..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
اين زيرنويس شامل 7 عدد کلمه نامناسب و الفاظ +18 ميباشد ادوارد مونک در خاطراتي که بعدها در زندگي‌اش مي‌نويسد
اغلب با ضمير سوم شخص به خودش اشاره مي‌کند و
و نام‌هاي برنت، نانسن
يا کارلمان .را به کار مي‌گيرد
بعد شام مي‌توني بياي پيشم
اين روزها در کريستيانيا بيماري سل شيوع پيدا کرده
به ويژه بين فقرا
.و در محيط هاي پر جمعيت
چند ساعت در روز کار مي‌کني؟
از ساعت شش تا شش با يه ساعت استراحت براي ناهار
چقدر دستمزد مي‌گيري؟ - پونزده کرون در هفته -
.سال 1884
کريستيانيا، پايتخت نروژ
پر از ميکده‌، کافه‌ و ،تالارهاي پرشمار موسيقي تيوولي
اما بدون اپرا، بدون باله .و بدون آکادمي هنر
پروردگارا، به ما و به
اين نعمت‌هايي که با
سخاوتت به ما بخشيدي
برکت بده. آمين
از ميان 135000 نفر ساکنان کريستيانيا
قشر حاکم، طبقه‌ي متوسط يا بورگرزکاپ‌ها هستند
که در سياست، محافظه‌کار و .در مذهب، پروتستان‌اند
دروازه‌ي کارل يوهان شاهراه اصلي شهري است که
عمارت‌هاي آلماني‌اش بازتابنده‌ي
خاستگاه معماران اصلي‌ آن هستند
اينجا در تابستان، در صورت مساعد بودن وضع هوا
طبقه‌ي متوسط کريستيانيا .براي گردش روزانه دور هم جمع مي‌شوند
من توي کارخونه هم کار مي‌کنم مجبورم قبل از ساعت پنج بيدار شم
تا براي شوهر و بچه‌هام صبحونه درست کنم
گشت و گذار در کارل يوهان حوالي .ساعت دو بعد از ظهر آغاز مي‌شود
.يک دسته‌ي نظامي عهده‌دار نواختن موسيقي است
نظام اجتماعي‌اي که طبقه‌ي متوسط کريستيانيا حامي آنند
با بودجه‌ي ملي 41.6 ميليون کرون، بر قانون جزايي‌اي
.استوار است که از دهه‌ي 1840 پابرجاست
،اين قانون فاقد مزايا براي بيماران و بيمه‌ي بازنشستگي است
و از روسپيگري دولتي، که به‌ويژه ،براي طبقه‌ي متوسط سازمان يافته، حمايت مي‌کند
درحالي که فاقد هر نوع اصلاحي در مورد .کار کودکان در کارخانه ها است
گشت و گذار در کارل يوهان تقريبا .يک ساعت به طول مي‌انجامد
به محض پايان مراسم، مردان ،رهسپار خانه يا ميکده‌ها مي‌شوند
.و زنان رهسپار خانه
در اين شهر، بسياري از کودکان فقير
به کار در کارخانه‌ها، مغازه‌هاي .پيشه‌وري و کار خانگي مشغول‌اند
ساعت کاري اين کودکان در سال 1884
برابر بيشينه‌ي زمان کار مجاز در قانون نروژ براي
زندانيانِ تحت اعمال شاقه و ،کار اجباري است
و بيش از يک سوم نيروي کار صنعتي ،در اينجا، پايتخت
.از پسران و دختران تشکيل شده است
بچه‌ها شاغلن؟ - آره، تو کارخونه هم کار مي‌کنن -
يازده ساعت در روز
واسه خودت بکش - نه، خيلي خسته‌م -
مرگ لورا کاترين بيوستد، مادر ادوارد مونک
در 1868، در پي يک خونريزي ريوي رخ داد
سوفي ازم خواسته
.وصيتم رو براش بنويسم
.من اسمشو نصيحت مي‌ذارم
،بچه‌هاي عزيزم» بيشتر از همه از اين مي‌ترسم که در بهشت
دلم براي شما که انقدر برام عزيزيد و روي زمين هستيد تنگ بشه
اما با توکل به خدا، تا زماني که بهم اجازه‌ي زنده بودن بده
.«براتون دعا مي‌کنم
در 1845، پدربزرگ ادوارد مونک در اثر يک بيماري نخاعي
.مشاعرش را از دست داد
پدر در عرض اتاق قدم مي‌زد
بعد کنار مادر روي مبل نشست
با هم پچ پچ مي‌کردن و به هم تکيه داده بودن
کارلمان به اونها نگاه مي‌کرد
و تعجب مي‌کرد که چرا اشک از گونه‌هاشون در حال سرازير شدنه
اسم کامل مادرم
.لورا کاترين مونک بود
مامان خيلي ضعيف بود
او يکسال پس از تولد من مرد
بهتر نيست که يک غروب
اينجوري با هم باشيم؟
مرگ و قلمروي مرگ در آب‌هاي» .آتشين افکنده شده‌اند
اين مرگي ديگر است، حتي اگر در کتاب حيات، از آن سخني به ميان «... نيامده باشد
خانواده‌ي مونک به علت حرفه‌ي پزشکي پدر
در نواحي فقيرتر کريستيانيا، از خانه‌اي پرجمعيت
به خانه‌اي ديگر مدام در .نقل‌مکان بود
چند وقته اين حالت رو داري؟
سه هفته س
گلوت درد ميکنه؟ - آره، يکمي -
دهنتو باز کن ببينم
اولين نشانه‌ها، خستگي و کاهش اشتها هستند
تب شامگاهي و .نشانه‌هايي از لرز
با پيشرفت بيماري تب فرد بالا مي‌ره
.و لرز و سرماخوردگي بدتر مي‌شه
بيمار در طول شب عرق مي‌کنه
بيش از 50% موارد به خونريزي ختم ميشن
ادوارد مونک نقاشي را در 1879 آغاز کرد
طي چهار تا پنج سال
او دوازده پرده‌ي نقاشي خلق کرد
اغلب از مناظر ييلاقي نزديک خانه‌اش
.و پرتره‌هايي از اعضاي خانواده
چه بلايي سر اونايي که خداباورن مي‌ياد
اگه در برابر خودارضايي تسليم شن؟
بدبختاي بيچاره ديوونه مي‌شن اين اتفاق براي همه مي‌افته
همه ي ما غريزه ‌ي جنسي داريم هرکسي يه جورايي خودارضايي مي‌کنه
زن‌ها هم همينطور؟ - بله زن‌ها هم همينطور -
پيتر آندرياس مونک ،که درس پزشکي مي‌خواند
و اينگر مونک .خواهر کوچکتر ادوارد
هر شب تا ديروقت بيرون چيکار مي‌کني ادوارد؟
ديشب تا نزديکاي صبح خونه نبودي
پس دارين منو مي‌پايين؟
نه. وقتي مي‌ياي خونه صداشو مي‌شنوم .و از بويي که مي‌دي متوجه مي‌شم
در اين دوره در کريستيانيا
هسته‌اي کوچک از نويسندگان، هنرمندان و دانشجويان راديکال
گرد هم مي‌آيند تا به نظم .موجود اعتراض کنند
سخنگوي آنان، هانس ييگر، نويسنده و آنارشيست
طرفدارانش را به برانداختن جامعه‌ي بورژوايي و قانون اخلاقي‌‌اش، و
جايگزيني آن با ساختاري نامتمرکز که
تماما بر ظرفيت انسان براي عشق‌ورزي و احساس استوار است، برمي‌انگيزد.
.مسيحيت منشا تمام شرهاست
مسيحيت اميال حياتي انسان رو سرکوب مي‌کنه
انسان قابل‌احترام» ديگه چيه؟»
کسي که تا نصف شب با اينجور آدما تو خيابون مست نکنه
ساکت باشيد، دارم با ادوارد حرف مي‌زنم
به والدينت گفتي که به خدا اعتقاد نداري؟
نمي‌خوام بگم اعتقاد ندارم
چرا؟ نمي‌توني از اراده‌ي آزادت پيروي کني؟
وقتي ادوارد مونک، ييگر را از دعواهاي مکرر با پدرش مطلع مي‌کند
ييگر به او مي‌گويد يک تپانچه‌ تهيه کند، به خانه برود
و او را با يک شليک بکشد
مي‌ري بيرون مست مي‌کني؟
مست؟ منظورتون آبجوئه؟ - نخير، بوي الکل هم مي‌دي -
اون ييگر نکبت که باهاش قاطي شدي
.خودِ دجاله
گروه ييگر
که طبقه‌ي متوسط «کريستيانيا آنها را «بوهم
و گئورگ براندز آنها را «دسته‌ ي کوليان وحشي» مي‌نامد
تا پاسي از شب درباره‌ي نيهيليسم، آنارشي
آثار چارلز داروين و کارل مارکس
نقش هنر، مقصود هستي و .عشق آزاد بحث مي‌کنند
تقريبا تمام اعضاي گروه خود عضوي از طبقه‌ي متوسط اند
بسياري از معترضان، زن‌ هستند
-اگه هيچ شري جز مسيحيت وجود نداره
،البته که شر وجود داره ولي از دل مفاهيم اخلاقي مي‌آد بيرون
جامعه‌ي امروز آزادتر مي‌بود اگه مردم اجازه داشتن
اميال و شهواتشون رو پرورش بدن
منظورت رو مي‌فهمم - جدا؟ اينطور به نظر نمي‌رسه -
هيچوقت به ميل من عمل نمي‌کني !داري راه خودت رو مي‌ري
!شما من رو درک نمي‌کنين
بيشتر از اون که فکر مي‌کني درکت مي‌کنم
نه اينطور نيست
ما هيچوقت تو اين خونه همديگه رو درک نمي‌کنيم
در بسياري از نقاشي‌هاي مونک از خانواده‌اش
صورت‌ها به پهلو برگردانده شده‌اند
و ارتباط انساني از طريق چشم‌ها، حذف شده
هيچوقت دست از سرت برنميدارم چون تو هيچوقت به ميل من عمل نميکني
ديگه خسته شدم - !ساکت باش -
.بچه ها زمان زيادي از مدرسه رو بخاطر بيماري از دست دادن
و من سعي مي‌کردم تو خونه کمي باهاشون کار کنم
بيماري، جنون و مرگ
فرشتگان سياهي بودند که بر فراز گهواره‌ام نگهباني مي‌دادند
و سراسر زندگي‌ام‌ .«مرا همراهي‌ کردند
مي‌تونيم قبل اينکه بري تو جات کنار آتيش بشينيم
خواهرم سوفي هم
.از مرض سل مرد
پونزده سالش بود
و مردگان را ديدم که پيشاپيشِ» سرير ايستادند
.و کتاب‌ها گشوده شدند کتاب حيات گشوده شد
و مردگان مطابق اعمال‌شان قضاوت شدند
«...و دريا مردگانش را واگذار کرد
خواهرم لورا خيلي با استعداد بود
مثل آب خوردن زبان‌ و رياضيات رو ياد مي‌گرفت
تو درس لاتين جايزه گرفته بود
ولي تو چنان وضع سخت و متشنجي به دنيا اومد
که هيچوقت نتونست
.از تحصيلاتش استفاده کنه
!اين خونه واقعا مايه افسردگيه خودتون وقتي جوون بودين چيکار ميکردين؟
.تولازم نکرده بهش فکرکني .در هرصورت هميشه عين تو بيرون نبودم
:مونک بعدها راجع به پدرش ميگه
"وقتي دچار اضطراب و تشويش نبود...
".شوخ طبع ميشد و مثل يک بچه باهامون بازي ميکرد"
،ولي وقتي ميخواست مارو تنبيه کنه" ".از خشونت تقريبا به مرز جنون مي‌رسيد
...تو هرگز چيزي از اونا نصيبت نميشه. و اون زن
احتمالا نتيجه ي بهتر ميداد اگه من اينقدر يکه به دو نمي‌کردم
ادوارد، بايد باهات حرف بزنم
خاله‌ت گفت يه بشقاب شکسته
کار پيتر آندرياس بود؟
نه لورا بود - نه ادوارد بود -
کتاب مقدس مي‌گه شما تنبيه شديد اونان» تنبيه شده»
همچنين مي‌گه آدم
بايد دوباره زمين رو پر کنه
!با جق زدن که نميشه چنين کاري کرد
خوب و گرم بود، نه؟
خب حالا گوشاتو بشوريم
دو برادر و سه خواهر
بالغ شدن يکديگر را ،تماشا مي‌کنند
،تحت مراقبت خاله کارن
که مجرد بود و زندگي‌اش را وقف بزرگ کردن
.کودکان خواهر مرحومش کرده بود
نيمي از افراد بالغ اين کشور .زن هستند
آنها همچنين شهروندند اما به لحاظ عاطفي، قانوني و اقتصادي
تحت قيموميت و استبداد مردان و جامعه
.قرار داده شده‌اند
بايد مطمئن شم که تعداد صورت حساب‌ها بيشتر از اوني که بايد باشه نيست
،در کارگاه‌هايي که ما را مي‌پذيرند ،در صنايع و مدارس
ما يک سوم دستمزد مردان را براي انجام کاري يکسان دريافت مي‌کنيم
،با استفاده از تصويرش در يک آينه
ادوارد مونک چهار سال پيش اولين ،نسخه از سلف‌پرتره‌هايش
اين «خود-دادرسي‌هاي .سال‌هاي دشوار» را کشيد
چه جور کارايي انجام مي‌دن؟
کارشون روي هم سوار کردن جعبه کبريته
انگشتاشون با فسفر سوخته
بسياري از نقاشان مسن‌تر نروژ اکنون از اروپا بازگشته‌اند
برخي آکادمي‌هايي غيررسمي برپا کرده‌اند
از جمله کريستين کروگ، 32 ساله
که پرده‌هاي نقاشي‌اش درگيري مستقيم با طبيعت را نشان مي‌دهند
هم در اجتماع طبقه متوسطي خودش و هم ميان طبقات فقيرتر که
پيشگام «ناتوراليسم» در هنر .نروژ شده بودند
دستمزدشون چقدره؟
يک کرون در روز
اين بچه‌ها چند سالشونه؟
بزرگترين‌شون 14 کوچيکترين دختر 12
مهم‌ترين چيز در هنر
خود ابزار هنريه، مثل رنگ
خيلي فرقي نمي‌کنه چي مي‌کشيد آزاديد که گه بکشيد يا هر چيز ديگه‌اي
پس شما براي خودتون نقاشي مي‌کنيد؟ - رنگ بايد طوري باشه که ديدنش به شما لذت بده -
فريتس تالو نقاش ناتوراليست پيشگام
که آثارش در هنر نروژ .نماينده‌ي مکتب رقيب است
بعضي از نقاش ها مثل تالو، گرهارد مونته و کريستين اسکردسويگ
هانس هيردال، اريک ورنسکيولد و هريت بکر
تمايل به بيان احساسات از نگاه مردم و مناظر طبيعت داشتند
.اما اغلب نه از منظر سياسي بلکه بيشتر با نگاهي شخصي
کي ميخاد سرگين اسب ببينه؟
نقاشي ميتونه يک لذت زيباشناختي براي شما باشه
اما نيازي نيست همه مردم به عنوان .يک لذت زيباشناختي بهش نگاه کنند
.اون بايد روي هنر تمرکز کنه
مردم بايد در نگاه کردن به هنر .دستخوش يه تجربه بشن
اما کدوم مردم؟ بورژوازي
اونان که استطاعت خريد آثار هنري رو دارن
ولي اونايي که براي غذا صف مي‌کشن چي؟
براي ادوارد مونک مساله‌ي هنر به نحوي عميقتر
در بيان تنشي ريشه دارد که در خود او و در خانواده‌اش .در حال رشد است
بسلامتي نروژ، سرزمين بومي غولها" "به افتخارتو مينوشيم
در پاسخ به ده فرمان مسيحيت
بوهمي شعري ميهن پرستانه سروده
.که در نٌه اصل منتشر شده است
:از جمله اين اصول
هرگز کمتر از پنج کرون قرض نگير
هرگز سرآستين پلاستيکي نپوش
هيچوقت فرصت گند زدن به تئاتر کريستيانيا رو از دست نده
هيچوقت افسوس چيزي رو نخور
رابطتو با خانواده قطع کن
.و جون يک نفر رو بگير
بيماري و مرگ هاي خيلي زيادي
.درخانواده ما وجود داشت
مادرم وقتي سي سالش بود از مرض سل مرد
و مادربزرگم رو همين بيماري، وقتي .که 36 ساله بود از پا در آورد
من روياي ساختن يک مدرسه براي زناي جوون رو دارم
.که محدوديت هاي اخلاقي دارند
يه نگاه به بورژوازي بندازين
و تمام اون دختراي طبقه متوسط .که از کم خوني رنج ميبرند
...انگيزه خوبيه. منظورم ساختن يک مدرسه براي اوناس
و بهشون آموزش بدي که چطور .احساسات و عشقشون رو ابراز کنند
.اونها لايق تجربه اين احساس هستند
اسم‌ کوچک زني که دست راست ادوارد مونک نشسته است
.آندره‌آ فردريکه اميلي است
لقب او «ميلي» است
.بيست و چهار ساله است
سه سال است که با يک پزشک اهل کريستيانيا ازدواج کرده
.که 9 سال از او بزرگتر است
او فرزندي ندارد
اون دوشيزه کوچولوهاي پاکدامن
.بالاخره کارل يوهان رو به فنا ميدن
همه‌ي دوشيزه کوچولوهاي پاکدامن .دوست دارن به اون حوالي سري بزنن
ديدگاه ييگر حاکي از برپايي مکتب ويژه‌اي براي
دوشيزگان جوان و محتاط» طبقه» ،متوسطي کريستيانيا
و تربيت آنان همچون زنان مغروري است که آزادانه در امتداد خيابان کارل يوهان قدم برمي‌دارند
