برنده جايزه ژان ويگو در سال 1974
مردي که خواب است
فيلمي از ژرژ پرک و برنارد کيسان
متن از ژرژ پرک «بر اساس رمان خود به نام «مردي که خواب است
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
،ساعتت زنگ مي زند
،از جايت تکان نمي خوري
،در تختت مي ماني
.دوباره چشمانت را مي بندي
،اين يک عملِ از پيش فکر شده نيست
يا به عبارتي بهتر ،اين اصلاً يک عمل نيست
:بلکه يک فقدان عمل است
،عملي که انجامش نمي دهي
اعمالي که از انجامشان .سر باز مي زني
،زود به تختخواب رفتي
،خواب آرامي داشتي
،ساعتت را کوک کرده بودي
،صداي زنگش را شنيدي
دستکم چند دقيقه مي شد ،که منتظر بودي زنگ بزند
،پيش تر، از گرما بيدار شده بودي
،يا از نور
.يا از انتظار
،تکان نمي خوري .تکان نخواهي خورد
،کسي ديگر، يک همسان يک بدل شبح‌مانند و وظيفه‌شناس
احتمالاً به جايت يک به يک اعمالي را انجام مي دهد
:که تو ديگر انجامشان نمي دهي
،بلند مي شود، صورتش را مي شويد .اصلاح مي کند، لباس مي پوشد، به بيرون مي رود
،مي گذاري با جست و خيز از پله‌ها پايين برود
،در خيابان بدود
،به داخل اتوبوسِ در حال حرکت بپرد
و در ساعت تعيين شده .به درهاي سالن امتحان برسد
.تو خيلي دير بلند مي شوي
بر چهار، هشت يا دوازده برگه :آنچه را که مي داني نمي نويسي
،آنچه که فکر مي کني
آنچه که مي داني بايد ،در مورد از خود بيگانگي فکر کني
،در مورد کارگران
،در مورد مدرنيته ،در مورد تن آسودگي
،در مورد يقه سفيدها ،در مورد ماشيني شدن
،در مورد دانسته‌هايمان از ديگران
،در مورد مارکس رقيب توکويل
.در مورد وبر دشمن لوکاچ
به هر حال تو چيزي نمي نوشتي چون چيز زيادي نمي داني
.و اصلاً فکر نمي کني
.صندليت خالي مي ماند
.ليسانست را به پايان نمي رساني
.هرگز فوق ليسانست را شروع نمي کني
.ديگر ادامه تحصيل نمي دهي
مانند هر روز، يک کاسه نسکافه .درست مي کني
مانند هر روز، چند قطره .شير غليظ شيرين به آن اضافه مي کني
،صورتت را نمي شويي
.به زحمت لباس مي پوشي
در يک تشت پلاستيکي صورتي .سه جفت جوراب مي گذاري تا خيس بخورند
به سمت در خروجي سالن امتحان نمي روي
تا بفهمي چه سوال‌هايي براي سنجيدن .ذکاوتِ آزمون دهندگان مطرح شده بود
به کافه‌اي نمي روي
که رسم ايجاب مي کرد مانند هر روز
براي پيدا کردن دوستانت .آنجا باشي
يکي از آنها، صبح روز بعد
آن شش طبقه‌اي را که به اتاقت .منتهي مي شود بالا مي آيد
،مي گذاري در بزند
،صبر کند
،دوباره در بزند
،کمي محکمتر
،باز هم صبر کند
،با بي حالي در بزند
،به آرامي صدايت کند
،درنگ کند
.به پايين برگردد
بقيه هم آمدند؛ .روز بعد، دو روز بعد
،در زدند، منتظرت شدند ،صدايت کردند
.پيغام گذاشتند
بر روي تخت باريکت لميده مي ماني؛
،دست‌ها پشت گردن .زانوها بالا
،نه دوست داري کسي را ببيني
،نه حرف بزني، نه فکر کني .نه بيرون بروي، نه تکان بخوري
در يک چنين روزي است
-کمي ديرتر، کمي زودتر-
که بدون تعجب پي مي بري ،که يک جاي کار مشکل دارد
،که زندگي کردن را بلد نيستي .که هيچوقت ياد نخواهي گرفت
.آفتاب تيز بر صفحه فلزي بام مي تابد
گرماي اتاق زيرشيروانيت .غيرقابل تحمل است
،نشسته‌اي ،محصور ميان تختخواب و قفسه
.يک کتابِ باز روي زانوهايت است
.مدتهاست که ديگر آنرا نمي خواني
چشمانت به يک قفسه چوبي سفيد ،خيره مانده‌اند
به يک تشت پلاستيکي صورتي .که در آن شش جوراب شناورند
دود سيگار رها شده‌ات ،از زيرسيگاري بالا مي آيد
،تقريباً به يک خط راست
و بر روکش پُر درز و شکافِ .زير سقف پخش مي شود
.چيزي خراب شده
.تو ديگر احساس ثبات نمي کني
،چيزي که تا آن زمان به تو قوت قلب مي داد ،دلگرمت مي کرد
،احساس موجوديتت تصور تعلق به دنيا
و غوطه‌ور بودن در آن .کم کم از تو فاصله مي گيرد
گذشته‌ات، حال‌ات، آينده‌ات :با هم در مي آميزند
،آنها چيزي نيستند جز سنگيني اندامت
،ميگرنِ بي علائمت
،تلخي و ولرمي نسکافه‌ات
اين انبار که از آن ،به عنوان اتاق استفاده مي کني
اين دخمه با طول 2,92 متر
و عرض 1,73 متر
.که مساحتش به زحمت پنج متر مي شود
اين اتاق زيرشيرواني که تو ،ساعت‌هاست از آن تکان نخوردي
.روزهاست از آن تکان نخوردي
تختي که روي آن نشسته‌اي خيلي کوچکتر از آن است که شب‌ها بتواني
.پاهايت را کامل دراز کني
خيلي باريکتر از آن است که بتواني .بي احتياط غلت بزني
نگاه مي کني -با ديده‌اي تقريباً شگفت زده-
به يک تشت پلاستيکي صورتي .که دستکم حاوي شش جوراب است
،داخل اتاقت مي ماني ،بي آنکه غذا بخوري
،بي آنکه مطالعه کني
.تقريباً بي آنکه حرکت کني
،خيره مي شوي به تشت
،قفسه ،زانوهايت
،نگاهت در آينه‌ي ترک‌خورده
.کاسه، کليد برق
،گوش مي کني به سروصداي خيابان
،قطرات شير آب پاگرد
،سروصداهاي همسايه‌ات
،گلو صاف کردن هايش
،سرفه‌هاي پياپيش
.صداي سوت کتريش
چشم مي دوزي به ،خطوطِ پر پيچ و خمِ يک ترک نازک روي سقف
،حرکات عبث يک مگس
.پيشروي تقريباً قابل ردگيري سايه‌ها
،تو 25 سال سن داري و 29 دندان
،سه پيرهن و هشت جوراب
،پانصد فرانک در ماه براي زندگي
،چند کتاب که ديگر آنها را نمي خواني
.چند صفحه که ديگر به آنها گوش نمي دهي
.دوست نداري چيزهاي ديگر را به ياد بياوري
،نشسته‌اي و تنها مي خواهي انتظار بکشي
انقدر انتظار بکشي .تا ديگر چيزي براي انتظار کشيدن باقي نماند
.ديگر دوستانت را نمي بيني
.در را به روي کسي باز نمي کني
دنبال نامه‌هايت .به پايين نمي روي
کتاب‌هايي را که از کتابخانه آموزشگاه .امانت گرفتي پس نمي دهي
.براي پدر و مادرت نامه نمي نويسي
فقط شب‌ها بيرون مي روي .مثل موش‌ها، گربه‌ها و هيولاها
.در خيابان‌ها پرسه مي زني
راهت را به داخل سينماهاي کوچک و کثيفِ .بولوارهاي بزرگ کج مي کني
