‏ .:: www.bolboljan.net ::.
خونه من اینجا در میسیسیپیه
من در جاهای بسیار دیگه ای هم زندگی کردم
نیویورک٬ لس آنجلس٬ سانفرانسیسکو٬ شیکاگو
ولی اینجاست که منو معنا میکنه
جون-باگ (نام نوعی حشره که در اینجا روی اسب گذاشته شده) و میتواند کنایه ای به بازگشت انسان به مبدأ اصلیش باشد
وقتی چهار ماه و نیمش بود٬ گرفتمش
دچار سوءتغذیه بود ولی ولی یه حالت خاصی داشت
طرز راه رفتنش خیلی خوب بود
توی بهار٬ بوی علف میاد
و صدای پرنده ها طنین اندازه
با تمام وجود میدونم که الآن خونه ـم
والدینم درست همینجا در همین زمین زندگی میکردن
و شما نمیتونین من رو بدون دونستن محلی که
خلق شدم٬ بشناسین
هر دین و آیینی٬ یک داستانی حول خلقتش داره
خب٬ اون داستان ها درباره اینکه ما کی هستیم و
از کجا اومدیم٬ بهمون چی میگن ؟
من دارم آماده رفتن به سفری میشم تا کشف کنم که ما از کجا شروع کردیم...
اورشلیم٬ به عنوان عدن درنظرگرفته شده (باغ های بهشتی در زمین)
به عنوان پردیس (بهشت)‌ درنظرگرفته شده
تا قدیمی ترین ریشه های تمدن رو از خاک بیرون بکشم...
این بخش مایایی ـه
این داستان پیدایش مایاست
برای مشخص کردن محل پیدایش ادیان باید...
مردم تقریبا با اجدادشون زندگی میکنن...
و من به ابتدای زمان برمیگردم ...
هندوها به یک خلقت اعتقاد ندارن
اونا معتقدن که چرخه هایی از خلقت در حال وقوعه
تا ببینم که آیا علم و دین
میتونن همزیستی داشته باشن یا نه
انفجار بزرگ ابتدای خلقت نیست چون
ما نمیدونیم قبل از انفجار بزرگ چی بوده
مترجم : کارن هاشمی instagram : Karen.Hashemi
میلیاردها نسخه از ما در این سیاره زندگی میکنن
سخته که باور کنیم همه ما از یک انسان به وجود اومدیم
ولی این اتفاقیه که افتاده
اونا کی بودن ؟
کی و کجا میزیسته ـند ؟
سنت های یهودی٬ مسیحی و اسلام همه شون ما رو
به آدم و حوا ارجاع میدن
کتاب پیدایش ادعا میکنه که اونا از جایی تحت عنوان
عدن اومدن٬
جایی در میان دجله و فرات
در مکانی باستانی در شرق نزدیک
هیچ کس تا کنون مکان باغ عدن رو پیدا نکرده
باوجود تلاش های بسیاری که شده؛ ولی چرا میخوایم پیداش کنیم ؟
خب٬ دلیلش در نوع خودش جالبه
باغ عدن فقط بازنمود نقطه شروع انسان نیست
اون آغاز آشنایی ما با خداست
و فهمیدن اینکه کجا و چه زمانی اتفاق افتاده٬
مجموعه اطلاعات اعجاب آوری درباره اینکه ما کی هستیم بهمون میده
برای همین میرم به اورشلیم
اینجا یکی از قدیمی ترین شهر های دنیاست
مدارکی وجود داره که ثابت میکنه انسان ها بیش از
هفت هزار ساله که اینجا زندگی میکنن
امروزه٬ مرکز دینی جهان یهوده
همین حوالی بود که کتاب پیدایش حدود ۲۵۰۰ سال پیش
نوشته شد؛ - نخستین بخش از کتاب مقدس عبری که به سفر پیدایش نیز معروف است
باستان شناس٬ جودی مگنس٬ من رو به
کلیسای رستاخیز آورده٬ جایی که تا حدی اون رو به
باغ عدن نسبت دادن
خب خودشه٬ همینجاست؛ کلیسای رستاخیز (تحت اللفظی : کلیسای مقبره مقدس)
خیلی از مسیحیان معتقدن که اینجا جاییه که
عیسی به صلیب کشیده و دفن شد ولی یک سنت باستانی دیگه
میگه که اینجا محل به خاکسپاری آدم نیز هست
محلی که الان داریم بهش وارد میشیم٬
در زیر سنگ گلگتا قرار گرفته
که یک عارضه سنگی ـیه که مسیحیا معتقدن
عیسی بر اون به صلیب کشیده شده
و اسمش مقبرة آدم ـه
سنتی در مسیحیت هست که این نقطه رو
با آدم که اولین انسان بوده٬ مرتبط میکنه
وقتی که عیسی برفراز سنگی که بالای سرمونه به صلیب کشیده شد٬
اوم٬ خب ؟
خونش از میان شکافی در
سنگ جاری شد و آدم
در این زیر دفن شده بود و وقتی که خون عیسی به آدم رسید٬
آدم احیا شد
حدود ۱۷۰۰ سال پیش
وقتی که امپراتور رومی٬ کنستانتین این کلیسا رو ساخت٬
یک ضریح هم در اطراف شیار سنگ گلگتا
به عنوان مقبرة آدم احداث کرد
ولی این با بخشی از انجیل تناقض نداره که
میگه باغ عدن در جایی حوالی
دجله و ...
فرات
فراته ؟
خب اون نسخه از داستان که
در کتاب پیدایش نوشته شده٬ جایی رو در حوالی بین النهرین
به باغ عدن نسبت داده
که منطقه ای در عراق امروزیه
پس سنت (مسیحی) چطور فکر میکنه که
آها٬
آدم جایی در اورشلیم بوده ؟
خب٬ من فکر میکنم آدم قاعدتا
یه پیوند خیلی خاص با اورشلیم داره
باغ عدن یا پردیس (در عربی فردیس یا فردوس)
به عنوان نقطه ای مفهوم سازی شده که
خدا در اون سکنی داشته
در صدر یهودیت٬ در زمان عیسی٬
پیشگاه خدا در این معبد٬ در حرم الشریف حاضر بوده
برای همین هم
اورشلیم به عنوان باغ عدن یا پردیس در نظر گرفته شده
پس میخوای بگی که عدن میتونه یه جور
استعاره هم باشه ؟
دقیقا٬ درسته؛ البته
آدم اولین انسان بوده و در زبان عبری٬ کلمه آدم
آدم فقط به معنای مرد/انسان ـه
صبر کن٬ صبر کن
الان یه چیزی گفتی که کلمه آدم فقط به معنای مرد/انسان ـه
درسته.
