..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏ .:: www.bolboljan.net ::.
تناقض آميز
جسور آره
مرموز
غيرعادي
تودار خيلي خيلي زنِ توداري بود
هيچ وقت نميدونستم که اون عکس مي گيره
دوست داشت عکس بگيره، يه عالمه عکس
اون هيچ وقت نمي خواست اين اتفاق بيفته
دوست داشتيد کار متفاوت ديگه اي درباره اون انجام مي داديد
حتماً، دوست داشتم به جاي شما من اون نگاتيوها رو پيدا مي کردم
در جستجوي ويويان ماير
ده دلار...بريم بالاتر. ده دلار
پس بايد تو عدد 5 خاتمه بدم. بنابراين ميتونم
زمستان سال 2007 بود
هفت دلار ميفروشم، کسي 7دلار مي خواد؟ هفت و نيم...ده
و 10 دلار، بايد برم رو ده دلار
محل حراجي نزديک خونه ماست
اين جعبه رو پيدا کردم که با نگاتيو پر شده بود
دلار 70، 75، 80
داشتم يه کتاب تاريخي مي نوشتم و به تعداد زيادي عکس تاريخي نياز داشتم
ميدونيد؟ اينطوري بود که گفتم عکس ها رو بگيرم و مقابل نور نگاه کنم
و درونشون دنبال عکس هاي شيکاگو بگردم
150،160...
تو اين مجموعه چندين جعبه بود
من فقط سراغ بزرگترينشون رفتم
خريدار شماره 39، خريدار شماره
من برنده شدم، فکر کنم 380 دلار بود
مسئول حراج به من گفت اسم عکاس
ويويان ماير هست
تو گوگل سرچ کردم، هيچي پيدا نکردم
منظورم اينه که واقعاً هيچي نبود
براي همين براي يه مدت گذاشتمشون کنار
يه شب بعضي هاشونو نگاه کردم
خوب بودند اما به درد کتابم نميخوردند
براي همين گذاشتمشون توي کمد
با خودم فکر کردم، چکار ميتونم باشون بکنم
به ذهنم رسيد که اسکنشون کنم
من يه ذهنيتي داشتم از جايي
اون پايين جاده که قديما مي رفتيم
يه چيزي که ميدونم ارزشمنده
منو برادرم تو جمعه بازار کار ميکرديم اونجا رشد کردم
پدرم و پدربزرگم هم همين کارو مي کردند
با برادرم به بعضي حراجي ها مي رفتيم
اون يه چيزي مي خريد و بعد زيرو روش مي کرديم
يه عالمه نگاتيو ريختيم دور
که اکثرشون براي فروش مجدد به مردم بي ارزش بودند
وقتي اين نگاتيوهايي که کشف کردم رو براي اولين بار ديدم
نميدونستم که واقعاً اينقدر خوبند
فقط فکر کردم که بدک نيستند
با چندتا گالري تماس گرفتم
نمي دونستم کجا بايد برم
يه وبلاگ راه انداختم و 200تا از عکسا رو توش گذاشتم
يه لينک هم به سايت فليکر دادم
اون وبلاگ غوغا کرد
بعد از اون تصميم گرفتم که همه عکس ها رو پيدا کنم
و آدمايي رو پيدا کردم که بقيه جعبه ها رو خريده بودند
و جعبه ها رو خريدم ازشون
و بعدش ديگه يه عالمه نگاتيو داشتم
هميشه دوست داري بدوني اين عکس ها کار کيه
فقط مي دونستم که اسمش ويويان ماير بود
خبرنگار بود؟ يا يه عکاس حرفه اي؟
گفتم بذار يه بار ديگه اسمشو جستجو کنم ببينم چيزي پيدا مي کنم
يه آگهي ترحيم پيدا کردم که چند روز قبلش نوشته شده بود
يه آدرس تو وسايل اون پيدا کردم
رفتم تو اينترنت آدرسشو جستجو کردم
تماس گرفتم و گفتم
دارم روي نگاتيوهاي ويويان ماير کار مي کنم
اون گفت: اوه! اون پرستار من بود
پرستارش بود؟
