همه جاي دنيا قاتلان بالقوه اي هستند
،که مي خواهند من و شما و خودشان را بکشند
چون فکر مي کنند در راه والاترين آرمان ها مبارزه مي کنند
،البته سياست هم در اين مورد مهم است
،عراق، فلسطين، حتي محروميت هاي اجتماعي در برندفورد
اما وقتي چشمان مان را به روي چالش بزرگي که پيش روي ارزش هاي متمدنانه قد علم کرده مي گشاييم
.فيلي را که در اتاق است ناديده نگيريم، نام اين فيل، دين است
،بمب گذار انتحاري متقاعد شده که اگر به خاطر خدايش آدم بکشد
.مستقيماً به بهشتي ميرود که براي شهدا مهيا شده
.اين فقط مشکل اسلام نيست
در اين برنامه مي خواهم نشان دهم که اين ايده ي خطرناک
نزد يهوديت و مسيحيت هم يافت مي شود
.فرآيند بي خردي که ايمان ناميده مي شود
،من يک دانشمند هستم .و معتقدم ميان علم و اعتقادات ديني تناقض عميقي وجود دارد
هيچ دليل روشن و استواري براي اعتقاد به خدا وجود ندارد
،معتقدم باور به وجود يک آفريننده ي الاهي .واقعيت شکوهمند جهان را خوار و خفيف مي کند
،قرن بيست و يکم بايد عصر خرد باشد .درحالي که ايمان بي خردانه و ستيزه جوي ديني بازگشته است
ايمان ديني در تلخ ترين و پايان ناپذيرترين .مناقشه هاي بشري قابل تشخيص است
.ما مي خواهيم غيرمسلمانان از سرزمين محمد بيرون بروند" ".ما مي خواهيم کافران را بيرون کنيم
.آمريکا هم بنيادگرايان خاص خودش را دارد
".مشکل نسل بعد، اسلاميزه شدن اروپا خواهد بود"
،و در بريتانيا، با اينکه ما زير سايه ي وحشت مقدس زندگي مي کنيم
دولت مان مي خواهد آزادي ما را در مورد .انتقاد از دين را محدود کند
.به ما مي گويند علم نبايد پا روي دم الاهيات بگذارد
اما چرا دانشمندان بايد خاضعانه پاورچين پاورچين کنار بکشند؟
.وقت آن رسيده که مردم معقول بگويند: ديگه بسه
،ايمان ديني انديشه ي مستقل را مي پژمرد .تفرقه مي افکند و خطرناک است
ريشه ي همه ي شر؟
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
پندار خدا
خيلي، قشنگ، لطيف و بي آزار به نظر مي رسد، نه؟
اما آيا اين آغاز لغزشي نيست که مردان جوان را
با بمب هايي در کوله پشتي روانه ي ايستگاه هاي مترو مي کند؟
،اگر به دنبال مناسک ديني قرون وسطايي مي گرديد
،نور، شمع، بخور، زبان هاي مرده اي که انگار حرف هاي مهمي دارند
.هيچ کس بهتر از کاتوليک ها از پس اين مراسم بر نمي آيد
در لورد، در جنوب فرانسه، اين هجمه به حواس ،ما را خيره مي کند و ما را وا مي دارد تا فکر نکنيم
.شک نکنيم، کندوکاو نکنيم
،و اگر بتوانيم به رغم واقعيت عريان، ايمان خود را حفظ کنيم ،فضيلت مند ترين انسان ها محسوب مي شويم
خيلي احساس برانگيز است، نه؟ ،به گمانم اين منظره مي تواند خيلي فريبنده نمايد
يک علت اين تأثربرانگيز بودن، اين است که .اين مراسم حس قوي اتحاد گروهي القا مي کند
،اگر دچار اين توهم شويد که ناپلئون هستيد
احساس انزوا خواهيد کرد .چون هيچ کس حرفتان را قبول نمي پذيرد
،ايمان شما به اينکه ناپلئون هستيد نيازمند پشتيباني و حمايت فراوان است
،اما اين هزاران نفري که اينجا هستند ،همگي دقيقاً دچار يک توهم هستند
.اين همدلي به شدت موجب تحکيم ايمان شان مي شود
من فکر مي کردم خرد در نبرد با خرافات پيروز شده است
،اما ديدن اين رمه ي مؤمنان که بسمت خدا روانند .نظر مرا دستخوش تغيير مي کند
اين هم يک رمه ي خوش خيم مي نمايد. اما همين گروه هاي ظاهراً بي آزار مدافع نظام هاي عقيدتي ارتجاعي هستند
.که به باور من عقل بايد آنها را به چالش بگيرد
،روشنايي روز چيزهاي بيشتري را از اين زيارتگاه آشکار مي کند
،بنا به اسطوره ها، زني که در حالت باکرگي باردار شده، يعني مريم مقدس
،در اينجا بر مؤمن مستعدي ظاهر شده است .آن مؤمنه ي سعادتمند يک دختر جوان بوده است
مؤمنان به اينجا مي آيند چون معتقدند که
مي توانند با غسل در استخر آب اينجا شفا يابند
گفته مي شود که اعجاز اين آب به خاطر .ظهور معجزه آساي مريم باکره در اينجاست
،در واقع، محتمل تر است که اينها به جاي شفا يافتن مرض ديگري بگيرند چون هزاران نفر ديگر هم
.در اين آب غوطه خورده اند
آيا کاتوليک ها خود را موظف مي دانند که ،در طول عمرشان يک بار اين زيارت را انجام دهند
مثل کاري که مسلمانان در مکه براي مراسم حج مي کنند؟
،فکر نمي کنم اين زيارت خاص کاتوليک ها باشد
.خيلي از کساني که اينجا مي آيند اصلاً کاتوليک نيستند
دستاورد شما از اينجا چه بوده؟
من خيلي چيزها از اينجا گرفته ام: ايمان، اطمينان، و اعتقاد به اينکه
.شخصي آن بالا هست که از هر پزشکي قوي تر است
شايد بيرحمانه به نظر برسد که ،ايمان اين مردم بيچاره ي درمانده را زير سئوال ببريم
اما آيا حقيقت ناب بهتر از اميد کاذب نيست؟
اصلاً چه شاهدي هست که در اينجا معجزه اي رخ داده باشد؟
،تاکنون در اينجا 66 معجزه گزارش شده است ،حدود 2000 نفر به طرز ناشناخته اي شفا يافته اند