،گاهي تمام شب را راه مي روي
.گاهي تمام روز را مي خوابي
،تو يک سرگرداني، يک خوابگرد
.يک جلبک
حس ميکني توانِ زندگي کردن .و عمل کردن و ساختن را نداري
،فقط مي خواهي دوام بياوري
.چيزي جز انتظار و فراموشي نمي خواهي
.هيچ چيز را رد نمي کني .هيچ چيز را پس نمي زني
،ديگر پيشرفت نمي کني
.اما قبلش هم پيشرفتي نمي کردي
،ديگر راهي را پيش نمي گيري .تو رسيده‌اي
.ديگر دليلي براي پيشروي نمي بيني
:بهانه‌هاي کوچکي کافي بودند
،در يکي از روزهاي بسيار گرم ماه مه
يک حرف ربط نابه‌هنگام در متني ،که رشته‌اش را گم کرده بودي
يک کاسه نسکافه که مزه‌اش ،ناگهان به تلخي زد
و يک تشت پلاستيکي صورتي حاوي شش جوراب شناور در چرکاب
،کافي بودند تا چيزي خراب شود
،زايل شود
نابود شود؛
و در روز روشن اين حقيقت دلسردکننده آشکار گردد
-اين حقيقت توامان غمگين و مضحک-
.که تو ميلي به ادامه دادن نداري
:شب‌ها، اتاقت از تو محافظت مي کند
،تخت باريکي که بر رويش لم مي دهي
سقفي که آنرا هر لحظه .از نو کشف مي کني
شب‌ها، تک و تنها ،در ميانِ جمعيت بولوارهاي بزرگ
کمابيش از سروصدا و نورها ،احساس شادماني مي کني
.از شلوغي و فراموشي
موجي را دنبال مي کني که پيش مي رود و پس مي آيد؛ ،از ميدان جمهوري تا ميدان مدلن
.از ميدان مدلن تا ميدان جمهوري
،زمان‌هاي بي مصرف
،گذرگاه‌هاي خالي
،ميل گذرا و دردناک به ديگر نشنيدن
،به ديگر نديدن
.به ساکت و بي حرکت ماندن
.روياهاي جنون آساي انزوا
سرگرداني توام با فراموشي :در کشور کورها
،خيابان‌هاي عريض و خالي ،نورهاي سرد
چهر‌ه‌هاي خاموش که نگاهت .بي توجه از روي آنها مي گذرد
،گويي در پس قصه‌ي کودکي آرام و اميدبخشت ،شاگرد زرنگ بودنت
در پس علائم آشکار و بسيار آشکار بلوغت
طرح هاي مدادي بر روي- ،چارچوب در کمدها
،مدارک تحصيلي، شلوارهاي بلند ،اولين سيگارها
،سوزش اصلاح، الکل
کليد زير پادري ،براي شبگردي آخر هفته‌ها
،از دست دادن بکارت
-اولين سفر هوايي، اولين تجربه سخت
،گويي همواره رشته ديگري جريان داشته
،همواره حاضر بوده ،همواره در فاصله نگه داشته شده
و اکنون شروع کرده به ،بافتن تار و پود زندگي بازيافته‌ات
،دکور خالي زندگي متروکت
:تصاوير مستتر اين حقيقتِ عيان شده
،اين کناره‌گيريِ مدت‌ها به تعويق افتاده
-اين طلب آرامش
،تصاوير بي جان و محو
عکس‌هايي با نور خيلي زياد؛‌
،تقريباً سفيد، تقريباً بي روح
:تقريباً پيشاپيش کهنه شده
،خياباني در شهرستان ،کرکره‌هاي کشيده
،سايه‌هاي تيره ،مگس‌هاي وزوزکنان در يک منطقه نظامي
،سالني پوشيده از روکش‌هاي خاکستري
،غبارات معلق در پرتوي آفتاب
،دشت‌هاي باير
،قبرستان‌هاي يکشنبه
.گردش با اتومبيل
،يک روز پنجشنبه بعدازظهر ،مرد بر يک تختخواب باريک مي نشيند
،کتابي باز بر روي زانوهايش است .نگاهش غايب
،تو تنها يک سايه‌‌ي تيره هستي ،يک هسته‌ي سختِ بي تفاوتي
.يک نگاه بي سو که از ديگر نگاه‌ها مي گريزد
.لب‌هاي خاموش، چشم‌هاي بي فروغ
،از اين پس مي تواني با نيم‌نگاهي در چاله‌هاي آب ،در ويترين‌ها
،بر بدنه پرجلاي اتوموبيل‌ها
.بازتاب‌هاي ناپايدار زندگي کندت را ببيني
.آب از شير پاگرد چکه مي کند
.همسايه‌ات خواب است
،صداي ضعيف موتورِ تاکسي‌اي که ايستاده .بيش از شکستن سکوت خيابان، بر آن تاکيد مي کند
.فراموشي در حافظه‌ات رسوخ مي کند
ترک هاي سقف .هزارتوي نامعقولي را شکل مي دهند
،آن روزهاي پوچ
گرماي درون اتاقت
،همچون درون يک ديگ
.همچون درون يک کوره
،و آن شش جوراب، کوسه‌هايي بي‌حال
نهنگ‌هايي خفته .در لگن پلاستيکي صورتي
،آن ساعتي که زنگ نزد
،که زنگ نمي زند
.که براي بيدار کردنت زنگ نخواهد زد
.لم مي دهي
.غلت مي زني
.در خواب فرو مي روي
.اتاقت مرکز دنياست
،اين لانه
اين انبار زير شيرواني که تا ابد .بوي تو را حفظ خواهد کرد
اين تخت که در آن ،به تنهايي غلت مي زني
،اين قفسه
،اين کف‌پوش
اين سقف که صدهزار بار ،ترک‌هايش را شمرده‌اي
،پوسته‌هايش را، لکه‌هايش را
.برجستگي هايش را
اين سينک دستشويي که ،به کوچکي اثاثيه يک خانه عروسکي است
،اين تشت
،اين پنجره
،اين کاغذ ديواري که تمام گل‌هايش را مي شناسي
،اين روزنامه‌هايي که بارها و بارها خوانده‌اي
.که بازهم بارها و بارها خواهي خواند
اين آينه‌ي شکسته که فقط تصوير چهره‌ي تو را
در سه قسمت نامساوي .منعکس کرده است
.اين کتاب‌هاي چيده شده
قلمروي تو اينجا آغاز مي شود ،و به پايان مي رسد
سروصداهايي آنرا در بر مي گيرند
:که اکنون تنها ارتباط ميان تو و جهان هستند
قطرات آبي که از شير پاگرد ،چکه مي کنند
،سروصداهاي همسايه‌ات
،گلو صاف کردن‌هايش
،سرفه‌هاي پياپيش
.همهمه‌ي بي وقفه شهر
،پايين در تقاطع خيابان ،صداي مکرر ضربات ترمز
،توقف ها
،گاز دادن ها
،شتاب گرفتن ها
آهنگ قاطعي به زمان مي دهند ،که نه دستکمي از چکه‌هاي خستگي ناپذير آب دارد
.نه ناقوس کليساي سن روک
ساعتت مدت‌هاست .پنج و ربع را نشان مي دهد
در سکوت اتاقت
،زمان ديگر نفوذ نمي کند
،در اطراف است
،يک ميانجي هميشگي
،عذاب آور
،تحريف شده
:کمي مشکوک
زمان مي گذرد اما تو هيچوقت .ساعت را نمي داني
،ساعت ده است
،يا شايد يازده
،دير است
،زود است
،روز فرا ميرسد
.شب فرو مي افتد
،سروصداها هيچگاه تماماً قطع نمي شوند
زمان هيچگاه کاملاً متوقف نمي شود
حتي اگر تنها نقش رخنه‌اي کوچک را ،در ديوار سکوت بازي کند
نقش يک همهمه‌ي آهسته
و به تدريج فراموش شده
.که از ضربان قلبت هم قابل تمايز نيست
اتاقت زيباترين جزيره‌ي متروک است
و پاريس متروکه‌اي است که .احدي تا به حال از آن عبور نکرده
تو به هيچ چيز ديگري نياز نداري ،جز اين آرامش
،جز اين سکوت
،جز اين خمودگي
جز بالا‌ و پايين آمدن قفسه سينه‌ات
که نشان مي دهد .هنوز تاب زندگي را داري