و همه‌ي دنيا مي‌دانند که آنها عشق .مي ورزند و عشاقي دارند
آنها ادبيات بوهمي مي‌نويسند، گشوده ،و سرراست
.و درباره‌ي تجربيات شخصي‌شان
به رغم واقعيت کمابيش دلسرد کننده‌ي کارل يوهان
هانس ييگر همچنين در سر دارد شرحي به غايت شخصي از زندگي
،عاشقانه‌اش بنويسد
با ميزاني از رک‌گويي که تا پيش .از اين در ادبيات نروژ بي‌سابقه بوده
او ادوادر مونک را ترغيب مي‌کند تا از طريق آثارش، خود را با همان
.رک‌گويي تمام‌عيار بيان کند
پدرش به پس و پيش گام برمي‌داشت دستاشو به هم قلاب کرده بود
خود هانس ييگر اخيرا در معرض عموم
با يک زن شوهردار مراوده‌ي ،عاشقانه دارد
اودا لسون، 24 ساله
نقاشي که شوهرش تاجر چوب و يخ
.و 8 سال بزرگتر از اوست
به نظر من ازدواج
بر چيزي استوار شده که به کلي .براي من غيرممکنه
اينکه کسي مجبور باشه براي تمام عمر .به انسان ديگري عشق بورزه
.اين تماما بي معنيه هيچکس نميتونه به من دستور بده
کسي رو دوست داشته باشم .که ازش متنفر شدم
نظرتون درباره‌ي کردار بوهمي چيه؟
مي‌شه شيوه‌ي رفتار اونا :رو اينطوري توصيف کرد
رفتاري به غايت ناپسند
و خطري مشخص براي برخي .انسان‌هاي ‌ساده و تاثيرپذير
من نه درباره‌ي فاحشه‌ها بلکه درباره‌ي انسان‌هايي حرف مي‌زنم که قادر به عشق ورزيدنن
ظاهرا تنها کاري که اونا قادرن .انجامش بدن همين به‌اصطلاح عشق‌ورزي آزاده
ولي خرگوش‌ها هم مي‌تونن اين کارو بکنن
دوستت دارم، دوستت دارم» مرا بگير، مرا ببوس، نگاهم دار و بعد
در آغوشم بگير، چنان که هرگز نتوانم نفس بکشم
بوسه‌ات چه آتشين است، امشب
،تب فرمانده‌ات مي‌شود
اشک‌هايت به آرامي فرومي‌لغزند «.و در دست من مي‌سوزند
سيگر بوتکر دانشجو و شاعر
به خيالت از تو خسته‌ام؟»
!آه نه .شادمانه لبخند بزن، مثل قبل
.امشب با من بمان
«.بگذار بازويم دور کمرگاهت بخزد
مسائل جنسي تو خونه‌ي شما
چطور حل مي‌شدن؟
اصلا حل نمي‌شدن
اطراف من همه چي پنهان نگه داشته مي‌شد
من هيچي نفهميدم تا زماني که ديگه خيلي دير شده بود
هانس ييگر به مونک گفته بود که کارکرد انساني سکس
مهمترين فرآيندي است که انسان تاکنون شناخته است
اين فرآيند منبع لذت است موجي از ملاحت و گرما
که انسان با آن بالا مي‌رود و و از تنهايي‌اش مي‌کاهد
مامان تو وصيت‌نامه‌ش از ما خواسته خوب باشيم و
به عيسي عشق بورزيم
.من سعي مي‌کنم که دنبال شهواتم برم
...ما فقط يه زندگي داريم و
بايد توانايي خودمون رو واسه احساس کردن .و عشق ورزيدن توسعه بديم
قسمت آخر کتاب ييگر جزئيات ... :دفن قهرمان آن را شرح مي دهد
سپس، همه آن‌ها ناپديد شده‌اند و جارمان" ...دوباره به تنهايي دراز مي‌کشد
آنجا در گورستان متروک و ".زير پوشش گلهايش مي‌پوسد
سوفي، سرود شب ميلاد رو بخونيم؟
و ناگهان چيزي گشوده شد»
و ما توانستيم اعماق بهشت را ببينيم
و فرشتگان را که شناور «به آرامي لبخند مي‌زنند
از هشت فرزند مادربزرگ چهارتاشون قبل از 16 سالگي مردن
:بوهمي‌هاي کريستيانا ميگن ...زندگي خودت رو"
."خواهي گرفت نظرت در اين مورد چيه؟
.به نظرم اشتباهه
ما حق نداريم زندگي که خداوند به ما داده .رو نابود کنيم
بايد براي خودش صرف بشن .و زندگي ما معنايي داره
درباره‌ي کارش بهمون بگين
ادوارد مونک يه نقاش بسيار مستعده
ولي بيشتر به کشيدن
نور و سايه علاقمنده تا نقاشي کردن وضعيت اجتماعي
در 1884 ادوارد مونک اين خوانش از دختري خدمتکار را نقاشي مي‌کند
که نسبتا پوشيده، بر لبه‌ي يک تخت‌ پرچين و چروک آرام گرفته است
نور خورشيد رنگ‌ها و خطوط کناره نما را برهم‌نمايي مي‌کند
حسي از نرمي در آن حاضر است
که مونک بعدا آن را
تدبير بر‌هم‌نما و عصبي» خويش» .با رنگ‌ها مي‌نامد
چجور آدميه؟
...خيلي ساکت، و تقريباً مثل آدم‌هاي اشرافي
.يه فاصله‌اي رو با اعضاي گروه حفظ مي‌کنه
...در ميان همکاران ادوارد مونک
...کارل نوردبرگ
...آندرياس سينگدالسن
...هالفدان استرين
.و توروالد تورگرشن هستند
.و يورگن سرنسن
...که در سن هفت سالگي فلج شده
.و در اوايل سي سالگي اش مي‌ميرد
...ما بايستي در
...اتفاقات اطرافمون مشارکت کنيم
...و، چه با فقر و نياز و کودکاني که بايد کار کنن
...بايد با مردم متحد بشيم
.نه با بورژوازي
نقاش‌ها نبايد با ايده‌هاي جديد ...گمراه بشن
!خداي من
بلکه خودشون رو واسه نقاشي هاشون .فدا کنن
نقاشي؟
بله، ولي نقاشيش از شخص خودش .پديدار شده
.اونه که نقاشي مي‌کنه
...پس هنر بايد نگاه ذهني هنرمند
.به واقعيت رو بيان کنه
در سال 1884، ادوارد مونک کار روي بوم ...خواهر کوچکترش را شروع مي‌کند
پرتره اي که صورت و دست‌هاي .او را درخشان مي‌کند
.باقي اندام او در تاريکي پوشيده شده است
هيچ ژستي وجود ندارد ...به جز کشش اندکي
.در بالا آمدن دست چپ
برادرم، ادوارد هم تقريبا داشت
از همين مرض مي‌مرد
...خداي بزرگ، عاجزانه ازت مي‌خوام
نزديکي ادوارد مونک سيزده ساله به مرگ در اثر
خونريزي ريوي
در روز کريسمس 1875 رخ داد
آيا تمام اين رنج‌ها در خانواده‌تون
بر ايمان شما تاثيري گذاشته؟
فکر نمي‌کنم وظيفه‌ي من باشه که در اراده‌ي خدا دخالت کنم
اون ما رو دوست داره و ما بايد قدردانش باشيم
پدر ما که درآسمان‌هايي» نامت مقدس باد
پادشاهي‌ات فرا خواهد رسيد. اراده‌ات در
«زمين، چنان که در آسمان‌هاست، مقرر خواهد شد
مردي عجيب، سراپا» در لباس سياه
پايين تخت ايستاد و دعا کرد
«هوا سنگين و سياه بود
خانواده‌ي مونک پاک دينن
هرکس که پدرش رو ديده اينو مي‌دونه
اين وقتي که با ماست رو بايد
براي شرکت تو مراسم دعاي خانوادگي تو خونه باشه
ما را به‌سوي وسوسه هدايت نکن» بلکه از شر در امان‌مان بدار
چرا که پادشاهي، قدرت و شکوه از آن توست
«پيوسته و براي هميشه
آمين
خانواده‌ش رو ديدي؟ - حتي موقع دعا خوندن هم نديدمش -
!مثل يه راهب اون گوشه مي‌شينه
براي بچه‌هاي بزرگتر ديدن اين همه بيماري و مرگ
خيلي ناراحت کننده بود
مريضي؟
اگر کسي تصوير ديو را مي‌پرستد»
و علامت او را بر پيشاني يا دستش مي‌پذيرد
شراب خالص خشم پرودگار را هم
،که در جام خشمش ريخته مي‌شود، مي‌نوشد
«و در حضور فرشتگان مقدس شکنجه مي‌شود
براي اينکه يکشنبه‌ها آزاد باشم، مجبورم روزاي ديگه 18-17 ساعت کار کنم
کار سختيه
بعضي از دوستام، بعد ساعت کاري
انقد کم در مي‌آرن که براي پول درآوردن به خيابون کشيده مي‌شن
،فاحشه‌هاي کريستيانيا
بسياري از آنان از ناحيه‌اي معروف «به «ويکا
توسط يک نهاد دولتيِ تحت نظارتِ
.مراجع پزشکي پليس مشروعيت مي‌يابند
نگاهي به فحشا در کريستيانياي امروز بندازيد
با استناد به اخلاقيات مسيحي امروزه فحشايي در کار نيست
اما همه مي‌دونن که پليس فاحشه‌ها رو چک مي‌کنه
اما تو با اينکه مردم از راه فحشا ارتزاق کنن موافقي
نه. تو خيلي از جوامع فحشا هيچ جايگاهي نداره
در شهر کريستيانيا 300 افسر پليس مشغول کارند
يکي از وظايف اصلي آنان کنترل بيماري‌هاي مقاربتي است
در جامعه‌ي ما، اين بورژوازيه که داره از فحشا سود مي‌بره
با اين وجود اخلاقيات بورژوايي :به فحشا اجازه‌‌ي زيست نمي‌ده
«نبايد مرتکب زنا شوي»
ديدگاهتون درباره‌ي ازدواج چيه؟
،به نظر من
ازدواج نهادي بي‌نهايت مهم و ضروريه، که
بدون شک سازنده‌ي شالوده‌هاي
ساختار اجتماعي و فرهنگي ماست
بدون ازدواج شرايط متزلزل و آشفته‌اي سر بر خواهند آورد
که من بيم دارم، پس از اون
به راحتي به آنارشي منتهي بشه
در يک کلام، چنانچه ما خواهان حفظ صلح و نظم باشيم
براي ما ضروريه که پشتيبان نهادهامون باشيم و گسترششون بديم
جامعه‌ي امروز طوريه که اگه کسي ازدواج کنه و همسري داشته باشه
همسرش درست به اندازه‌ي «دختران ويکن» به فحشا کشيده مي‌شه
هر فاحشه بايد يک بار در هفته براي بازرسي خودش را به پليس معرفي کند
بشين اونجا
سال 1884
مخترعي آمريکايي به نام ماکسيم مسلسل را اختراع مي‌کند
و ايالات متحده پرل هاربر را به عنوان
پايگاهي دريايي مي‌پذيرد
کساني که به فحشا کشيده مي‌شن توسط ...همون آدمايي از جامعه رانده مي‌شن که
به پشت تکيه بده
که اونا رو در چنين موقعيتي قرار دادن
اين عشق بورژوازي به انسانيته
يکمي بازتر پاتو بيار بالاتر
اسم و آدرس - لينه پدرشن -
وقتي اسمت رو مي‌پرسم منظورم نام خانوادگيه
اسم
پدرشن
،به خاطر بيماريم ...از دختران ويکني ممنونم
ولي من به اندازه يه آقاي معمولي که از همسرش .بهره مي‌بره از اون‌ها بهره نمي‌برم
.به نظر من ازدواج يه فحشاي قانونيه
.حالا مي‌توني بري
...من فرض مي‌کنم که مجمع حاضر
...به خوبي مطلع هستن که چه کساني
:از روسپي‌ها بهره مي‌برن .بورژوازي و پليس
يه روز پدربزرگ از يه سفر کاري برگشت و
مادربزرگ رو در حالي ديد که پشت يه پرده
کنار سه تا بچه‌ي مرده‌ش نشسته
وقتي ادوارد مونک نخستين بار نقاشي «تکميل شده‌اش «اينگر در لباس سياه
را به معرض نمايش مي‌گذارد مطبوعات محافظه‌کار کريستيانيا از
پرتره‌ي تقريبا زشت و هراس‌آور» بانويي در
،لباس سياه» مي‌نويسند
و اين سرآغاز يورشي انتقادي ،به آثار او مي‌شود
يورشي که حداقل 15 سال به طول مي‌انجامد
در مي 1885 ادوارد مونک از پاريس ديدن مي‌کند
او براي نخستين بار در زندگي‌اش
با هنر کلاسيک در ابعاد واقعي رويارو مي‌شود
او ولاسکز و رامبراند
و مانه را مي‌بيند
سه هفته بعد مونک به نروژ بازمي‌گردد
و به فاصله‌ي کمي پس از آن در يک قايق به همراه خانواده‌اش
آبدره‌ي کريستيانيا را به سوي روستاي بور در مي‌نوردد
سلام
شما نزديک اينجا زندگي مي‌کنين؟ پس با هم همسايه‌ايم
چطوره يه روز به ديدنم بياين؟ - با کمال ميل -
امروز چند دوشيزه به ملاقاتم مي‌يان فردا چطوره؟
ادوارد مونک در خاطراتش اين زن را
خانم هايبرگ» خطاب مي‌کند»
اين اسم واقعي او نيست
گرسنه‌تون نيست؟ - چرا -
منظره‌ي زيباييه
خيلي غمگينه
سال 1885
ژنرال گوردون در خارطوم مي‌ميرد
.صربستان به بلغارستان حمله مي‌کند
.بريتانيا بچوانلند را به سرزمين‌هايش ضميمه مي‌کند
کارل مارکس مجلد دوم سرمايه را مي‌نويسد
و ژنرال پاتون آينده و دي. اچ. لارنس متولد مي‌شوند
چه چيزها که نمي‌خواست بگه احساس ترس و ناآزمودگي مي‌کرد
در سکوت قدم مي‌زدن گونه‌هاش سرخ شده بود
ادوارد مونک بعدها در زندگي‌اش دلزدگي عميقش را از اين موضوع ابراز مي‌کند
که تنها کاري که پدرش به عنوان يک پزشک قادر به انجام دادن در قبال مادر
و خواهر و خود او در آستانه‌ي مرگ بود، اين بود که
دستانش را در کنار هم قرار دهد و دعا کند
بيشتر روز رو تو تختش بود
و تو دستمال گردنش سرفه مي‌کرد
اين بار هم از دهنش خون اومد؟
بوسيدمت. عصباني هستي؟ - نه -
گردنت رو بوسيدم
اگه عصباني شدي مي‌توني کتکم بزني
عصباني نيستم
پس شايد اجازه بدي لبات رو هم ببوسم؟
،در وضعيت مساعدي هستم .متاهل و بدون فرزند
آدم، آزاد هست وقتي ازدواج کنه .و فرزندي نداشته باشه
ولي شوهرت چي؟
آدم خوبيه، ميذاره هر کاري .دلم مي‌خواد بکنم
به همين خوبيه؟ - .خيلي نازنينه -
،احتمالاً بهش آسيب مي‌زنم .ولي چاره‌اي نيست، مجبورم
همينطور بي حرکت وايسا بذار ببينمت
چقدر توي اين نور چشم‌نواز شدي
شب‌ها خيلي بي‌قرارم خوابم نمي‌بره
روياهاي خيلي ترسناکي مي‌بينم
تو خواب راه مي‌رم. نمي‌دوني چه اشتياقي براي با تو بودن دارم
منم خيلي از تاريکي خوشم مي‌ياد نمي‌تونم نور رو تحمل کنم
بايد مثل امشب باشه همينقدر رازآلود
تو تاريکي وحشتناک‌ترين کارها هم ازم برمي‌ياد. هرچي
...پس از بازگشت به کريستيانيا
ادوارد مونک اولين تماس اجتماعي خود را ...در خانه‌ي
.خانم هايبرگ برقرار مي کند
.به راه‌پله‌ي فرسوده نگاه کرد
تمام چيزهايي که در مورد اون ...خانم شنيده بود رو به ياد آورد
تمام عشاقي که گذرشون به اينجا افتاده .بود و با شوهرش درگير شده بودن
.خوب نگاه کرد، فکر کرد
.سنگين و تاريک و سوت و کور بود
شنيده بود که تمام صبح رو روي .کاناپه لم ميده
.نور اينجا خوب بود
ديدي که چطور مو از توي گوش‌هاش رشد مي‌کنه؟
.حالا احساس خجالت کرد
.حرفي واسه گفتن پيدا نکرد
زماني که نزديک همديگه بودن ...احساس کرد زن منتظره
.تا دست‌هاش رو به سمتش ببره
.اين‌ها رو بهار گذشته گرفتيم .نسبتاً گرون بودن
...ولي اون فکر کرد که .احساس سرما کرد
.همون حس خجالت بود
آرزو داشت که بيرون .در هواي تازه باشه
.شوهرم اينجا کار مي‌کنه .آدم خيلي منظميه
.بابا، آب دهانم خيلي سياهه
.هرچيزي سر جاي خودش
.اينو براش درست کردم
بريم بيرون؟ - .نه، نمي‌تونم -
شايد امروز عصر؟
.خون بود، بابا
!نمي‌خوام
.سرش رو نوازش کرد .نترس، پسرم
!نمي‌خوام
چي؟ نمي‌خواي؟ !بيا اينجا
چي؟ زده به سرت؟
انقد ترسو نباش
عجب احمق بدبختي هستي !يه بدبخت بزدل
!بزدل
چرا انقد گير دادي که يه نقاش بزرگ بشي؟
به هر حال قراره بميري اونوقت همه چي رو مي‌ذاري و مي‌ري
ادوارد مونک با انتخاب خاله‌اش و دختري جوان به نام بتسي
به عنوان مدل، کار بر روي پرده‌اي به ابعاد
119.5 cm by 118.5 cm.