آدم...
آره٬ همچنین اگه آ رو از این
کلمه حذف کنی٬ چیزی که میمونه٬ دم ـه
در زبان عبری٬ دم به معنی خون ـه
یا اگر ـاه به انتهاش اضافه کنی٬
میشه آدماه که به معنای زمین ـه
معنیش از خون تا زمین فرق میکنه
آره.
بسیارخب٬
ماجرای هبوط آدم و حوا از
باغ عدن٬ میتونه معانی استعاری هم داشته باشه ؟
آدم و حوا در وفور نعمت بودن
ولی وقتی که میوه درخت ممنوعه رو خوردن٬
از اونجا بیرونشون کردن و مجبورشون کردن که در زمین کار کنن
به عبارت دیگه٬ به اولین کشاورزها تبدیل شدن
من دارم به منطقه ای میرم که محقق ها به دنبال
قدیمی ترین جوامع کشاورز در تاریخ بشریت هستن
در ترکیه مرکزی
من مشتاقانه در انتظار اینم که بفهمم آیا بین آغاز کشاورزی
و آغاز اعتقاد به خدا ارتباطی وجود داره یا نه
اینجا میتونه عدن بوده باشه ؟
امی?
سلام٬ بیا اینور
باستان شناس٬ امی بوگارد برای دو دهه است که
به همراه یه تیم اینجا در چاتالهویوک مشغول تفحص بوده
خوش اومدی.
ممنونم
خب٬ چاتالهویوک یک زمین نه هزار ساله ـست
نه هزار سال
جالبه٬ نه ؟
و طولش حداکثر معادل ۱۳هکتاره
اندازه ۲۰ تا زمین فوتبال
درسته.
در طول
اوهوم, درسته٬ زمین راگبی
یا فوتبال ؟
نمیدونم٬ احتمالا فوتبال
باشه٬ ولی اکثرا
اندازه ـشون یکیه
میتونی ببینی که این خونه ها
با تراکم زیادی در کنار هم انباشته شده ـن
فضای زیادی بینشون نیست
هیچ فضایی بینشون نیست
درسته.
هیچ در و پنجره ای نداشتن
درب ورودی همه خونه ها
از بالا بوده
جدا ؟
آره.
شهر کاتالهویوک هیچ خیابونی نداشته
مردمی که اینجا زندگی میکردن٬
از روی سقف خونه ها٬ تردد میکردن
کارهای روزمره شون هم روی سقف ها انجام میدادن
مردم کاتالهویوک بعضی از
اولین شهرنشین های دنیا بودن
ولی من میخوام بدونم که آیا
در زمره اولین ایمان آورندگان هم قرار میگیرن یا نه
آیا اونا فکر میکردن که دنیا توسط خدا بوجود اومده ؟
امی من رو به خونه ای میبره که پاسخ احتمالی همه اینها در اون نهفته ـست
دلیل ایجاد این سوراخ که لبه هاش قرمزه
و تو چشم میزنه چیه ؟ دلیل مشخصی داره ؟
یه خصوصیتیه که
توی چاتال ها وجود داشته و یک فرورفتگی توی دیواره که
برای قایم کردن چیزهایی مثل ابسیدین بوده که کاربردی پولی داشته
و یا شیشه آتشفشانی که (شیشه آتشفشانی = ابسیدین)
ابزار برش ارزشمندی بوده
که در حال حاضر هیچ جا پیدا نمیشه
درسته.
مهم ترین مکان های پنهانسازی اشیا که
باستان شناس ها در کاتالهویوک پیدا کردن٬
زیر محل های خوابه
خب٬ اون سوراخ ها اون بالا برای چی هستن ؟
اونا درواقع محل های دفن هستن
گودال های حفر که...
یه لحظه صبر کن٬ یه لحظه صبر کن
یه آدم که اون تو جا نمیشه
نهایتا بچه جا میشه
راهی که با اون میتونستن انسان های بالغ رو توی همچین گودال هایی بذارن٬
این بود که خیلی خیلی خیلی محکم خمشون میکردن
و توی همون حالت میبستنشون؛ و گودال ها به صورت دوره ای
دوباره باز میشدن و اجساد دیگه ای که در طول زمان در خونه زندگی میکردن٬
اونجا قرار میگرفتن
وای.
مردم در زیر زمین دفن میشدن٬
و به این ترتیب مردم به واقعی کلمه در مجاورت اجدادشون زندگی میکردن
به نظر میرسه که
یه جور محتوای مذهبی داره
فکر کنم٬ فکر کنم درست میگی٬
و این باعث ایجاد سوالاتی در زمینه چیزی که احتمالا
بهش میگی عادت های مذهبی میشه٬ که به نظر میرسه بخش مهم و حیاتی
از زندگی در این اجتماع بوده
آیا این مدفن ها میتونن
شاهدی بر مدعای اعتقاد به خدا باشن ؟
باستان شناس٬ هاروی وایتهاوس٬ سعی داره که
که وارد ذهن این٬ نخستین شهرنشین ها بشه
خب این نمونه بازسازی شده نسبتا معتبری از
شکل و شمایلیه که
یه خونه چاتالهویوکی داشته
این یکی از چیزاییه که ما فکر میکنیم
میشده تو یکی از اون خونه ها پیدا کرد
اینجا٬ ما نمونه هایی از هنر دیوارکوب داریم
میدونی٬ اینجا سرهای گاو پیدا کردیم
معمولا اینا رو درحالیکه توی دیوار قرار داده شده ـن٬ پیدا میکنیم
یه دفعه دیدم که یه جورایی مثل یه سپر محافظ
دور تا دور یکی از این فضاهای سالم قرار داده شده بودن
و ما میدونیم که این فضاهای سالم به جا مونده٬ برای خوابیدن
مورد استفاده قرار میگرفته ـن
پس هاروی٬ تو یه باستان شناسی...