چرا يه پرستارِ بچه
اين عکس ها رو گرفته؟
چيزايي که اون به من گفت
عجيب بود
گفت که اون يه آدم گوشه گير بوده
مي دونيم که هيچ قوم و خويشي هم نداره
هيچ عشق يا بچه اي هم نداشته
اما براي ما مثل يه مادر بود
کنجکاويم بيشتر تحريک شد
پرسيدم که آيا چيزي از وسايل اون داريد؟
اونا گفتند وسايلشو يه جايي انبار کردند و قبضشو دارند
مي خواهيم همه شو بندازيم دور. اون موش انباري بود
گفتم: نه، نه اين کارو نکنيد
اون گفت: متوجه نيستي اون مثل يه موش همه چي رو جمع مي کرد
ميخواهيم همشو بريزيم دور خيلي خوشحال ميشيم اگه شما هم بياين کمک
اگه چيزي رو دوست داشتي، ما اونو مي ندازيم دور، بعد تو بر دار
فقط مي خواستم بفهمم اون کيه، همين
يه کيف چرمي پيدا کردم
انگار يه جعبه ضبط يا نوار يا يه همچين چيزي بود
و ما بازش کرديم
پر بود از نگاتيوهاي ظهور نشده
يه قوطي اونجا بود، تکونش دادم صدا داد
بازش کردم، توش دندون بود
هرچيزي که داشت، رو هم گذاشته بود و پنهان کرده بود
انگار هرچيزي براش راز کوچکي داشت، قايم کرده بود
يه کوپن، يه نوشته
بروشور، بليط اتوبوس، کارت مترو
کلاه هاش، کفش هاش
کُت هاش، لباس هاش
چک ها و حواله هاي دولتي نقد نشده
حدود چند هزار دلار
حدود 100.000 نگاتيو ازش دارم
و 700 نگاتيو رنگي ظهور نشده
و 2000 نگاتيو سياه و سفيد ظهور نشده
فهميدم هر چيزي که لازم داشتم، دسته بندي و بايگاني شده
اما بيشتر از اوني بود که بتونم از پسش بربيام
باخودم گفتم، بذار ببينم موزه ها چه کمکي مي تونند بکنند
شايد بتونم اينا رو به موزه هنر مدرن (موما) يا گنجينه ملي ببرم
براي اونا نامه نوشتم
و اين جوابشونه
آقاي مالوف عزيز، ضمن تشکر از شما
بابت مراجعه به بخش عکاسي موزه ي موما
متاسفانه در حال حاضر اين عکس ها
در رَده ي کارهاي ما نيست
اينجا بود که فهميدم
تنهايي بايد ادامه بِدم
ميخواستم يه نمايشگاه برپا کنم
کتاب چاپ کنم
کار طاقت فرسايي بود
در اين جور موضوعات وسواس دارم
فقط مي خواستم مردم اين کارهاي فوق العاده رو ببينند
و در خواست يه نمايشگاه در مرکز فرهنگي شيکاگو رو دادم
و اونا گفتند اين بيشترين ميزان استقبال از کارهاي يک هنرمند بوده
و تازه داستان از اينجا شروع شد
تاريخ عکاسي خياباني بازنويسي شد
ويويان ماير
ويويان ماير از گمنامي در اومد
شهرتي که پس از مرگ پيدا کرد، موقع زنده بودنش نداشت
جان مالوف همچنان روي نگاتيوهاي ماير مشغول کاره
ماموريت من قرار دادن اسم ويويان در کتاب هاي تاريخه
وقتي کارهاشو ديدم، اولين برداشت من
يه جور تعجب همراه با لذت بود
و حس ميکني که يه کسي که کشف نشده
ناگهان کارهاش همگاني ميشه و خوب بنظر ميرسه
بنظر ميرسه که چشم تيزبيني داره
و يه درک واقعي از طبيعت و فطرت انسان داره
از عکاسي، از خيابان
اين از اون اتفاقات نادره
تا حالا هزاران عکس ديدم، آدم هاي مختلفي عکس هاي وبسايت خودشونو برام مي فرستند تا ببينم
وقتي درونشون ميرم، حس ميکنم چيز برجسته اي ندارند
