجود داریم؟
‫چر اصلا هر چی وجود داره؟
‫این سوالات به نظر سوالای علمی نمیان.
‫اونا شبیه سوالایی برای فلسفه، ‫یا حتی الهیات هستن.
‫ولی به نظرم اونا سوالای علمی هستن ‫چون سوالایی درباره طبیعت هستن،
‫اونا سوالایی درباره گیتی هستن.
‫و روش درک گیتی اینه که ‫اون رو مشاهده کنید.
‫منظورم اینه که، ‫ما موج های ریزی رو توی...
‫...باستانی ترین نور گیتی دیدیم، ‫که توسط رویدادهای قبل بیگ بنگ رخ داده.
‫ما میلیاردها کهکشان رو دیدیم ‫که در یک تار کیهانی غول آسا...
‫...در آسمون نوشته شده، ‫و هزاران سیاره رو دیدیم که...
‫...به دور ستار ه ها و دنیاهای فراتر از تصور ‫در حال چرخش در مدارشون هستن.
‫حالا، درسی که من می گیرم، واضحه،
‫ما با درونگرایی ‫به جواب عمیق ترین سوالات نمی رسیم،
‫با اینکه به داخلمون نگاه کنیم ‫به جواب نمی رسیم.
‫ما خیره شدن به بالای افق ‫و نگاه کردن به سمت گیتی...
‫...و ورای ستاره ها ‫جواب اون سوال ها رو میدیم.
‫قبلا به آسمون نگاه می کردیم ‫و فقط سوال ها رو می دیدیم.
‫حالا، داریم جواب ها رو می بینیم.
‫کاوش در گیتی
‫هابل تلسکوپ خیلی خاصیه، ‫یه جورایی تلسکوپ سلبریتی هستش.
‫و بنا به دلیل واقعا خوبی همینطوره.
‫این اولین باری بود که تونستیم ‫همچین تلسکوپ قدرتمند،
‫و نوری بزرگ رو ‫به فضا بفرستیم.
‫اتمسفر زمین یه جورایی ‫اکثر تصاویرمون رو مات می کنه.
‫پس با قرار دادن تلسکوپ توی فضا، ‫این تصاویر دقیق،
‫و به شدت شفاف رو ‫از گیتی مون می گیریم.
‫سه، دو، یک و پرتاب شاتل فضایی دیسکاوری
‫به همراه تلسکوپ فضایی هابل.
‫پنجره ما در گیتی.
‫وقتی که شاتل فضایی بلند میشه ‫اون حسی که می گیرید،
‫اون صدا و لرزه هاش یه جوریه.
‫به شدت حیرت آوره.
‫بوسترهای موشک کارشون رو کردن.
‫ادامه بده، چارلی.
‫اجازه رهاسازی داریم، ‫و قراره یه دقیقه تاخیر داشته باشیم.
‫با حواس پنج گانه ای که دارد ‫بشر گیتی اطرافش را کاوش می کند
‫و اسم این ماجراجویی را علم می گذارد. ‫- ادوین هابل، اخترشناس
‫هممون نیم خیز روی صندلی نشسته بودیم، ‫و منتظر بودیم
‫و منتظر اولین تصاویری که ‫هابل بهمون نشون میده رو ببینیم
‫که چه دیدی از گیتی داره.
‫و اون به انتظاری تبدیل شد ‫که به طرز غیرمنتظره ای طولانی بود.
‫مهندسین متوجه شدن که تلسکوپ عظیم الجثه...
‫...یک آینه تاب دار داره،
‫که یعنی تصاویری که به ناسا ارسال میشه ‫بهم ریخته هستش.
‫ما آینه ای داشتیم که با دقت خیلی خیلی زیادی ‫مهندسی شده بود، ولی...
‫...با دقت خیلی زیادی ‫به شکل غلطی مهندسی شده بود.
‫طی سه سال اول عمر هابل،
‫اون تصاویر شگفت انگیزی که ‫همه انتظارش رو داشتن رو نمی داد.
‫راه حل همون راه حل واقعیتی بود که ‫به عنوان یه بچه...
‫...نمی تونستم تخته سیاه رو بخونم.
‫راه حل مجهز کردن تلسکوپ ‫به اُپتیک اصلاحی بود...
‫...یه چیزی مشابه عینک.
‫و اجازه روشن کردن موتور اصلی رو داریم.
‫سه، دو، یک.
‫و پرتاب، پرتاب فضاپیمای اندور،
‫با ماموریت جاه طلبانه ای ‫برای خدمت به تلسکوپ فضایی هابل.
‫یه جورایی شگفت انگیزه که ‫ما باید بتونیم...
‫...این تجهیزات بصری رو ‫با دقتی بهتر از یک میلی متر نصب کنیم،
‫چیزی که حتی روی زمین با دست خالی ‫انجامش کار سختیه.
‫یه دست محکم با آقای تلسکوپ هابل دادم.
‫دریافت شد.
‫من و معاون رئیس جمهور ‫خواستیم که زنگ بزنیم و بهت تبریک بگیم
‫که یکی از تماشایی ترین ماموریت ها ‫توی تاریخمون رو انجام دادی.