اوهوم
برای همین بیشتر در جریان
طرز تفکر مردم هستی٬ نه ؟
خب٬ من در محیطی مثل این٬
با وجود چیزایی که دیدم از توی دیوارا درومده٬
و چیزایی که دیدم از تو زمین درومده٬
عقلم به جایی قد نمیده
ما میدونیم که مراسم و تشریفات فوق العاده جالبی
در مکان خاکسپاری باقی مانده های انسانی٬ برگزار میشده
ولی در بسیاری از موارد اون اشیا رو
به صورت دوره ای از جاشون خارج میکردن
اینکه باهاشون چیکار میخواستن بکنن رو نمیدونیم
ولی در بسیاری از موارد
اونها رو با دقت زیاد دوباره گذاشتن سرجاشون
یه طوریه که انگار اینجا فقط برای سکونت خانگی نبوده
یه جورایی مثل زندگی کردن تو معبد میمونه
(بالاخره) از این کلمه استفاده کردی
معبد.
خب٬ اگه یه معبد محیطی برای
برپایی تشریفات زندگی یک اجتماع نباشه٬
پس به چه کاری میاد ؟
و من فکر میکنم این٬ اتفاقیه که اینجا تو این خونه ها میفتاده
اینجا در چاتالهویوک٬
مشخصا همه رقم مراسمی برپا میشده
به خصوص مراسم کفن و دفن٬ ولی هیچ نشونه ای از
یک دین سازمان یافته پیدا نشده؛ برای همین سوال من بیجواب میمونه
آیا دین باعث شده که انسان ها کنار هم جمع بشن
و محصولات غذایی درست کنن ؟
یا تمدن باعث ایجاد باور به خدا شده ؟
وقتی که توی چاتالهویوک بودم٬ درباره حفاری دیگه ای شنیدم
که ممکنه در فاصله کمتر از صد مایلی شرق اینجا
جوابی برای سوالم داشته باشه
اون یک منطقه یازده هزار ساله ـست که بین رود های دجله
و فرات٬ مکان انجیلی باغ عدن٬ قرار گرفته
خب٬ ما الان در محوطه دی هستیم
حفاظت شده ترین محوطه ای که اینجا داریم٬
برای همین یک سری اطلاعات رادیوکربنی استخراج کردیم که
قدمت اینجا رو به کمابیش٬ ۹۴۰۰ سال قبل از میلاد ارجاع میدن
اسمش تپه گوبکلی ـیه و ممکنه شواهدی رو پیدا کنم
که دال بر اولین بارهایی باشه که انسان ها
به پرستش ذات مقدس پرداختن
معمار های عصر حجر٬ بناهایی در ۲۰بخش در اینجا ساختن
شکل بزرگی T که از ستون های بوجود اومده ـن
باستان شناس٬ لی کلیر٬ رهبری تیمی رو برعهده داره
که در تلاش برای کشف کردن رازهای اینجا هستن
دو ستون مرکزی در میانه ی یک ساختمان دوار بیضی شکل
و دیواری هستن که اون رو احاطه میکنه
در فواصل معین٬ شکل کوچکتری میبینیم T ستون های
و تصویر حیوانات سهمناکی
روی بعضی از این ستون ها کنده کاری شده
شکل T ولی ستون های میتونن بازنمودهایی از انسان باشن
میتونن نشونه انسان ها یا خدایان باشن
اگه با دقت به بخش های بالایی نگاه کنی٬
بخش بالایی مثل سر میمونه و بخش پایینی
بخش پَهن ـش شبیه بازویی میمونه که اومده پایین
میتونی اینجا یه سگک کمربند ببینی
که میتونن اجداد اسطوره ای بوده باشن
و همچنین میتونن اولین رب النوع ها بوده باشن
اولین خدایانی که این انسان ها احتمالا در این
ساختار دواّر عبادتشون میکردن
لی و اغلب باستان شناس ها بر این عقیده هستن که
این دوایر سنگی برای مراسمی مورد استفاده قرار میگرفتن
ولی به نظر نمیرسه که کسی درحقیقت اینجا سکونت داشته بوده باشه
مردم تپه گوبکلی شکارچیان دوره گرد بودن که در کنار هم جمع شده بودن
و کشاورزهای یکجانشین نبودن٬ پس چرا یه مکان ثابت
برای عبادت بنا کرده ـن ؟
این یکی از سوالات اصلیه که ما حول این منطقه
از خودمون میپرسیم٬ که اصلا برای چی اومدن اینجا ؟
الان٬ موضوع اینه که در اون زمان٬ اجتماعات
در حال گسترش بودن و نگرانی بیشتری روی
منابع محلی احساس میشد و چون اجتماعات در حال گسترش بودن٬
خطر احتمالی مناقشات٬ کاملا احساس میشد
مردم در زمینه آگاهی های روابط و
آگاهی از شبکه ها دچار ضعف بودن
افزایش جمعیت به معنای این بود که مردمی که
به سختی همدیگه رو میشناختن٬ مجبور بودن که در کنار هم کار کنن
و همین٬ دلیلی بر مناقشه بود
احتمال میره که مراسم مذهبی در تپه گپکلی مسئول زدودن
اون مناقشات بودن
احتمالا برای اولین بار در تاریخ بشر٬
مردم از گروه های مختلف به واسطه باورهای مشترک
در کنار هم جمع شده ـن و اولین لحظات تکوینگر دینی رو شکل دادن
احتمالا داستان هایی هم درباره جاهایی که ازشون اومده بودن٬ به هم میگفتن
داستان هایی که بواسطه شون گذشته های مشترکشون رو بینشون پیدا میکرده
و اون ها رو برای آینده آماده میکرده
تپه های گپکلی آغاز پرستش دینی رو به بیش از
یازده هزار سال پیش ارجاع میدن