اما بايد بگوييم ميليون ها نفر هم بوده اند .که به طريقي در اينجا بهبود يافته اند
شفا به طريق روحي و رواني؟
بهبودي معنوي، يعني کساني که مشکل خاصي داشته اند و .به اين شهر آمده اند و توانسته اند بر مشکل خود غلبه کنند
،مردمي که خدا را بازيافته اند، در اين شهر زندگي شان دگرگون شده
.مردمي که اينجا از ر حمت الاهي برخوردار شده اند
گفتيد سالانه حدود هشتاد هزار زائر بيمار به اينجا مي آيند؟
.خوب، هر سال حدود هشتاد هزار زائر بيمار به اينجا مي آيند
و اين قضيه حدود يک قرن يا يک قرن نيم است است که ادامه دارد؟ .بله
خب، سالانه هشتاد هزار بيمار به اينجا مي آيند .و از ميان آنها تاکنون 66 نفر شفا يافته اند
.مي بينم متوجه هستيد که به چه فکر مي کنم .بله
،پس در حقيقت طي اين سال ها
از مسليون ها نفري که براي زيارت آمده اند 66 مورد .به اصطلاح معجزه آسا رخ داده است
.از لحاظ آماري، اين اصلاً شاهد قابل اتکايي محسوب نمي شود
بايد بگويم که بعيد مي دانم هرگز اينجا پاي قطع شده ي کسي .دوباره به طرز معجزه آسايي رشد کرده باشد
شفاهاي اينجا از نوعي هستند که در هر حال .به شيوه هاي ديگر هم مي شد بهتر رخ دهند
،مردم مثل عصايي به ايمان تکيه مي کنند
اما مي ترسم آرامشي که ايمان فراهم مي کند .تظاهري سطحي بيش نباشد
و مي خواهم ببينم چگونه توسل به ايمان ديني مي تواند
.به ايده هاي بسيار خطرناک تري بينجامد
،برخي دوست دارند بگويند که ايمان و علم مي توانند همزيستي داشته باشند .اما من فکر نمي کنم بتوانند
.اين دو عميقاً متضاد هستند
علم يک نظام پژوهش و شک سازنده است که ،با ابزار پرسشگري، به بررسي شواهد مي پردازد
.و با منطق و استدلال نتيجه گيري مي کند
.درست برخلاف علم، ايمان قوياً خواهان تعطيل قواي انتقادي است
پيشرفت علم چنين است که ابتدا فرضيه سازي مي کند، ايده ها يا .مدل هايي مطرح مي کند، و بعد مي کوشد اين فرضيه ها را ابطال کند
.پس دانشمندان همواره در حال پرسشگري و شکاکيت هستند
،شيوه ي دين اين است که در گذر زمان و ياري قدرت نهادهاي حامي خود
.باورهاي آزموده نشده را به حقايق خدشه ناپذير بدل مي کند
.در اين مورد بگذاريد فرضيه ي مريم مقدس را مثال بزنم
.کاتوليک ها قوياً معتقدند که مريم، مادر عيسي، هرگز دچار مرگ فيزيکي نشده
.بلکه پس از مرگ طبيعي اش، بدن او روانه ي بهشت شده است
،البته هيچ شاهدي بر درستي اين داستان نيست .حتي انجيل هم در مورد چگونگي مرگ مريم هيچ نمي گويد
،اين اعتقاد که جسم مريم به آسمان عروج کرده حدود شش قرن پس از دوران عيسي پديد آمد
.مانند همه ي افسانه هاي ديگر دهان به دهان گشت و گسترش يافت
.اما سرانجام به يک سنت مستقر بدل شد
.اين افسانه در طي قرون و اعصار نقل شد
،و همه ي راز و رمز سنت اين است که هرچه قدمت بيشتري پيدا کند
.افراد بيشتري آن را جدي مي گيرند
،انگار گذر زمان مي تواند داستاني را که در ابتدا يک دروغ محض بوده
.نزد برخي، يک حقيقت بي چون و جرا کند
تا دهه ي 1950، اين سنت چنان استوار شد که .ديگر به عنوان يک حقيقت رسمي کليسا درآمد
.مرجعيت (اتوريته) يافت
واتيکان فتوا داد که کاتوليک ها بايد
.به صحت فرضيه ي عروج مريم باکره اعتقاد داشته باشند
آن وقت اگر از پاپ پيونس دوازدهم مي پرسيديد که ،از کجا مي داند که اين داستان صحت دارد
،مي گفت بايد حرفش را دربست بپذيريد
.چون صحت اين مطلب از جانب خدا به او الهام شده است
.او کنج عزلت نشسته و فکر کرده
،فکر کرده و فکر کرده
.تا اينکه متقاعد شده که اصولاً بايد اين طور باشد
بدون اينکه هيچ مبناي منطقي يا الاهياتي .براي اين صحت اين داستان وجود داشته باشد
البته تا وقتي قضيه
.محدود به معراج مريم باکره باشد چندان ضرري ندارد
اما در مورد ادعاهاي ديگر پاپ، مثلا، اينکه
در آفريقاي دچار بلاي ايدز هم نبايد از کاندوم استفاه کرد چه؟
در اين مورد قدرت کليسا که ناشي از سنت، اتوريته و الهام است
.براي بشريت بهاي وحشتناکي دارد
.منصفانه نيست که انگشت اتهام را تنها متوجه کاتوليک ها کنيم
.همه ي دين ها از اين ترفندها دارند
مي توان همين پديده را نزد مسلمانان، امام ها، و .فتواهايشان هم ديد اصل قضيه هميشه يکسان است
حکمي توسط مراجع ديني صادر مي شود، سپس از طريق سلسله مراتب اجتماعي به خانواده ها منتقل مي شود
و بر کودکان هم تأثير مي گذارد، بدون اينکه ذره اي شواهد .بر درستي هيچ يک از اين احکام باشد
،برخلاف علم که رازهاي ناگشوده را چالشي براي پاسخگويي مي يابد .دين فقط ناشناخته ها را تقديس مي کند
براي انسان هاي بدوي، ناشناخته ها و رازها آنقدر فراوان بودند که
،تنها موجودي همان قدر رازآلود
.و سوپرمن وار مي توانست اين خلاء را برايشان پر کند
نياکان ما در مورد طلوع خورشيد چه فکر مي کردند؟
به نظرشان خورشيد يک ارابه ي آتشين مي آمد که .خدايي راننده ي آن بود، خدايي که قرباني مي پذيرفت