،نياز نداشتن
.انتظار تا باقي نماندن چيزي براي انتظار
.پرسه زدن، خوابيدن
.خود را به جمعيت و خيابان سپردن
،دنبال کردن جوي‌ها، نرده‌ها .کناره‌ي آبراه‌ها
،پيمودن خاکريزها .عبور از بيخ ديوارها
.تلف کردن وقتت
،بي ميل بودن، بي خشم بودن .بي عصيان بودن
به مرور زمان :با زندگي واقعيت مواجه خواهي شد
،يک زندگي بي تحرک
،بدون پستي و بلندي
.بدون تزلزل
،روز به روز ،فصل به فصل
:چيزي آغاز مي شود که پاياني نخواهد داشت
.زندگي نباتي‌ات، زندگي باطل شده‌ات
.اينجا، دوام آوردن را مي آموزي
،گاهي تو ارباب زماني
ارباب دنيا
که عنکبوتي کوچک و هشيار است .در مرکز تارت
:تو بر پاريس سلطه داري
بر شمال شهر ،از خيابان اپرا حکومت مي کني
،بر جنوب از گيشه‌هاي لوور
.بر شرق و غرب از خيابان سنت اونوره
،بايد همه چيز را ياد بگيري
.همه آن چيزهايي که ياد گرفتني نيستند
،انزوا
،بي تفاوتي
،صبر
.سکوت
،تو تنهايي
و چون تنهايي .ديگر نبايد به ساعت نگاه کني
خود را رها مي کني .و به راحتي با اين وضعيت خو مي گيري
مي گذاري گذشت زمان ،خاطره‌ي‌ چهره‌ها را از ذهنت پاک کند
،آدرس‌ها را، تلفن‌ها را
.لبخندها را، صداها را
فراموش مي کني که ،فراموشي را ياد گرفته‌اي
که روزي خود را .ملزم به فراموشي کردي
.ديگر وارد کافه‌ها نمي شوي
ديگر با چهره‌اي مضطرب
نمي روي اتاق‌پشتي‌ها را به دنبال کساني .جستجو کني که ديگر نمي شناسي
ديگر در صف‌هايي که هر دو ساعت در مقابل هفت سينماي .خيابان شامپليون شکل مي گيرند، به دنبال کسي نمي گردي
.تو تنهايي
ياد مي گيري که ،مثل يک مرد تنها قدم بزني
،ول بگردي، پرسه بزني
،ببيني بي آنکه نگاه کني .نگاه کني بي آنکه ببيني
،شفافيت را ياد مي گيري
،بي تحرکي را
.عدم وجود را
،ياد مي گيري نشسته بماني
،خوابيده بماني
.ايستاده بماني
ياد مي گيري که به تابلوها ،همچون تکه‌اي از ديوار نگاه کني
و به ديوارها، همچون بوم‌هايي که بايد روي آنها ،بدون خستگي هزاران مسير را دنبال کني
،هزارتوهايي بي امان
نوشته‌هايي که هيچ کس ،از آنها رمزگشايي نخواهد کرد
.چهره‌هايي در حال واپاشي
،در جزيره سن لويي غوطه‌ور مي شوي
،خيابان ووژيرار را پيش مي گيري
،مي روي نزديک ايستگاه پرر .نزديک قصر لاندون
،به آرامي راه مي روي
،مسيري که آمدي را بر مي گردي
.خود را به ويترين‌ها مي کشي
مي روي و بر لبه‌‌ي پل لوئي-فيليپ مي نشيني
و به شکل‌گيري و واپاشي گردابي کوچک .در زير تاق‌ها نگاه مي کني
،لنج‌ها دور مي شوند
.بازي امواج آب با ستون‌ها را مختل مي کنند
ماهيگيراني که بي حرکت نشسته‌اند
.به گردش مداوم شناور قلابشان نگاه مي کنند
دور ميدان‌ها مي چرخي و از کنارت کودکاني مي گذرند .که يک خط کش فلزي را روي نرده‌ها مي کشند
مي نشيني روي نيمکتي با پايه‌هاي چدني .که به شکل پنجه‌هاي شير تراش خورده‌اند
نگهبان پير و معلول براي گذراندن زمان .با دايه‌هاي جوان گپ مي زند
با نوک کفشت بر اندک شن روي زمين، چند دايره .يا مربع يا حروف اول نامت را مي کشي
.در اطرافِ ورودي گورستانِ زيرزميني قدم مي زني
.مي روي زير برج ايفل صاف مي ايستي
.به بالاي چند بناي يادبود مي روي
،از تمام پل‌ها مي گذري، از تمام خاکريزها عبور مي کني ،از تمام موزه‌ها بازديد مي کني
.از قصر اکتشافات، از آکواريوم تروکدرو
،مي روي به پارک گل باگاتل ،شب به خيابان کافه‌ها، اول صبح به خيابان بازارها
،ساعات شلوغي به ايستگاه سن لازار
.ظهر پانزدهم اوت به ديدار هواپيماهاي کنکورد
در باغ لوکزامبورگ، بازنشسته‌ها را نگاه مي کني .که مشغول بازي‌هاي مختلف با ورق هستند
،بر روي يک نيمکت که با تو فاصله‌اي ندارد ،پيرمردي موميايي
،بي حرکت، پاهايش جفتِ هم
چانه‌اش بر روي دسته عصايي که ،آنرا دو دستي چسبيده
ساعت هاست که به روبرو
.ماتش برده است
.تحسينش مي کني
.دنبال رازش مي گردي؛ نقطه ضعفش
.اما او آسيب‌ناپذير به نظر مي رسد
،حتي آب از دهانش سرازير نمي شود
.لب‌هايش را تکان نمي دهد
.به ندرت پلک مي زند
:خورشيد به دورش مي گردد
شايد حواسش تنها .به دنبال کردن سايه‌اش است
حتماً از مدت‌ها پيش .نقاطي را نشان کرده
،ديوانگيش، اگر ديوانه باشد
شايد اين است که خود را .يک ساعتِ آفتابي مي پندارد
تو دوست داري شبيه او باشي
اما بدون شک چون در هنرِ پير بودن پختگي لازم را نداري
.خيلي زود بي قرار مي شوي
پاهايت بي اختيار ،شروع به تکان دادن شن‌ها مي کنند
،نگاهت سرگردان است
انگشتانت را بي وقفه روي هم مي گذاري .و از روي هم بر مي داري
.باز هم راه مي روي؛ بي هدف .گم مي شوي، به دور خودت مي گردي
گاهي مقاصد مسخره‌اي را :در نظر مي گيري
،دومنيل
،کلينيانکور
،بولوار گوويون سن سير
.موزه پستخانه
وارد کتاب‌فروشي‌ها مي شوي .و کتاب‌ها را بي آنکه بخواني ورق مي زني
.به اداره پست خيابان پيراميد مي روي
.بورس دانشجوييت را دريافت مي کني
،وارد نمايشگاه‌هاي نقاشي مي شوي ،مقابل هر تابلو مي ايستي
،سرت را به سمت راست خم مي کني ،چشمانت را تنگ مي کني
.عقب و جلو مي روي تا بهتر ببيني
هنگام خروج، کتابي را با خط بد امضا مي کني .و يک آدرس جعلي زيرش مي نويسي
.در انتهاي کافه‌ مي نشيني
،لوموند مي خواني؛ خط به خط .بر حسب قاعده
.اين يک تمرين خيلي خوب است
پانصد تا هزار مطلب .از جلوي چشمان موشکاف و تيزبينت عبور کرده
اما حافظه‌ات به دقت .از حفظ آنها خودداري کرده است
تو با همان مقدار بي ميلي خواندي ،که شهر پنت اموسون ضعيف بود
،نيويورک باثبات
که بايد به تجربه‌ي قديمي‌ترين بانک رهني فرانسه ،و شبکه متخصصينش اعتماد کرد
که خسارات فلوريدا در اثر توفان باربارا ،بالغ بر سه ميليارد است
که ژان پل و لوکاس با افتخار .تولد خواهر کوچکشان لوسي را اعلام مي کنند