مدت ها قبل از مسلمون ها٬ مسیحی ها٬
یهودی ها٬ هندوها و بودایی ها
مردم کنار هم جمع میشدن تا صحبت کنن٬ غذا بخورن و نیایش کنن
این میتونسته نیروی پیشرانی بوده باشه
که بزرگترین دستاورد ما به شمار میاد
که تمدن (نمودی) از خداست
ولی امروزه٬ دیگه روایت واحدی از خلقت نقل نمیشه
ما در جهانی زندگی میکنیم که از فرهنگ های متعددی تشکیل شده
و علم و دانش٬ نمای جدیدی از خلقت
به ما داده
حتی ادعا میکنه که فرجامین راز
منشأ کیهانی ما رو هم میدونه
آیا علم و مذهب میتونن در زمینه خلقت به توافق برسن ؟
داستان خلقت ما٬
من رو از زمانی که یه پسربچه بودم٬ مات و مبهوت کرده
همه چیز همین جا شروع شد٬
در یک کلیسا٬ در گرینوود میسیسیپی
♪ ♪
تقریبا همسن اونا بودم که اتفاق افتاد
سرپرست مذهبی رو یادم میاد که
داشت کتاب پیدایش رو میخوند
انجیل از ۸۰۷۳۶۱ کلمه تشکیل شده
برای من نیازی به کلمه نبود
تا به انجیل ایمان بیارم
فقط ده کلمه لازم بود تا این اتفاق بیفته
در آغاز٬
خدا خلق کرد
همه تون٬ باهام موافقین ؟
بهشت و جهنم را آفرید
ولی برای من٬
همین آغاز٬ یک معمای پیچیده بود
یه لحظه قبل چیزی نبوده٬ بعد ناگهان همه چی به وجود اومده
چه تیپی زدی
سعیم رو کردم
اگر خدا جهان رو خلق کرده ؟
چه کسی خدا رو خلق کرده ؟
وقتی بزرگتر شدم٬ شنیدم که دانشمندان
شواهدی دال بر انفجار بزرگ کشف کرده ـن
با توجه به اون تئوری٬ تمام جهان از
یک انفجار نقطه ای در لحظه ای از آفرینش سوزان آغاز شده
و حالا که علم تا این حد حول منشأهای کیهانی ما اطلاعات کسب کرده٬
باور مذهبی شروع خلقت٬
در کجای این اطلاعات قرار میگیره ؟
من میخوام روایت اسلامی خلقت رو بشنوم
برای همین دارم به قاهره میرم
یکی از قدیمی ترین و بزرگترین شهرهای
جهان اسلام
اسلام ریشه های عمیقی در علم داره
منجم های مسلمون کمی بعد از زمان محمد٬
نقشه بهشت رو ترسیم کردن
اینو نشنیده بودم
چی هست ؟
این مناره ی مسجد الحسین ـه
تاریخ شناس جهان اسلام از دانشگاه هاروارد٬ احمد رجب٬
داره من رو به یکی از مراکز مقدس قاهره میبره
مسجدالحسین
♪ . ♪
برای اینکار٬ باید در صفوفی به سوی مکه بایستن
و انتهای صف ها بسته است
هیچ فاصله ای نباید بینشون قرار بگیره
بینشون ؟
آره.
به عبارت دیگه
باید پا به پا کنار هم بایستن
اوهوووم
صحیح٬ صحیح
مسلمون ها هر روز برای ستایش خدا به اینجا میان
برای همه نعمت هایی که براشون آفریده
و بعدش٬ بعضی از اونها میرن به کافی شاپ
دویست و پنجاه ساله ای به نام الفیشاوی در همون نزدیکی
درمورد روایت اسلامی مفهوم خلقت برام بگو
در اسلام٬ داستان خلقت از جایی شروع میشه که
ابر حجیم و غول آسایی از دود٬ همه جا رو گرفته بوده
که بهشت و زمین از داخل اون دود٬ بیرون کشیده شدن
و زمین قبل از خلقت موجودات٬
شروع به شکل گیری کرد
جالبه, این طوری خیلی باشکوهه
درسته.
آدم دقیقا فکرش میره سمت ابرهای گرد و غباری
که کائنات از اون ها شکل گرفتن
پس این ایده ها درباره
ابرهای سترگ که چیزهای مختلف از داخل اون ها شکل میگیرن٬
در واقع در بسیاری از سنت های اساطیری در سراسر جهان بسیار قدرتمنده
و بخشی از
روایت اسلامی خلقته
در اسلام٬ لحظه وقوع خلقت
به موازات دید علمی آفرینش زمینه
همین موضوع در مورد سنت هایی فوق العاده قدیمی تر
از اسلام هم صدق میکنه
انسان های اولیه که برای ده ها هزار سال در
استرالیای مرکزی زندگی میکردن
داستان آفرینش زمین رو
مدت ها قبل از اینکه کسی یادش بیاد٬ دارن برای همه تعریف میکنن
این زیباست
خانواده پدربزرگم
نگهبان و مراقبت کننده این محل بودن و حالا
شغلشون به من به ارث رسیده
وارن ویلیامز و آرنته
کسایی هستن که به اینجا به چشم خونه شون نگاه میکنن
اینجا اونقد بزرگه
که باید از فضا نگاهش کنی
قاعدتا میشه روی تصویرای ماهواره ای دیدش
خب٬ آره
اخترفرهنگ شناس٬ دواین هاماکر٬ (شاخه ای نوین در علم باستان شناسی)
سعی داره که داستان های اولیه خلقت رو
به علم نوین مرتبط کنه
برای همین وارن داره اون رو به جایی میبره که اجدادش میگفتن
که همه چیز از اونجا شروع شده
حوضه جامی شکل رودخانه ای که اسمش نورولاست
سنت آرنته ها به این ترتیبه که
داستان خلقت رو شب هنگام تعریف میکنن
زمانی که میتونن خالقانشون رو ببین
نگهبانان آسمان
آسمون امشب
خیلی خوب به نظر میرسه
همشون الان دارن میان بیرون
وای.