اما کارهاي ويويان خيلي سريع درکي از چگونگي فهم انساني ارائه ميده
صميميت و سرزندگي
براي همينه که فکر ميکنم اون يه نابغه ي شکارگره
چشم هاي تيزبيني داره
و اون...حسِ غريبي در کادربندي داره
اين يکي رو...نمي فهمم يه کارگر ساختماني گل آلوده
اوه خداي من
يه حس طنز داره
يه حس تراژدي
زيباست
عکس اين بچه ها قشنگه
حس زيبايي از نور محيط
همه اينا رو داشته
اون پرکار بود؟ زياد عکس مي گرفت؟
در مجموع حدود 150.000 نگاتيو داره
خيلي عکس گرفته
کارهاشو هيچ وقت به کسي نشون نداده؟
اين همون چيزيه که منم دنبالشم تا اونجا که ميدونم نه
فکر ميکنم مردم کارهاشو دوست داشتند
حتي ميتونم بگم "رابرت فرانک" با قطعِ مربع
ليزت مودل
هلن لويت، عيناً
دايان آربس
بعضي از پرتره هاي خيابانيش
اگه خودشو شناخته بود، مي تونست عکاس مشهوري بشه
...يه اشکالي بوده يه چيزي
يه تيکه از اين پازل گم شده
اون قشنگه
واقعاً ميخوام بدونم چرا ويويان اين عکس ها رو گرفته؟
چي اونو وادار کرده
به اين درجه از وسواس اين همه عکس بگيره
چرا هيچ وقت اونا نشون داده نشدند؟
شروع کردم به زيرو رو کردن وسايل هاش
سرنخ هايي رو پيدا کردم
رسيدهايي که داشت، اما
رسيدهاش مربوط به دهه 70 و 80 بودند
و در دهه 70 و 80 شيکاگو
هيچ کد و پيش شماره منطقه اي وجود نداشت
شروع کردم به تماس گرفتن با پيش شماره هاي مختلف
773, 312, 708, 847, 630, 815...
اون پرستار يه بچه اي در سانفرانسيکو نبوده؟
بله اوه خداي من
آره اون دقيقاً همين بغل زندگي ميکرده
ويويان ماير رو مي شناسم چون اون پرستار دوران بچگي من بود
براي حدود چهار سال
کارش خانه داري و پرستاري از بچه ها بود
ويويان پرستار من بود
ويويان وارد زندگي ما شد زماني که يه مراقب براي مادرم لازم داشتيم
بهش خيره شدم و فکر کردم که
خواهرم اين خانم پرستار بچه رو از کجا پيدا کرده؟
اون يه وسواس عجيبي در جمع آوري اشياء
خاطره انگيز داشت
چيزهايي که اون جمع آوري کرده به من کمک کرد که بيشتر درباره اش بدونم
من ده ها نوار صوتي دارم که ويويان پر کرده
از وقتي اين آگهي رو به روزنامه دادم
تماس هاي عجيبي داشتم
آدم هاي احمقي تماس مي گرفتند
براي گفتگو درباره ي عکاسي برهنه
من حدود 150 تا فيلم 8 و 16 ميليمتري دارم
عکس هايي از "فيل داني هيو" ( مجري تلويزيون) پيدا کردم
مثلاً تو خونه اش، در حال نوازش يه سگ و هنگام شام
من يه پدر تنها با 4 پسر در شهرِ وينتکاي النويز بودم
ويويان اومد
يه مصاحبه هنگام شام خوردن با اون داشتم
براي کار خانه داري
اون از من عکس گرفت
من يه مجري بودم و مرتب از اينجا به اونجا مي رفتم
مجبور بودم هر روز اجرا داشته باشم گاهي دوتا اجرا
...من کار خاصي ازش نمي خواستم، فقط
مي دونيد؟ فقط مي خواستم جوراب هام تميز باشه
اون کمتر از يک سال با ما بود
يه خاطره از عکس گرفتن اون داشتم
از داخل يه سطل زباله
با خودم فکر کردم که خب... مي دونيد؟
مثل کارهاي خنده دار پيکاسو