هنوز مي تواني شگفت‌زده شوي از اينکه ،برحسب يک قاعده‌ي نهايتاً بسيار ساده
با ترکيب حدود سي علامت چاپي .مي توان هر روز هزاران پيغام به وجود آورد
اما تو چرا بايد آنها را با ولع بخواني؟
چرا بايد از آنها رمزگشايي کني؟
تنها چيزي که برايت مهم است .گذشت زمان و تحت تاثير قرار نگرفتن است
چشمانت خطوط را دنبال مي کنند؛ .به آرامي، تک به تک
بي تفاوتي نسبت به دنيا .نه جهل است نه خصومت
تو خواهان از نو کشف شدنِ تفريحات سالم دوران بي سوادي نيستي
بلکه مي خواني .ولي خوانده‌هايت را ملاک برتري نمي داني
تو خواهان لخت و عور راه رفتن نيستي بلکه لباس را .لزوماً نشانه آراستگي يا شلختگي نمي بيني
تو خواهان مردن از گرسنگي نيستي .بلکه صرفاً مي خواهي خود را سير کني
،خوردن
،خوابيدن
،راه رفتن
لباس پوشيدن
بايد تنها اعمال و رفتار و بديهيات باشند
.و نه گواه و مايه مباهات
لباست، غذايت، خوانده‌هايت .ديگر به جاي تو حرف نخواهند زد
تو ديگر به آنها وظيفه‌ي دشوار و ناممکنِ .معرفي کردنت را نخواهي سپرد
،پيراهن و کتت را مي پوشي
،روزنامه مي خواني
،پينبال بازي مي کني
،روزانه يکي دو بار، به ندرت بيشتر
ترکيب کمابيش معين و قابل محاسبه‌اي :از پروتئين و کربوهيدرات را هضم مي کني
،در فرم يک تکه گوشت بريان گاو
خلال‌هاي سيب زمينيِ تفت داده شده در روغن داغ
.و يک ليوان شراب سرخ
به عبارتي يک استيک
،که قطعاً تورندو نيست
چيپسي که هيچ کس آنرا ،سيب‌زميني سرخ‌کرده نمي نامد
شرابي با اصالت نامشخص .اگر نگوييم مشکوک
،اما معده‌ات ديگر فرقشان را نمي فهمد .ذائقه‌ات هم همينطور
:کلمات بيشتر تاب آورده‌اند
مدتي زمان برد تا ديگر ،گوشت برايت سفت نباشد
،سيب‌زميني چرب نباشد .شراب ترش نباشد
تا برخي صفات توهين‌آميز از جمله غذاي عمله‌خفه‌کن
.کم کم از معني خالي شوند
،تا غم، فقر، کمبود، نياز
شرمي که بي‌امان با اين چربي‌هايي که ،چيپس نام گرفته توام مي شوند
،با اين سفتي که گوشت نام گرفته ،با اين تلخي که شراب نام گرفته
.ديگر بر تو اثري نگذارند
.ديگر بر تو سنگيني نکنند
.هيچ تحقيري غذايت را همراهي نمي کند
.شراب قرمز سر مي کشي
.استيک و چيپس مي خوري
برنامه‌هاي پيچيده‌اي را ،براي گردش در نظر مي گيري
پر از قوانيني که تو را ملزم به عبور از .کژراهه‌هايي طولاني مي کنند
.به ديدار آثار تاريخي مي روي
،کليساها را مي شماري
،مجسمه‌هاي سوارکاري را
،توالت‌ها را
.رستوران‌هاي روسي را
مي روي به ديدار پروژه‌هاي عظيم ساختماني ،در امتداد رودها و کنار بندرها
خيابان‌هاي پاره پاره که ،يادآور مزارع شخم‌زده‌اند
،لوله‌کشي‌ها
.آپارتمان‌هاي در حال تخريب
به اتاقت بر مي گردي .و بر تختِ زيادي باريکت ميفتي
به حساب ترک‌هاي سقف .رسيدگي مي کني
.اغلب، با خودت ورق بازي مي کني
،بر روي تختت .چهار رديفِ سيزده تايي ورق مي چيني
.چهار آس را بر مي داري
هدف از اين بازي منظم کردن چهل هشت کارت باقيمانده
با استفاده از آن چهار قسمت خالي است .که پيش تر به آس ها تعلق داشتند
اگر يکي از اين جاهاي خالي ،در ابتداي يک رديف باشد
.حق داري آنجا يک «دو» قرار دهي
،مثلاً اگر بعد از شش باشد
مي تواني هفتِ همان خال را قرار دهي؛
بعد از هفت، هشت؛
بعد از هشت، نه؛
.بعد از سرباز، بي بي
اگر جاي بعدي ،متعلق به شاه باشد
نمي تواني ورقي قرار بدهي .و جاي خالي مي سوزد
.شانس تقريباً هيچ نقشي در اين بازي ندارد
از همان ابتدا قابل پيشبيني است که چهار جاي خالي چه زماني به خانه‌هاي شاه منتهي مي شوند
و اگر آنها را به ترتيب پر کني .نتيجه‌اش باخت است
اما تو فقط مي تواني ،از يک جاي خالي استفاده کني
،سپس يکي ديگر، برگردي به اولي ،بروي سراغ سومي، چهارمي
.و دوباره دومي
.با اين وجود، به ندرت برنده مي شوي
هميشه در يک نقطه بازي گير مي کند؛
جايي که نصف يا يک سوم ورق ها چيده شده‌اند
و نمي تواني جاهاي خالي را پر کني .و هربار سر و کله يک شاه پيدا نشود
،طبق قانون، دو حرکت ديگر مي تواني انجام دهي
اما بازي به ندرت پيش از آن تمام مي شود ،که تمام ورق‌ها را جمع کني
،دو سه بار آنها را بُر بزني .و براي تلاشي دوباره آنها را از نو پخش کني
،ورق‌ها را بُر مي زني، آنها را پخش مي کني .چهار آس را بر مي داري، دست را نگاه مي کني
،بازي را کمي تصادفي آغاز مي کني
فقط حواست هست که خيلي زود .سر و کله شاه‌ها پيدا نشود
،به تدريج بازي شکل مي گيرد
،محدوديت‌ها نمايان مي شوند :امکانات به چشم مي آيند
.يک ورق پيشاپيش سر جاي مناسبش است
با يک حرکت مي تواني به يکباره .پنج يا شش ورق را بچيني
.يک شاه جلوي حرکتت را گرفته
.تقريباً هيچوقت برنده نمي شوي
،گاهي تقلب مي کني ،کمي، به ندرت
.بسيار به ندرت
،بردن مساله‌ات نيست
چون بردن اصلاً براي تو .معنايي ندارد
،اما رفته رفته بيشتر بازي مي کني
.بازي هاي طولاني تر
،گاهي تمام بعدازظهر
،يا به محض بيدار شدنت
.يا تا خود صبح
در اين بازي چيزي وجود دارد ،که تو را مسحور مي کند
،شايد حتي بيشتر از بازي آب‌ها در زير پل
،از هزارتوهاي سقف
از شاخک‌هاي اندکي تيره که روي قرنيه‌ات .به آرامي تاب مي خورند
،بسته به مکان ،بسته به موقعيت
.هر کارت جاذبه ويژه‌اي پيدا مي کند
،تو دفاع مي کني
،نابود مي کني
،مي سازي
،طرح مي ريزي :پشت سر هم نقشه مي کشي
،تمريني بي حاصل ،مخاطره‌اي که هيچ کيفري ندارد
:يک نظم دادن بي ارزش
چهل و هشت ورق تو را به اتاقت مقيد مي کنند
و تو کمابيش احساس شادماني مي کني ،وقتي که يک 10 بر سر جايش باشد
،وقتيکه هيچ شاهي مانعت نشود
و کمابيش احساس شوربختي مي کني وقتي که تمامِ .محاسبات صبورانه‌ات به نتيجه‌اي ناخوشايند ختم شوند