داستان به عصر رویاپردازی برمیگرده
زمانیکه نگهبان ها در راه شیری زندگی میکردن
عصر رویاپردازی به دوره ای
از خلقت گفته میشه که همه چیز در حال آغاز بوده
زمانیکه بانوان در حال رقصیدن در مراسمی بودن
و یکی از اونا یه بچه کوچیک توی بغلش گرفته بود
برای همین بچه رو توی یه روروئک گذاشت
یه جور٬ یه جور گهواره چوبی٬
ولی همین که شروع به رقصیدن کرد٬
راه شیری شروع به لرزیدن کرد و روروئک از اونجا
افتاد روی کره زمین و زمین رو طوری که
الان میبینیم به وجود آورد
این نکته جالب توجهه چون
طبق گفته دانشمندان٬ یه شهاب آسمانی یا
یه ستاره دنباله دار با زمین برخورد کردن و اتفاقی که افتاد٬
میدونی٬ یه انفجار بزرگ بود
که این دهانه شهاب سنگی بزرگ رو ایجاد کرد
دواین٬ میخواد چیزای بیشتری درباره اون روروئک یا
گهواره بدونه که وارن و اجدادش اون رو
علت خلقتشون میدونن
این یکی اینجا
اینطوری میتونی راه شیری رو به وضوح ببینی
و شبیه اینه که اون گهواره داره
از بالای راه شیری میفته پایین
درسته.
در ستاره شناسی غربی٬
بهش میگیم شاخ جنوبی
اون صورت فلکی اسمش تاج جنوبیه
ولی درست میگی٬ دقیقا شبیه یه گهواره ـست
که داره از راه شیری میفته پایین
شبیه یه گهواره سر و تهه
سپیده دم٬ دواین از وارن میخواد که
بهش نشون بده بچه آسمونی کجا فرود اومده
از اینجا رد میشه ؟
آره.
بریم ببینیم کجاست
درست در مرکز جایی که اثر برخورد شهاب
بروی زمین دیده میشه٬ توسط زمین شناس ها پرتگاه گوسه نامیده میشه
خب پس اینه ؟
آره٬ اینجا٬ جاییه که همه چی شروع شد
خب٬ سنگ ها همینجا سقوط کردن و اینجا رو این فرمی کردن
بعدش اولین مرد آفریده شد
و بعدشم اولین زن خلق شد
و الانم ما به خاطر اونا اینجاییم
از همینجا شروع شد؛ شب از آسمون افتاد پایین
و همه اینا رو درست کرد
علم هیچ وقت بعضی از این
داستان های خلقت قدیمی رو ارج ننهاده
و چیزی که ما توی نورولا کشف کردیم٬
داستان خلقت از منظر انسان های اولیه
و داستان خلقت از منظر علمیه
اوهوومم.
به هم شبیهن٬ کاملا یه جور هستن
برای آرنته ها٬
زندگی اینجا شروع شد و سنت از ما میخواد که
هر وقت که به این مکان مقدس اومدیم٬ تعارفات معمول رو برای اجداد به جا بیاریم
هی!
علم میتونه شونه به شونه
توضیحات انسان های اولیه و اسلامی درباره منشأهای ما پیش بره٬
الان من کنجکاو رویکرد علم
نسبت به داستان خلقت در مکاتب یهودی-مسیحی هستم
برای همین به رم اومدم جایی که نقاشی مسحورکننده
میکل آنژ بر سقف کلیسای سیستین کتاب پیدایش رو به تصویر کشیده
در طول شش روز٬ خدا نور٬
خورشید و ماه و انسان رو خلق کرد
من به اینجا اومدم تا با مدیر بازنشر مطالب
علمی پاپ٬ مونسن یور مارسلو سانچز ساروندو صحبت کنم (مونسن یور عنوان بزرگان کلیسای کاتولیک)
پس شما کشیش بایگانی
آکادمی علمی پاپ هستین
دقیقا.
این آکادمی چرا و به چه دلیلی تأسیس شد ؟
در سال ۱۶۰۳
۱۶۰۳?
ششصد و سه٬ درسته
و رهبر اولین نسلشون٬ گالیله بود
و تلاشمون در آکادمی بر اینه که دلایل علمی
چیزهای مختلف رو استخراج کنیم
به همین ترتیب٬ در زمینه ایده خلقت٬
به دو رویکرد متفاوت دست پیدا کردیم
به این ترتیب که اول پیدایش اتفاق افتاده و بعد انفجار بزرگ
انفجار بزرگ دقیقا به معنای خلقت نیست
چون ما نمیدونیم قبل از انفجار بزرگ چی وجود داشته
این دقیقا سوال منم هست
و به همین دلیل٬
خلقت هیچ ربطی به انفجار بزرگ نداره
موضوع دیگه اینه که منظر علمی خلقت٬
با منظر انجیل ضدیتی نداره
به بیان دیگه٬
علم نه میتونه اون رو رد کنه نه میتونه ثابتش کنه
دقیقا.
وقتی میگیم انجیل واجد منظری از خلقته
منظورمون منظر زمین شناختی خلقته
نه منظر علمی ـش
نه منظر علمی
خلقت
ممنونم٬ خیلی ممنونم
کلیسای کاتولیک دیگه کتاب پیدایش رو
به عنوان توصیف تحت اللفظی خلقت در نظر نمی گیره
در حقیقت٬ اولین دانشمندی که نظریه انفجار بزرگ رو ارائه کرد٬
جورج لمیتر٬ کشیش و عضو
آکادمی علمی پاپ بوده
پس باور به خدا در کیهان شناسی نوین چطور توجیه میشه ؟
این سقف که به شدت کمانی ـیه٬
درست مثل تصوری از بهشت ـه
بله٬ دقیقا
این یک بازنمودی از بهشت ـه
اه!