را آغاز مي‌کند: مرگ خواهرش سوفي
تو جنگل همه چيز چقدر عجيب و ساکته
فکر کن اينجا زندگي کني، تنها نه با يه آدم ديگه
اينجا خيلي اسرار آميزه
نبايد کمي نزديک‌تر بنشينه؟
.ولي همونجايي موند که بود .به خانم هايبرگ خيره شد
... :پترا سر ميز گفت
...ديدم با خانم هايبرگ صحبت مي‌کني"
"خانم هايبرگ نبود؟
.با حالت دستپاچگي و شرم گفت بله
.پدرش گفت: "به نظر بي‌حال بود ."رفتار بدي با شوهرش داره
.مردم زياد حرف مي‌زنن
...چه روياي مسخره‌اي
.که تمام اين سال‌ها بوده
...يه نقاش بزرگ .از دکتر بودن بهتره
،ولي در مقايسه با شاه .هيچي نيست
و يه شاه، چيزي جز .يه ميکروب کوچيک نيست
مونک اکنون شروع به افزودن ...لايه به لايه بافت مي‌کند
.با قلم‌مو، چاقو پالت و حتي تيغه آشپزخانه
...کار روي چندتا بوم رو شروع کردم
...و يکي از اون‌ها هست که فکر کنم
.مي‌تونم يه چيزي ازش بيرون بيارم
...فکر کنم قراره که
.نقاشي خوبي بشه .الان ازش خيلي راضي‌ام
.تو فکرت بودم
،به ويژه توي رنگ‌ها .مي‌تونم خودمو وسعت بدم
.يه چيز جديده .همونطور که گفتم گمونم خوب بشه
چيزي آزارت ميده؟
.چيزهاي زيادي توي سرم هست .نگراني هم دارم
.کارم رو دارم که بهش فکر کنم
صورت رنگ‌پريده‌ي زيبا با لب‌هاي نرمش
چشم‌هاي نيمه‌بسته و گلوش
بايد دوباره اونا رو مال خودش مي‌کرد
به اون چشم‌ها نگاه مي‌کرد .با چنين شدتي
سوفي و ادوارد
به زودي شما رو ترک مي‌کنم
و از اينکه وقتي برم چه اتفاقي براي خانواده‌م مي‌افته خيلي مي‌ترسم
بخاطر همينه که مي‌خوام الان باهاتون حرف بزنم
و اميدوارم بتونيد بهم قول بديد
که از لورا، آندرياس و اينگر مراقبت مي‌کنيد
تا من بتونم با خيال راحت به بهشت سفر کنم
بهم قول مي‌دي سوفي؟ - بله مامان -
قول مي‌دي ادوارد؟ - بله مامان -
مي‌تونم اينجا حست کنم، با تمام وجود
تا حالا رابطه فيزيکي داشتي؟ - اوه، خيلي -
حس مي‌کني که به عنوان يه انسان خودتو تحقق بخشيدي؟
سعي مي‌کنم ولي موانع زيادي سر راهم هستن
به ارضا مي‌رسي؟ - الان آره ولي قبلا نه -
آدم وقتي به دنيا مي‌ياد هيچي نمي‌دونه دور و برش پر از
افراد بالغي ان که بهشون نگاه مي‌کنه افرادي پر از کلمه و تعصب
به خصوص تو خانواده‌ي من که خيلي بورژوازيه
هر کاري مي‌کردم بهم تذکر داده مي‌شد
.نبايد اينکارو بکني .اون کارو بکن
...کارهايي که مايل به انجامشون بودم
به نظر اونا اشتباه مي‌رسيد و از همينجا بود که کشمکش‌ها بروز کردن
تمام شب داشتم بهت فکر مي‌کردم اصلا نخوابيدم
امروز يه بشقاب شکسته شده
کار تو بوده؟
نه کار سوفي بود - سوفي کار تو بوده؟ -
سوفي، کار تو بود؟ - نه ادوارد بود -
ييگر در کتابش «از بوهم کريستيانيا»
صحنه‌اي را توصيف مي‌کند که در آن با دختري شانزده ساله
در خيابان آشنا مي‌شود
به آرامي زانو زدم»
و در حالي که به چشمهايش خيره شده بودم دستانم را از هم گشودم
چشمانش حالت خجالت‌زده‌شان را همچنان حفظ کرده بودند
بعد ناگهان حالتي بزرگ و مهرآميز به خود گرفتند
و او مرا به سمت خودش کشيد
بازوانش را دورم حلقه کرد و سرش را روي شانه‌هايم گذاشت
من سرم را به سر او تکيه دادم و «موهاي سياهش را بوسيدم
:مونک در خاطراتش مي‌نويسد
آنها کنار هم دراز کشيده بودند»
زياد حرف نمي‌زدند
زن گفت: بيچاره
و موهاي خيس مرد را به آرامي ...نوازش کرد
دختر درازکش سرش را به عقب تکيه داد» و گلوي زيباش نمايان شد
آن را بوسيدم. و مي‌خواستم او را به رختخواب ببرم
اما تماس اندام نرمش
«تمام قدرت بازوانم را گرفت
زن روي مرد دراز کشيد»
دوباره آن لحظه که همه چيز .به عدم فرو مي‌رفت
.«دوباره و از نو
...و اون زن شوهردار نبايد باهاش آفتابي شي
جز کارت چيز ديگه‌اي هم هست که بهش فکر کني؟
خيلي بيشتر احساس آرامش مي‌کنم شب‌ها هم خوابم مي‌بره
خوبه
.مي‌دوني که بهت نياز دارم
.خيلي خوشحالم اومدي
.چه لب‌هاي فوق‌العاده‌اي داري
مونک در خاطراتش از تنظيم قرارهايي براي ملاقات با
خانم هايبرگ در کارل يوهان مي‌نويسد
که فقط براي عبور از کنار او که با شوهر يا دوستش در حال قدم زدن بوده است انجام مي‌شده
اينکه چه کسي نخستين بار اين قرارها را به هم زد دقيقاً مشخص نيست
اما مونک از تلافي‌جويي به وسيله‌ي بي‌اعتنايي
به خانم هايبرگ در قرار ملاقات بعدي‌شان مي‌نويسد
من نيم ساعت تو کارل يوهان منتظر موندم
و وقتي آخر سر و کله ش پيدا شد
.همينطوري از کنارم گذشت
.حتي نمي‌خواست نگام کنه
.اين خوبه که ديگه علاقه‌اي بهش ندارم
حوالي همين دوره، اودا لسون به هانس ييگر مي‌گويد
در حال نزديک شدن عاطفي به کريستين کروگ است
وقتي سعي مي‌کنم مطابق چيزي که به نظرم درسته زندگي کنم‎‌
و سعي مي‌کنم آزاديم رو به دست بيارم و مطابق قوانينم زندگي کنم
تنها چيزي که بورژواها بهش علاقه نشون مي‌دن
اينه که من چند تا رابطه‌ي عاشقانه داشتم
فقط دوستام به نقاشي هام نگاه مي‌کنن و درباره‌ي
کارام حرف مي‌زنن
شروع کرد درباره‌ي اين حرف زد که چطور ادوارد تو خيابون بهش سلام نکرده
و اينکه اون درست به خوبي بقيه‌ي خانم هاست
خانم پترسن رو ببين که با ستوان رفت پاريس
ادوارد از شنيدن اشتياق زن موقع حرف زدن مشمئز شد
مونک ابتدا جزئيات داخلي را
به اطراف نقاشي اضافه مي‌کند
از جمله يک صندلي، يک ليوان، يک بطري
گلداني بر لبه‌ي پنجره .و پرده‌ها
سپس، به آرامي، طي ماه‌ها
تدريجا اين جزئيات را حذف مي‌کند
و هر چه بيشتر روي تصوير سر خواهرش تمرکز مي‌کند
رابطه‌ي مونک با خانم هايبرگ هرچه بيشتر رو به زوال مي‌گذارد
او دست خواهرش را با ضربه‌هايي حجيم ،و نامتمايز نقاشي مي‌کند
که زداينده‌ي قابليت آن براي .ارتباط انساني است
دستش بزرگ و زمخت بود گونه‌ش رو به گونه‌ي مرد چسبوند
مرد سرش رو برگردوند
تا لب‌هاشون به هم برخورد نکنه
زن خيلي زننده بود
خيلي خوشحالم که اومدي
ديروز با يه مرد ديگه در حال قدم زدن ديدمت
فقط يه دوست بود -
!يه دوست -
نيم ساعت منتظر بودم و تو فقط از کنارم گذشتي
من با ستوان لوند بودم
اون فقط يکي از دوستامه
داد نزن
همه صدات رو شنيدن
لعنتي، من بايد همزمان به صدتا چيز !فکر کنم! نمي‌تونم اينطوري ادامه بدم
!بيشتر از نيم ساعت منتظر شدم
کي بود؟ - .بانکدار -
.سال 1886
دولت فرانسه مجسمه آزادي را ...به ايالات متحده
...هديه مي‌کند
و ارتش خود را به تفنگ پودري .بدون دود لبل مجهز مي‌کند
...شايد اگه بهش بگم که تمامش تقصير منه
شايد در اين صورت بهم روي خوش نشون بده
اگه بهش بگم که بخاطرش ...حتي جونم رو مي‌دم
!اصلا خنده‌دار نيست
نبايد خيلي به دل بگيري
زن‌هاي زيادي با قابليت‌هاي اون پيدا مي‌شن
دونستن اينکه چطور بايد زندگي رو ادامه بدم برام مشکله
حتي اگه تلاش کنم آزادانه با مردها زندگي کنم، اونا باز هموني‌ان که قبلا بودن
اونا فکر مي‌کنن يه زن بايد به فلان و بهمان شکل
رفتار کنه، که من کاملا از انجامش ناتوانم
خيلي از نيمه شب گذشته
و تو هر شب بيرون خونه‌اي
نمي‌خواي جواب بدي؟
!هلم نده - مستي؟ -
اون بيرون چيکار مي‌کني؟
اون فقط يه دوسته
!نمي‌تونه اينطور ادامه پيدا کنه
فکر مي‌کنم اگه روزي قرار باشه خودم رو پيدا کنم
نمي‌تونم با معيارهاي اونا هماهنگ بشم
مردايي که من باهاشونم که ادعاي آزاد بودن دارن
داراي اعتقاداتي هم هستن که من اونارو مانع آزاديم تلقي مي‌کنم
راستش من حتي نمي‌دونم آزادي من چه معنايي داره
ديگه نمي‌تونم اينو تحمل کنم !و تو اينو مي‌دوني
نبايد اينطوري با هم صحبت کنيم نبايد
تو انساني در يک جامعه‌ي سرکوب شده‌اي
که از هر طرف تحت فشار معيارها و تعصبات قرار گرفته
نقاش‌ها نمي‌تونن گوش به زنگ برنامه‌هاي سياسي باشن
بايد چيزها رو همونطور که مي‌بيني نقاشي کني
ممکنه يه روز صبح از اتاق خواب بياي تو پذيرايي و
و همه‌ چي رو طوري ببيني که انگار ،در هاله‌اي آبي رنگ فرو رفته
و بايد همونطور که مي‌بينيشون بکشيشون
.حتي سياه‌ترين سايه‌ها
و بايد همينطوري بکشيشون همونطور که مي‌بينيشون
.رنگ يعني يه گستره‌ي وسيع .رنگ، اصل اساسي نقاشيه
.همينطور حس و حال
.خودش رو نزديک‌تر کرد .درست مقابلش
مرد به نرمي حوالي کمرگاهش رو گرفت زن به سوي مرد خيز برداشت
مرد دهان گرمي رو در مقابل گلوش احساس کرد دهاني مرطوب در روبروش
و لب‌هاش به سوي زن کشيده شد
حس سستي مطبوعي روي» شونه‌هام ريخت
و بر سراسر بدنم فرو لغزيد
تا اينکه زانو زدم، به شدت بدنش رو به خودم فشار دادم
و گلوي آبدار و بي‌دفاعش رو «مثل چيزي تسليم شده، بوسيدم
هاگن لودويگ برگ، بازيگر
و ستوان ارتشِ پاره وقت
دوشيزه درفسن که مونک او را «دوشيزه راکر» مي‌نامد
و به تازگي در يک جشن ملاقاتش کرده است
يه چيزي که من از درکش عاجزم مدام در حال تکرار شدنه
و اون رابطه‌ايه که آغازي نيرومند داره
ضمنا من مي‌دونم شهوت چيه
نمي‌دونم عشق چيه ولي مي‌دونم شهوت چيه
نکته‌ي عجيب اينه که يه رابطه ممکنه با اين حس شروع شه که
جهان بدون اين يک نفر
به کلي بي‌ارزشه
نبايد درباره‌ش حرف مي‌زديم
و در نهايت، بدون اينکه متوجه باشي چه اتفاقي در حال رخ دادنه
اين فرد به کسي تبديل مي‌شه که داره زند‌گيت رو مختل مي‌کنه
مونک اکنون در پي اهميت‌زدايي از جزئيات بي اهميت
به وسيله‌ي مبهم کردن تصويرهايشان
و در تلاش براي زدودن خانم هايبرگ از ذهنش
در کوشش براي اينکه به نحوي ارتعاش و شدت احساساتش را
به سطح خام پرده‌ي نقاشي ،منتقل کند
و در پي برانگيختن حس و حالي مشابه در بيينده
مدام و از نو، روي سر خواهرش کار مي‌کند
و به موها، چشم‌ها و دهان او جزئيات بيشتري مي‌بخشد
تا اينکه سرانجام رنگ روغن را از روي .پرده مي‌خراشد و از نو آغاز مي‌کند
مونک با استفاده از چاقو، پشت مسواک و نوک يک مداد
همزمان با تقلا براي به ياد آوردن ،و تقلا براي فراموش کردن
روغن ضخيم را مي‌خراشد و در آن .شکاف‌هايي عميق مي‌اندازد
...با موهاي بلوند و پوست لطيف و رنگ‌پريده
.به چشم‌هام نگاه کرد
آخرين ديدارمون اوقات خوبي داشتيم، نه؟
.ازت خوشم مياد - .تو خوبي -
.تو فکر ت بودم
.تمام مدت
.منم ازت خوشم مياد - .چقدر زيبايي -
تو عجيبي
ولي آدم خوبي هستي دوست داشتني هستي
درباره‌ي زن‌هايي که روابطي مضاف
بر رابطه‌ي زناشويي دارن چي فکر مي‌کنيد؟
به عقيده‌ي من زن، چنان که بايد ،باشه، موجودي بي‌پناه
،ظريف و زيباست -چه به لحاظ فيزيکي و چه روحي-
که محتاج مراقبت و
.حس امنيت يه مرد هست
....اگه فکر مي‌کني خنده‌داره
با لب‌هاي بي‌رنگ و دندون‌هاي سفيدش لبخند زد
ما به هم مي‌يايم، مگه نه؟ تو خيلي عجيب و غريبي مونک
در دسامبر 1885 ،کتاب هانس ييگر از بوهم کريستيانيا
تنها دو ساعت پس از انتشارش توقيف شد
چهار ماه بعد ييگر به اتهام «توهين به مقدسات»
و «زير پا گذاشتن عفت و اخلاق» مجرم .شناخته شد
او به 60 روز حبس و
توقيف هميشگي کتابش محکوم شد
آيمار سورنسن، وزير دادگستري در کابينه‌ي ليبرال
من نسخه‌اي از کتاب رو که زير بخش‌هاي خاصي از اون خط کشيده شده بود
از پليس کريستيانيا دريافت کردم
فورا تلگراف زدم تا از همه‌ي ماموران عالي رتبه‌ي پليس
درخواست کنم انتشار کتاب رو متوقف کنن
...در اين قسمت شخصيت اصلي کتاب
خودش رو به يه دختر خيلي ...جوون معرفي مي‌کنه
.اونقدر جوون که مي‌تونست دخترش باشه
.دختر کنار زانوش مي‌نشينه
.اين به شما ميگه که قصه درمورد چيه
در حالي که گونه‌اش را" .نوازش مي‌کردم به او گفتم: گوش کن
.بيا گپ کوتاه معقولانه‌اي داشته باشيم
.از جيبم کاندومي بيرون کشيده بودم آيا مي‌داني اين چيست؟
.پاسخ داد: نه "...خب برايت مي‌گويم
سال بعد هانس ييگر ...مجبور به فرار از نروژ مي‌شود
بعد از اينکه دولت ليبرال ...حکم دوم 150 روز زندان
...را براي او صادر کرد
...اين بار براي ارسال 300 نسخه از کتابش
...به خارج از کشور به سوئد
تحت عنوان مخفي ."قصه‌هاي کريسمس از هانس ييگر"
...و عبور نمي‌کند چرا که"
.و کاندوم را ترکاندم" ."حتي هوا هم از آن عبور نمي‌کند
مي‌تونم بيشتر بخونم ولي .فکر کنم همين کافي باشه
،سلول شماره يک مولرگاتن زندان محلي کريستيانيا
آيا زنداني شدن شما تاثيري بر کارتون مي‌ذاره؟
نه، به هيچ وجه هيچ تاثيري نداره
آدماي خوبي که از ادبيات براي قضازدايي استفاده مي‌کنن
فرياد مي‌زنن و مخالفت مي‌کنن هيچ معنايي نداره. قبلا مي‌دونستم واکنششون اينه
براي بورژواها که زندگي گرم و نرم و گول زننده‌اي دارن اين تحريک کننده‌س
به نظرم اين به شدت اونارو تحريک مي‌کنه که زن آزاد رو ببينن
هر چيزي که خارج از حفاظي باشه که اونا دور خودشون کشيده‌ن
براشون بي نهايت وحشتناکه
شايد به جز وقتي که در حال غوطه خوردن .تو خيالبافي‌هاشون خواب مي‌بينن
ولي اگه من صريح و آزادانه زندگي کنم
به نظرم اونا به وحشت مي‌افتن
اين به اصطلاح زن آزادي که هميشه درباره‌ش حرف مي‌زنن
نمي‌تونه کاملا عادي باشه
اما اگه استعداد واقعي شو کشف کنه مي‌تونه کاملا عادي باشه
نيم ساعت طول کشيد تا بياد
و وقتي با يه مرد ديگه رد مي‌شه
به زور لبخند مي‌زنه
!اوه، لعنت
.بالاخره تمومش کردم، تحليل رفتم
تا جايي که مي‌شد عناصري از برخورد اولمون رو توش گنجوندم
دهان لرزان
درخششي شفاف و چشم‌هاي خسته
اما رنگ‌هاي توي نقاشي هنوز تموم نشده‌ن
اون بي‌رنگ و خاکستري بود نقاشي مثل سرب سنگين بود
تقريبا در آخرين مرحله، مونک دوباره به تابلوي نقاشي حمله مي‌کند
و بر رنگ روغن خراشهايي عميق مي‌اندازد
و با ضربه‌هايي همچون ضربات جارو پهن و کشيده
پنجره، پرده‌ها و گلداني را که در سوي راستِ
پرده‌ي نقاشي به دقت طراحي .شده بودند، حذف مي‌کند