گويي اين استراتژي گوشه‌گير و خاموش ،تنها راه پيش رويت را شکل مي داده
.دليل وجودت شده بوده
.شب است
،چشمانت را مي بندي
.بازشان مي کني
شکل‌هاي ويروسي و ميکروبي در داخل چشم يا بر سطح قرنيه‌ات
،آرام به پايين سرازير مي شوند
،ناپديد مي گردند
،ناگهان دوباره در مرکز پديدار مي شوند
،تقريباً به همان شکل
،دايره يا حباب
شاخک‌هاي کوچک، رشته‌هاي مجعدي که در کنار هم .چيزي شبيه به يک حيوان اساطيري را شکل مي دهند
،ردشان را گم مي کني
،باز مي يابي
چشمانت را مالش مي دهي
،و رشته‌ها منفجر مي شوند
.انتشار پيدا مي کنند
،زمان مي گذرد
.خوابت مي آيد
کتابي باز را در کنارت .روي تخت قرار مي دهي
،همه چيز مبهم است
.تپنده است
.تنفست به طرز عجيبي منظم است
با گذشت ساعت‌ها و روزها و هفته‌ها و فصل‌ها ،قيد همه چيز را مي زني
.از همه چيز مي بُري
گاهي با احساسي کمابيش شبيه به خلسه پي مي بري
،که آزاد هستي
که هيچ باري بر دوشت نيست؛ .نه از چيزي خوشحال مي شوي نه ناراحت
در اين زندگي خالي از فرسودگي ،که جز اين لحظات معلق هيچ هيجاني ندارد
،به يک خوشبختي تقريباً بي خلل دست مي يابي
،حيرت انگيز است
.گاهي سرشار است از احساسات جديد
،تو در يک پرانتز پر سعادت زندگي مي کني .در خلائي پر نويد که هيچ انتظاري از آن نداري
،نامرئي هستي .زلال، شفاف
:ديگر وجود نداري
،طي ساعت‌ها ،طي روزها
،در گذر فصل‌ها، در جريان زمان
،جان سالم به در مي بري ،بدون شادي، بدون غم
.بدون آينده و بدون گذشته
،همين طور: به سادگي، آشکارا
مثل قطره‌ي آبي که ،درون شير آب پاگرد شکل مي گيرد
مثل شش جورابي که ،در يک تشت پلاستيکي صورتي خيس مي خورند
،مثل يک مگس، مثل يک جلبک
،مثل يک درخت .مثل يک موش
.با گذر زمان، سردي مزاجت شدت مي گيرد
چشمانت ديگر کاملاً تلالوشان را ،از دست داده‌اند
.بدنت کاملاً فرو ريخته
آرامشي بدون کسالت و تلخي .بر گوشه‌ي لبانت نمايان مي شود
وارد خيابان‌ها مي شوي؛ ،دست نيافتني هستي
،در پناه فرسودگي لباست
.بي جهتيِ گام‌هايت
.تمام اعمالت اکتسابي اند
.تنها کلمات ضروري را به زبان مي آوري
،هرگز نمي گويي: لطفاً .سلام، مرسي، به اميد ديدار
.آدرس نمي پرسي
.پرسه مي زني
.راه مي روي
،تمام لحظات برابرند .تمام فضاها مثل هم اند
،هيچ وقت عجله نداري .هيچ وقت گم نمي شوي
.خوابت نمي آيد
.گرسنه نيستي
،خود را رها مي کني :خود را به خيابان مي سپاري
تنها چيزي که لازم داري جمعيتي است ،در حال بالا يا پايين رفتن از شانز اليزه
هيکلي خاکستري که در فاصله چند متريت ،ناگهان به داخل خياباني خاکستري بپيچد
،يا يک روشنايي يا يک نبود روشنايي
،يک سروصدا يا يک نبود سروصدا
،يک ديوار، يک گروه ،يک درخت
،آب، يک ايوان ،نرده
،پوستر‌ها، سنگ‌فرش‌ها ،يک خط عابر
،يک ويترين، يک چراغ قرمز روشن ،يک تابلوي خيابان
،يک خرازي، يک راه‌پله .يک فلکه
.يا راه مي روي يا راه نمي روي
.يا مي خوابي يا نمي خوابي
.يا لوموند مي خري يا نمي خري
.يا غذا مي خوري يا نمي خوري
،مي نشيني، دراز مي کشي ،ايستاده مي ماني
.وارد سالن‌هاي تاريک مي شوي
.سيگار روشن مي کني
،از خيابان مي گذري ،از رود سن مي گذري
،توقف مي کني .دوباره راه ميفتي
.يا پينبال بازي مي کني يا نمي کني
بي تفاوتي نه آغاز دارد و نه پايان؛
يک وضعيت پابرجاست .که هيچ چيز آن را متزلزل نمي کند
:تنها برايت واکنش‌هاي غريزي باقي مانده‌اند
وقتي چراغ قرمز است ،از خيابان عبور نمي کني
براي روشن کردن سيگار ،از باد پناه مي گيري
در صبح‌هاي زمستان ،خود را بهتر مي پوشاني
گرمکن، جوراب، شرت و زيرپوشت را .حدوداً يک بار در هفته عوض مي کني
،بي تفاوتيْ زبان را تجزيه مي کند .نشانه‌ها را مغشوش مي کند
،تو صبوري و انتظار نمي کشي ،آزادي و انتخاب نمي کني
وقت داري و هيچ چيز .اشتياقت را بر نمي انگيزد
،مي شنوي بي آنکه هرگز گوش کني :مي بيني بي آنکه هرگز نگاه کني
،شکاف‌هاي سقف ،تخته‌هاي پارکت
،چينش کاشي ها ،چروک دور چشمانت
،درخت‌ها، آب، سنگ‌ها
،ماشين‌‌هايي که مي گذرند .ابرهايي که در آسمان ابرهاي بزرگتر را شکل مي دهند
.اکنون تو در بي کرانگي زندگي مي کني
،تمام روزها از سکوت و سروصدا به وجود مي آيند
،از روشنايي و سياهي
،از لايه‌هاي مختلف، از انتظارات .از به لرزه افتادن ها
،سر مي خوري :خود را به جريان مي سپاري
،جست‌وجوي خلاء ،فرار از آن
،قدم زدن، توقف کردن
،نشستن ،پشت ميز قرار گرفتن
.تکيه دادن، لم دادن
:اعمال خودبه‌خودي
،بيدار شدن، صورت شستن .اصلاح کردن، لباس پوشيدن
:چوب‌پنبه‌اي بر روي آب
،خود را به جريان سپردن
،به دنبال جمعيت رفتن :ول گشتن
،تابستان در سکوت سنگين
،کرکره‌هاي پايين ،خيابان‌هاي متروک
،آسفالت چسبناک
،سبزي رو به سياهي برگ‌هاي ساکن
،زمستان در نور سرد ويترين‌ها
،تيرهاي چراغ برق ،بخارِ روي در کافه‌ها
.شاخه‌هاي سياه‌رنگ درختان مرده
.زندگيت خالي از هيجان است
.در امنيت به سر مي بري
،مي خوابي، غذا مي خوري ،راه مي روي، به زندگي ادامه مي دهي
همچون موشي آزمايشگاهي که توسط .دانشمندي بي اعتنا در يک هزارتو رها شده
،نه سلسله‌مراتبي در کار است
.نه ترجيحي
بي تفاوتيت يکنواخت است: مردي خاکستري .که برايش رنگ خاکستري اصلاً ملال‌انگيز نيست
.بي اعتنا نيستي، بلکه بي طرفي
آب مجذوبت مي کند، همانطور که سنگ؛
تاريکي، همانطور که روشنايي؛
گرما، همانطور که سرما؛
تنها گام‌هايت وجود دارند
و نگاهت که خيره مي شود ،و مي گذرد
،بي اعتنا به زيبايي، زشتي ،چيزهاي آشنا، چيزهاي غافلگير کننده
هميشه فقط ترکيب اشکال و نورها را به خاطر مي سپاري ،که شکل مي گيرند و از هم مي پاشند؛ بي امان
،همه‌جا، در چشمان تو
،بر روي سقف، زير پايت ،در آسمان
،در آينه‌ي ترک‌خورده‌ات ،در آب
.در سنگ، در جمعيت‌ها