از یک بهشت مذهبی
من دارم پدر جوزپی تانزلا نیتی رو ملاقات میکنم
دانشمند رصدخانه واتیکان
من خیلی٬ خیلی تحت تأثیر حرفهاتون قرار گرفتم
شما یه منجم و یه مرد مذهبی هستین
بله٬ رشته تحصیلی من٬
کهکشان رادیویی٬ دور اختر ها و اجرام کیهانی دیگه بود که
نوع دیگری از بهشت بودن
یادم میاد که وقتی یک طیف کهکشانی میگرفتیم٬
من در فاصله زمانی حاضر شدن طیف به درگاه خدا دعا میکردم
و میگفتم خداوندا٬ برای خلق این جهان بی همتا٬ ممنونم
که به ما ارزانی داشتی
احتمالا در نقطه ای (از مطالعاتتون)٬ این سوال براتون ایجاد شده
که طبیعت خلقت به چه ترتیبه
ما متوجه شدیم که تفاوت خیلی زیادی بین
روایت انجیل از خلقت و روایت دیگر
که روایت علمی انفجار بزرگه وجود داره و این تفاوت خیلی زیادیه
خلقت از دیدگاه مذهبی٬
کاملا با تئوری انفجار بزرگ سازگاره
چون همیشه یه علت العللی باید وجود داشته باشه
خداوند خالق جهان٬ فارغ از مکان ـه
و همینطور فارغ از زمانه برای همین واقعه خلقت٬
یک واقعه پایداره چون خدا جهان رو آفریده و
به صورت بلاانقطاع اداره و پیگیری میکنه
برای جوزپی و کسای دیگه ای که مثل اون فکر میکنن٬
کیهان شناسی نه تنها امکان خلقت رو به ذات خدا واگذار میکنه٬
بلکه راه های جدیدی برای درک خدا به عنوان حکمران
زمان و مکان ارائه میکنه
من اونچه رو که پدر جوزپی
به عنوان تسلسل در خلقت میگه٬ دوست دارم
که هیچ چیز با انفجار بزرگ شروع و پایان نیافته
و این فعالیت پاینده خداست
که مشمول تکامل شده
فکر میکنم مفهوم حرفش این بود که خدا
خارج و منفک از مکان و زمان نیست
بلکه خدا ذات مکان و زمان ـه
اعتقاد به اینکه خلقت٬ پدیده ای پایسته است٬ جدید به نظر میرسه
ولی اینطور نیست
در لابلای جنگل های بارانی گواتمالا
شهرهای گمشده وجود ایده خلقت جاوید رو
در مایایی های باستان٬ برملا میکنن
اگر در یک لحظه به جای یک خلقت واحد٬
چند خلقت به وقوع پیوسته باشه٬ چی ؟
من دارم به قلمرو مایایی های باستان میرم
تا جواب رو در بازمانده های اون جست و جو کنم
اونجایی که داریم میریم٬
یه مقدار زمینش٬ شل و باتلاقیه
جایی که یک کشف جدید
راهنمایی بر داستان پیدایش ـه
امروزه٬ جاده های کمی از بین جنگل های انبوه
گواتمالای شمالی عبور میکنن؛ باستان شناس٬ ریچارد هنسن٬
میگه که ۲۰۰۰سال پیش
اینجا یکی از توسعه یافته ترین شهرهای دنیا بوده
از نظر ما لوس آنجلس و نیویورک
شهرهای مدرنی هستن
ولی اونها همین دیدگاه رو نسبت به شهرهای خودشون داشتن
درسته.
اون سیستم های آبرسانی داشتن٬
بزرگراه داشتن...
بله٬ درست اولین سیستم بزرگراهی
در تمام دنیا
به الـ میرادور خوش اومدی
این هرم یکی از بزرگترین ساختارهای
دنیا٬ از حیث جثه ـست
طول قاعده این بنا به بیش از نیم مایل میرسه
در منطقه ای که الـ میرادور نامیده میشده٬
ریچارد٬ بقایای یک شهر باستانی رو پیدا کرده که مایاها
اون رو به عنوان قلمرو مارها میشناختن
اینجا یه ناحیه باستان شناسی کامله که حتی
اون یه اردوگاه دائمی تو جنگل برپا کرده تا تحقیق کنه
اینجا آزمایشگاهه
ایشون دکترمون هستن
اگه مشکلی براتون پیش بیاد٬
ایشون به سرعت٬ درستش میکنن
جدا?
اون یه دکتر فوق العاده ـست
گرفتم
میگوئل.
میگوئل?
مورگان.
بله٬ مورگان فریمن
از آشناییتون خوشحالم
خب از دیدنم خوشحال شدی؛ مگه نه ؟
بله٬ از دیدنتون خیلی خوشحال شدم
تمومه ؟
باشه٬ بریم تو کارش
ریچارد داره منو به جایی میبره
تا چیزی رو بهم نشون بده که تازه کشف کرده
خب٬ این یکی از جالب ترین
حفاری هاییه که تا الان داشتیم
اه٬ خدای من
این یه اثر هنریه که سال ها پیش از مسیح٬
روی گچ کنده کاری شده و و صحنه های شگفت انگیزی
از کل معبد خدایان
دین مایایی ها رو شامل میشه
خب چیزی که داریم در موردش حرف میزنیم اینه که
این٬ داستان حقیقی خلقت در اینجاست
این انجیل مایاییه
این داستان پیدایش مایا به همراه همه
رب النوع هاییه که برای گفتن این داستان بهشون نیاز داریم
آره٬ این باورنکردنیه
مخصوصا اگه به این حقیقت فکر کنی که
این اثر متعلق به قرن های ۱۵ یا۱۶ نیست٬
این اثر٬ حداقل متعلق به دوهزار سال پیشه
این قدیمی ترین نسخه داستان مقدس مایاها
حول مسئله خلقته که تا به حال پیدا شده
تمرکزش روی دو تا شناگره که دارن یه سر بریده شده رو حمل میکنن
همین سر بود که به ما این
سرنخ رو داد که این سر در درجه اول ممکنه متعلق به کی باشه ؟
ما فکر میکنیم که این هون آپوئه
پدر قهرمانای دوقلویی که
کل روند آفرینش رو سرپرستی کردن
ای هون آپوی مقدس
سپاسم از قلب بهشت است
سپاسم از قلب زمین است
سپاسم از قلب آب است
قطعات این داستان آفرینش٬
حتی تا امروز باقی مونده و در مراسم مذهبی که من
از امتیاز حضور در اون برخوردارم٬ دیده میشه
و سپاسم از قلب آتش است
مراسم به یادآورنده داستان خدای ذرت ـه