حالا آخرين جزئيات حواس‌پرت کن
.هم از ميان رفته‌اند
ادوارد مونک مي‌داند که در مقايسه با آثار خودش، دست به
.پيشروي عظيمي زده است
.اما هنوز از ابعاد اين پيشروي آگاه نيست
در اين ميان، در اوسط دهه‌ي 1880
همه‌ي هنرمندان بزرگ جهان غرب هنوز
درگير ارائه‌ي واقعيت بيروني .به شکل سنتي‌اند
سزان
آثار اوليه‌ي گوگن و حتي در اين دوره
ونسان ون گوگ
تفاوت ميان اين آثار با پرده‌ي نقاشي مونک
بيش از همه در شيوه‌ي
نمايش معاصر زنان جوان مشهود است
اوگوست رنوار
برته موريسو
ماري کاست آمريکايي
هانس هيردال نروژي
اما پرده‌ي نقاشي مونک با سطح عميقا خراش خورده‌اش
وراي تمام واقعيت‌هاي بيروني قرار گرفته است
تا به نخستين تابلوي اکسپرسيونيستي احساس»، در تاريخ»
.هنر غرب بدل شود ...به شدت مورد هجوم هم مردم کريستيانيا و
.هم مطبوعات محافظه‌کارش قرار مي‌گيرد
...اين شکل از ديوانگي براي مردم
پذيرفتني نيست
هر بار که کسي از کنار اين نقاشي رد مي‌شه مردم مي‌ايستن و بهش مي‌خندن
بعضي از مردم عادت دارن هميشه مثل نگهبان بالاي سر بقيه بايستن
تو ادبيات اونان که تصميم مي‌گيرن چي برازنده‌س و چي برازنده نيست
يک همکار به مونک مي‌گويد «به نظرم تابلوي تو آشغاله»
ديگري مي‌پرسد اون همه ضربه براي چيه؟»
«انگار داره بارون مي‌آد
...زندگي انسان، نجيبانه‌ست اما نوشتن
.درباره‌ي زندگي جنسي انسان نانجيبانه‌ست
دوست ديگري به مونک مي‌گويد اگر به همين شيوه ادامه دهد
ديوانه خواهد شد
تا زماني که قادر به نوشتنم
مي‌خوام با اين جامعه و قوانينش مبارزه کنم
تا جامعه‌اي بسازم که در اون ادبيات آزاده
چه کسي حق داره ديگري رو از نوشتن درباره‌ي زندگي عاطفي‌ش منع کنه
!هيچکس
بهترين روش واسه قضاوت تابلوي مونک .اينه که از دور ديده بشه
.آندرياس اوبرت، مورخ و منتقد هنر
رنگ ها و خطوط به وضوح در .روزهاي ابري ظاهر ميشن
اگه کسي واقعاً بخواد ...برداشت بهتري از اين نقاشي
...بسيار عجيب به دست بياره
،بايد اينطوري نگاه کنه .از بين دو انگشت
...در برهه‌اي از اين دوره از زندگي او
ادوارد مونک در دفتر خاطرات خود ...در مورد تعقيب زني در خيابان‌ها مي‌نويسد
.که به اعتقاد او خانم هايبرگ است
.دارم مي‌لرزم. به گمونم دارم مي‌افتم
ولي اون فريب خورده که ...استعداد خودشو هدر بده
...اونم به اين روش بي‌فايده
و تشويق به دنبال کردن راهي شده .که به هيچ جا نمي‌رسه
.پاهام رو احساس نمي‌کنم .منو حمل نمي‌کنن
تمام رهگذرها .بيگانه و عجيب به نظر مي‌رسن
.فکر مي‌کنم همه به من خيره شدن
.تمام بدنم مي‌لرزه
.عرق ازم مي ريزه
نامه‌اي ناشناس در مقام منتقد ...به دستم رسيد
که در اون نويسنده ادعا مي‌کنه ...چيز جز بي‌معنايي و
و تلاش براي اصالت .در کار مونک نمي‌بينه
تمام چيزي که مي‌تونم به اين شخص بگم ...اينه که براي خودش
.يه جفت چشم جديد تهيه کنه
کسي که نمي‌تونه ببينه که ...ما اينجا يه استعداد
،عالي و اصيل داريم ...به هيچ‌وجه
.حق قضاوت درمورد هنر رو نداره
من خواهان زندگي‌ام ...که زنده باشه
چه اهميتي داره که اين صندلي درست ساخته شده يا نه
چيزي که من مي‌خواستم ارائه کنم قابل اندازه‌گيري نيست
حرکت توام با خستگي در چشم‌ها، در پلک‌ها
لب‌ها بايد طوري به نظر برسن که انگار دارن چيزي زمزمه مي‌کنن
اين نقاشي بايد توسط فردي به لحاظ رواني مجنون کشيده شده باشه
که مثل کسي که دچار تب شده توهم مي‌بينه
روي يک مبل در گوشه‌اي دراز مي‌کشم نيمه بيدار دراز مي‌کشم
براي اينکه نگاهم مي‌کردن ازشون متنفرم
ممکنه مونک به شيوه‌اي نامعلوم قادر به حرف زدن با افرادي
داراي زندگي عاطفي مريض باشه
ولي من فکر مي‌کنم اين يکي از وحشتناک‌ترين چيزهاييه که تا به حال ديدم
انتظار مي‌ره نقاشي که اثرش رو در يک
نمايشگاه عمومي عرضه مي‌کنه به شيوه‌اي کاملا متفاوت با اين
به سليقه‌ي مردم احترام بذاره
ادوارد مونک، آزرده و سردرگم از «حمله‌ي صورت گرفته به «کودک بيمار
و ارجاعات پيوسته به اثرش همچون «طرح‌هايي ناتمام»
اکنون، پيشرفت آغاز شده با نقاشي انقلابي‌اش را بررسي مي‌کند
.و کناره مي‌گيرد
،او سومين سلف پرتره‌اش را مي‌کشد ،اين بار با چشماني مستور
و حالتي حاکي از لجبازي که از بالا به بيننده نگاه مي‌کند
دوران دوساله‌ي کناره‌گيري آغاز شده است
.ژانويه 1888
در اين دوره، گروه موسوم به ...بوهم کريستيانيا
.شروع به از هم پاشيدن مي‌کند
...تراژدي شخصي، الکليسم، سيفليس
،روابط داغدار ...انزواي اجتماعي
.به آن‌ها آسيب زده است
کارل ينسن-يل نويسنده به دليل ...بيماري سل شکمي در عرض يک ماه
.خواهد مرد
...و شش مرد جوان ديگر در اين ميز
...که اکثرشان دوستان شخصي مونک هستند
.به سن 40 سالگي نمي‌رسند
.برتراند هانسن بر اثر سل خواهد مرد
...يورگن سورنسن افليج خواهد مرد
و نقاش محبوب کله لاکن در سن 28 سالگي .خودکشي مي‌کند
ييگر، با نطفه‌هاي سرطان در بدنش
،در 1910 خواهد مرد .فقيرانه و مطرود
،بيرون مرده شو خانه گدايي به انتظار خواهد ايستاد
تا يک بطري ويسکي تمنا کند
تابستان 1888
ادوارد مونک در آسگرستراند نزديک روستاي بور
در جوار درياچه‌ي کريستيانيا کلبه‌اي اجاره مي‌کند
رابطه‌ي اودا لسون با هانس ييگر خاتمه يافته است
اودا لسون اکنون همسر کريستين کروگ است
و همزمان، با اطلاع کروگ
توجه ياپه نيلسن، هجده ساله
دانشجوي ادبيات فرانسه .و دوست ادوارد مونک را جلب مي‌کند
اينگر مونک اکنون دوست نزديک سيگر بوتکر است
لورا مونک، 21 ساله هنوز ازدواج نکرده
فکر مي‌کني چرا با چنان عصبانيتي سرت داد زدم و
گفتم ديدنت از اين به بعد برام غير قابل تحمله؟
!واسه اينکه تو دروغ گفتي
اين دسترس‌ناپذيري توئه که !انقد منو عصبي مي‌کنه
خودت گفتي نبايد زود به زود بيام
آره ولي اون موقع نمي‌دونستم چقدر دوستت دارم
تو من رو فراموش کردي يکي ديگه رو داري
دوستت دارم
اي کاش مي‌دونستم که براي تنبيه کردن من رفتي سراغ يکي ديگه
اين بلاتکليفيه که انقد منو عصبي و آتيشي مي‌کنه
تو هي از من بيشتر و بيشتر تقاضاي عشق مي‌کني
متوجه نيستي که نمي‌تونم بيشتر از اوني که مجبورم بهت عشق بدم؟
از همون لحظه که احساساتت رو بهم نشون دادي طوري بود
که انگار مي‌خواستي چيزي رو که ازت دزديدن پس بگيري
به خاطر هنرت داري انقد خودتو حفظ مي‌کني؟
1888.
اوگوست استريندبرگ ميس جولي را مي‌نويسد
لاستيک بادي و باروت بي دود اختراع مي‌شوند
ونسان ون گوگ گل‌هاي آفتابگردان
پل متحرک آرل
و تخم‌افشان (برزگر) را مي‌کشد
تظاهراتي در اعتراض به بيکاري در رم به دست ارتش سرکوب مي‌شود
و ويلهلم دوم
پادشاه آلمان مي‌شود
مونک همچنان که به تعقيب خانم هايبرگ ادامه مي‌دهد
همزمان، تلاش مي‌کند از او بگريزد
او بال و پر دادن به آشنايي‌اش با آسه کارلسن
نوزده ساله را، که خود نقاش است
و در نامزدي وکيلي از اهالي کريستيانياست، آغاز مي‌کند
تو به يه زن احتياج داري و در عين حال نمي‌خواي با زني باشي
من ازت خوشم مي‌ياد ولي ما واقعا نمي‌تونيم اينطوري ملاقات کنيم
همه جا تعقيبم مي‌کني کلافه‌م کردي
مونک در خاطراتش، مکررا از تعقيب
خانم هايبرگ در ميعادگاه‌هايش با ديگر مردان مي‌نويسد
حسادت انحصار‌گراييه
حسادت تو من رو به روابط عاشقانه‌ي ديگه سوق مي‌ده
.و چشم به ‌راه بودن‌هاي بي‌پايان...
نمي‌شه يه زن رو مثل يه ابژه تصرف کرد
غيرممکنه
،همديگه رو مي‌بوسن ...همين الان، در همين لحظه
.و خانم هايبرگ ميگه که دوستش داره
،مخفي پشت پله‌ها ...براي ستوان نجوا مي‌کنه
همون کلماتي که قبلا .براي اون نجوا مي‌کرد
...احتمالاً در اين زمان
ادوارد مونک از آسه کارلسون .مي‌خواهد که با او ازدواج کند
مي‌خواي دستمو بگيري؟ .خيلي تنهام
.نه، اينجا نه
مي‌دوني که ازت خوشم مي‌ياد ولي
بيشتر به عنوان يه دوست
دوستي
دوستي خيلي ناچيزه زندگي کوتاهه
در زمستان سال 1888
مونک پس از زياده نوشي با دوستانش در ييلاقي نزديک اسلاگن
توسط هنرمندي به اسم پاله دورنبرگر
به داخل آب يخ زده هل داده مي‌شود
و تا آستانه‌ي مرگ مي‌رود
خيلي جديه بايد بهشون اطلاع بديم
در سمت چپ خواهر دورنبرگر، شارلوت را مي‌بينيم که 20 ساله است
.نمي‌دونم کجا زندگي مي‌کنن
خيلي احساس جووني مي‌کنم
سعي مي‌کنم خوشبينانه به زندگي نگاه کنم
ما ديدگاه‌هاي متفاوتي درباره‌ي زندگي داريم
تو کمي غمگين به نظر مي‌آي
ضعيف و کمي خسته از زندگي
حسي از تنش و تنهايي
از اين پس وارد پرده‌هاي نقاشي ادوارد مونک مي‌شود
آدم‌ها ثابت به‌ نظر مي‌رسند
بي حرکت
اغلب تو گويي بي پناه در برابر طبيعت
من نمي‌خوام ببوسمت
بدون اينکه حرفي بزنن به هم نگاه کردن
و مرد در لحظه احساس کرد زندگي بزرگترين شادي‌ايه
که از چنگش فرولغزيده
اشک در چشم‌هاي زن جمع شده بود
مونک اکنون از نو خودش را براي مردم و منتقدان آماده مي‌کند
اغلب با مصاحبت درون‌گرايانه‌ي سيگبورن اوبستفلدر شاعر
و هنرمند افليج يورگن سورنسن
آپريل 1889
ادوارد مونک دوباره روياروي مردم قرار مي‌گيرد
و براي اينکه نشان دهد دقيقا کجا مي‌ايستد و نماينده‌ي چه چيزي است
تمام چيزهايي را که تا کنون :آفريده است به نمايش مي‌گذارد
صد و ده تابلو و بي‌شمار طراحي
تابلويي عظيم بر فضاي نمايشگاه تسلط يافته است
«اين تابلو با عنوان «بهار بازسازي تابلوي کودک بيمار است
اما در تابلوي اخير از ضربات پرمعنا و بي بند و بار قلم‌مو
،که در اثر قبل ديده مي‌شد خبري نيست
در اينجا جزئيات موشکافانه‌اند
دسته‌هاي مو
دستمالي آغشته به خون
بطري و تنگي به دقت طراحي شده
سقف پر از جزئيات يک کمد
و حتي گلدان
خانم سي رو از وقتي ازدواج کرده ديدي؟
گمونم اوضاع برات سخت مي‌گذره
فکر کردن بهش بايد برات عجيب باشه
چرا کار مونک بعد از کودک بيمار تا اين حد تغيير کرده؟
من فقط مي‌تونم حدس بزنم، ولي حتما يه اتفاقي براش افتاده
که باعث شده ايمانش رو ،به هنرش از دست بده
نقدهاي ضعيف و يه سري عوامل ديگه
جامعه اينو مي‌پذيره که يه مرد معشوقه داشته باشه
ولي اگه يه زن معشوقه داشته باشه موضوع به کلي فرق مي‌کنه
شايد بعدا شايد بعدا بتونيم همو ببينيم
همه چيز مي‌تونه متفاوت باشه
نبايد اين موضوع رو انقد سرسري بگيريم
اگه ازدواج کنم، اونوقت بايد براي شوهرم زندگي کنم
يه زن اغلب به اين دليل ازدواج مي‌کنه که به مراقبت احتياج داره
و نمي‌تونه اون مقداري که واسه زنده موندن لازمه رو به دست بياره
وقتي شب‌ها تو خواب راه مي‌رفته به چي فکر مي‌کرده؟
زيبايي باکره‌وار
اينطوري مي‌گذره سالي بعد از سال ديگه، مثل يه جور تله
حال که متعهد شديد در نکاح يکديگر در کنار هم زندگي کنيد
و در برابر خدا و اين جماعت عهده‌دار اين مسئوليت شديد، من شما را زن و شوهر
آيا اون در اين لحظه به مرد رنگ‌پريده‌ي پشت ستون هم فکر مي‌کرد؟
به نام پدر، پسر و روح القدس... آمين
آنچه را که خدا پيوند داده است
هيچ انساني نمي‌تواند از هم بگسلد
رابطه‌ي ميان ياپه نيلسن و اودا کروگ اکنون در حال پيشروي است
آسگرستراند، 1889
اون خودش رو به زور بين من و آرمانم قرار داد
!هنرم
با اين حال نمي‌تونم از دوست داشتنش دست بکشم
ديگه نمي‌تونم بيش از اين
صميميت کاذب و دروغ‌هاشو تحمل کنم
!عشق اون زهرآگين بود
اونم حتما احساساتي داره
!اصلا برام مهم نيست
لعنتي، بهش گفتم تو روي ملافه‌هاي سفيد دراز مي‌کشي
بدنت در اثر بيماري و فساد از شکل مي‌افته
شايد در آستانه‌ي مرگ قرار بگيري !زشت و بدبو
و من در حال نوشيدن شراب با زنان زيبا مي‌خندم
لذتم حتي بيشتر از نااميدي‌اي خواهد بود که اون برام به همراه آورد
!مي‌خندم، مي‌خندم، مي‌خندم
...از مردان، زنان و کودکان
اسلو و آسگاردستراند که در اين فيلم .ظاهر مي‌شوند، تشکر کنيم
.ما از کمک بسيار ارزشمند شما سپاسگزاريم
سپاسگزاري فراوان
از کارمندان موزه مونک در ...اسلو تشکر مي‌کنيم
که بدون کمک آن‌ها اين .فيلم ساخته نمي‌شد
به کارگرداني و تدوين پيتر واتکينز ...و نوشته شده در همکاري با
،بازيگران .بسياري از آن‌ها نظرات خود را بيان مي‌کنند
آزرده و عصباني از شرارت مداوم
منتقدان کريستيانيا
در جستجوي گريزگاهي از درد وجودي شخصي‌اش در نروژ
ادوارد مونک رهسپار فرانسه مي‌شود تا در رشته‌ي هنر تحصيل کند
او با امانوئل گلداستاين شاعر 27 ساله‌ي ...دانمارکي ملاقات مي‌کند
که آثارش حاوي ديدگاهي عاري از اوهام درباره‌ي عشق‌اند
مونک در سن کلود، بيرون پاريس با گلدستاين
در طبقه‌ي اول بالاي کافه‌اي
مشرف به رود سن هم خانه مي‌شود
نوامبر 1889
مرگ دکتر مونک براي خانواده ضربه‌ي سختي بود
ما تازه به هوکتو نقل مکان کرده بوديم
و دکتر مونک اونجا رو خيلي دوست داشت
يکشنبه‌ي قبل از بيمار شدنش
از کليسا به سمت خونه قدم مي‌زديم
و بقيه نمي‌تونستن پا به پاي اون راه برن
حال که آشتي ميان ادوارد مونک و پدرش غيرممکن شده است
او شروع به ارزيابي مجدد ارزش‌ها و باورهايي مي‌کند که
هانس ييگر به او آموخته بود
داخل شهر شهر ديگري است. شهر مردگان
آنجا که قبرها کنار هم قرار دارند
در آنجا سايبان‌ها و قصرهايي مي‌يابي
آنجا محل زندگي آدم‌هاي ساکت است، مرده‌ها
شهر معروفي است
استخوان‌ها مي‌پوسند و راه را براي چيزهاي تازه باز مي‌کنند
چه اهميتي دارد اگر کسي بميرد؟
،جز اندوه و شکنجه» نکبت و کشاکش، هيچ
از زندگي چندان بيش از اين نمي‌توان داشت
براي لذت‌هاي بيش از حد کوتاه بهايي زياده گزاف مي‌پردازي
عذاب و اندوه، خوشي‌هاي ما را مي‌خرند
اگر تنت تسليم لذت عشق شود
منشا همه‌ي دردها، زندگي جديدي «.پديد خواهد آورد
1889.