‫و وقتی که هابل ‫چشم هاش رو بعد از اصلاح باز کرد،
‫نماهایی که تونستیم از اون تلسکوپ بگیریم
‫نحوه درک ما رو برای همیشه تغییر داد
‫و گیتی ای که توش زندگی می کنیم رو ‫متصور ساخت.
‫
‫تصاویر چشمگیر هستن.
‫مشکل هابل تموم شد.
‫واقعا سخته که یادمون بیاد ‫قبل از تلسکوپ فضایی هابل...
‫...اوضاع به چه صورت بود.
‫ما خیلی به این ‫تصاویر خارق العاده عادت کردیم
‫که از نزدیک باشن، از دور باشن، ‫از خیلی خیلی دور باشن.
‫فکر کنم که هر بار به هابل نگاه می کنم، ‫یه کم مغزم منفجر میشه.
‫من از اون بچه هایی بودم که ‫تصاویر پرینت شده هابل رو...
‫...توی کمدشون داشت.
‫هر کسی، چه کسی که ‫قلب یک اخترشناس رو داشته باشه
‫یا روح یه شاعر رو داشته باشه، ‫اونا چیزایی توی تصاویر هابل پیدا می کنن
‫که از نقطه شگفتی محض ‫اونا رو جذب می کنه.
‫سحابی حباب
‫با فاصله ای که بیشتر و بیشتر میشه ‫دانشمون محو میشه - ادوین هابل
‫هابل فقط کارهایی که مردم توقع ‫و امیدش رو داشتن انجام نداد
‫بلکه در واقع کارهای خیلی زیادی کرد
‫که هیچکس جرأتش رو نداشت ‫که رویاش رو داشته باشه.
‫یکی از بزرگترین کشفیاتی که ‫با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل حاصل شد
‫اینه که گیتی ما نه تنها داره بزرگتر میشه،
‫نه تنها گسترش و کشش پیدا می کنه،
‫در واقع داره بزرگتر و سریعتر میشه.
‫به خوبی می تونیم تصور کنیم که ‫کهکشان به گسترشش ادامه میده
‫و اونقدر بزرگ میشه ‫که در نهایت کهکشان ها ناپدید میشن.
‫اونا، اونا خیلی ازمون دور میشن ‫و به سرعت حرکت می کنن،
‫که هیچ امیدی نداریم ‫که نوری ازشون ببینیم.
‫و این یه احتمال واقعی هستش که ‫چه اتفاقی ممکنه در آینده بیفته.
‫ما هنوز این اسرار رو داریم که ‫چه چیزی واقعا عامل...
‫پیش بردن این فاز جدید ‫انبساط شتاب گرفته هستش،
‫و داریم ابزارهای جدید می سازیم ‫تا اون سوال ها رو مشخص کنیم.
‫در نهایت به مرز کم نوری می رسیم...
‫...دورترین حدی که تلسکوپ هامون می بینن. ‫- ادوین هابل
‫تلسکوپ هابل، ‫که برای زمان خودش یه اعجاز بود،
‫واقعا خیلی با چیزی که ‫امروز طراحی می کنیم فاصله داره.
‫تلسکوپ فضایی جیمز وب
‫به نسل بعدی تلسکوپ که برسیم ‫کاملا کنار زده میشه.
‫تلسکوپ فضایی جیمز وب
‫که فضای عمیق تری رو ‫نسبت به هابل می بینیم.
‫اون نماهای با جزئیات بی سابقه ای رو میده.
‫می تونیم ازش استفاده کنیم تا برخی از ‫ابرهای غبار خیلی کدر و متراکم رو ببینیم
‫و در واقع ستاره ها رو ‫در طی فرایند تشکیل ببینیم.
‫می تونیم ازشون استفاده کنیم تا ‫گذشته پیش تر و پیش تری رو ببینیم.
‫قراره که داستان ‫خیلی خیلی هیجان انگیزی باشه،
‫که به گمونم قراره طی ‫سه یا چهار سال آینده فاش بشه.
‫ما نمی دونیم که چرا به دنیا اومدیم،
‫ولی می تونیم سعی کنیم تا بفهمیم ‫که این چه دنیایی هستش. - ادوین هابل
‫هابل هنوز پادشاه هستش ‫چون هنوز یه رصدخونه بزرگ...
‫...در قیاس با چیزی هستش که ‫قبلش توی فضا داشتیم.
‫هابل ابزار خاصی برای کشفیاتی هست ‫که هیچ تلسکوپ دیگه ای...
‫...نمی تونست انجامش بده.
‫به نظرم وقتی به یه تصویر از فضا فکر می کنید
‫وقتی که به فضا فکر می کنید، ‫به یه تصویر از هابل فکر می کنید.
‫با دانشگاه اوپن یونیورسیتی ‫به داخل گیتی سفر کنید
‫و اطلاعات بیشتری درباره ستاره ها، سیارات ‫و کهکشان رو با این پوستر رایگان یاد بگیرید
‫پوستر خودتون رو با گرفتن شماره ‫03003035746 سفارش بدید.
‫یا به وبسایت bbc.co.uk/theuniverse برید
‫و لینک ها رو دنبال کنید ‫تا به دانشگاه اوپن یونیورسیتی برسید.