منظورم اينه که فکر خاصي درباره اش نکردم
فکر نکردم که مثلاً اون ديوانه است
ويويان پرتره هايي از خودش گرفته بود
نميدونم تو ذهنم چه تصويري ازش داشتم
اما قطعاً اين تصوري نبود که ازش داشتم
اون هميشه غير عادي بود
اون کت بزرگي مي پوشيد با کلاه پشمي
از اون لباس ها که شايد در سال 1925 رايج بود
اون هميشه يه جوري خودشو پنهان مي کرد
ميدونيد؟ کت هاي سنگين و از اين چکمه ها
از اين چکمه هاي نظامي
خيلي قدبلند بود
هفت فوت
نه! هفت فوت؟ اون بلند بود
بايد حدوداي 5.9 بوده باشه شش فوت
دوست داشت لباس مردانه بپوشه اون لباس مردانه مي پوشيد
اون مي گفت خياطي بهتره
اون موهاي روشن اينطوري داشت
اون موهاي رو به بالا داشت
حالا که دقت مي کنم يه جور لباسي داشت
که خانم هاي کارگر کارخانه ها در دهه 50 در
شوروي مي پوشيدند
اينجوري راه مي رفت
بايد مثل نظامي ها اينجوري راه بري
يه جور همگام با مارش آلماني هاي نازي
سوار موتور کوچکي مي ديدمش
يادمه يه بار فکر کردم
شبيه جادوگرها بود
هميشه دوربين دور گردنش بود
هميشه دوربينش دور گردنش بود
از اين دوربين هاي بزرگ داشت. يادمه چهارگوش بود
دوربين "رولي فلکس" که بايد دکمه رو بزني و مستقيم از اون بالا تو منظره يابش نگاه کني
من با اون لنز دوتايش تحريک مي شدم
و اون يکي از اونا داشت
دروبين شو نگاه کردم بنظر قديمي مي اومد
مي بينيد؟ رولي فلکس يه دوربين مخفيه
براي اينکه اونو بالا نميگيري، کسي تو خيابان متوجه اش نميشه
که ازش عکس ميگيري
مي تونست اين پايين مخفيش کنه
اين دوربين از پايين عکس مي گيره
و اين به عکس هاش يه جور ابهت مي داده
عکس اين مرد...اين يه آدم معمولي تو خيابونه
اما ابهت و قدرت داره
اون اينجا ايستاده و به ويويان نگاه مي کرده
اگه به چشماش دقت کني، دقيقاً به صورت اون نگاه مي کرده
و احتمالاً پايينو نگاه کرده و فوکوس کرده و بعد از بالا ديدش
و او به ويويان نگاه کرده و ويويان شاتر زده
عکاس هاي خياباني تمايل به اجتماع دارند
به اين معنا که ميتونند به خيابان برن
و از بودن ميان مردم احساس راحتي دارند
اما درعين حال يه تنهايي عجيبِ مسخره اي هم دارند
در حالي که اجتماعي هم هستند
مشاهده ميکني، پذيرا هستي، جذب ميکني
اما اون عقب ميموني و سعي ميکني نامرئي بموني
اون دوست نداشت درباره خودش حرف بزنه
بعضي ها باز و خودموني هستند
اما اون اينطوري نبود. آدم بسته اي بود
اون در اتاق کوچک طبقه سوم ما زندگي مي کرد
و اولين چيزي که از من خواست، قفل در بود
طوري که بتونه حريم امن خودشو داشته باشه
اون يه قفل خيلي محکم بود
اون اسرارآميز بود
اون گفت هيچ وقت در اين اتاق رو باز نکن
فکر کنم منو دوست خودش مي دونست چون ازم چيزي رو خواست
تا يه دسته از چمدان هاشو براش جابجا کنم
فنرهاي ماشينم شکست
فکر کنم متوجه شديد که چه وسايل سنگيني رو جابجا کردم
گفت که مي خواد همه زندگيشو با خودش بياره
که منظورش اون چمدان ها بود