.يک موجود الاهي که در نخستين روز آفرينش گفت: نور باشد
.اما پژوهش علمي اين راز را گشوده است
.امروزه مي دانيم که خورشيد يک رآکتور اتمي غول آسا است
،يکي از ميليون ها ستاره ايست که پرتوهاي الکترومغناطيسي گرما و نور گسيل مي کنند
دانشمندان چگونه
در مورد جهان و کيهان مي دانند؟
مثلاً چگونه مي دانيم که زمين چهار و نيم ميليارد سال عمر دارد
و در مقابل خورشيد نيروبخش ذره ي خردي بيش نيست؟
چگونه مي دانيم که اين دايناسورها صدها ميليون سال عمر دارند؟
.پاسخ اين است: شواهد تجربي
.صدها و صدها تُن شواهد که همگي با هم همخواني دارند
،کار علم، آزمون، مقايسه و بررسي اين شواهد فراوان است
و به کمک اين شواهد، نظريه هاي قديمي .در مورد امور جهان را روزآمد مي کند
.خاطره اي را به ياد مي آورم که تأثير بسيار سازنده اي بر من داشت
وقتي دانشجوي دوره ي کارشناسي بودم، استاد مسني داشتيم
.که سالهاي سال مدافع پرشور نظريه ي خاصي بود
،يک روز يک پژوهشگر ميهمان آمريکايي آمد
.و نظريه ي محبوب استاد ما را تمام و کمال رد کرد
پيرمرد باشتاب جلو رفت؛ دست آن پژوهشگر را ،فشرد؛ و گفت: همکار عزيزم
.از شما متشکرم. من اين پانزده سال اخير در اشتباه بودم
.و ما هم آنقدر کف زديم که دست هايمان سرخ شد
ايده آل علمي اين است
،کسي که سالهاي درازي را
،عمري را صرف يک نظريه کرده
،خشنود شد از اينکه به او نشان دادند که در اشتباه بوده
.و معرفت علمي پيشرفت کرده است
خوب، دانشمندان شکاک از اين همه فسيل چه نتيجه اي مي گيرند؟
چگونه ما و همه ي جانداران ديگر، با تمام گوناگوني غريب مان، به اينجا رسيده ايم؟
در قرن هاي گذشته، آدمي هيچ چاره اي نداشت .جز اينکه به فرضيه هاي فراطبيعي متوسل شود
،از ميان اسطوره هاي فراوان آفرينش که در سراسر دنيا گفته شده اند
سِفر پيدايش داستان خداي آفريننده اي را مطرح مي کند
.که همه ي دنيا و جانداران را ظرف شش روز آفريده است
سرانجام، در قرن نوزدهم علم شواهد را .کنار هم نهاد و واقعيت را کشف کرد
چارلز داروين به ايده ي بسيار درخشاني رسيد
،که ايجاد حيات روي کره ي زمين را به روشني تبيين مي کند
.بدون اينکه هيچ نيازي به فراطبيعت يا خدايان داشته باشد
،براي فهم مسئله اي که داروين با آن مواجه بود
.خوب است بالا رفتن از کوه را مثال بزنيم .بگذاريد نام اين کوه را "کوه ناممکن" بگذاريم
فرض کنيد در دامنه ي اين کوه ساده ترين باکتري هايي باشند .که در آغاز حيات بر روي زمين بوده اند
و در قله ي کوه، انسان يا هر اندامه ي زيستي .پيچيده ي ديگر قرار داشته باشد
خب، ما چطور به قله ي اين کوه رسيده ايم؟
،اگر صعود ما ناشي از تصادف کور يا آفرينش باشد
مثل اين است که ما با يک جهش از .ديواره ي راست اين کوه صعود کرده باشيم
.چنين چيزي اصلاً باورکردني نيست
،اما اگر به سمت ديگر "کوه ناممکن" برويم
.منظره ي کاملاً متفاوتي را مي بينيم
،اينجا ديگر از آن ديواره ي نفس گير خبري نيست
،شيب اينجا بسيار ملايم و پله اي است .اينجا پله هاي تکامل را مي يابيم
.تنها کاري که بايد بکنيم است که قدم از قدم برداريم تا به قله برسيم
کشف بزرگ داروين اين بود که فهميد حيات .آهسته و پيوسته تکامل مي يابد
حيات در طي بيش از چهار ميليارد سال .به طور تدريجي تکامل يافته است
.مجسمه ساز حيات، انتخاب طبيعي بوده، نه يک آفريننده ي الاهي
،به اين ترتيب، تکامل که با موتور دارويني انتخاب طبيعي پيش مي رود
.ما را به قله ي "کوه ناممکن" مي رساند
.حيات از نهايت سادگي باستاني به نهايت پيچيدگي مي رسد
،فرضيه ي آفرينش از ابتدا پا در گل مي ماند
چون خود دچار مشکلي مي شود که از :مشکلي که مي خواهد بگشايد دشوارتر است
آن آفريننده را چه کسي آفريده است؟
شايد فراواني و گونه گوني حيات بر روي زمين، غريب و ناممکن به نظر آيد
،اما مسلماً اين هم بعيد و عبث است اگر براي توضيح شگفتي وجود حيات
.خدايي اختراع کنيم
فکر مي کردم در طي عمرم شاهد خواهم بود
که تکامل در سراسر جهان پذيرفته شود، و به عنوان حقيقتي علمي
.که شواهد بيشماري مؤيد آن است همه جا آموزش داده مي شود
اما متأسفانه ايمان ديني اساساً طوري است
.که شواهد بيشمار و فزاينده ي علمي هم نمي توانند يخ آن را بشکنند
.امروزه تکامل در معرض خطر است
،در کمربند انجيل خيز آمريکاي ميانه
.مسيحيان اوانجليک نبرد خود با علم را از سر گرفته اند
.در دنياي امروز دين به يک تجارت آزاد بدل شده است
،گروه هاي رقيب مذهبي نبش هر خيابان دکاني زده اند
.و بر سر نجات روح مردم و گرفتن پول شان با هم رقابت مي کنند
بنيادگرايي مسيحي در ميان رأي دهندگان تنها ابرقدرت جهان
.رو افزايش است
.تا جايي که رياست جمهوري را هم در اردوگاه خود دارد
،اگر نظرسنجي ها را باور مي کنيد مي گويند که 45 درصد آمريکايي ها
،يعني حدود 135 ميليون نفر