،ميادين، خيابان‌ها
،پارک‌ها و بولوارها ،درخت‌ها و نرده‌ها
،مردها و زن‌ها ،بچه‌ها و سگ‌ها
،ازدحامات، صف‌ها
،خودروها و ويترين ها
،ساختمان‌ها، سردرها
،ستون‌ها، سرستون‌ها
،پياده‌روها، جوي‌ها
سنگ‌فرش‌هاي ماسه‌سنگي ،که زير نم باران برق مي زنند
،سکوت، هياهو ،ازدحام ايستگاه‌ها
،مغازه‌ها، بولوارها
،خيابان‌هاي شلوغ، سکوهاي شلوغ
،خيابان‌هاي متروک در يکشنبه‌هاي ماه اوت
،صبح‌ها، عصرها
.شب‌ها، سحرگاه‌ها و گرگ‌وميش‌ها
،اکنون تو ارباب بي نام دنيايي
همان که تاريخ ديگر بر رويش ،تسلطي ندارد
،همان که ديگر بارش باران را حس نمي کند .که ديگر متوجه نزديک شدن شب نمي شود
:تنها چيزي که مي شناسي حقيقت خودت است
،زندگيت که ادامه مي يابد .نفس‌هايت، گام‌هايت
،مي بيني آدم‌ها مي روند و مي آيند .جمعيت‌ها و چيزها شکل مي گيرند و از هم مي پاشند
از ويترين کوچکِ يک خرازي چوب‌پرده‌اي را مي بيني
و چشمانت ناگهان .بر آن خيره مي شوند
.به راهت ادامه مي دهي
،تو دست نيافتني هستي: مثل يک درخت .مثل يک جلبک، مثل يک موش
اما موش‌ها براي به خواب رفتن .ساعت‌ها تقلا نمي کنند
اما موش‌ها يک‌باره وحشت‌زده و خيس عرق .از خواب نمي پرند
اما موش ها رويا نمي بينند و تو بر عليه روياهايت چه مي تواني بکني؟
،اما موش ها ناخن‌هايشان را نمي جوند
خصوصاً به طور منظم ،براي چندين ساعت
تا آنکه تنها يک زخمِ گسترش يافته .به جاي پنجه‌شان باقي بماند
تو نصف ناخن‌هايت را با دندان مي کني .و گوشت زيرشان را زخمي مي کني
پوست دور ناخن‌هايت را تا رسيدن به استخوان مي جوي؛ ،آن قدر که خون از بند بالايي انگشتانت سرازير شود
آن قدر که انگشتانت به حدي درد بگيرند که براي ساعت ها
هر تماسي غير قابل تحمل شود چنان که نتواني چيزي را در دست بگيري
و مجبور شوي دستانت را .به داخل آب جوش فرو ببري
اما آن موش‌هايي که تو مي شناسي .پينبال بازي نمي کنند
تو خود را به دستگاه‌ها مي چسباني؛ ،چندين ساعت، چندين شب
.خشم‌آلود، تب‌آلود
،به هن و هن مي افتي ،آويزان مي شوي به دستگاه
و با ضربات محکم کمرت .جهش توپ فولادي را همراهي مي کني
،مي روي به جنگ فنرها
،نورها، شماره‌ها، راه‌ها
،زن‌هاي مصوري که چشمانشان برق مي زند .که بادبزن‌هايشان پايين مي آيد
.با دستگاه نمي تواني بجنگي
.مي تواني بازي کني يا بازي نکني
.نمي تواني وارد گفتگو شوي
.نمي تواني دستگاه را به حرف زدن واداري
،بيهوده خود را به آن مي چسباني
،جلويش نفس نفس مي زني
دستگاه هيچ احساسي ،به ابراز دوستي تو ندارد
،به عشقي که در جستجويش هستي
.به ميلي که تو را به درد مي آورد
،در خيابان ها پرسه مي زني
وارد يک سينما مي شوي؛
،در خيابان ها پرسه مي زني
وارد يک کافه مي شوي؛
،در خيابان ها پرسه مي زني
به قطارها نگاه مي کني؛
،در خيابان ها پرسه مي زني
وارد يک سينما مي شوي و فيلمي را مي بيني ،که شبيه آن يکي است که به تازگي ديده‌اي
،بيرون مي روي
.در خيابان‌هاي بسيار پرنور پرسه مي زني
،به اتاقت بر مي گردي ،لباست را در مي آوري
،لاي ملافه‌ها مي لغزي ،چراغ را خاموش مي کني
.چشمانت را مي بندي
اکنون وقت آن رسيده که زن‌هاي روياهايت ،به سرعت برهنه شده و گرد تو جمع شوند
وقت آن رسيده که باز هم ،کتاب‌هايي را که صد بار خوانده‌اي از نو بخواني
که صدبار از اين دنده به آن دنده شوي .بي آنکه خوابت ببرد
وقت آن رسيده که چشمان بازت ،به تاريکي خيره بمانند
دستت در جستجوي زيرسيگاري ،کورمال کورمال به سمت پايه‌ي تخت حرکت کند
،در جستجوي کبريت .آخرين سيگار
.تو به آرامي وسعت بدبختيت را اندازه مي گيري
،اکنون شب‌ها از خواب بيدار مي شوي
،در خيابان‌ها پرسه مي زني
مي روي و بر روي چهارپايه‌هاي بار مي نشيني و براي ساعت‌ها تا آخر وقت
همان جا مي ماني؛
،با يک آبجو يا قهوه سياه .يا يک ليوان شراب سرخ
.تو تنها و سرگرداني
،در خيابان هاي متروک قدم مي زني ،از کنار درختان رشد نيافته عبور مي کني
،از کنار سردرهاي رنگ رفته .ايوان‌هاي سياه رنگ
.وارد زشتي بي اندازه‌ي محله باتينيول و پانتن مي شوي
تنها با آبشارهاي والاس مواجه مي شوي ،که مدت هاست خشک شده‌اند
،با کليساهاي بدساخت ،محوطه‌هاي ساختماني مخروبه
.ديوارهاي رنگ و رو رفته
پارک‌هايي که نرده‌هايشان ،تو را زنداني مي کند
،مرداب‌هاي متعفن کنار دريچه‌هاي فاضلاب
.درهاي غول‌آساي کارخانه‌ها
در زير پياده‌روهاي فلزي محله اروپا .لوکومتيوهاي بخاري ابر سفيد دودشان را پمپاژ مي کنند
،در بولوار بابرس يا ميدان کليشي
جماعت بي صبر چشمانشان را .رو به آسمان بلند مي کنند
،بدبختي از آسمان بر سرت نيامد
.خود را با ملايمت در دلت جا کرد
،زندگيت را به دقت آغشته کرد .حرکاتت را، ساعاتت را، اتاقت را
،ترک‌هاي سقف را از آنِ خود کرد
،چروک‌هاي چهره‌ات بر روي آينه‌ي ترک‌خورده را .دسته‌ي ورق‌ها را
همراه با قطره‌ي آب از شير پاگرد ،جاري شد
همنوا با صداي ناقوس کليساي سن روک .هر يک ربع يک بار طنين انداز شد
،دامش آن احساس کمابيش شور انگيز بود
،آن تکبر
آن نوع از شعف؛
تو گمان مي کردي تنها به شهر نياز داري؛ ،به سنگ‌هايش و خيابان‌هايش
،به جمعيتي که تو را با خود مي برد
فکر مي کردي تنها به يک صندلي رديف اول .در يک سينماي محلي نياز داري
،فکر مي کردي تنها به اتاقت نياز داري
.به لانه‌ات، قفست، نقبت
يک بار ديگر آن پنجاه و دو ورق را .روي تخت باريکت پخش مي کني
.توانايي‌هايت را از دست داده‌اي
،دام: آن توهم خطرناکِ غلبه ناپذير بودن
،هيچ حاصلي براي دنيا نداشتن ،مخفيانه فرار کردن، دست نيافتني بودن
،تنها دو چشم که به مقابل مي نگرند ،همه چيز را مي بينند
.هيچ چيز را به خاطر نمي سپارند
،مرد بي حافظه .بي هراس