برج ايفل ساخته و دوربين جعبه‌اي توليد مي‌شود
،ونسان ون گوگ چشم‌انداز با درختان زيتون
و گندم‌زار با سروها را نقاشي مي‌کند
و آدولف هيتلر متولد مي‌شود
در ادبيات فرانسه سمبليست‌ها
در پاريس قدرت کامل را در دست دارند
ورلين، هاسمنز مالارمه‌ي شاعر
در پايتخت فرانسه شورشي عليه
ناتوراليسم در حال شکل‌گيري است
در ميان نقاشان
نسل قبل از پيش راه را براي پيشروي هموار کرده است
پيوس دو شووان
گوستاو مورو
و اوديلون ردون
که بر نقش ناخودآگاه در کار هنرمند
تاکيد مي‌کند
وقتي لامپ رو روشن مي‌کنم ناگهان
سايه‌ي غول‌آساي خودم رو بر
سراسر ديوار مي‌بينم
،تو آينه‌ي بزرگ بالاي شومينه خودم رو
چهره‌ي روحم رو مي‌بينم
و با مرده‌ها زندگي مي‌کنم
فقط نوشته: «عزيزترينم «فردا ساعت 8 بيا
به تک تک حروف خيره شدم، به لکه‌ها تا ردي از انگشتاش پيدا کنم
من رو دوست داشت يا وانمود مي‌کرد دوستم داره؟
من رو دوست داشت يا کس ديگه‌اي رو يا هم‌زمان هر دو؟
تو خون‌آشامي هستي»
که خون درخشان مرا از
.دريچه‌هاي قلبم مي‌مکد
،با نگاه‌هاي خشکاننده‌ي يخي
بدنم همچون صحرايي شن‌سوخته و گداخته مي‌تپد
و گرم‌بادِ خشک جنون مي‌خروشد
«و خونم به جريان مي‌افتد
مونک در پاريس آثار اوگوست رودن را مي‌بيند
،ما حتي همديگه رو نمي‌شناختيم و آيا چون اولين بوسه‌م رو
به اون دادم بود که عصاره‌ي زندگي رو از من گرفت؟
براي اينکه دروغ گفت و خيانت کرد بود
که يه دفعه يه روز
جهان رو پيش چشمم سياه کرد؟
مونک اکنون آغاز به صورت بندي فلسفه‌ي هنري‌اي مي‌کند
که از اين پس تا آخر عمر :آن را پي خواهد گرفت
درک و بيان مقصود هستي انسان
هستي زنان
،و هدفي که در پس درد آنان عشق و نوميدي‌شان نهفته است
و به زنجيره‌ي بي‌پاياني متصل مي‌شود که .هزاران نسل را به هم گره زده است
،پس هدف ديگه نه نقاشي فضاهاي داخلي ،و مردم در حال مطالعه و بافندگي
بلکه کشيدن مردميه که نفس مي‌کشن حس مي‌کنن، رنج مي‌برن و عشق مي‌ورزن
زن چشم هاشو مي‌بنده و به کلماتي
که مرد در موهاي بلندش زمزمه مي‌کنه گوش مي‌ده
،من اينو همونطور که ديدم تصوير مي‌کنم اما در هاله‌اي آبي رنگ
يادمه مونک يه بار يکي دو سال پيش چيزي بهم گفت
اون کشف کرده بود که به نظر يوناني‌ها مرگ آبي رنگه
:يه جايي از ايلياد اومده «مرگ آبيِ چشمانش را مي‌پوشاند»
مونک مي‌گفت ما اينجا در شمال غم‌زده‌ي خاکستري»
مرگ رو سياه تصوير مي‌کنيم اما در يونان آفتابي
چرا نبايد آبي باشه؟
،اهل خونه، عمه‌م ...برادرم و خواهرهام
...تصور مي‌کنن که مرگ فقط يه خوابه
.که پدرم مي‌بينه و مي‌شنوه
دوشنبه سکته کرد ...و در عرض چند روز
.قدرت تکلم و بعد هوشياريش رو از دست داد
گاهي فکر مي‌کنيم که اون مارو شناخت .چون بهمون لبخند زد و دستمون رو فشرد
هيچکاري نمي‌تونم بکنم ...جز اينکه اجازه بدم
.غم و اندوهم به طلوع و غروب تمام بشه
تابلوي مونک «شب در سن کلو»
خوانشي‌‌ از دلسردي با سايه‌هاي ،در هم پيچيده‌ي آبي و سياه
گشايشي عظيم است
به موازات پيشرفت مشابهي که اکنون در ...حال رخ دادن در ادبيات نروژ است
.يک فرم هنري شخصي و ذهني
استفاده از اول شخص در ادبيات ...هنر درونگرايانست
که با ناتوراليسم به شکلي .روانشناختي و مرموز قطع ميشه
چيزهايي مي‌تونه با اول شخص گفته بشه .که قبلاً ناگفته مونده
...اين فرم
ناشي از تمايل به رسيدن ...به اعماق انسان
يا حال و هوايي که فرد .با اون مواجه ميشه
...شکل رويا و توهم به خودش مي‌گيره
...و عجيب جلوه مي‌کرد
اگه اين فرم پرتنش باعث لرزش ...و رعشه‌ي مردم نشه
و به حرف‌هايي که شاعر مي‌خواد .بگه، گوش بدن
...گسستي بين ديدگاه جامع رئاليسم
.و فرم جديد شخصي وجود داره ...هنر براي هنر
.و براي رضايت هنرمند
.بالاخره کسي مايل به شنيدن صداي قلب هست
.سپتامبر 1890
...به عنوان اثبات کارش در پاريس
...ادوارد مونک 10 نقاشي را به نمايشگاه
دولتي پاييزي کريستيانيا .ارسال مي‌کند
...نقاشي که آن را «شب در سن-کلو» مي‌ناميد
.به شدت مورد حمله قرار گرفت
...براي دومين بار
ادوارد مونک به خود تبعيدي .در اروپا بازمي‌گردد
اين تابلو که شب ناميده مي‌شود
توانايي فرد را در حدس زدن چنان به مخاطره مي‌اندازد
که عده‌ي کمي دردسر خوانش .موشکافانه تر آن را به جان مي‌خرند
حال و هواي پيرامون اين تابلو چنان به سستي طراحي شده
که به نظر، پيش از آنکه کسي توان به چنگ آوردنش را کسب کند، ناپديد مي‌شود
خود نقاش در جهان مه‌آلود
.و بي شکل روياها گام برمي‌دارد
و منتقد نشريه‌ي افتن پستن با اشاره به «ذهن بيمار» مونک
اظهار مي‌کند مرز ميان ديوانگي و نبوغ به طور غير معقولي باريک است
مونک اساسا يه
شاعز تغزليه که با رنگ کار مي‌کنه
اون رنگ ها رو حس مي‌کنه، با رنگ حس مي‌کنه، اما نمي‌بينتشون
به جاش اندوه رو مي‌بينه
و گريه و زاري
.و پژمردگي رو
براي شاعران و نويسندگان جوان نروژ
که اکنون از ناتوراليسم روگردانده‌اند
کار ادوارد مونک در حکم وحي است
:ويلهلم کراگ
رودخانه به آرامي جاري مي‌شود» جاري مي‌شود و جاري مي‌شود
و آفتاب رهسپار مي‌شود، رهسپار
شب به زودي به اينجا خواهد رسيد
نور با درخششي از اتاقم بيرون مي‌رود
و مي‌رود که مرا در سکوت و اضطراب بنگرد
«مي‌داند که او دارد مي‌آيد
درسته که اون بي نهايت زيباتر از بقيه بود؟
نه, حتي مطمئن نيستم که زيبا بوده
دهنش بزرگ بود حتي مي‌تونست زشت باشه
من در مقاله‌م در مرکور دو فرانس
آلبرت اوريه، منتقد
به اين اثر از گوگن اشاره مي‌کنم
توضيح مي‌دم که وظيفه‌ي هنرمند مدرن انتخاب کردن بين
عناصر بي‌شماريه که ابژکتيويته .رو مي‌سازن
اون همچنين حق داره بنا به ديدگاه شخصي و سوبژکتيويته‌ي فردي‌ش، خط، فرم و
رنگ رو تحريف، موکد يا
اغراق شده ارائه کنه
نيس، 1891
دو عاشق، صورت‌هايشان حل شده در هم، بي چهره
.در گوشه‌ي اتاقي کمين کرده‌اند
پرسپکتيو ناپديد شده
ضرباتي شکسته و سريع .با لايه‌هاي نازکِ رنگ
پيش‌روي آغاز شده
!اون فاسد بود، يه فاحشه‌ي دروغگو
رابطه‌ي ميان اودا کروگ و ياپه نيلسن اکنون در نقطه ي بحراني است
ياپه خواهان اين است که رابطه‌اش به روشني تعريف شود
اودا، که همچنان متاهل است حس ديگري دارد
ياپه از مخدر استفاده مي‌کند و تهديد به خودکشي کرده
انگار قوانيني وجود دارن که به زن ها دستور مي‌دن خودشون رو قرباني کنن
بهترين چيزي که در مورد يه زن مي‌شه گفت اينه که اون پيوسته در حال قرباني کردن خودشه
ديگه برام قابل تحمل نيست
من خيلي بهش علاقه دارم ولي چرا اون در برخورد با من انقد عصبيه؟
بعضي وقتا اوضاع خيلي سخت مي‌شه
مي‌دونم که نمي‌تونم دووم بيارم
در جستجوي راهي براي رسيدن به ،ذات واقعيت دروني
و کنار زدن جزئيات و دورنماي ،اضافه بر نياز
مونک اکنون تمام اشکال واسطه‌هاي در دسترس را با هم ترکيب مي‌کند
و مداد، پاستل، رنگ روغن و ذغال چوبي را
نه جداگانه، بلکه با هم، به کار مي‌گيرد
او رنگ روغن را با ظرافت به کار مي‌گيرد
تا اجازه دهد بافت پرده
همچون جزئي قابل رويت از اثر تمام شده باقي بماند و بر
.سطح صاف اثر تاکيد کند
او اجازه مي‌دهد طرح‌هاي اوليه با مداد و پاستل
و از جمله تصحيحاتي که در ،آنها صورت داده
در اثر نهايي باقي بمانند تا نشان دهنده‌ي خودانگيختگي آن باشند
بر اين تابلو که با اسامي متفاوتِ ماليخوليا
بعد از ظهر يا قايق زرد شناخته مي‌شود
مونک براي اولين بار در کارش تلاش مي‌کند
حسادت را به تصوير بکشد
و نه فقط رخداد حسادت‌ورزي
بلکه روانشناسي و دروني‌ترين .ترکش حسادت را
...تو فکرم که اگه
بين اون و ييگر اتفاقي در جريانه در اين صورت بايد چکار کنم؟
به هر حال، فکر مي‌کنم درستش اينه که
هر فرد مطابق با
قابليت‌هاي خاصش زندگي کنه
که فرد وظيفه داره اين قابليت‌ها رو گسترش بده
که فرد وظيفه داره... به عبارتي خودش رو گسترش بده
،که به شناخت بيشتري برسه .به وسعت نظري عميقتر
گمونم در طولاني مدت .منجر به آزادي بزرگ‌تري ميشه
.ببينين که چطور در راس هرچيزي قرار داره
شاد و خندان، در حالي که .تمام مردها دروغ ميگن و معدوم ميشن
همه نمي‌تونن در طول زندگيشون .نسبت به هم احساساتي داشته باشن
،وقتي يه رابطه ديگه جواب نميده ...آدم بايد اونو قطع کنه
قبل از اينکه به تلخي تبديل بشه .و نفرت ايجاد کنه
اين تابلو پيشروي عظيمي را در کار ادوارد مونک نشانه‌گذاري مي‌کند
اين تابلو هر چه بيشتر کاربرد مسطح نواحي رنگي
فقدان پرسپکتيو
و تنش ميان فضا و سطح را نمايان مي‌کند
منتقدان آن را همچون يک طرح» ناديده مي‌گيرند»
ادوارد مونک اکنون در پي به کارگيري پيامدهاي هنري عمليِ
آن چيزي است که در پس تئوري‌هاي سمبليست‌ها نهفته است
او مي‌خواهد آنها را با فاعليت تمام محقق کند
و چيزي را عرضه کند که فقط و فقط خودش از اين موتيف‌ها
در لحظه‌اي که آنها را به چنگ مي‌آورد
يا آنها به چنگش مي‌آورند تجربه مي‌کند
با دو دوست در امتداد جاده قدم مي‌زدم
خورشيد در حال پايين رفتن بودن
و من حس کردم اين مثل يه افسوس ماليخولياييه
ناگهان آسمون به سرخي خون شد
من ايستادم
به حصار تکيه دادم در حالي که به حد مرگ خسته بودم
آسمون رو ديدم که مثل خون
مثل شمشيري بر فراز درياچه و شهر شعله ور يود
دوستانم به مسيرشون ادامه دادن، من ايستاده بودم و از دلشوره به خودم مي‌لرزيدم
اين حالت رو مثل جيغ بلند
و بي پاياني در دل طبيعت حس کردم
قيصر آلمان به اين اميد که بريتانيا اتحاد سه گانه با
اتريش و ايتاليا را بپذيرد، به لندن سفر مي‌کند
جنگ داخلي در شيلي و قحطي همه‌گير در روسيه در جريان است
مونک اکنون پرتره‌اي از خواهرش اينگر را نقاشي مي‌کند و به نمايش مي‌گذارد
يک پيشروي ديگر
از پرسپکتيو خبري نيست فضا و سطح يکي شده‌اند
اما اين تابلو، به همراه اثري از ،او که به «يأس» معروف است
با نيمرخ خالي و بي‌چهره‌ي هنرمند و
ضربات منقطع و کشيده‌‌اي از رنگ غليظ ،که از روي هم مي‌گذرند
از سوي مطبوعات نروژي همچون گزافه‌اي تاثير گذار بر»
هنر آينده» عميقا آماج حمله قرار مي‌گيرند
به دلايلي هنوز نامعلوم
در اين ميان، ادوارد مونک از سوي
...انجمن هنرمندان برلين
،دعوت مي‌شود تا در تالار نمايش آنها ،سراي معماران
که ميکده‌اي تغيير کاربري يافته در خيابان ويلهلم است
نمايشگاهي تک نفره از آثارش .برپا کند
55 در 5 نوامبر، اين نمايشگاه که سر جمع حاوي
تابلو، از جمله بسياري از نقاشي‌هاي اخير مونک است
افتتاح مي‌شود
مطبوعات برلين در اينجا قدرت را در دست دارند
از جمله آدولف روزنبرگ از ،کونست کرونيک
و نماينده‌اي از نشريه‌ي محافظه کار .ناتسيونال تسايتونگ
اينجا، در برلينِ قيصر آلمان ويلهلم دوم
«امپرسيونيسم» همچنان اصطلاحي است که به اشتباه کاربرد دارد
خود قيصر، که يک بار ريچارد واگنر را
«آهنگسازي سخيف و کوچک» ناميده يود
توانش را وقف مبارزه با چيزي کرده يود که آن را
«هنر غيرآلماني»
.يا «هنر فلاکت» مي‌ناميد
کل نمايشگاه مسخره بازيه
!تک تک تابلوها
اين يارو حتما ديوونه است
رنگ‌ها خيلي غيرطبيعي‌ان
طي چند روز، نمايش اين تابلوها
که چيزي شبيه به آنها تا پيش از آن در آلمان ديده نشده بود
به يک رسوايي پر سروصدا بدل شد
!مگه ما انقلاب نداشتيم
!فقط واکنش مردم رو ببينيد ...دعوت کردن از کسي که
هرمان اشکه، مجسمه‌ساز
،استاد آکادمي هنر برلين ،که اينجا در پس زمينه ديده مي‌شود
به نيابت از اعضاي محافظه‌کار انجمن دادخواستي را تنظيم کرده است
«تا به برچيدن سريع «لکه‌هاي آنارشيستي
.مونک سرعت بخشد
اکثريت محافظه‌کار توسط آنتون فون ورنر هدايت مي‌شود
که صحنه‌هاي دادگاه و جنگ را براي قيصر نقاشي مي‌کند
فون ورنر، که شديدا آماج حمله‌ي ليبرال‌هايي‌ است
که او را «نقاش چکمه و يونيفورم» خطاب مي‌کنند
مصرانه باعث برچيده شدن لکه‌هاي» مونک مي‌شود»
اين آشغال به اينجا تعلق نداره - نظر من اين نيست -
در مقابل اين محافظه کاران
انجمن کوچکي از هنرمندان ليبرال وجود دارد
،و در ميان آنان، لودويگ کناوس که گرچه چندان
در دفاع از آزادي بيان مونک استدلال نمي‌کند اما
بر بي‌ادبي اجتماعي آکادمي برلين که درصدد بيرون انداختن
.مهماني دعوت شده است، مي‌تازد
در ميان گزارشات مربوط به فعاليت‌هاي آنارشيستي در پاريس
و افزايش ماليات آبجو در باواريا
روزنامه‌هاي آلماني مناقشه‌ي در حال وقوع در انجمن را
.به تيتر خود بدل مي‌کند
ما بايد براساس دلايل متقن با هم متحد بشيم
!اين مزخرفه! نه
اگه نمايشگاه تعطيل شه
ما از انجمن کنار مي‌کشيم
در يازدهم نوامبر بلوک محافظه کار به تعطيلي
،نمايشگاه راي مي‌دهند
و به مونک دستور داده مي‌شود لکه‌هايش» را جمع کند»
کونست کرونيک ادوارد مونک را ،به «سبعيت
ناپختگي، و فرومايگي بيان» متهم مي‌کند
نشنال تسايتونگ «اين مرد، اي بلانچ» را
به فروختن تن و روحش به امپرسيونيست‌هاي .فرانسوي متهم مي‌کند
ادوارد مونک به آلمانِ امپراتوري قدم گذاشته است
يک منتقد حتي اظهار مي‌کند که مونک تقريبا هيچ نمي‌داند