.معتقدند که جهان کمتر از ده هزار سال عمر دارد
.اين کليساي "نيو لايف" در کلورادو اسپرينگز است
،اينجا در دامنه ي کوه هاي راکي
محافظه کاران مسيحي
،اين عبادتگاه 18 ميليون دلاري را ساخته اند .و اسمش را "اورشليم نو"گذاشته اند
کليساروهاي اوانجليکي مانند اينها ،لابي بسيار قدرتمندي شده اند
که نفوذ فراواني در همه ي امور آمريکا دارند
.از آموزش علم در مدارس گرفته، تا سياست خارجي
.اين محل بسيار خيره کننده است
اينجا فقط يک کليسا نيست بلکه .يک شبکه ي اجتماعي همه کاره است
اين مجتمع 12 هزار نفر ي1300 برنامه ي .سازماندهي شده دارد
و همه ي جنبه هاي زندگي مسيحي را پوشش مي دهد
.از ازدواج گرفته تا سگ گرداني
اين مجتمع عظيم و پر خير و برکت
،چندان عنايتي به سنت هاي الاهي ندارد
.اما سرشار از اتوريته ي پرنخوت است
.نام کشيش اين مجتمع تِد هَگرد است
.مرد قدرتمندي که مدير انجمن ملي اوانجليست هاست
.و "نيو لايف" براي تِد، همان واتيکان اوانجليست هاست
!همگي خوش آمديد دوستان"
بگذاريد خدمت همه ي دوستان جلو ،و عقب شما سلام عرض کنم
".و به دوستان چپ و راست شما
به شما خوش آمد مي گويم که امروز" ،آمديد اينجا براي ديدن ما
"،اگر بار اول است که اينجا مي آييد
"...برايتان يک پاکت خبري داريم که به شما مي دهيم"
متأسفانه، وقتي شروع کردم به صحبت
،درباره ي انجيل و حقايق علمي .خوش آمدگويي کشيش هَگرد دوامي نياورد
،شما خواهيد دانست که در مورد برخي مطلبي اشتباه مي کنيد .و در مورد مطالبي هم درست مي گوييد
.اما لطفاً در طي اين فرآيند متفرعن نباشيد
:با هم دعا مي کنيم پدر آسماني، به نام پروردگارمان عيسي مسيح
،تو را حمد و ستايش مي کنيم، پروردگارا .امروز صبح تو را نيايش مي کنيم اينجا همه چيز با ماست
...دعا و شکوه و افتخار داريم .چون بسيار شاکر هستيم از نعمت هايي که
کليساي "نيو لايف" در کلورادو
.نمونه ي بارز محافظه کاري ديني آمريکايي است
،متشکريم که زندگي ما را متحول کردي .متشکريم پروردگارا
من اينجا آمده ام تا بفهمم چرا چيزي که به نظرم ايمان غيرعقلاني است چنين کامياب شده است؟
و چرا علم را زير ضرب گرفته است؟
"و به نام عيس با هم دعا مي خوانيم و همه با هم بگوييد: آمين..."
"آمين"
"به ايالات متحده خوش آمديد" .خيلي متشکرم-
.کشيش تِد هَگرد خط ارتباطي مستقيمي با خدا دارد، ... و با جرج بوش
اين جمهوري خواه ثابت قدم، مدعي است که .هر هفته با رئيس جمهور جلسات تلفني دارد
.و همين طور توني بلر و آريل شارون را هم در آغوش گرفته است
.امروز عجب شويي برايمان اجرا کرديد
حتماً پول قابل توجهي را صرف اين برنامه ها مي کنيد، نه؟
،بله. من مي خواهم مردم بتوانند عبادت کنند و لذت ببرند
،و در محلي باشند که سخنور نزديک شان باشد
براي همين است که صحنه ي ما گرد است تا مردم نزديک مان باشند
.و بتوانم بهشان نگاه کنم
،اما مسلماً کارتان خيلي مؤثر است
...به نظر مي رسد همه ي هنرها را با هم به کار مي بريد
منظورم اينه که، مي بخشيد، ولي به نظرم رسيد که برنامه ي شما
.مثل رژه هاي نورنبرگ مي ماند
...منظورم اينه که به طور باور نکردني اي
.دکتر گوبلز مغرور رو مي ديدم
،من درباره ي رژه هاي نورنبرگ چيزي نمي دانم
.اما به نظر خيلي آمريکايي ها مثل کنسرت هاي راک است
،وقتي يک برنامه را تدارک مي بينم
جوري عمل نمي کنم که يک عده سفيه بيايند
و بگويند "اوه، پدر هَگِرد، شما عجب آدم فوق العاده اي هستيد
."هرچي بگيد من باور مي کنم
.من با اين شيوه مخالف بوده ام
:در اينجا که انجيل مي فرمايد
"،کساني که بنا بر علم لدني ما برگزيده شده اند" ،منظورش از "کساني" ما هستيم
.ما برگزيده شده ايم براي ... براي چي برگزيده شده ايم؟ همه با هم جواب دهيد
همه با هم جواب دهيد
".بندگي"- ".بلند بگوييد"-
".بندگي"- ".اوکي، پس ما برگزيده شده ايم"-
.هر شخصي نياز دارد که معنايي براي وجود داشته باشد
.اين مسئله براي ما مسئله ي مرگ و زندگي است .اين مسئله هويت ما را شکل مي دهد
خيلي از ما وقتي بزرگ مي شويم و به افراد ،بالغ و مسئولي بدل مي شويم
مي پذيريم که دنيا پيچيده است، مي فهميم که در دنيايي از ،سايه هاي ظريف تاريک و روشن زندگي مي کنيم
.نه دنياي کاملاً سياه و سفيد
"نگراني من اين است که اين "تازه متولد شده ها
.تحريک مي شوند که به يقين دوران کودکي شان بازگردند
،تنها حقيقتي که نياز دارند، خداست
.خدايي که پدر روحاني شان براي آنها تعبير مي کند
"!شما از گناه رها شده ايد"
"!فکرش را بکنيد"
.همه مي دانيم که به اعتقاد ما، انجيل کلام خداست
و امروز من درباره ي "همسايه ات را .مثل خودت دوست بدار" صحبت کردم
،لازم نبوده که من شواهدي توليد کنم
شواهد جامعه شناختي يا روانشناختي
،شما يک کتاب مقدس داريد
...چطور مي توانيد بگوييد که مردم بايد خودشان فکر کنند
و بهشان بگوييد که هرچه در اين کتاب آمده درست است؟...