،اما نه راه خروجي وجود دارد
،نه معجزه‌اي
.هيچ حقيقتي وجود ندارد
نشسته‌اي بر فراز رود سن .و پاهايت در هوا آويزان اند
.از بيخ ديوارهاي کثيفِ خيابان‌هاي تاريک مي گذري
چهار آسِ پنجاه و دو ورقت را .بيرون مي کشي
تا به حال چند بار اين ژست معلول‌وار را به خود گرفته‌اي؟
چند بار همان مسيري را پيش گرفته‌اي که به هيچ کجا منتهي نمي شود؟
،هيچ پناهي نداري جز اتاق مفلسانه‌ات
،بردباري ابلهانه‌ات
هزار و يک راه فرعي که هربار .تو را به نقطه شروعت هدايت مي کنند
،از پارک‌ها به موزه‌ها
،از کافه‌ها به سينماها
،از خاکريزها به باغ‌ها
،سالن انتظار ايستگاه‌ها
،لابي گراند هتل ها
،فروشگاه‌ها
،کتابفروشي‌ها
.راهروهاي مترو
،درخت‌ها، سنگ‌ها
،آب، ابرها
،شن، خشت
،نور
،باد
.باران
:تنها انزوايت اهميت دارد
،هر کار که بکني ،هر جا که بروي
،هر چيزي که ببيني بي اهميت است
،هر کاري که مي کني بيهوده است
.هر چيزي که به دنبالش مي گردي کاذب است
تنها چيزي که وجود دارد انزواست .که هربار دير يا زود با آن مواجه مي شوي
تو به حرف زدن پايان دادي .و تنها سکوت به تو پاسخ داد
،اما آن کلمات
آن هزاران، آن ميليون ها کلمه‌اي که ،در گلويت خشکيدند
،کلمات بي حاصل ،فريادهاي شادي
،کلمات عاشقانه ،خنده‌هاي ابلهانه
پس تو کي آنها را باز مي يابي؟
تو اکنون در وحشتِ سکوت .زندگي مي کني
اما مگر خودت از همه ساکت‌تر نيستي؟
:هيولاها وارد زندگيت شده‌اند
،موش‌ها، همنوعانت .برادرانت
.ده‌ها، صدها، هزاران هيولا
،تو آنها را تشخيص مي دهي .از طريق نشانه‌هايي نامحسوس آنها را شناسايي مي کني
،از دزدکي رفتن‌شان
،از سکوت‌شان
از نگاه‌هاي پنهان و مردد و هراسانشان .که با نگاه تو به سوي ديگري بر مي گردند
،پشت پنجره اتاق‌هاي زيرشيرواني نکبت‌بارشان .در نيمه‌هاي شب هم هنوز نوري به چشم مي خورد
.صداي پايشان در شب طنين مي اندازد
،اما اين چهره‌هاي بي سن
،اين بدن‌هاي شکننده يا شل
اين قوزي‌هاي خاکستري رنگ را .تو مي تواني هر لحظه در کنارت حس کني
،تو سايه آنها را دنبال مي کني ،تو سايه آنها هستي
،مرتب به کمينگاه و دخمه آنها مي روي
،تو هم همان پناهگاه را داري :همان مامن
سينماهاي محلي که ،بوي گند ماده ضدعفوني‌کننده مي دهند
،پارک‌ها، موزه‌ها، کافه‌ها .ايستگاه‌ها، متروها، بازارها
نااميدها مانند تو روي نيمکت‌ها مي نشينند
و مدام همان دايره‌ي ناقص را با پايشان روي شن رسم مي کنند؛
خوانندگان روزنامه‌هايي که .در سطل زباله پيدا شده‌اند
آنها هم همان گردش‌هاي تو را دارند؛ .همانقدر پوچ و همان قدر کند
،مانند تو در مقابل نقشه‌ي مترو درنگ مي کنند
کنار رودها مي نشينند .و کلوچه‌هايشان را مي خورند
،طردشده‌ها
،نفي‌شده‌ها
.تبعيدي‌ها
،از بيخ ديوارها راه مي روند .سرهايشان پايين، شانه‌هايشان افتاده
،سنگ‌هاي سردرها را با عصبانيت چنگ مي زنند
،با ظاهر وامانده‌ي ارتش شکست‌خورده‌ .‌به خاک افتاده‌ها
،تو دنبالشان مي کني، زيرنظرشان مي گيري :از آنها متنفري
،هيولاهاي کمين کرده در اتاق‌هاي زيرشيرواني
هيولاهاي دمپايي‌پوش که ،از کنار مغازه‌ها لخ‌لخ‌ راه مي روند
،هيولاهايي با چشمان لوچ
،هيولاهايي با اعمال مکانيکي
.هيولاهاي وراج
،با آنها شانه‌به‌شانه مي شوي، همراهيشان مي کني :راهت را از ميانشان باز مي کني
،خوابگردها، جانورصفت‌ها، پيرها
،ابلهاني با کلاه‌هايي تا زير چشمشان
،الکلي‌ها
پيرهاي خرفتي که سعي دارند ،گرفتگي عضلات صورتشان را کنترل کنند
،دهاتي‌هاي گمشده در شهر
.بيوه‌ها، دغلبازها، کهنسال‌ها
،آنها نزد تو آمدند
.بازوي تو را گرفتند
گويي چون تو منزوي بودي، منزوي‌ها را مي ديدي .که از آسمان بر سرت مي آيند
گويي تنهايان مي توانستند پشت يک پيشخوان .هنگام سر کشيدن شراب با هم مواجه شوند
،آنها که هرگز حرف نمي زنند
،آنها که فقط با خودشان حرف مي زنند
،پيرمردهاي ديوانه، پيرزن‌هاي الکلي
.تبعيدي ها
،آنها به انتهاي کتت آويزان مي شوند
نفسشان را در مقابل صورت تو .بيرون مي دهند
با لبخند خوش‌مشربانه‌شان ،آرام آرام به تو نزديک مي گردند
،با اعلاميه‌هاشان، با پرچم‌هاشان
،مبارزان بدبخت نهضت‌هاي ابلهانه
ترانه‌سراهاي غمگين ،که براي رفقايشان اعانه جمع مي کنند
،يتيمان کتک‌خورده که روميزي مي فروشند ،بيوه‌هاي نزار که از حيوانات خانگي حمايت مي کنند
،همه آنهايي که به تو نزديک مي شوند ،وقتت را مي گيرند
،به تو چنگ مي اندازند ،حقايق ابلهانه‌شان را در صورتت تف مي کنند
،سوال‌هاي ابديشان را
،نيکوکاري‌هايشان را .راه راست‌شان را
،مبلغين ايمان راستين که دنيا را نجات خواهند داد
،زردچرده‌ها، يقه‌پاره‌ها :لکنتي‌هايي که زندگيشان را برايت تعريف مي کنند
رفتنشان به زندان و آسايشگاه .و تيمارستان و بيمارستان
،معلمين پيري که در پي اصلاح الگوي تلفظ هستند
،استراتژيست‌ها، چاه‌ياب‌ها ،شفادهنده‌ها، روشنفکرها
همه آنهايي که با افکار جزميشان ،زندگي مي کنند
،شکست خورده‌‌ها، از کار افتاده‌ها
هيولاهاي بي‌آزار و خرفت که متصدي‌هاي بار به سخره‌شان مي گيرند؛
پياله‌شان را به قدري پر مي کنند ،که نتوانند به دهانشان برسانند
پيروپاتال‌هاي خزپوش که در حال سر کشيدن مشروب .سعي دارند وجهه موقر خود را حفظ کنند
و از همه بدتر، خودپسندها، زرنگ‌ها، از خود راضي‌ها ،که گمان مي کنند مي فهمند، که لبخند تاييدآميز مي زنند
،فربه‌ها و جوان‌مانده‌ها ،لبنياتي‌ها، آراسته‌ها
،عياش‌هاي سرخوش، ژل‌زده‌هاي حومه .پولدارها، کودن‌ها
،هيولاهاي حق‌به‌جانب که از تو شهادت مي گيرند .به تو خيره مي شوند، تو را خطاب مي کنند
،هيولاهايي با خانوارهاي پرشمار ،با کودکان هيولايشان، سگ‌هاي هيولايشان
،هزاران هيولا پشت چراغ قرمز
،زن‌هاي وراج هيولاها