و تنها در صورتي بايد به او اجازه‌ي نمايش
آثارش را داد که با خطر مهلک .مردن از گرسنگي روبرو باشد
من به روتوندا رفتم که بخندم
تئودور ولف سردبير برلينر تاگه بلات
اما، خداي من، خنده‌م نگرفت
با چيزهاي زيادي مواجه شدم که عجيب و حتي مشمئزکننده بودن
اما همچنين حالت‌هايي رو يافتم که باريک‌بينانه و مي‌شه گفت بيش از اندازه حساس بودن
اتاق تاريکي که نور ماه سراسرش رو شسته بود. جاده‌هاي متروک
شب تابستاني رازآلود در نروژ
حس کردم انگار دارم صداي نفس‌هاي آدم‌هايي ماليخوليايي رو مي‌شنوم
که در کشمکش با مشکلاتشون هستن
هيچ صدايي از سينه‌هاشون بيرون نمي‌اومد
تنها کنار ساحل نشسته بودن
خداي من، اصلا خنده‌م نگرفت
مونک که عهد کرده بود به آنچه مي‌بيند وفادار بماند
ابرهاي بالاي درياچه‌ي کريستيانيا را همانطور که ديده
.و حس کرده بود، نقاشي کرد
استدلال او اين است که اگر در جريان حال و هوايي تهييجي ابرها را به رنگ خون ديده است
پس بايد آنها را همانطور نقاشي کند
ادوارد مونک به همراه «لکه‌هاي آنارشيستي‌اش»
به اتاقي در يک هتل در
منطقه‌ي شارلوتنبورگ برلين وارد مي‌شود
خاطرات و تصاوير ذخيره شده طي بيش از 20 سال
در آستانه‌ي غليان کردن‌اند
تنها به يک کاتاليزور نهايي .نياز است
در گوشه‌اي از خيابان ويلهلم نو و زير درختاني خوش‌بو
ميخانه‌اي قرار دارد که بيش از 900 نوع نوشيدني سرو مي‌کند
:و به «خوک سياه» معروف است
محلي براي قرار ملاقات نويسندگان
،و از جمله‌ي آنان، اوگوست استريندبرگ
،ساکن برلين، که در «خوک سياه» فرمانروايي مي‌کند ،جايي که او، با استناد به واژگان يک مورخ
به واقع، جاذبه‌اي توريستي براي» «روشنفکران به حساب مي‌آيد
،لورا مارهولم، روزنامه‌نگار
که با همراهي شوهرش به استريندبرگ ،کمک مالي مي‌کند
يکي از دلايل برانگيخته شدن نفرت سايرين .نسبت به نويسنده‌ي نامدار و مفلس سوئدي
در اين فضا در کنار استريندبرگ
به تعداد ژرمن‌ها اسکانديناويايي .به چشم مي‌خورد
کريستين کروگ، که به همراهي همسرش اودا به برلين آمده است
تا شاهد رابطه‌ي عاشقانه‌ي پرشور او با
.نويسنده‌ي نروژي، گونار هايبرگ باشد
سيگبرن اوبستفلدر و در کنار او بنگت ليدفورس
دانشجوي گياه‌شناسي سوئدي
که به تازگي به عقد دختربچه‌اي 12 .ساله درآمده است
هرمان اشليتگن .نقاش و حکاک
در اين مکان، مرکز طوفاني ادبي
،سراسر اروپا را در خواهد نورديد
کساني حضور دارند که پيشتر ناتوراليسم را نفي کرده‌اند
و اکنون در جستجوي ابزاري هنرمندانه يا ادبي براي
نمايش جهان دروني روح
و نگاه کردن به تاريک‌ترين اعماق .انسان هستند
در اينجا، به بيان يک مورخ
ايده‌ها «سريع‌تر از معشوقه‌ها» دست به .دست مي‌شوند
اينجا نويسنده‌ها نابغه‌ي :برجسته‌اي را تغذيه مي‌کنند، که ميانشان است
،اوگوست استريندبرگ ،در تبعيدي خودخواسته از سوئد
جايي که در آن به کفرگويي ،محکوم شده
کارشناسان آموزش و پرورش براي ،سرکوب کتاب‌هايش غوغا به راه انداخته‌اند
و پدر و مادرها در خيابان به رويش .تف انداخته‌اند
در اين اتاق :همه چيز به بحث گذاشته مي‌شود
،هنر، جادوي سياه، عالم ارواح فلسفه‌ي نيچه
آثار اروتيک قلم‌کار بلژيکي فليسين روپس
و حاکم شدن دزدي و فحشا .بر جهان
ريچارد دمل، که اخيرا اشعاري درباره‌ي سکس نوشته است
که هدفشان برکشيدن عشق جنسي تا مرحله‌ي عرفان مذهبي بوده است
و به علت توصيف کردن راهبه‌اي
در حال خودارضايي در مدت کوتاهي .مورد پيگرد قانوني قرار گرفته‌اند
استانيسلاو شوبيشوسکي
نويسنده‌ي لهستاني-آلماني ،و دانشجوي پزشکي
،درگير عالم غيب که حول شيطان‌پرستي مطالعه مي‌کند
و سطور اول انجيل يوحنا :را چنين بازنويسي کرد
«...در آغاز سکس بود»
و ادوارد مونک
معروف يک شبه به عنوان ...مرکز طوفاني که
دنياي هنر آلمان را تا .پايه‌هاي خود لرزاند
در حال حاضر وي دعوتنامه‌هايي براي نمايشگاه ...در دوسلدورف و کلن دريافت کرده است
...و روشنفکران برليني بر او چيره شده‌اند
.تا خانه خود را اينجا، در آلمان بسازند
...از بين تمام مردان اين اتاق
دو نفر تاثير برجسته بر کار .ادوارد مونک خواهند داشت
استانيسلاو شوبيشوسکي ...که بعداً به اين باور مي‌رسد
...تفسير پرشور او از شوپن
...براي ادبيات آلمان معناي بيشتري نسبت به
.تمام نوشته‌هاي او خواهد داشت
...و آگوست استريندبرگ، مطلقه
از بچه‌هايي که دوستشان داشت ...جدا شد
که "خوک سياه" را با يک اعتبار ...:سه گانه ارائه مي دهد
زن فرومايه
زن فاحشه
.زن خون‌آشام تضعيف‌کننده‌ي مرد
در همه جاي اتاق هتل مونک ...نقاشي‌ها هستن
روي مبل، روي کمد ...و روي همه صندلي‌ها
حتي روي اجاق گاز و سينک دستشويي
در ميان گروه "خوک سياه" شوهر ...لورا مارهولم حضور دارد
...شاعر سوئدي، اولا هانسون
که به دنبال واکنش به انتشار ...مجموعه داستان‌هاي کوتاهي
...از زندگي جنسي عاطفي تقسيم شده مرد
.مجبور به ترک کشورش شد
اولا هانسون به مونک مي‌گويد ...که از ترس زندگي رنج مي برد
...مدام مي‌بيند که "مرگ
."مثل سايه او را دنبال مي‌کند
...من اعتقاد کمي به مبارزه شما
.براي رهايي دارم
برابري که شما براش تلاش مي‌کنين ...يعني اينکه من آلت تناسلي‌م رو قطع کنم
و شما اونو توي خودتون فرو کنين .و بعد همه برابر ميشيم
الان همه‌ي زن ها از بوداها متنفرن
و با اينکه به خوبي مي‌دونن
خودشون هرگز بودايي نمي‌شن .اونا رو مورد نفرت و تحقير قرار مي‌دن
دگني يول، 26 ساله، دختر يک ،پزشک روستايي نروژي
که براي تحصيل پيانو به برلين آمده است
و توسط دوست خانوادگي‌اش ادوارد مونک
.به «خوک سياه» معرفي شده است
از سوي ديگر، او نوعي همدلي غريزي با گدايان
از خود راضي‌ها، دروغگو‌ها و سگ‌ها، بخصوص سگ‌هاي
.مبتلا به گري حس مي‌کند
زير نگاه شوبرشوسکي ،که عاشق اوست
دگني يول به معشوقه‌ي ادوارد .مونک بدل مي‌شود
ازدواج کردن تنها امکان زنده موندن براي شما زن‌هاست
شما به سادگي نمي تونين .بدون يه مرد زندگي کنين
اگه ما ترکتون کنيم، مثل ميله‌هاي بولينگ .مي‌افتين زمين
...شما مي‌خواين که زن‌ها
.خودشون رو بهتون تسليم کنن
من با اون‌ها يا بدون .اون‌ها، از عهده‌ش برميام
مطمئني؟ - .صد در صد -
پس چرا يه زن کنارته؟
در اين دوره، بيماري آگورافوبيا به سراغ ادوارد مونک مي‌آيد
.ترس از فضاهاي باز
او نزديک ديوار راه مي‌رود و از عبور از يک ميدان باز مي‌ترسد
.هرکاري دلم بخواد انجام ميدم
سال 1893
اعتصابي عمومي در بلژيک در جريان است
شورش‌هاي جدي به دست .پليس سرکوب مي‌شوند
هرمان گورينگ متولد مي‌شود
.و پيتر ايليچ چايکوفسکي مي‌ميرد
کمترين اثري از يک سنت هنري
يا همراهي با آرمان‌هاي مقبول هنري
در آثار بلانچ و همکارانش .ديده نمي‌شود
اينجا، در آلمان قيصر ،ويلهلم دوم
کار بر روي تصويري سوبژکتيو از يک زن برهنه را آغاز مي‌کند
که از نقطه‌نظر شريک او در رابطه‌ي .جنسي ديده مي‌شود
،دور سر زن .هاله‌ي يک قديس
مونک از دگني يول بعنوان مدل خارجي‌اش استفاده مي‌کند
استريندبرگ، دگني يول ...را اينگونه توصيف کرد
بلند، لاغر، ناآرام از مشروبات الکلي" ...و ساعات آخر
با صداي کشنده‌اي بريده‌مانند، همچون ...با اشک‌هاي خورده
با شکل مريم باکره و ."خنده اي که مردان را به جنون مي‌کشاند
...استريندبرگ با مونک در مورد
...ترس و انزجار از تماس اسپرم با اسپرم
...مرد ديگري در واژن معشوقه
.مشترکشان صحبت کرده است
...او معتقد است که اين ديدار قطب‌هاي مشابه
...تماس نفساني با يک مرد ديگر به قدري
...غيرقابل تحمل و وحشتناک است که
.انسان عادي اغلب حتي مرگ را ترجيح مي‌دهد
.ادامه مي‌دهم" .از درد و رنج فزاينده‌اي پر شده‌ام
.کسي با کسي صحبت نمي‌کند .کسي به کسي لبخند نمي‌زند
".با شتاب مي‌روند، گويي شلاق خورده‌اند
...پس تشخيص شکل انساني، دشواره
.يا حتي تعيين ماهيت يه شي
.ولي خيلي ترسيده بود
احساس کرد که خون از سينه‌ش .جاري شده
1893.
لايحه‌اي نظامي تعداد نيروهاي مسلح آلمان را افزايش مي‌دهد
بمبي متعلق به آنارشيست‌ها در مجلس نمايندگان پاريس منفجر مي شود
وقتي نفس مي‌کشيد حس مي‌کرد انگار سينه‌ش گشاد شده
و الانه که تمام خونش از دهنش بريزه بيرون
!عيسي مسيح
استريندبرگ از مونک مي‌پرسد «حسادت چيست؟»
و پاسخ مي‌دهد
حسادت ترس از دست دادن نيست»
«بلکه ترس از جدا شدن است
.شوبيشوسکي نظر متفاوتي دارد
او معتقد است هيچ انساني نبايد انسان ديگري را تصرف کند
و حتي کليد آپارتمانش را به استريندبرگ تعارف کرد
تا به او اجازه دهد از همسر قانوني .شوبيشوسکي منتفع شود
استريندبرگ اين تعارف را رد کرد
شوبيشوسکي به مونک مي‌گويد
که به باور او سکس جان‌مايه‌ي اصلي زندگي و ذات
...جوهر دروني فرديت
،عنصر همواره آفريننده .تغييردهنده و مخرب است
شوبيشوسکي مي‌گويد سکس مغز را ساخته است
اما ميان آن دو نزاعي هميشگي در جريان است
که به ناچار منجر به مرگ و تخريب مي‌شود
...سه سال ديگر، در سال 1896
دگني يول، با همراهي ...استانيسلاو شوبيشوسکي
به شهر تفليس روسيه سفر ...مي‌کند تا با معشوقي ديدار کند
...که به ناحيه سر او شليک مي‌کند
.و سپس خودکشي مي‌کند
الان حس مي‌کنم بهترم
مي‌شه از پنجره بيرون رو نگاه کنم؟
پيوسته در حال کار بر ،روي مضامين عشق
،درد، يأس و مرگ
در جستجوي راه حل هنريِ همواره در حال گريز
،براي بيان حس‌هايش
ادوارد مونک اکنون به سراغ رنگ لعابي مي‌رود
به سراغ استفاده از سفيده‌ي تخم‌مرغ براي زمخت‌تر کردن کيفيت رنگ روغن
.به منظور مسطح و متراکم کردن تابلو
او کار بر تابلويي را آغاز مي‌کند که ،مرگ خواهرش را تصوير مي‌کند
يک مورد از مجموعه تابلوهايي که اندوه و انزواي خانواده‌اش و خود او را
.نشان مي‌دهند
خدا بهت رحم کنه فرزندم
مونک خودش، خواهران و برادرانش را در همان سني
نقاشي مي‌کند که اين اتفاقات براي .آنها در حال روي دادن بود
نوشيدني ميل دارين؟ - بله، ممنون -
از اتاقتون رضايت دارين؟
نظرتون درباره‌ي دخترا چيه؟
شايد از يه دختر چاق و چله خوشتون مي‌ياد؟
تو وصيت‌نامه‌ش
مامان ازمون خواسته
بچه‌هاي خوبي باشيم
.و به عيسي عشق بورزيم
همه‌مون بايد بهش قول مي‌داديم
که هميشه به مسيح ايمان خواهيم داشت
من خيلي از تاريکي خوشم مي‌آد
مونک تمثالش از مريم را با چيزي نقاشي مي‌کند که آن را «لبخند يک جنازه» مي‌نامد
.لحظه‌ي آبستن
«.زندگي دست مرگ را مي‌فشارد»
کل شب رو مي‌مونين يا فقط نيم ساعت؟
کل شب
سي مارک لطفا
در اين دوره استريندبرگ
که اکنون با زني اتريشي و ساکنِ برلين رفت و آمد مي‌کند
گاهي دگني يول را بعنوان معشوقه انتخاب مي‌کند
او در يادداشت‌هايش خود را «اندرسون» مي‌نامد :و مي‌نويسد
اندرسون او ر از اضطرابِ» شيوه‌ي زيستي .بي‌نظم رها مي‌کند
گونه‌هاي فرو رفته‌اش از خوني آتشين .پر مي‌شوند
آفريدگار آفريده‌اش را مي‌ستايد
نقاش با بي‌اعتنايي مواجه شده و بي هيچ .«اعتراضي اين را مي‌پذيرد
بيشتر بمونين بهتره
خيلي بهتر
ممنونم
«...يه بوسه، يه بوسه گناه نيست»
مونک کار بر روي تابلويي را آغاز مي‌کند
که زني را خم شده بر گردن يک مرد ضعيف نشان مي‌دهد
او درباره‌ي اين نقاشي مي‌گويد در واقع، تنها چيزي که مي‌بينيم»
زني در حال بوسيدن پشت «گردن يک مرد است
او اين نقاشي را عشق و .درد مي‌نامد
اما براي شوبيشوسکي، اين اثر زني را به تصوير مي‌کشد
.که در حال مکيدن قدرت يک مرد است
او نام اين نقاشي را به .خون‌آشام تغيير مي‌دهد
مونک اجازه مي‌دهد عنوان جديد باقي بماند
.بهت نياز دارم
زن معروف به خانم هايبرگ
در 4 آپريل 1891 از شوهرش طلاق مي‌گيرد
و يک ماه بعد دوباره ازدواج مي‌کند
شوهر سابق او، که پزشک بود به فاصله‌ي کمي از اين اتفاق مي‌ميرد
خوب، استريندبرگ؟
نظرت درمورد عشق و ازدواج چيه؟
عشق رو در ازدواج مي‌دوني؟
.نمي‌تونم بچه‌هامو ببينم - دلت واسه بچه‌هات تنگ شده؟ -
آره، خيلي زياد؟ - اين عشقه؟ -
.تمام زن‌ها يه مشت فاحشه‌ي لعنتي‌ان
فوريه 1893
ادوارد مونک در کپنهاگ است
نخستين نمايش آثارش در دانمارک
اين پانزدهمين نمايشگاه اوست
مونک از اين فرصت استفاده مي‌کند تا
تاثير تابلوهايش را در ،کنار يکديگر بررسي کند
به ترتيب توسعه‌ي ،مضامين‌شان
،او اکنون در فکر
و مشغول کار بر
سري کامل نقاشي‌هايي که به هم مرتبط مي‌شوند
...مونک آن را نواره‌ي زندگي مي‌نامد
تا از معناي خاص طبيعت
.و وجود پرده بردارند
خيلي آرومه
مي‌تونم ببوسمت؟
مونک به برلين بازمي‌گردد
منتقدان دانمارکي همان حرف‌هاي منتقدان :آلماني و نروژي را تکرار مي‌کنند
بعضي تصاوير به طرز بهت‌آوري» بد هستند
اميد کمي وجود دارد که استعداد «اين هنرمند پرورش يابد
الان بهتر مي‌خوابي؟
اين بيماري تقريبا به طور قطع» «درمان ناپذيره
يکشنبه آخر و من و بابا از .ليابروباکن به کليسا رفتيم
:يادمه بهش گفتم ".امروز خيلي شبيه ادوارد شدي"
با خوشحالي جواب داد: "من؟" و .خودش رو صاف کرد
ادوارد، ببين از هلگلاندسمون .چي آوردم
شرابه؟ .چندان خوب به نظر نمياد