.چون مجبور نيستند باور کنند
،اما من وقتي شواهدي ارائه مي دهم مي گويم مي توانيد آنها در کتاب هاي مختلفي بخوانيد
،اين کتاب فلان چيز را توضيح مي دهد
آن کتاب بهمان چيز و
...آن کتاب با بقيه تناقض دارد و
خوب شاهدي که من مي توانم ارائه دهم ،اين است که من يک کتاب دارم
که بيش از 1500سال پيش به وسيله ي 40 نويسنده مختلف نوشته شده
.درباره ي موضوع واحدي است و تناقضي هم در آن نيست
تناقض ندارد؟
شما نمي توانيد دو نفر
دو نفر متخصص به من نشان بدهيد که در يک ،موضوع خاص کار کرده باشند، هم عصر باشند
،حوزه ي پژوهشي شان يکي باشد .و حرف هايشان با هم تناقض نداشته باشد
.زيبايي علم همين است
،ما شواهد فراواني در دست داريم ،شواهد علمي مرتب در حال افزايش هستند
.و ما مرتب بر پايه ي شواهد جديد نظرات مان را تغيير مي دهيم
در حالي که شما يک کتاب داريد که مي گوييد هرگز تغيير نمي کند و چون و چرا بردار نيست
.دقيقاً
اين طوري مي گذاريد خودشان فکر کنند؟
ما در اين جمع تصميم گرفتيم که با هم به مکان مقدس بريم. درسته يا نه؟
!درسته
درسته! باهم بگيد درسته
"!درسته"
خوب. اين هم از رأي گيري
اما بزرگ ترين دغدغه ي من اين است که اوانجليست هايي مثل هَگِرد
.به دروغ رسوايي را به خورد پيروان شان مي دهند
اوانجليست ها شواهد علمي را رد مي کنند
فقط براي اينکه بتوانند از اسطوره هاي .عصر مفرغ دفاع کنند
"...و البته بعد به قدرت روح القدس نياز داريم"
ما اوانجليست هاي آمريکا کاملاً مدافع روش علمي هستيم
و فکر مي کنيم با گذشت زمان هرچه حقايق بيشتر و بيشتري را کشف کنيم
بيشتر و بيشتر مي فهميم که چگونه خدا آسمان و زمين را آفريده است
روش علمي به روشني نشان داده
.که زمين چهار و نيم ميليارد سال عمر دارد آيا اين را مي پذيريد؟
خب، مي دانيد، شما ديدگاه هايي را مي پذيريد
که بعضي بخش هاي جامعه ي علمي درست مي دانند
اما در واقع، ممکن است نوه هاي شما به نوار اين حرف هاي شما
.گوش کنند و به شما بخندند
مي خواهيد شرط ببنديم؟
گاهي براي آدم دشوار است که در مورد گوش يا چشم تحقيق کند
.و فکر کند که تصادفاً به وجود آمده اند
مي بخشيد، گفتيد تصادفاً؟
.بله- منظورتان از تصادف چيست؟-
.اينکه مثلاً چشم يک جوري خودش را شکل داده باشد
چه کسي چنين چيزي گفته؟- .خب، بعضي تکامل گراها مي گويند-
حتي يک نفر از تکامل گراهايي که من .ديده ام چنين حرفي نزده اند
واقعاً؟- .واقعاً-
معلوم است که شما هيچ چيز درباره ي .موضوع تکامل نمي دانيد
.شايد هم شما کساني را که من ملاقات کرده ام، ملاقات نکرده ايد
،ببينيد ريچارد، شما متوجه نيستيد متوجه نيستيد که اين رفتار از خود راضي
و تفرعن روشنفکرانه باعث شده که
.کساني مثل شما با اهل ايمان بدجوري مشکل پيدا کنند
.من به مردم فخر نمي فروشم
،چون خيلي بيشتر از اين حرف ها مي دانم
،اگر شما کتاب هايي را که من خوانده ام، خوانده بوديد
،و اگر دانشمنداني را که من مي شناسم شناخته بوديد
.آن وقت شما هم مثل من بزرگوار مي شديد
،ببينيد جناب .ممکن است شما خيلي چيزها را خوب بدانيد
.چيزهاي ديگري هم هست که خوب نمي دانيد
،همين طور که از عمرتان مي گذرد ،مي بينيد که در بعضي موارد حق داشته ايد
.بعضي جاها هم اشتباه کرده ايد
.اما لطفاً در طي اين فرآيند متفرعن نباشيد
.ما تازه از اين تجربه ي نسبتاً ناراحت کننده خلاص شده بوديم
،وسايل مان را جمع کرده بوديم و آماده ي رفتن بوديم که
،ناگهان او با ماشين پيک آپ اش سر رسيد و گفت
"،از زمين من برويد بيرون،" مي گم بندازندتون زندان" ."ميگم فيلم هاتون رو بگيرند"
بعد حرف عجيبي زد ،گفت
."شما گفته ايد بچه هاي من حيوان هستند"
بعدش فهميديم منظورش بايد حرف هاي من
.در مورد تکامل بوده باشد
.او فکر کرده من گفته ام مريدانش حيوان هستند
.البته از يک جهت حق دارد .چون همه ي ما انسان ها حيوان هستيم
رويکرد هَگِرد اين است که
،بگذاريد تکامل را هم تدريس کنند تکامل هم فقط يک نظريه ي ديگر است
که با داستان انجيلي آفرينش مي خواند
،اين ديدگاه را "آفرينش هوشمندانه" هم مي نامند .اين نظريه مدعي است که خدا هم در فرآيند تکامل دخيل بوده است
اين نظريه خيلي معقول مي نمايد، نه؟
.اما مسلماً چنين رويکردي درست نيست
.اين دو نظريه همرديف هم نيستند
انبوهي از شواهد تجربي مؤيد نظريه ي .تکامل توسط انتخاب طبيعي است
در حالي که آفرينش، در تضاد با شواهد تجربي است
.و تنها شواهد حامي آن يک سري اراجيف باستاني هستند
،در حالي که هَگِرد و مريدانش همه جا گرد و خاک مي کنند
بيخدايان عاقل در اينجا آن قدر خود را تحقيرشده مي يابند که
براي خودشان يک گروه به نام "آزادانديشان" تشکيل داده اند
،و مخفيانه دور هم جمع مي شوند !شايد در خيال مهاجرت به کانادا هستند
!چقدر از ديدارتان خوشحالم
اوه ريچارد، چه عالي! خوش آمدي، خوش آمدي ...چه خوب که آمدي
فکر مي کنيد امروزه آزادانديشان در آمريکا احساس بي پناهي مي کنند؟
،من به سهم خودم ، نامه هاي گستاخانه دريافت مي کنم والدين دانش آموزان برايم پيام مي دهند