که فریب رفتن به دنیای زیرزمینی رو میخوره
و اونجا سرش رو از تنش جدا میکنن
پسرانش٬ که به قهرمانای دوقلو معروف بودن
تصمیم میگیرن که نجاتش بدن ولی فقط در صورتی میتونن
به دنیای زیرزمینی برن که تا حد خاکستر شدن در آتش بسوزن
خاکستر٬ بازنمودی از قهرمانای دوقلو ئه
اون خاکسترها رو با ذرت قاطی میکنه و
میریزتشون توی آب
همینطور که خاکستر
در آب های قنات جاری میشه٬ قهرمان های دوقلو٬ حیات دوباره پیدا میکنن
اون ها با سر خدای ذرت٬ به زمین برمیگردن و
اون رو توی زمین قرار میدن
اولین مایایی ها از همین
ذرت به وجود اومده ـن
حالا هم قهرمانای دوقلو در رود هستن٬
همین کارو میخوان بکنن و بدن به نفر کناریشون
به تعبیری همه ما با وجود حضورمون و کاری که داریم میکنیم٬
بخشی از قهرمانای دوقلو به حساب میایم
مترجم : کارن هاشمی instagram : Karen.Hashemi
ما برای آدم و حوا مراسمی
برگزار نمیکنیم ولی قهرمانای دوقلو برای فرهنگ مایایی
از اهمیت زیادی برخوردارن
داستان مرگ و تولد دوباره شون به رشد
بخش اصلی محصولات کشاورزیشون که ذرته٬ وابسته است
حرکتی وابسته به خلقت و آفرینش که مایاها هرسال باید انجامش بدن
و ریچارد به من میگه که معماریشون هم
متمرکز بر خلقته
اون درواقع٬ منعکس کننده قدرتیه که در بهشت میدیدن
برای اینکه چگونگیش رو به من نشون بده٬ من رو به ۴۰ مایلی اونجا
به خرابه های تیکال آورده
♪ ♪
معبدهای اینجا در گروه های سه تایی کنار هم قرار گرفته ـن
معبدهای سه گانه
خب ریچارد٬ الان میتونم حس کنم که اینجا
یه الگویی وجود داشته ولی یه چیز سرجاش نیست
چی سر جاش نیست ؟
خب٬ یه الگو وجود داره
مورگان٬ مشخصا یه الگو اینجاست و
در طول قرن ها ثابت و پابرجا مونده
یه ساختمون بزرگ اونجاست که
که راه پله ـش وارد بخش داخلی میشه
و یه ساختمون دیگه هم اونجاست
که راه پله ـش وارد بخش داخلی میشه
درسته و یه ساختمون سومی هم هست٬ نه ؟
ساختمون سوم درست جلوی روی ما بود
اه.
این ساختمون سومه
البته از الان تخریب شده و از بین رفته
ولی ساختمون بزرگ درست رو به روی ما بود
همون اندازه یا بلندتر٬
که ساخته شده بود تا معابد سه گانه رو تکمیل کنه
ریچارد و صاحب نظر های دیگه معقدن
که ساخت معبدهای سنگی بازسازی آگاهانه
از ستارگان ثلاثه در مجمع الکواکب جبار هستن
در مرکز سه ستاره٬ یه سحابی آتشینه
که ابر کیهانی خلقت ستارگانیه
ما از طریق مایاهای معاصر فهمیدیم که
یه قلب سماوی وجود داره
که در داخل...
سماوی...
جباره٬... داخل مجمع الکواکب جباره؛
حتی امروز٬ وقتی که مایاها
یک آتش سنتی روشن میکنن٬ اون رو روی سنگ های سه گانه برپا میکنن
آتشی از خلقت که از مرکزشون سرچشمه میگیره
درست همونطور که در مجمع الکواکب جبار هم همین اتفاق میفته
میخوای بهم بگی که مایایی ها٬ معابد سه گانه رو
به عنوان تقلیدی از خلقت
در مجمع الکواکب جبار ساختن ؟
به نظر میرسه چیزی که داشتن بهش نگاه میکردن٬
همین بوده
ما میدونیم که اونا توجه خیلی زیادی به سه ستاره بنیادین داشتن٬
پس مایاها تونستن الگوی
معابد سه گانه رو روی سنگ ها پیاده کنن که
الگویی که بارها و بارها پیاده شده
اونا دارن ما رو به بهشت ها پیوند میدن
دارن کاری میکنن که ما به جنبه نمادین خلقت پی ببریم
با نگاه کردن به این اطراف٬
مقیاس چیزی که مایاها خلق کردن٬ بر من عارض میشه
کلان شهر ها ٬ هرم های عظیم الجثه
تمدنی بود که دینش بر پایه
خلقت و پایستگی خلقت بنا شده بود
و الان کاملا دچار فروپاشی شده
هرچیزی که مایاها خلق کرده بودن٬ از بین رفته
این به من میفهمونه که ما زمان کافی رو صرف زنده نگه داشتن
مسیرهایی که اجدادمون از اونها گذشتن٬ نمیکنیم
و شکرگزار قدرت هایی که باعث بقای ما میشن٬ نیستیم
ولی یک فرهنگ وجود داره که هر روز
بابت خلقتش سپاسگزاری میکنه و من اومدم به واراناسی در هند تا ببینمش
هند٬ محل زندگی چند میلیارد هندوئه٬
سومین مکتب فکری پرجمعیت دنیا
خدایان زیادی داره و تعداد داستان های خلقتش متعدده
یکی از شناخته شده ترین مراکزی که
بهشون زندگی میبخشه٬
رود گنگ٬ یا گانگاست
مورگان, الان ما در رود گنگ هستیم
گانگا.
گانگا, مقدس ترین مقدس ترین رودهاست
و مرکز جهان هندوئه
تنها دلیل وجودش٬ تقدس و خلوص
سپنتاییه که از بهشت سرچشمه میگیره
تنها دلیل وجودش اینه که
بهش باور داشته باشی
باور کنی که حقیقت داره
صحیح.
بله٬ عاشقش باشی
عاشقش هستم
تاریخ شناس٬ باندا پارانجاپ من رو به زیارتگاهی در گنگ میبره
مراقب باش.
بله٬ گنگ فقط یه رود نیست
بلکه یه الهه ـست
برای همین معتقدن که حتی قبل از اینکه به زیارتگاه وارد شی
باید تعظیم کنی
ولی نه کسی که قدش اندازه من کوتاهه
اه!
و بعدش وارد مکانی میشی که
میتونی مادر گنگ رو ببینی
توی دست چپ بالاییش
چی گرفته ؟
یه نیلوفرآبی دستشه؛ (در مذهب هندو و بودایی مقدس است)
اون یه...