،وقتي شب‌ها به خونه مياد ...اغلب شروع به نقاشي مي‌کنه
،و اگه صبح به اتاقش برين ...ممکنه پاتون به يه پالت گير کنه
.و يه نقاشي جديد در موقعيتي ديوانه‌وار
در اوايل بهار استريندبرگ در مورد ...:دگني يول مي‌نويسد
...وقتي جرقه پريد و جريان‌ها خنثي مي‌شوند"
.فهميد که او زن زشتي‌ست
زماني که به ياد مي‌آورد چگونه ...او خودش را پيشکش کرده است
."غرق بيزاري از بدن او مي‌شود
مي‌دوني چطور رنج بردم؟ درک کردي که چرا سخت شدم؟
.خودم نبودم .اون درونم بود، توي خونم
...اينگر از طرف همه‌مون قول داد
.که به خدا وفاداريم
استريندبرگ ابتدا دگني يول را به دانشجو ...ليدفورش پيشنهاد مي‌کند
.که مشهور است عاشق اوست
اما ليدفورش به استريندبرگ مي‌گويد .که نمي‌تواند قبول کند
.او مبتلا به سيفليس است
استريندبرگ سپس به گزينه ...بعدي خود روي مي‌آورد
،دکتر لودوبگ اشلايف .پايه ثابت خوک سياه
.اشلايف مي‌پذيرد
...يه مرد نمي‌تونه بيش از
سه يا چهار سال .با يه زن بمونه
.بايد آدم‌هاي جديدي پيدا کرد
با دوست‌داشتن يکي، نميشه خيلي‌ها رو همزمان دوست داشت؟
...تو مي‌خواي مرد باشي
...نه انسان
.آدم بايد تلاش کنه انسان باشه
...هم زن و هم مرد از اتحاد
در مقابل همه .قدرت مي‌گيرن
.زن‌ها بيشتر و بيشتر شبيه مرد ميشن
واسه انسانيت تلاش مي‌کنن ولي .از اين حيث فقط مردانگي مي‌بينن
تا حالا کسي سعي کرده زني رو دوست داشته باشه که مثل مردها راه مي‌ره
مثل مردها حرف مي‌زنه و مثل مردها حرکت مي‌کنه؟
اين مثل دوست داشتن مرديه که داره اداي زن‌ها رو درمي‌ياره
!چندش آوره
:شوبيشوسکي درباره‌ي اين نقاشي مي‌گويد
،مردي به لحاظ روحي ورشکسته»
و روي گردنش صورت خون‌آشامي «در حال گزيدن
در اين تصوير چيزي به شدت بي‌صدا» .و بي‌روح وجود دارد
،مرد همينطور به دور مي‌چرخه ،ناتوان
نه مي‌تونه خودشو از شر خون‌آشام خلاص کنه و نه از شر درد
و زن همواره همونجا خواهد نشست «و تا ابد خواهد گزيد
در تابلوي مرگ در اتاق بيمار
مونک خودش را در کنتراست با چهره‌ي خيره‌ي خواهرش اينگر
روبرگردانده، به حالت نيمرخ
تصوير مي‌کند، به طوري که .صورتش به نقابي بي‌شکل بدل شده
اون خيلي خوشحال بود که ادوارد کمک هزينه‌ي تحصيلي گرفته
ولي از اينکه يادش رفته بود براي ادوارد کتاب مقدس بفرسته ناراحت بود
من براي ادوارد نامه نوشتم که بهش بگم بايد خودش يکي بخره
،در اين دوره
که او خانم هايبرگ را ايستاده ،بيرون کلبه‌ي تابستا‌ني‌اش
با سايه‌اي بلند نقاشي مي‌کند
تنش رواني و جنسي ادوارد مونک .به اوجي غير قابل تحمل رسيده است
او حين کشمکش براي يافتن راه‌حلي هنري براي
بيان احساساتش است، پيوسته در آستانه‌ي
.فروپاشي عصبي است
از خانواده‌اش کنده شده است، براي .هميشه از پدرش جدا شده است
آثارش در ميهنش با بي اعتنايي .مواجه شده است
معشوقه‌اش دگني يول را مي‌بيند که در حال دست به دست شدن است
.وضعيت تنفسش رو به وخامت است .به شدت مست مي‌کند
شريک شدن زن با يه مرد ديگه زيادي خطرناکه
اگه يه مرد زني رو بلند کنه که همين تازگي با يه مرد ديگه بوده
اسپرم مرد قبلي وارد عضو مردي مي‌شه که الان در حال بلند کردن اون زنه
او به اين باور رسيده که دارد عقلش را از .دست مي‌دهد که در آستانه‌ي مرگ است
...رابطه بين دگني يول و لودويگ اشلايف
.دوباره فقط دو هفته طول مي‌کشد
استريندبرگ سپس موافقت مي‌کند که به اشلايف ...کمک کند دگني را به مرد ديگري منتقل کند
و حالا او را به استانيسلاو شوبيشوسکي .پيشنهاد مي‌کند
.استريندبرگ در اين زمان روحيه خوبي دارد
او براي ازدواجش در آستانه .ترک برلين است
...او خودش را عاشق اعلام مي‌کند
و خوشحال از اينکه از شر دگني يول .زن رنجور خلاص شده است
!داري خودتو از ريخت مي‌ندازي .خواهي مُرد! زشت و متعفن
.و من با زنان سرخوش شراب مي‌خورم
.من مي‌خندم
!حتي بيشتر
در اين زمان در برلين، يک مهماني .در "خوک سياه" برگزار مي‌شود
همراه با صداي دريا اودو کروگ و يکي ...از معشوقه‌هاي سابق استريندبرگ
در وسط اتاق با دم خرچنگ‌هايي که در .موهايشان قرار گرفته، مي‌رقصند
ادوارد مونک به همراه سيگبرن ابستفلدر مختصرا سري به کريستيانيا مي‌زند
همزمان در برلين
دگني يول در تدارک ازدواج با استانيسلاو شوبيشوسکي است
اينطوري نميتونه ادامه پيدا کنه .ديگه برام قابل تحمل نيست
عواطف... من نمي‌تونم عاطفه داشته باشم
منتظر مي‌مونم و بعد اون مي‌ياد و فقط از کنارم رد مي‌شه. با يه لبخند
نگاه مي‌کنم» به آسمان سفيد نگاه مي‌کنم
.به ابرهاي آبي و خاکستري نگاه مي‌کنم به خورشيد خونين نگاه مي‌کنم
پس جهان همين است خانه‌ي سياره‌ها همين است
قطره‌اي باران
به ساختمان‌هاي بلند نگاه مي‌کنم
به هزاران پنجره‌‌ي مناره‌ي دور کليسا نگاه مي‌کنم
پس جهان همين است پس خانه‌ي نوع بشر همين است
ابرهاي آبي و خاکستري گرد مي‌آيند خورشيد ناپديد مي‌شود
به مردان خوش لباس نگاه مي‌کنم به زنان گشاده رو نگاه مي‌کنم
به اسب‌هاي نزار نگاه مي‌کنم و ابرهاي آبي و خاکستري سنگين مي‌شوند
نگاه مي‌کنم. نگاه مي‌کنم
.حتما سياره‌ را اشتباه آمده‌ام «.همه چيز زياده عجيب است
اواخر 1892، ادوارد مونک با استفاده از پاستل روي ‌زمينه‌اي مقوايي
جيغ» را خلق مي‌کند»
دسامبر 1893 يگ گالري در اونتر دن ليندن در برلين
بيست و چهارمين نمايشگاه ادوارد مونک
در ميان آثار به نمايش درآمده پنج قطعه از نواره‌ي زندگي هم هستند
که در بروشور تحت عنوان بررسي‌هايي براي
.يک مجموعه درباره‌ي عشق گنجانده شده‌اند
من تابلوها رو کنار هم گذاشتم و نتيجه طوري از آب در اومد
که انگار هر نقاشي به نقاشي هاي .ديگه متصل بود
بعد يه نوا، نوايي موسيقايي تصويرها رو به هم پيوند داد
پس اگه رابطه‌ي دو تا آدم از جنس صدا باشه
و به نظر من مي‌تونه اينطور باشه
،حتي اگه نه براي هميشه
اون رابطه بايد مبتني بر احترام متقابل
.و مدارا باشه
به بيان اسکار کوکوچکا نقاش اکسپرسيونيست اتريشي
اين به عهده‌ي ذهن عميقا کاوشگر» ادوارد مونک گذاشته شده بود
که هراس سراسيمگي رو
در آنچه پيشرفت اجتماعي به نظر مي‌رسيد «تشخيص بده
يکي از بازديدکننده‌ها در بروشورش نوشته است
اين نمايشگاه .بزرگترين کلاه‌برداري تاريخ» است»
آشغال! همه را به آسايشگاه» «ديوانگان ببريد
و خود مونک با مداد
در آسمان سرخ جيغ نوشته است
قفط يک ديوانه مي‌توانسته است» «اين را نقاشي کند
1894.
تابلويي با عنوان اضطراب
چهره‌هاي ادوارد مونک
استانيسلاو شوبيشوسکي و دگني يول
..."اينجا، همچون در "جيغ
فرد در چنگال چيزي .فراي کنترل خودش است
.يه دوستي دارم که ازدواج کرد
!بعد از دو ماه حسابي بهم ريخت
...انگار که همسرش
.دندون‌هاش رو کشيده بود
و اونوقت همسرش؟
!يه هرزه‌ي حسابي بود
!همين بود
اون نااميد نشده بود؟
.همه‌چيز رو از شوهرش گرفت .مثل يه سگ باهاش رفتار مي‌کرد
.زنش مي‌گفت بيا و مي‌اومد ...مي گفت برو
.و اون مي‌خواست که بره
...بايد از آغوشش مي‌کشيديمش بيرون
.از لاي سينه‌هاش
.رنگ چشم‌هاش پريده بود !کاملاً خالي بودن
!يه هرزه‌ي حسابي بود
مونک اکنون سه بوم ديگر ...:را تکميل کرده است
...زني به آغوش مرگ فشار آورد
چهره تکيده‌ي شوبيشوسکي ...بالاي دست اسکلتي‌اش
...و دگني يول، آرام
.وسوسه‌انگيز
.درمورد دوستت حرف مي‌زني
فکر مي‌کني همسرش بعد از يه رابطه ناموفق چه احساسي داشته؟
با افتخار ازش بيرون اومده؟ آسيب نديده؟ قابل توجه نبوده؟
.داره پيشرفت مي‌کنه
شوبيشوسکي رمان کوتاهي منتشر کرده است
که در آن قهرمان همسرش را به يک هنرمند مي‌دهد
و به حس نفرت و حسادتي که خودش آن را برانگيخته است
.آب و تاب زيادي مي‌دهد
پزشکان انگليسي اثبات کردن اگه دوتا بچه کنار هم دراز بکشن
ضعيفتره قدرت قويتره رو جذب مي‌کنه
اينطوري فکر مي‌کني کدومشون مي‌بازه؟ قويتره
و اون که مذکره
قويتره؟
آره
اوگوست استريندبرگ تابلوي مونک با عنوان بوسه را «هم‌جوشي
دو موجود» توصيف مي‌کند
که در آن موجود کوچکتر شبيه يک ماهي کپور
در شرف بلعيدن موجود بزرگتر ،به نظر مي‌رسد
عملي که عادت جانوران موذي
ميکروب‌ها، خون آشامان .و زن‌ها است
اين ايده‌ها رو از کي گرفته؟
چرا چيزها رو اينطوري مي‌بينه؟
.من که نمي فهمم
اگه عاشق زني هستي و ...اونم عاشق توئه
.يه رابطه‌ي متقابله
...تنشي که از يکي به ديگري منتقل بشه
.در جهت مخالف هم ميره
.من درکش نمي‌کنم
...ولي آينده
بايد جدالي بين جنسيت‌ها باشه؟
،بايد مرد در برابر زن باشه زن در برابر مرد؟
چون که روح ما به خاطر عيسي ...با هم نجات پيدا کرد
...خدا به همراهت، سوفي
...ادوارد رنگ پريده‌ي کوچولو، آندرياس
...و اينگر
،و تو، همسر مهربان، عزيز .ايثارگر فراموش نشدني من
يه چيزي هم براي ادوارد پسر بزرگم نوشتم
نه به آنچه » بر زمين است، بلکه به آنچه در
.آسمان هاست چشم بدوز
مراقب باش و دعا کن
«مادرت
مونک باز هم نسخه‌ي ديگري از ماليخوليا خلق مي‌کند
پيشاپيش کرانه‌ي سينوسي و مواج آسگراستراند
دو تخته سنگ، همچون چشمان سياه يک مار
.به او خيره مي‌شوند
نمي‌تونم ادامه بدم
يکي از ويژگي‌هاي غالب بر آثار مونک در اين دوره
فقدان تماس ميان انسان‌ها در .نقاشي‌هاي اوست
افراد تک افتاده و منزوي‌اند
حتي اگر در تماس فيزيکي .مستقيم با يکديگر باشند
اندام‌هاي حسي ناپديد مي‌شوند
چهره‌ها تخت مي‌شوند
،دست‌ها همچون گرز يا قلاب‌هايي خميده‌اند
همانطور که ويژگي‌هاي تماس .انساني حذف شده‌اند
براي خود ادوارد مونک
تماس انساني دارد به موضوعي هراسناک بدل مي‌شود
هراس از اينکه ايگوي او درون روان و بدن
.ديگري حل شود
رنگ‌ها، ضربه‌هاي قلم‌مو و خطوط چيزهاي زيادي رو نشون مي‌دن
اونا فوق‌العاده‌ن هيچ هنرمندي به پاي اون نمي‌رسه
راستشو بخواين، من اصلا از اين نقاشي‌ها خوشم نمي‌ياد
من متخصص هنر نيستم ولي اونا براي من هيچ پيامي ندارن
من اصلا هنر اون رو دوست ندارم
خيلي غيرطبيعيه. رنگاش طبيعي نيستن... درختاي آبي
من نمي‌پسندمش. فيگورهاش
خيلي معمولي‌ان
مونک تاثير زيادي بر من مي‌ذاره
اون انسانيت زيادي رو در کارش منعکس مي‌کنه
و واقعيت بي‌رحم رو نشون مي‌ده
درست مثل زندگي
من هموطن مونک هستم و شنيدم که درباره‌ش مي‌گن
که آدم مهيب و ترسناکيه ولي من از اينش خوشم مي‌ياد
اون درباره‌ي انسانيت چيزي براي گفتن داره
و با من حرف مي‌زنه
من يه چيزهايي درباره‌ي اين موقعيت مي‌دونم حس مي‌کنم داره حقيقت رو مي‌گه
به باور من اينطوريه
ادوارد مونک با کار در اتاق‌هاي هتل‌ها در پارک‌ها و روي نيمکت ايستگاه قطار
در بارها و رستوران‌ها
با استفاده از قطعه‌ي مسي کوچکي ،که آن را در جيبش حمل مي‌کند
نخستين حکاکي‌هايش را آغاز مي‌کند
مضموني که سال‌ها قبل روي :پرده آن را تسخير کرد
مرگ و دوشيزه
زني عريان، که خود را روي نوک پا کش آورده
و تمام بدنش را به آغوش مرگ .هل مي‌دهد
نزديک اواخر قرن نوزدهم
ميل تازه‌اي در مديوم گرافيک .پرورش يافته است
در آلمان، مونک
به همراه يک استاد هنرهاي گرافيکي دانشگاه برلين
آخرين گرايش‌ها در حکاکي با مس را بررسي مي‌کند
به خصوص، قلم‌زني‌هاي در حجم بالا منتشر شده‌ي
.ماکس کلينگر آلماني را
اينجا، مجموعه‌ي هشت مطالعه‌ي در Eine Liebe حال گسترش او با عنوان
يک عشق
درخشش تکنيکي کار کلينگر
جزئيات به دقت بررسي شده‌ي او استفاده‌اش از توده‌هاي سياه و سفيد
و مضامين باب روز او درباره‌ي اروتيسيسم ...و يأس که در عين حال
،به شکلي سطحي پرداخت شده‌اند مونک را مي‌فريبد
و ميل او را براي پرداخت مجموعه‌اي مشابه، در سطحي به مراتب
عميق‌تر و بيانگرانه‌تر .تقويت مي‌کند
يه روز عصر تو خيابون
زن جواني رو ديدم
چشماش جذبم کردن
چشم‌هاي بزرگ و کودکانه‌ي بودن
بهش نگاه کردم. اون برگشت و با هم قدم زديم
گفتم دوست داري بياي داخل؟
توي اتاقم لباساش کمي نخ‌نما به نظر مي‌رسيد
و چهره‌ش کمي آزاردهنده بود
اما چشماش زيبا بودن
بهش گفتم، چرا با من اومدي؟
اون گفت، بخاطر همين تو خيابون‌ها .قدم مي‌زنم
:مونک در خاطراتش مي‌نويسد .بيمار، بيمار و تنها»
مي‌خواست سر خسته‌اش را بر
،سينه‌هاي زني بگذارد
،عطرش را استشمام کند تپش‌هاي قلبش را بشنود
آن‌ها را بر .گونه‌هايش لمس کند
و وقتي به بالا نگاه کرد نگاه او را بالا سرش ببيند
و بعد چشمانش را ببندد و نگاه گرم و عميق او، و لبخند
.نرم و شهواني‌اش را حس کند
و بعد زن به نرمي موهاي او را ...به پايين نوازش کند
«...به پايين
در خاطرات مونک اين کلمات :به چشم مي‌خورند
سلام کردم»
دختر کمي خنديد
آن يکي دختر رنگ‌پريده هم کمي .لبخند زد
.اجازه دارم خودم را معرفي کنم؟ نقاش
...با کمال ميل دوست دارم مي‌خواهم شما را نقاشي کنم
نيم بطر شراب شيرين خريدم و با آنها به استوديو رفتم
دختر گفت: فردا هم خواهيد آمد؟
بله
دختر گل‌ها را پنهان کرد
نه خواهر و نه پدرش چيزي نفهميدند
اگر آن را مي‌ديدند کلي مي‌خنديدند
پس از آن، او تمام روز به دختر فکر مي‌کرد
حقيقت داشت که چهره‌اش نشان مي‌داد از زندگي خسته است.