و مي گويند که من شيطان تناسخ يافته اي هستم .که آمده ام تکامل را تدريس کنم
در کلورادو اسپرينگز مدرسه هاي مذهبي در برنامه هاي تابستاني
دانش آموزان را شستشوي مغزي مي کنند تا زيست شناسان
.و معلمان زيست شناسي را سر کلاس درس به چالش بگيرند
پس کارزارهاي سازمان يافته اي هست؟
.آره، همه شان کاملاً سازمان يافته هستند من تحملش را ندارم چون
.در ذهن شون حک شده که برحق هستند
،در اين کشور اگر کسي بيخدا بودن خودش را بروز دهد
،ممکن است آينده ي شغلي اش به خطر بيفتد
،کارش را از دست بدهد ،يا اصلاً کار گيرش نيايد
.حتي ممکن است آپارتمان پيدا نکند
بيشتر آمريکايي ها خيلي دير
،متوجه اين قضيه شده اند تازه چيزي را فهميده اند که
،ما زمان مک کارتيسم بهش رسيده بوديم حتي در دوره ي
الآن خيلي شبيه دوره ي مک کارتي شده، نه؟
.بله، همينطوره. و ما حالا شروع کرديم که خطر ها را بشناسيم اين افراط گرايي
فاشيسم مسيحي، درسته؟
بله. هر جوري که بخواهيد قضيه را حلاجي کنيد ،بله هر اسمي که رويش بگذاريد
،من تازگي شنيده ام که از سيطره ي الاهيات، از سروري مسيحيت .بازسازي کنندگان دين... صحبت مي کنند
.بنيادگرايي مسيحي آمريکايي به علم حمله ور مي شود
اما در مقابل چه چيزي براي عرضه دارد؟
،تصوير آينه اي افراط گرايي اسلامي را نشان مي دهد .يک طالبان آمريکايي
.ما در دوران قطب بندي مرگبار جهان زندگي مي کنيم
زمانه اي که اديان عمده ي دنيا مناقشات خود را به حدي رسانده اند که
اميد نمي رود هيچ گاه مصالحه اي .ميان شان صورت گيرد
در نيويورک، مادريد، و لندن شاهد بوديم که جنون ديني خاورميانه اي
به قلب غرب سکولار رسوخ کرد
،براي فهم تفکر کساني مثل اسامه بن لادن بايد توجه داشته باشيد که
تروريسم ديني اي که آنها انجام مي دهند
.نتيجه ي منطقي ايمان قوي است
حتي ايمان مؤمنان به اصطلاح ميانه رو هم
.از قماش همان ايمان بنيادگرايان است
.آنها هم بي خردي را يک فضيلت ارزنده مي دانند
موضوع حقيقتاً وحشتناک اين است که ستيزه جويان ديني فکر مي کنند
.که کارشان خير مطلق است
،کساني که در دنياي مسيحي بزرگ شده اند :از اين شعارها زياد شنيده اند که
،"سربازان مسيحي، به پيش" ،"بجنگ، جانانه بجنگ"
برپاخيز، برپاخيز، براي عيسي به پا خيز" ."او سرباز روي صليب است
،اما از نظر من
جنگ بين خير و شر
.فقط جنگ بين دو شر است
،اينجا سرزمين مقدس است
جايي که يقين هاي مهيب ديني آغاز شدند .و هنوز تنوره مي کشند
من به اينجا آمده ام چون اينجا ريز-جهان مناقشات ديني است
.که ارزش هاي عقلاني ما و تمدن را تهديد مي کنند
اينجا ترکيب هولناک سياست و ايمان افراطي در پنج سال گذشته
،قريب چهار هزار نفر قرباني گرفته ،که در تيراندازي ها
بمب گذاري هاي انتحاري و عمليات انتقام جويانه ي .پنج سال اخير جان باخته اند
،به رغم اين درگيري ها
،هنوز توريست ها دسته دسته به اورشليم مي آيند
تا جاهايي را ببينند که اسم و رسم شان را موقع کودکي .در تعليمات دين خاص خود آموخته اند
مسيحي ها مي خواهند کوچه ي "ويا دو لا روزا" را ببينند که گفته مي شود عيسي
در آخرين ساعت عمرش .در آن کتک زده شده و شلاق خورده است
.مسلمان ها هم مي خواهند قبةالصخره را ببينند
يهوديان هم مي آيند تا ديوار غربي و .مقدس ترين خرابه ي دنيا را ببينند
.ظاهراً اينجا هم جايگاه يک اسطوره ي بي ضرر ديگر است
،چون اينجا تپه ي "کالواري" بوده
.که در آن عيسي با دو نفر از حواريون اش مصلوب شدند
اينجايي که روبروي مان است
،سنگ تدهين است اينجا بود که عيسي را
.از روي صليب به زمين انداختند
خب اين تخته سنگي است که عيسي را .بر روي آن با روغن تدهين کردند
شما از کجا اين چيزها را مي دانيد؟ آيا شاهدي هم هست که مسيح اينجا بوده؟
.اين طوري گفته اند. سينه به سينه نقل شده
.سنت است
.بله سنت است، از نسلي به نسل بعد منتقل شده
اينجا حفره اي را مي بينيم که در آن ،صليب را نصب کرده بودند
،صليب داخل اين حفره بوده
اينجا بود که عيسي را به صليب کشيدند
.جايي که بر روي صليب کشته شد
شما که واقعاً اين حرف ها را باور نداريد، نه؟
همان طور که گفتم، به عقيده ي مسيحي ها
.مصلوب شدن مسيح اينجا بوده
.حالاً لطفاً بياييد کنار من، متشکرم
.نگهبان مقبره کشيشي يوناني هستند .نگهبان قبر عيسي
اين باقيمانده ي سنگ بزرگي است که بر سر قبر گذاشته بودند
.که ما آن را گردش فرشتگان مي ناميم
،لطفاً مراقب سرتان باشيد .خيلي متشکرم
،اينجا جايي است که او ايستاد .و از مرگ برخاست
.ما به اين مي گوييم سَپيکر، يعني لوله ي خالي
،خدا خيرتان بدهد. مي توانيد لوله را لمس کنيد
.مي توانيد دعايتان را بخوانيد
!من چهار روز مرخصي گرفتم .فردا اگر نمي اومدي، فراموشش کن برادر
اين شهر مقدس احتمالاً يکي از .کم فروغ ترين جاهاي دنياست
.و همچنين در اينجا نفرت ديني به ندرت مخفي مانده است
.بالأخره يک روزي ميشه، که شده
که اگر شما بياييد و توي سرزمين ما اين جور ايده ها رو پخش کنيد