ما گفتيم باشه مشکلي نيست يه گاراژ داريم
يه اتاق ايواني داشتيم. از اين اتاق هاي خواب ايواني
تا اون بالا با جعبه پر شده بود
اونا رو تو گاراژ گذاشتيم خوشبختانه اندازه دوتا
ماشين جا داشتيم
و اينطوري تبديل به دوتا گاراژ شد
آره دوتا گاراژ تنگ شد
البته ما نميدونيم چند تا صندوق عکس داشت
و چقدر بودند جان ميدونه
اما خب، اون خيلي صندوق داشت
دوست دارم ازش بپرسم چرا اين هنر بزرگ رو پنهان کردي
چرا اينا رو به کسي نشون ندادي؟
چه فايده اي داره وقتي کسي اونا رو نبينه؟
واقعاً ناراحت کننده است
خيلي ناراحت کننده است
کاش ميشد همه عکس هاشو نشون داد
اونو رو يه صندلي مي نشونديم
و دهنشو چسب ميکرديم تا نتونه مخالفت کنه
واضحه که زن خلاقي بوده و بايد براش سخت بوده باشه
که فقط يه خدمتکار باشه
کف خانه رو بشوري، ناهار و شام درست کني
مثل يه پرستار از بچه ها مراقبت کني
بعضي از عکس هايي که ازش دارم مربوط به سال 1951 هست
يکي از اونا گفت مربوط به محله ي واکر و سات همپتون هستند
از ديدن عکس هاي خانه پدر و مادر بزرگم غافلگير شدم
ما هميشه به اونجا آخرِ جذر و مد ميگفتيم
عجيبه که اينجا اينقدر متروک شده
اينجاها گل بود
ما اينجا ناهار و چاي مي خورديم
خيلي عالي بود
ويويان احتمالاً تابستان اينجا بوده
احتمالاً يه پرستار بچه نيويورکي بوده
همراه با خانواده و بچه ها
اون روزا پدر تو نيويورک کار ميکرده
و جمعه ها با قطار مي اومده
و يک شنبه ها برميگشته
فکر نميکنم الانم زياد فرقي کرده باشه
اگه امروز به کلوپِ ساحلي بريد
و به ساحل بري
پرستارها رو اونجا ميبيني
بعضي از اين زن ها اين شانس رو دارند
که به آمريکا بياند
دختري که به من کمک ميکرد 5 يا 6 سالي اينجا بود
اسمش چي بود؟ اليويا
آدم دلچسبي بود. خيلي دوسش داشتم
انگليسي کم بلد بود، من يکمي باهاش اسپانيايي حرف مي زدم
اوقات زيبايي باهم داشتيم
درباره اش گفتن که دوستانِ کمي داشت
و خودمو يکي از همين دوستانش در نظر مي گيرم
اونو خيلي دوست داشتم، آدم خاصي بود
سال 1962
تو هايلند پارک زندگي مي کردم چندتا بچه کوچيک داشتم و سرم شلوغ بود
يکي از بچه هام با پسري که اون ازش مراقبت مي کرد دوست بود
بچه ها هميشه پيش هم بودند
و اون دنبالش مي اومد
باهم گفتگوهاي زيادي داشتيم درحالي که بچه ها دورمون پرسه مي زدند
درخانه ي من به روي همه باز بود
هيچ نظم و انظباطي نبود
ميدونيد؟ مثلاً هم ديگه رو نزنيد
اون عاشق بچه ها بود و بچه ها هم دوستش داشتند
اون با بچه ها خيلي خوب بود
فکر کنم اينقدر که اونا رو دوست داشت، کس ديگه اي رو دوست نداشت
تق تق کي اونجاست؟
سيب سيب کيه؟
تق تق سيب کي اونجاست؟
سيب تق تق
کي اونجاست؟ تق تق
کي در ميزنه؟
ميخوام با اين چرت و پرت ها يه سُسِ سيب درست کنم
اوه خدا
خب آقايون
فکر کنم اون کاملاً سرزنده بود و در سال هاي جوانيش عالي بوده
منظورم اينه که اون پرنشاط بوده
ميديدم که بچه ها مي پرستيدنش
براي اينکه اون ماجراجو بود