اما مهربان بود
حقيقت داشت؟
آنها ايستادند
برانت به خانه‌ي بزرگ نگاهي انداخت که از ميان درختان چشم‌اندازي غم‌انگيز داشت
خدمتکاران به رختخواب رفته بودند
بعد انگار مجبور بود چيزي بگويد
اما نمي‌توانست کلمات درست را پيدا کند
زن به آرامي گفت: من بايد برم
او دستش را بيرون آورد و بي آنکه دستِ زن را بفشارد، آن را گرفت
.گفت: پس خدانگهدار. و رفت
او همچون يک قو بود»
من در اعماق آب ميان جانداران چسبناک و هراس‌آور زندگي مي‌کردم
زماني را که آنجا زندگي مي‌کردم خوب به خاطر دارم
خودم را به زور بالا مي‌کشيدم تا به آن قو برسم
نتوانستم به آن برسم
صورتم را ديدم، بدجوري رنگ پريده بود
صداي جيغي را شنيدم و دريافتم اين من بودم که فرياد زده بود
«آن قو خيلي دور شده بود
طي دو سال 1893 و 1894 گاه به تنهايي
و گاه به کمک آدولف پاول زندگي‌نامه‌نويس استريندبرگ
ادوارد مونک بالغ بر 50 يا 60 پرده‌ي ...نقاشي را
ليست مي‌کند، برچسب مي‌زند، بررسي مي‌کند
در جعبه مي‌گذارد و آنها را روانه‌ي يکايک دوجين نمايشگاه بزرگ اطراف مي کند
درسدن، برسلاو، هامبورگ .برلين، فرانکفورت
او صدها مايل با قطار سفر مي‌کند
...اندوه... غروب
بي‌شمار اتاق هتل
همواره مشغول کار همزمان بر روي سه يا چهار پرده
و همواره آماج حمله
در جولاي 1894، در سن 31 سالگي
،پس از 14 سال نقاشي خلق چيزي حدود 80 پرده
و برپايي 30 نمايشگاه
ادوارد مونک نخستين بار به طور جدي همچون يک هنرمند به رسميت شناخته مي شود
پانصد مايل دور از سرزمين مادري‌اش
در برلين، انتشار چهار مقاله
توسط منتقد هنري تاثيرگذار يوليوس مير گرافه
استانيسلاو شوبيشوسکي
و دو منتقد آلماني ديگر
نخستين ارزيابي از هنر ادوارد مونک
و اهميت آن براي .دوران معاصر
در جستجوي مداوم اشکال ...ديگر هنر گرافيک
مونک به سمت حکاکي ...و نقاشي روي فلزات مي‌رود
...استفاده از اسيد براي سوزاندن تصوير
و يک شالوده از پودر رزين پخته شده .براي ايجاد بافت بيشتر
.مضمونش، مردي که زن گريان را آرام مي‌کند
چه کارها که نمي‌کردم ...اگه فقط يه بار مي‌تونستم
دستانم رو به دورش حلقه کنم .و بهش بگم که چقدر دوستش دارم
.شرم هميشه بين ما بود
در اين دوره استريندبرگ در پاريس است
او که از همسرش جدا شده اکنون در منتهاي فقر زندگي مي‌کند
و درگير آزمايش‌هاي شيميايي براي ،ساختن طلا از مس شده است
در آستانه‌ي نوشتن داستان :کوتاهش با عنوان دوزخ است
يک بررسي اتوبيوگرافيک از .سقوط رواني
عصر دوشنبه سکته کرد و سه روز بعدش مُرد
کتابي که مير-گرافه، شوبيشوسکي
و اون دو منتقد ديگه نوشتن
به سنگ بنايي براي
.فهم کار ادوارد مونک بدل شده
نقل به مضمون عبارتي از گوته
به بهترين شکل تاثير
:تابنده‌ي کار اون رو صورت‌بندي مي‌کنه
اينجا و اکنون»
مرحله‌ي تازه‌اي در تاريخ هنر آغاز مي‌شود
«و تو مي‌تواني بگويي شاهد آن بوده‌اي
1894.
پرزيدنت کارنو در فرانسه ترور مي‌شود
آلفرد درايفوس بازداشت مي‌شود
،در سيسيلي، شورش براي غذا ،قوانين زناشويي
.سرکوب احزاب سوسياليست ايتاليايي
.ژاپن به چين اعلام جنگ مي‌کند
ناگهان چه تاريک شد»
سياهي چه وسيع و چه تهديدآميز آسمان را فرا گرفت
بي پايان، گوش مي‌سپارم، سکوت مرگ
نزديک، نزديک، و دور، دورتر
.چه تاريک شد امشب با من بمان
روحم ترسان و مضطرب است
تاريکي
سايه‌هايي چنين عجيب دارد
و سکوت نواهايي چنين عجيب دارد
دوستانم مي‌روند و من تنها مي‌نشينم .عميق در دل شب
آن چيست که بر بالاي کوه‌ها روشن مي‌شود؟
چيست که بر فراز دريا مي‌درخشد؟ چيست که از دل تاريکي سوسو مي‌زند؟
چيست که در باد مي‌سوزد؟
،نه ابرها در برابر آسمان سرخ
نه نور بازتابيده‌ از روزي مرده است
،آتش است که زبانه مي‌کشد خون که جاري مي‌شود از
شمشيري آتشين و رودخانه‌اي به سرخي آتش
دلهره‌ي روز داوري است و .شکنجه‌هاي مرگ
کتابي آسماني که در دل تالارهاي شب مي‌فروزد
.با دلهره‌ي رازآلود زندگي
عميق در دل شب، تنها نشستم
حس کردم که چطور فريادي سراسر درد
«از بالاي اين جهان نفرين شده گذشت
.اکتبر 1894
،اولين نمايش آثار مونک در سوئد .سرزمين استريندبرگ
.با يک استثنا، منتقدين بي رحم هستند
...حتي کشف نقاط شباهت
.در نقاشي هاي اروتومانياي نابسامان ذهني
.ادوارد مونک به برلين برمي‌گردد
آکادمي سوئد رسماً کار مونک را ...رد مي کند و اظهار مي‌دارد
...که آکادمي با "حکم رد که ادوارد مونک
".موضوع قاره شده است" متفق مي‌شود
ديگران، بعضي با چهره‌هاي سرخ از اشک ...و بقيه سفيد
،زنگ زدن .در حالي که بيرون ناقوس‌ها به صدا دراومدن
...توي اتاق ديگه درخت کريسمس بود
.خيلي شاد و خيلي غمگين
.عيسي، کمکم کن
اگه بميرم به بهشت ميرم؟
،پسرم، فکر کنم .اگه ايمان داشته باشي
بيشترين تنش در اين ...سال‌ها در ادوارد مونک
...جستجوي وي براي يافتن "گره" براي گره زدن
...مضامين متفاوت نواره‌ي زندگي‌اش
.براي توضيح و روشن سازي و اتحاد آن‌ها‌ست
.اکنون يک مضمون ظاهر مي‌شود
...:جنبه سه‌گانه احساسات مونک نسبت به زن
...اغواگر، بلعنده
براي کسي که بيزاري و اشتياق ...عميقي دارد
...باکره، معصوم
...براي کسي که احترام قائل است
،بخشنده زندگي، مادر ...ايثارگر
.براي او که شفقت دارد
...پيچيدگي
...رنج مونک، هنر او اين است که
...هر يک از اين سه تصوير
.براي او يک زن است
نوزده آپريل 1895
برادر کوچک مونک پيتر آندرياس با يوهانه کينک، 22 ساله
.دختر يک مدير، ازدواج مي‌کند
با، گفته مي شود، سن عقلي .يک دختر 12 ساله
:مونک مي‌نويسد .او نبايد زير بار اين مي‌رفت»
ما از سمت پدري خانواده اعصاب ضعيف را به ارث برده‌ايم
«...و از طرف مادر ضعف تنفسي را
سال 1895
.اچ. جي. ولز ماشين زمان را مي‌نويسد
زيگموند فرويد روانکاوي را کشف مي‌کند
ارتش ايتاليا وارد اتيوپي مي‌شود
و ادوارد مونک ليتوگراف ،جديد مي‌سازد
.سلف-پرتره با زمينه‌ي استخواني
سپس من عنقريب از او تشکر کردم .و او را تا دروازه همراهي کردم"
نمياي داخل؟ - .نه، ممنون، داره دير ميشه -
.فکر کردم، کمي مأيوس به نظر مي‌رسد
،سريع به خانه رفتم .نسبتاً از خودم راضي بودم
.احساس کردم انتقام کوچکي گرفته‌ام
.بانوي سياهپوش
.به سرعت در خيابان به دنبالش رفت
شروع به دويدن کرد، مثل ديوانه‌ها مي‌دويد .و مردم را دور مي‌کرد
.از نفس‌تنگي ايستاد .شرمنده بود که اينطور دويد
.احمق، با اين همه، آن زن نبود
.گاهي خون به روي ملافه‌ها مي‌ريخت
پدرش جلوي تخت زانو زده بود .و مشغول دعا بود
.دست‌هايش به سمت بالا کشيده شد .صدايش خس‌خس‌کنان از گريه
.پروردگارا، به تو التماس مي‌کنم .از تو تقاضا دارم
.نگذار امروز بميرد .او آماده نيست
.التماس مي‌کنم بر ما رحم کن .بگذار زنده بماند
.هميشه به تو خدمت خواهد کرد .“اين را به من قول داده است
نمي‌توني بموني؟ اينجا خيلي دوست داشتنيه
نه، نمي‌تونم - نمي‌خواي؟ -
نه
تو چقدر عجيبي مثل بقيه نيستي
اون شب کم خوابيد لب‌هاش مي‌سوختن
دستاشو به لباش فشار داد برگشته بود بين درخت‌ها
،دوباره حس کرد
که چطور ترکش کرده بود
چطور همه چيز ناپديد شده بود
دوباره نرمي‌اي رو حس کرد که دهانش رو غلغلک مي‌داد
تا به حال چقدر تو خونه نشستي
و در انتظار همسرت، به هر صداي پا گوش دادي؟
گفت قراره يکي از دوستان خانمش
رو ملاقات کنه که به ندرت مي‌بينتش
اکتبر 1895
گالري بلومکويست در کريستيانيا
مونک 40 اثر را به نمايش مي‌گذارد .و در ميان آنها، حاشيه‌هاي زندگي
نمايشگاه آماج هجمه‌اي سنگين قرار مي‌گيرد
:روزنامه‌ي مورگن بلادت مي‌نويسد حجم بالايي از مهمل و زشتي»
،ادا و اصول وحشتناک، پست و زننده و زمختي گيج‌کننده
«و کراهت سرسام‌آور
روزنامه‌ي آفتن پستن
به نواره‌ي زندگي حمله مي‌کند
،شماري خيالبافي شهواني» «.توهمات ذهني بيمار
فرمان بايکوت ساختمان صادر .و پليس فراخوانده مي‌شود
...اين بدترين چيزيه
که تا به حال ديدم هيچ ازش سر در نمي‌آرم
و رنگاش خيلي زشتن
جدا از اينا، خيلي هم غيراخلاقيه
هرکي مي‌خواد بره اونجا، تقريبا بايد دزدکي از در پشتي بره تو
چطور مردي انقد خوش قيافه مي‌تونه چيزايي مثل اين خلق کنه؟
آدم نمي‌تونه خانواده‌ش رو همراهش بياره و از هنر لذت ببره
من طرفدار سانسور نيستم ولي چرا چيزهايي شبيه اين بايد به نمايش گذاشته بشن؟
بالاخره، ممکنه بچه‌ها هم اينارو ببينن
ادوارد مونک به برلين بازمي‌گردد
مردم کشوراي ديگه از خودشون مي‌پرسن اين ديگه چه جور اخلاقياتيه که ما داريم
فقط زشت نيست
اون چيزاي ناپسندي مي‌کشه
چيزايي که ما آدما، حداقل من و شوهرم درباره‌شون حرف نمي‌زنيم
به نظر من اين چيزيه که بايد بهش خاتمه داد
اواخر نوامبر پيتر آندرياس مونک
،که اکنون شش ماه از زمان ازدواجش گذشته به خانواده‌اش مي‌نويسد
«بيش از اين تحمل زندگي را ندارم»
.و سه هفته بعد مي‌ميرد
بسياري از معاصران مونک اکنون ،به حمايت از او برمي‌خيزند
و درمي‌يابند که هنر او دريچه‌اي به‌سوي
درک انقلابي و نوين از .روان انسان است
مونک در همه‌ي چيزهايي که مي‌بينه در جستجوي غرابت و رازآلودگيه
،اون جهان رو در خطوط مواج درخت‌ها
خط ساحل، موي زنانه .و تن‌هاي مرتعش مي‌بينه
بي شباهت به تمام نقاشان نروژي
مونک در پي ساختن دروني‌ترين .رعشه‌هاي ماست
حين کار کردن بر مضمون صورت‌هاي تک‌افتاده‌ي خيره
،در تابلوي رنگ روغنش به اسم اضطراب
مونک به سمت آخرين فرم گرافيکي‌اي .که قرار است فتحش کند، تغيير مسير مي‌دهد
حکاکي روي چوب
او پيشتر استفاده‌ي پل گوگن از نقطه‌ها
و بافت چوب را در طرح‌هاي
ساده و خشن او از چند قطعه که در تاهيتي
.حکاکي شده بود، ديده است
شيوه‌ي ژاپني در به کارگيري
.قطعات چوبي با رنگ‌هاي متفاوت
بازخورد آني در کاربرد
ابتدايي سياه و سفيد
.توسط پل ولوتون فرانسوي
شايد در اين زمينه مونک از تمام ديگر آثارش پيشي بگيرد
او روشي براي حکاکي قطعات منفرد چوب پيدا مي‌کند
که در تصوير به شکل‌هاي ،گوناگون درآمده‌اند
قطعه‌ها را با رنگ‌هاي متفاوتشان به جوهر آغشته مي‌کند
و سپس دوباره آنها را در کنار هم قرار مي‌دهد
.مثل يک جورچين، آماده براي چاپ
او از دانه‌هاي سطح چوب استفاه مي‌کند
دوباره مضمون‌ آشناي نواره‌ي زندگي را اختيار مي‌کند
و آنها را به بي‌آلايشي و نيرويي ضروري که به مدت 10 سال
.در جستجوي آن بوده است فرومي‌کاهد
در جستجوي راه‌هايي موثرتر براي گستردن
،فلسفه‌اش درباره‌ي زندگي و مرگ
در نبرد دائم با آنچه
به زعم او شخصيتش را سرکوب مي‌کند
ادوارد مونک با چاپ‌هاي متعددش هرچه بيشتر
.به هنرهاي گرافيکي مي‌گرايد
طي يک سال، پس از آنکه از گراورسازي با سياه‌قلم به حکاکي و از
حکاکي روي چوب به ليتوگرافيِ سياه و سفيد
و زنگي رو مي‌آورد، خروجي‌هاي .او سه برابر مي‌‍شوند
در نامه‌اي که پرستار پيتر آندرياس مونک نوشته است
:اين کلمات يافت شدند
بعداز ظهر جمعه از من خواست کمي برايش کتاب بخوانم
موعظه‌ي عيسي بر فراز کوه .را مي‌خواست
با هر حمله‌ي خفگي بايد به او يک شات نفتا مي‌دادم
.در حمله‌ي نهايي سه شات
شنبه شب، لباس‌هاي دامادي‌اش «را تنش کرديم
مقاله‌ي شما آثار مونک رو همچون
تحريف‌هايي گنگ و سردرگم»
هراسناک يا تهوع‌آور» توصيف کردين
بله؟ - .
آيا اين طرز گفتار گستاخانه نيست؟
چرا هست. حس ما درباره‌ي نقاشي‌هاي مونک در پانوشتي ابراز شده
که من شخصا اونو به مطلب :اضافه کردم
راست است که اين آثار چندش‌آور» .عامه‌ي مردم را آزرده است
پس جاي بسي تاسف است که چنين نمايشگاه‌هايي تا اين حد با استقبال مواجه مي‌شوند
يک گالري خالي مي‌تواند بهترين راه براي «کنترل اين زياده‌روي‌ها باشد
من با آفتن پستن موافقم اين هنر نيست، کثافته
براي 14 سال آينده زندگي ادوارد مونک با درد و
انزوايي رو به رشد سپري خواهد شد
بيماري‌اش، در اثر مصرف سيگار .و الکل رو به وخامت مي‌گذارد
مضامين حسادت و رنج در کنار فکر کردن به مرگ خودش
و سقوط به جهنمي واقعي
او را از پا در آورده‌اند
مطبوعات محافظه‌کار حمله به کار او را از سر مي‌گيرند
و او به جز دوره‌هايي که در آسگراستراند مي‌گذراند
جايي که خانم هايبرگ را در آن ملاقات کرده بود
بيشتر اين 14 سال را
به سفرهايي بي‌پايان از يک کشور .به کشور ديگر مي‌گذراند
،او در سر دارد مضموني اصلي را نقاشي کند ،رقص زندگي
که در آن زوج‌ها يکديگر .را نمي‌بينند
.به اين خيابون‌ها نگاه کنين
.موجودات انساني به همديگه حمله مي‌کنن
اتوبوس‌ها با جان انسان‌هاي .بي‌شماري کار مي‌کنند
آنها بي تفاوت به مرد شاد و .تنها در بيرون نگاه مي‌کنند
و گرچه اغلب آثار او به مسائل مربوط به روابط انساني مي‌پردازند
مونک مي‌خواهد با دو رابطه‌ي جديد ديگر از نو تلاش کند
که يکي از آنها به آسيب فيزيکي و رواني مي‌انجامد
و او پس از تجربه‌ي فروپاشي عصبي در نهايت در 1908 خودش را در
يک کلينيک رواني در کپنهاگ .بستري مي‌کند
همزمان، مونک مطلع مي‌شود
،که به دستور خاندان سلطنتي نروژ، سنت اولاف
.نشان شواليه گرفته است
قبلا خيلي متوجه حضور من مي‌شدي؟
آره، اغلب اوقات نگات مي‌کردم
به نظرم شبيه مسيح بودي
بشين اينجا
از مردان، زنان و کودکان ...اسلو و آسگاردستراند که در اين فيلم
.ظاهر مي‌شوند، تشکر کنيم
مدير فيلمبرداري
نور صدا
طراح توليد مدير صحنه
طراح لباس گريم
مدير توليد
.ما از کمک بسيار ارزشمند شما سپاسگزاريم
سپاسگزاري فراوان
از کارمندان موزه مونک در ...اسلو تشکر مي‌کنيم
که بدون کمک آن‌ها اين .فيلم ساخته نمي‌شد
به کارگرداني و تدوين پيتر واتکينز ...و نوشته شده در همکاري با
،بازيگران .بسياري از آن‌ها نظرات خود را بيان مي‌کنند
کارن بيولستد، خاله‌ي ادوارد مونک
.هرگز ازدواج نخواهد کرد
.خواهرش اينگر هرگز ازدواج نخواهد کرد
لورا مونک هر چه عميق‌تر به انزوا فرو خواهد رفت
و دوره‌ي کوتاهي را در يک کلينيک .سپري خواهد کرد
اودا لسون از گونار هايبرگ جدا مي‌شود
و با اينکه هنوز همسر کريستين کروگ است
به معشوقه‌ي يک پزشک نروژي بدل مي‌شود
آسه کارلسن تا زمان مرگش در 40 سالگي
.متاهل خواهد ماند
دگني يول، همراه با استانيسلاو شوبيشوسکي
به تفليس خواهند رفت تا معشوق روسي را ملاقات کنند
.که به وسط پيشاني او شليک خواهد کرد
زن معروف به خانم هايبرگ در 1911 براي دومين بار طلاق خواهد گرفت
او و ادوارد مونک هرگز دوباره .ملاقات نخواهند کرد
حس کردم انگار بينمون» ،بندهايي نامرئي وجود داره
حس کردم نخ‌هاي نامرئي از تو موهاي اون
.هنوز دارن به دور من مي‌پيچن
و وقتي اون کاملا اونجا، در ،اون طرف دريا ناپديد شد
،دوباره دردشو حس کردم ،وقتي از قلبم خون جاري شد
چون اين بندها «.ناگسستني‌ان
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.