.سربازان الله حالتون رو مي گيرند
"ريشه ي همه شر؟"
ما در دوراني زندگي مي کنيم که مجدداً اعتقادات ديني
.با خرد و حقيقت علمي نبرد آغاز کرده اند
،اين مشکل همه ي ماست
زيرا ريشه هاي نابخردانه ي دين چنان نارواداري را تغذيه مي کنند
.تا به قتل مي انجامد
،من در محله ي قديمي اورشليم هستم
تلاش مي کنم نقش ايمان راسخ ديني را .در اين مناقشه ي دلخراش بشناسم
،يکي از چيزهايي که اينجا نظرتان را جلب مي کند .مراقبت هاي زننده ي امنيتي است
گروه هاي قومي مختلف اينجا ،ديوار به ديوار هم زندگي مي کنند
،اما همه جاي محله ي قديم پر از پست هاي بازرسي است
.و يک نقطه بيش از همه تحت مراقبت است
به اعتقاد مسلمانان، اين مجموعه ي شامل قبةالصخره
،و مسجدالأقصي پس از مکه و مدينه .سومين مکان مقدس اسلام است
،به باور آنها
.محمد پيامبر از اينجا به آسمان پرواز کرده است
از بخت بد، يهوديان هم معتقدند که محل معابد باستاني اول و دوم شان
،که قرن هاست نابود شده، همين جا بوده است
.که مقدس ترين اماکن يهوديان محسوب مي شوند
،يهودي ها مجاز نيستند در داخل اين مجموعه عبادت کنند
.آنها فقط حق دارند در کنار ديوار غربي يا "ديوار ندبه" عبادت کنند
،وقتي عيسي به اينجا آمد تا همه چيز را زير و زبر کند"
."اينجا مسجدي در کار نبود
،وقتي عرب ها اين ناحيه را فتح کردند"
."مسجد الأقصي را ساختند
،و روي خرابه هاي جايي که ما مهم ترين معبدمان مي دانيم
بنايي را ساختند که
.قبةالصخره نام دارد
،که در واقع يک مسجد درست و حسابي نيست و در حال حاضر ما به عنوان يهودي
.اصلاً اجازه نداريم که داخل اين مجموعه عبادت کنيم
.مسلمانان اين ادعاهاي يهوديان را رد مي کنند
:و در سال 2000 که آريل شارون داخل معبد مونتاريا شد
".من با پيام صلح به اينجا آمده ام"
.زيارت او موج دوم خيزش يا "انتفاضه ي الأقصي" را دامن زد
قيامي فلسطيني که تاکنون .جان 4000 نفر را ستانده است
،و اگر يهود صلح مي خواهد با اعراب و مسلمين و فلسطين
.همانا از مسجدالأقصي مبارک دوري کند
در دين مسلمانان، به هيچ وجه امکان ندارد که" ".بتوان ناحيه اي را با ديگران قسمت کرد
حتي اگر من دورادور مسجدالأقصي زير درختي
،بايستم و دعا بخوانم اگر مسلماني مرا ببيند که
،دارم وردي را زمزمه مي کنم
مي تواند پليس را خبر کند تا مرا دستگير کند .که من دارم به مقدسات اش توهيم مي کنم
،در مورد مسجدالأقصي
.مطلقاً امکان هيچ مذاکره اي نيست، هيچ مذاکره اي
چرا که مسجدالأقصي مُلک هيچ مسلماني در جهان نيست .تا بتواند بر سر آن با کسي مذاکره کند
هر بار گفتگوهاي من به ديوارهاي مستحکمي بر مي خورد که دين برافراشته است
.به ديوار رسوخ ناپذير ايمان برخورد مي کردم
.کتاب مقدس من صحيح است" ".حق با من است. او غلط مي کند
،پس به ملاقات کسي رفتم که، به خيال خام خود
.فکر مي کردم مي تواند دو طرف ماجرا را ببيند
،يوسف الخطاب، که نام قبلي اش جوزف کوون بوده
و به عنوان يک يهودي سکولار در نيويورک .به دنيا آمده و همانجا بزرگ شده
او در سال 1998 به عنوان يک ،مهاجر يهودي به غزه رفت
.اما آنجا خداي ديگري را کشف کرد، الله
از وقتي که به اين زيارتگاه همه ي ،دين هاي اصلي جهان آمدم
،چيزي که نظرم را جلب کرده .ميزان نفرتي است که دين به بار آورده
،مي دانيد، من بيخدا هستم، مي شود گفت آدم ملايمي هستم .من از مردم متنفر نيستم
،اما اينجا به نظرم مي رسد که از دو طرف نفرت مي بارد
.و ظاهراً اين نفرت ناشي از دين است
،من از بيخداها متنفرم چون آنها هيچ چيز برايشان مهم نيست
،اگر کسي در خيابان زنا کند، کاري بهش ندارند
مراقب زن ها نيستند، که نياييند توي تلويزيون ،و بدون سوتين بالا پايين بپرند
،اصلاً هيچ چيز براشون مهم نيست .به يک قواعدي اعتقاد ندارند
شما معتقديد که
،قوانين اساسي را مي توان تغيير داد
،هر وقت بخواهيد قوانين را بازنگري مي کنيد
،و اگر شما به قوانين الاهي اعتقاد ندارد
شما چه جور قوانيني داريد؟ .شما فقط قوانين بشري داريد
فهميدم که مصاحبم کسي است که
.مشتاقانه خود را دچار جزميات بنيادگرايانه کرده است
نظرتان درباره ي حملات 11 سپتامبر به نيويورک
و 7 جولاي به لندن چيست؟
،اوکي، چون شما دوست داريد در مورد تکامل صحبت کنيد من هم مي خواهم اول از شما بپرسم
نظرتان درباره ي يهودي ها چيست؟
،کساني که بيش از 470 دهکده ي اعراب را از جمله ي مساجدشان را، خراب کردند؟
.اين برايتان مهم نيست، چون بيخدا هستيد
خب، پس شما مي گوييد ما بايد کنار بنشينيم
.نه، به هيچ وجه
و بگوييم: اوه مي دونيد چيه؟ بياييد بنشينيم چايي بخوريم
.و ببينيم چه کار ميشه کرد
.به نظرم اين مسخره ترين کاريه که ميشه کرد
:تنها چيزي که مي تونم در جوابتون بگم اينه ،اگر دولت اسرائيل نبود
.يازده سپتامبر هم نبود
،اما اگر قرار باشد کنار هم زندگي کنيم
،اين کارها اصلاً کمکي نمي کنند که مردم بسيار مؤمني که صرفاً معتقدند
،حق با خودشان است
،و تمايلي براي استدلال ندارند