کاري که معمولاً والدين انجام نميدن
زندگي اطراف اون پر از ماجرا بود
اون درباره اينکه بچه ها بايد چطوري وقتشونو بگذرونند خيلي خودراي بود
و عمدتاً درباره اينکه چقدر بايد با اون بيرون باشند
اون بچه و کيفش رو هردوتاشو تو کالسکه مي ذاشت
و مي رفت بيرون
و يه کار هميشگي شون اين بود که
به مرکز خريد شهر در ميدان مارشال ميرفتند
که طبقه اولش يه قفسه آب نبات بود
اول از همه اونجا مي رفتند چون آب نبات هاي مجاني داشت
اون از آب نبات هاي مجاني خيلي بر مي داشت
همه رو اينجوري بر مي داشت
ظرفِ آب نبات هاي نعنايي رو خالي مي کرد
مي ريخت تو کيفش و مي رفت
ديگه اونجا نرفتيم
فکر کنم از اونجا انداختنش بيرون
يه خاطره که خوب يادمه اين بود که
از مانکن هاي بدون لباس عکس مي گرفت
بعضي هاشون سر نداشتن بعضي هاشون کمي واژگون بودند
احتمالاً عکس هاي شگفت انگيزي بودند
اما بعنوان يک بچه برام عجيب بود که
يه گوشه از خيابان منتظرباشي
تا اين خانم، عکس مانکن هاي بدون سر رو بگيره
بعد اونا ميرفتن بيرون تو آشغال هاي خيابون مي گشتند
براي اينکه اون دوست داشت اين کارو بکنه
بعد با يه تيکه فلز يا وسايل قديمي به خونه بر مي گشتند
و ما بايد نگاهشون مي کرديم
اين هنره؟ اين هنر نيست؟ اين چيه؟ اوه! اين به درد ميخوره
اين يه روزي به درد ميخوره
برادرم "رابي" با دوچرخه از مدرسه برمي گشت
با يه ماشين تصادف کرد
اون وسط خيابان خوابيده بود و آمبولانس تو راه بود
اون بهم گفت..نميدونم درسته يا نه
هميشه مي گفت وقتي روي زمين بوده، ويويان ازش عکس ميگرفته
اينطوري نبود که مثلاً بگه: رابي حالت خوبه؟
بيشتر اينطوري بوده که اوه چه عکس خوبي ميشه
مادرم از راه رسيد و ديد برادرم تو خيابون افتاده
گفت: اوه! من فکر کردم يه سگ تصادف کرده
ويويان فقط از اون بالا نظاره گر بود
يادمه به اين فکر مي کردم چقدر عادي داره عکس ميگيره
اون از وضعيت اجتماعي و سياسي جامعه باخبر بوده
اون دوربينش فيلمبرداريشو برداشته
و رفته به سوپرمارکت و از مردم سوال مي پرسه
سلام کارل سلام
شما رو روي دوربينم دارم
ميخواستم بدونم نظرت درباره وقايعِ اخير چيه؟
خب درباره نيکسون و بقيه
فکر مي کنم اين بهترين چيزيه که براي کشورمون اتفاق افتاده
و شايد يه هشداري باشه براي سياستمداران آينده
درسته، همينه
درباره استيضاح چه نظري داريد؟
بيا زودباش از من فيلم ميگيري؟
بله از شما چيزي نميدونم
بايد يه نظري داشته باشي
زنان بايد نظر خودشونو داشته باشند
فيلمي هست که اون ساخته و يه يادداشتي کنارشه
نوشته: 1972، شيکاگو، قتل مادر و بچه
در فروشگاهي که اون آگهي استخدام پرستار پيدا کرده بود
که منجر به ناپديد شدن و مرگش شد
بعد توي فروشگاه راه ميره
اون ردپاي پرستار رو دنبال ميکنه
وقدم زدن اونو در محله مي بينيد
عجيبه که اينجا جنايت اتفاق افتاده
به مراسم ختم اون ميره
اون خبرنگار دوره ي خودش بوده
اما معمولاً اين کار رو براي نشون دادن به مردم ميکنند