نیلوفر آبیه ؟
نشانه ای از خلوص ـه
صحیح
چون نیلوفر آبی از درون گِل رویش پیدا میکنه
ولی هیچ لکه و رنگی از گِل به ارث نمیبره
هندوها معتقد بودن
که در آغاز رود گنگ در بهشت جاری بوده
ولی به عنوان اسیر خدای خالق برهما٬ زندانی بوده (برای رود از ضمیر مؤنث استفاده شده)
بعد برهما تصمیم میگیره که رود گنگ و به زمین نازل کنه
ولی یک مشکل وجود داشته٬
و اون مشکل این بوده که گنگ قدرت فوق العاده زیادی داشته
و اگر به زمین میومده٬ کل زمین رو در خودش غرق میکرده
برای همین خداوندگار شیوا٬
قطره های آب رود گنگ رو در شکن موهاش
از سقوط بر زمین مصون میکنه
و بعدش شیوا شکن موهاش رو باز میکنه
و گنگ روی زمین جریان پیدا میکنه
اون مثل یک مادر میمونه چون مثل یک مادر آبستن همه چیز میشه
این رود مقدس٬ از رودی در بهشت سرچشمه گرفته
که ما اون رو راه شیری مینامیم
اونا معتقدن که راه شیری در واقع
بازتابی از چیزهایی هستن که ما در آب میبینیم
که در طرف مقابل وجود دارن
دانشمندان قدمت جهان رو در محتملترین حالت به حدود
چهارده میلیارد سال پیش تخمین میزنن
هندوها در این مورد چی فکر میکنن ؟
هندوها به یک خلقت واحد اعتقاد ندارن
اونا معتقدن که چرخه هایی از خلقت در حال وقوعه
صحیح.
و تاریخ خلقت کهن (نخستین)٬
به چیزی حدود ۸.۶ میلیارد سال پیش برمیگرده
البته٬ درک چیستی خلقت
خیلی دشواره چون
ما میگیم که خدایی مثل برهما تمام جهان رو آفریده٬
ولی بعد این سوال برای مخاطب پیش میاد که
کی برهما رو آفریده ؟
صحیح.
و بعدش...
به هر حال این سوالیه که همیشه بی جواب میمونه
خلقت اتفاق افتاده و بعد خدایان بوجود اومدن
اونا میگن که وقتی فرزانگان
به عالم خلسه فرو میرن٬
به حدی از تکامل میرسن٬ که میفهمن خلقت چطوری اتفاق افتاده ؟
ولی چون من و شما به اون مرحله از خودآگاهی و ادراک نمیرسیم٬
ما مردم عادی نمیتونیم درکش کنیم
برای همین معتقدیم که فراتر از ماست
فلسفه هندو اینه که تلاش نکنن تا
معمای خلقت رو که مدت ها پیش اتفاق افتاده٬ کشف کنن
این برای تشکر کردن هر روزه برای قدرت هاییه که
به ما اجازه میدن که اینجا باشیم و به حفظ ما تداوم میبخشن
همچنین رود گنگ رو
یه کم بیا نزدیکتر
ما میخوایم شاهد مراسمی باشیم
که اسمش آرتی ـه
آرتی?
آره به معنی ارائه گوسفند
به خداست
مراسم آرتی الان صدها ساله که
هرشب در حوضه های
رود گنگ برگزار میشه
نص دعا به این ترتیبه
خداوندا٬ تو برایم چونان پدری و برایم چونان مادری
مادر من
تمام وجودم آنِ توست
تمام وجودم آن توست
تو.
من تنها سایه ای هستم
من آوندی هستم
که حاوی توست
خیلی جالبه
هفت راهب٬
همه عناصر رو به گنگا٬ عرضه میکنه
آب٬ هوا و زمین در جسم گل ها
و مهم تر از همه٬ نور٬
که نماینده وجود های ماست
♪ ♪
همچنان که مراسم به پایان میرسه٬ مردم در لبه آب جمع میشن
تا نور وجود های خودشون رو
در یک آوند باریک قرار بدن
این راهیه که ما به صورت انفرادی
خودمون رو به رود عرضه میکنیم و شمع ها رو
که روح ما رو به رود رهنمود میسازن
این روشنای وجودمون ـه
روشنای وجودمه و میگیم که ببرش به هرجایی
که فکر میکنی به صلاحمه
♪ ♪
نسخه هندویی خلقت
به نظرم جذاب میاد
اونا میگن که خدایان حتی
کوچکترین دخالتی در ماجرای خلقت نداشتن
اون ها یک قول احسن حول آغاز
در ریگ ودا دارن که (مجموعه ای از سروده های مذهبی هندو)
هیچ وجود یا عدمی رو متصور نمیشه
میگه که ایده اصلی ورای معنای بشریه
ورای هوش انسانه
فقط٬ اون رو بپذیر
ما از کجا اومدیم ؟
از نسل مرد و زنی هستیم که از پردیس رانده شدن
و شروع به کار در زمین کردن ؟
قهرمانان دوقلو که به ذرتکاری میپرداختن
تا آغازگر یه تمدن باشن ؟
یک رود بزرگ که به همه مردم زندگی بخشیده ؟
این ایده ها در مورد منشأ وجودی ما
قدیمی ترین داستان های موجوده
که دهن به دهن و از خاطرات دور گشته ـن و به ما رسیدن تا
بن مایه ی تمدن ما رو شکل بدن
همه ما به داستان های خلقت واحدی معتقد نیستیم
همه ما٬ اصلیت های متفاوتی داریم
ولی همه مون٬ فارغ از اعتقاداتمون
میتونیم در یک چیز با هم اشتراک داشته باشیم
اعجاب و در عین حال قدردانی از اینکه همه مون وجود داریم
من با تمام وجود امیدوارم که که مردم
قلب ها و ذهن هاشون رو باز کنن و ببین
که تضادهای اعتقادیمون نباید ما رو از هم جدا کنن
بلکه این قدرت رو دارن که ما رو با هم متحد کنن
تا ما در کنار هم بتونیم دستاوردهای قابل توجهی کسب کنیم
اصلی که در آغاز بوده و اکنون و برای همیشه هم باید برقرار باشه
دنیایی بدون پایان ـه
.:: @bollbolljan_com ::.