چون طرف مقابل تان هم کسي است که ،درست به قدر شما مؤمن و معتقد است
،و ايمانش هم به قوت ايمان شماست .اما با شما مخالف است
.مي دوني ريچارد، مشکل اينجاست که شما مي ترسيد
شما مي دانيد که اين حزبي که ،سرزمين مسلمين را اشغال کرده
،و جامعه را با افکار شيطاني اش کثيف کرده
.تا ابد نمي تواند باقي بماند هميشه جنود الله بوده اند
.که پاسخش را داده اند
.ما هم همين را مي خواهيم
تمام خواسته ي ما اين است که غيرمسلمانان
،از سرزمين محمد
.صل الله عليه و سلّم بروند بيرون
.مي خواهيم کافران را بيرون کنيم
مي خواهيد اسلام بقيه ي دنيا را هم بگيرد؟
.البته که مي خواهم و همين طور هم خواهد شد
پس حرف من اين است که ،شوهاي کشورتان را پاکسازي کنيد
،نيروهايتان را از اراضي ما بيرون ببريد ،خودتان را اصلاح کنيد
جامعه تان را درست کنيد، فهميديد؟ ...زنهايتان را درست کنيد
زن هايتان را درست کنيد؟ ،اين کار من نيست
.کار زنان من است .به خودشان مربوط است
.چرا، کار شماست .وظيفه ي خودتان است
وقتس مثل جنده ها لباس تن زن هايتان مي کنيد و آنها را به خيابان مي آوريد
،من لباس تن زن ها نمي کنم ،آنها خودشان لباس مي پوشند
اما شما اين کارها رو به هنجار کرده ايد،اين کار شماست .وقتي گذاشته ايد زن ها با اين لباس ها به خيابان بروند
چه بر سر جامعه مي آيد؟
،اما آنچه براي من جالب است ،دين و اثر آن بر ذهن مردم است
.نگراني من اين است
.من هم خيلي نگران شما هستم
اين همه دزدي براي چيه؟
اين جرم هاي افسار گسيخته براي چيه؟
مسلماً، بي عدالتي تاريخي در قبال فلسطيني ها
.موجب نفرت و خشم شده است
اما بايد با اين حقيقت هم مواجه شويم که در شکل گيري
آئين بمب گذاري انتحاري
اعتقاد تزلزل ناپذير و بيخردانه به صحت .و برتري دين خود، نقش کليدي دارد
وقتي واعظان دين به مؤمنان پند مي دهند
که اگر شهيد شويد به بهشتي مي رويد
،که بهتر از بودن در دنياي واقعي است جاي شگفتي نيست که برخي از مؤمنان متعبد
،اين سخنان را به گوش جان مي شوند
،و اين به چرخه ي هولناکي از انتقام جويي .جنگ و مصيبت مي انجامد
من بالاي کوه زيتون هستم
.و به اين شهر زيباي قديمي نگاه مي کنم
،ما در اينجا حرف هايي کاملاً افراطي شنيده ايم
نفرت و تعصبي که پيش تر
.نظيرش را نشنيده بودم
،نمي دانم وقتي مردم اين طور فکر مي کنند
،آينده ي دنيا چه مي شود
تا وقتي که مردم فکر مي کنند اين فضيلتي است که اعتقاد داشته باشند
تا وقتي که از بچگي، از گهواره، اين طور بار مي آيند
.که اعتقاد داشته باشند ايمان چيز خوبي است
که فکر کنند خوب است
،چيزهايي را باور کنند که بهشان گفته اند بايد باور کنند
.بدون اينکه شواهد صحت باورهايشان را بررسي کنند
،مي خواهم بگويم، قتل به خاطر خدا نه فقط شنيع است
.بلکه کاملاً مسخره است
.برخلاف دين، علم وانمود نمي کند که همه چيز را مي داند
هنوز پرسش هاي عميقي در مورد منشاء کيهان
.بي پاسخ مانده اند
،اما اينکه علم هنوز نمي تواند به اين پرسش ها پاسخ دهد
،دليل نمي شود که دين، سنت، وحي .يا متون مقدس باستاني مي توانند
،علم نمي تواند وجود خدا را رد کند
.اما اين دليل نمي شود که خدا وجود دارد
!ميليون ها چيز هست که علم نمي تواند وجودشان را رد کند
:برتراند راسل فيلسوف در اين مورد مثالي ميزند
.فرض کنيد يک قوري چيني در مداري به دور خورشيد مي گردد
،شما نمي توانيد وجود اين قوري را رد کنيد چون کوچک تر از آن است که
.توسط تلسکوپ هاي ما آشکار شود
:هيچ کس جز ديوانگان نمي تواند بگويد
خوب پس من باور مي کنم که چنين قوري اي وجود دارد .چون نمي توانم وجودش را رد کنم
شايد به بيان فني ما بايد در مورد ،وجود اين قوري کاملاً لاادري (ندانم گرا) باشيم
.اما در عمل همه مان به وجود اين قوري بي اعتقاد هستيم
،اما حالا تصور کنيد که همه ي جامعه، معلمان
.و شيوخ قبيله ها، به وجود اين قوري آسماني ايمان داشته باشند
داستان قوري سماوي سينه به سينه نقل شده
.و بخشي از سنت جامعه شده
.کتاب هاي مقدسي درباره ي آن نوشته شده
حال اگر در اين جامعه ي فرضي ،کسي بگويد که من به قوري اعتقاد ندارم
.ممکن است غريب يا حتي ديوانه به نظر برسد
تعداد چيزهايي مثل قوري آسماني که نمي توانيم .وجودشان را رد کنيم بي شمار است
پريان، تک شاخ ها، ديوها... وجود هيچ کدام از اينها را هم
.نمي توانيم رد کنيم
اما باور نداريم که وجود دارند
درست همان طور که امروزه به خداياني مانند .ثور، امان رع، يا آفروديته اعتقاد نداريم
همگي ما در قبال اغلب خداياني که روزگاري جوامع انساني .به آنها اعتقاد داشته اند، بي اعتقاد هستيم
.برخي از ما فقط وجود يک خداي ديگر را هم منکر مي شويم
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.
در برنامه ي آينده مي بينيم که چگونه ايمان ،مانند ويروسي خردسالان را آلوده مي کند
و مي بينيم که چگونه کتاب هاي مقدسي که ،مردم براي گرفتن پندهاي اخلاقي مي خوانند
در واقع، نشانگر خدايي هستند که
.به روشني انتقام جوترين شخصيت سراسر ادبيات است