هيولاهايي با سبيل ،و جليقه و بند شلوار
هيولاهاي توريست که دسته دسته ،جلوي بناهاي بدمنظر جمع شده‌اند
،هيولاهايي با لباس رسمي .جمعيت هيولاها
،تو پرسه مي زني اما جمعيت ديگر تو را با خود نمي برد .شب ديگر از تو محافظت نمي کند
.همچنان تا ابد راه مي روي .رهروي خستگي ناپذير، فناناپذير
،مي گردي، انتظار مي کشي :در شهر کهنه پرسه مي زني
،سنگ‌هاي سفيد دست نخورده‌ي سردرهاي بازسازي‌شده
،سطل آشغال‌هاي سنگ شده .صندلي‌هاي خالي که سرايدارها رويشان مي نشستند
:در شهر متروکه پرسه مي زني ،داربست‌هاي رها شده در جلوي ساختمان‌هاي مخروبه
.پل‌هاي شناور در ميان مه
،شهر متعفن .شهر فاسد، کريه
شهر غمگين، روشنايي غمگين .در خيابان‌هاي غمگين
،دلقک‌هاي غمگين در سالن‌هاي موسيقي غمگين ،صف‌هاي غمگين بيرون سينماهاي غمگين
.اثاثيه غمگين در مغازه‌هاي غمگين
،ايستگاه‌هاي تاريک ،پادگان‌ها، انبارها
آبجوفروشي‌هاي نحسي که در بولوارهاي بزرگ ،پشت سر هم رديف شده‌اند
،شهر سرسام‌آور يا متروک ،رنگ‌باخته يا جنون‌آسا
،شهر مخروبه، غارت‌شده، کثافت‌گرفته
شهرِ پر از ورودممنوع‌ها .و حصار‌ها و نرده‌هاي فلزي
:شهر گورستان ،بازارهاي پوسيده، زاغه‌نشين در دل پاريس
وحشت غيرقابل تحمل بولورارها :هنگام گشت پليس
.اوسمان، مژانتا، شارون
،مثل يک زنداني ،مثل يک ديوانه در سلولش
،مثل يک موش به دنبال راه خروج از هزارتو
.تو کل پاريس را قدم مي زني
،مثل يک گرسنه
.مثل قاصدي که يک نامه‌ي بي آدرس دارد
.اکنون ديگر پناهگاهي نداري
.مي ترسي
:منتظري که همه چيز متوقف شود
،باران
،زمان
،انبوه ماشين ها
،زندگي
،آدم‌ها
دنيا؛
:که همه چيز در هم بشکند
،ديوارها
،برج‌ها
کف‌ها و سقف‌ها؛
،مردها و زن‌ها
،سالخورده‌ها و کودکان
،سگ‌ها
،اسب‌ها
،پرنده‌ها
تک تک به زمين بيفتند؛
،افليـج
،طاعون‌زده
صرع‌گرفته؛
،که مرمرها خرد شوند
،که چوب‌ها خمير شوند
که خانه‌ها در سکوت ،تخريب شوند
که باران سيل‌آسا ،نقاشي‌ها را حل کند
لولاي کمدهاي صدساله را ،از جا بکند
،پارچه‌ها را پاره پاره کند
،جوهر روزنامه‌ها را پاک کند
که آتشي بي شعله ،راه‌پله‌ها را فرو ببلعد
که خيابان‌ها نشست کنند و از وسط ترک بخورند
تا هزارتوي باز کانال‌هاي فاضلاب .نمايان شود
که زنگار و غبار .به شهر حمله کند
،تو نمردي .عاقلتر هم نشدي
چشمانت را در مقابل آفتاب سوزان .قرار ندادي
دو بازيگر پير درجه دو ،به دنبالت نيامدند
،تو را محکم بغل نکردند
با تو وحدتي را شکل ندادند که نشود يکي را .از بينتان جدا کرد بي آنکه دوتاي ديگر نابود شوند
آتشفشان‌هاي دلرحم .به تو توجهي نکردند
.مادرت لباس‌هايت را وصله پينه نکرد
تو براي هزارمين بار ،به دنبال واقعيت تجربه نمي روي
و در کارگاه روحت وجداني را شکل نمي دهي .که در نژادت بي نظير باشد
،هيچ جد کهنسالي
هيچ پيشه‌ور کهنسالي نه امروز و نه هيچوقت .به ياري تو نخواهد آمد
تو هيچ چيز ياد نگرفتي
،جز اينکه انزوا چيزي يادت نمي دهد
،که بي تفاوتي چيزي يادت نمي دهد
تنها بودي و مي خواستي پل ميان خودت و دنيا را .براي هميشه از بين ببري
.اما تو بسيار ناچيزي
،هيچ کاري نکردي جز قدم زدن در يک شهر بزرگ
،جز پيمودن چند کيلومتر راه از جلوي سردرها
.ويترين‌ها، پارک‌‌ها و خاکريزها
.بي تفاوتي بي فايده است
.سرپيچي تو بي فايده است
.بيطرفي تو هيچ معنايي ندارد
،خيال کردي مي گذري، خيابان‌ها را پشت سر مي گذاري ،در شهر قدم مي زني
،قدم‌هاي مردم را دنبال مي کني .به بازي سايه‌ها و شکاف‌ها راه پيدا مي کني
.اما هيچ اتفاقي نيفتاد
،نه معجزه‌اي
.نه انفجاري
هر روز که گذشت .فقط صبرت لبريزتر شد
زمان مي بايست کاملاً متوقف مي شد
.اما هيچ کس توان مبارزه با زمان را ندارد
توانستي تقلب کني، خرده ناني و لحظاتي را ،بدست آوردي
،اما ناقوس‌هاي سن روک
چراغ راهنماي تقاطع خيابان‌هاي پيراميد ،و سنت اونوره
سقوط قابل پيشبيني قطره‌ي آب از شير پاگرد
،همواره ساعت‌ها را خاطر نشان کردند
،دقايق را
.روزها و فصل ها را
مدت‌ها براي خودت :پناهگاه ساختي و خرابشان کردي
،نظم يا بي عملي
،سرگرداني يا خواب
،گردش‌هاي شبانه
،لحظات خنثي
.پرواز سايه‌ها و نورها
شايد باز هم براي مدت‌ها بتواني ،به خود دروغ بگويي
.خود را فريب بدهي
.اما بازي تمام شده
دنيا تکان نخورده .و تو تغييري نکردي
.بي تفاوتي تو را متفاوت نکرده است
.تو نمردي .ديوانه هم نشدي
.هيچ نفريني بر تو سايه نيانداخته
.هيچ عذابي در انتظارت نيست
هيچ کلاغي ،نمي خواهد چشمانت را از حدقه در بياورد
هيچ لاشخوري قرار نيست صبح و ظهر و شب .به جگر تو نوک بزند
هيچ کس تو را متهم نکرده .و تو مرتکب جرمي نشدي
زمان که حواسش به همه جا هست .عليرغم خودت، راه حلي فراهم کرده
،زمان که پاسخ را مي داند .به جريان يافتن ادامه داده
در يک چنين روزي است
-کمي ديرتر، کمي زودتر-
،که همه چيز از نو آغاز مي شود
،که همه چيز آغاز مي شود .که همه چيز ادامه مي يابد
.مانند کسي صحبت نکن که در خواب و خيال است
!نگاه کن
!آنها را نگاه کن
،آنها هزاران هزار هستند
نگهبانان ساکت، زميني‌هاي بي حرکت ،که در کنار اسکله‌ها و خاکريزها گماشته شده‌اند
،بر فراز سنگ‌فرش باران خورده‌ي ميدان کليشي
،با سوداي اقيانوس در سر
،در انتظار پخش شدن قطرات آب دريا در هوا ،شکستن امواج
.جيغ گوش‌خراش مرغ‌هاي دريايي
.نه
،تو ديگر ارباب بي نام دنيا نيستي
همان که تاريخ بر رويش ،تسلطي نداشت
،همان که بارش باران را حس نمي کرد
.که فرا رسيدن شب را نمي ديد
،تو ديگر آن آدم دست نيافتني .آن زلال، آن شفاف نيستي
.مي ترسي
.انتظار مي کشي
در ميدان کليشي انتظار مي کشي .تا بارش باران قطع شود
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.