براي نمايش ، مگه نه؟ اين کاريه که انجام ميدن
اما اون فقط انجامش مي داد
يه بار تو سال 1977 در جاده شرايدان رانندگي مي کردم
و يه نفر دست بلند کرد که سوار بشه
کاري که خيلي ها مي کنند
معلوم شد که ويويان ماير بود
وقتي ويويان رو ديدم سال 1972 بود
من توي دانشکده اي در نورت وست بودم
و در لابراتوار زبان کار مي کردم
و خيلي غيرعادي نبود که آدم هاي غريبه بيان به آزمايشگاه
اون فرانسوي بود اما بخش زيادي از لهجه اش رو از دست داده بود
اون تلاش مي کرد اما من فوري متوجه شدم که لهجه اش ساختگيه
برخي ميگن که لهجه ي فرانسويش ساختگي بود
نه..اين واقعيت نداره
تخصص من زبان شناسيه، دکتراي زبان شناسي دارم
واقعيت اينه که اون لهجه اش ساختگي بود
رفتم فيلمِ "چهار سوار آخرالزمان" رو نگاه کردم
...همينطوري رفتم. اونا
...و من
صداش آهنگ داره متوجه ميشيد؟
(لهجه ي فرانسوي ويويان رو تقليد ميکنه)
صداش بالا و پايين ميرفت
ميدونيد من چي ميگم؟ اوه بله..اوه
حروف صدا داري که استفاده ميکرد کشيده تر از زبان فرانسوي بود
...منظورم اينه که ميدونيد اين
پايان نامه ي من درباره کشيدگيِ صدا در زبان فرانسه بود
براي همين يه پيش زمينه اي دارم
به نظرم همينطور که انگليسيش بهتر شده
بخشي از لهجه ي فرانسوي خودشو از دست داده
...شما که نميخواين يه کپي از پايان نامه منو ببينيد پس
خب نه شما واقعاً نميخواين
ازش اسمشو پرسيدم
يادمه که مکث کرد
و گفت: منو "اسميت" صدا کن
خيلي واضح بود که نميخواست اسمشو بگه
باخودم فکر کردم: اين عجيبه
اون يکي از مشتري هاي ما بود
اون با راستگويي مشکل داشت
ما وسايل اونو بيش تر از يک سال نگه داشتيم
ميگفتيم: اسم شما چيه؟
من هيچي به شما نميگم
اگه اسمتو نَگي نميتونيم اونا رو برات نگه داريم
باشه، خانمِ وي اسميت
ها! ها! ها! خانمِ وي اسميت
بديهي بود که اون خانمِ وي اسميت نبود
بعد ما گفتيم باشه شماره تلفنتون؟
شماره تلفن ندارم
اگه لازم شد، چطوري مي تونيم شما رو پيدا کنيم ؟
خب نمي تونيد
براي چي به ما اسم جعلي داد؟
ما خيلي مثلِ شما درباره اين قضيه
فکر نميکنيم
اون اسمشو به صورت هاي مختلفي مي نوشت
بي بعنوان پسر ِماير
ماير رو به اشکال مختلفي ميشه تلفظ کرد
M-E-Y-E-R. M-A-I-E-R. M-A-Y-E-R. تلفظ
ما هميشه خانم ماير صداش مي کرديم
خانم مايرز
اون ميگفت منو "ويو" صدا کن
نميتوني اين خانم رو "ويو" صدا کني
ويويان کسي ويو صداش نميکرد؟
نه ويويان
چرا به مردم نميخواي اسم واقعي تو بگي؟
اينو ازش پرسيدم و پاسخي داد که هيچ وقت فراموش نميکنم
من يه جور جاسوس هستم
دقيقاً همينو گفت، هنوز چيزي رو که گفت ميتونم تصور کنم و بشنوم
اين عجيب بود
فکر ميکنم کسي که خودش ميگه من جاسوسم قطعاً جاسوس نيست
براي چي اينو گفت؟
خب حالا بگو اسمت چيه؟ بايد بدونيم با کي داريم حرف ميزنيم
اسم خودت چيه؟
من زنِ اسرارآميز هستم
شايد دوست داشت کس ديگه اي باشه
خيلي از ماها اينکارو ميکنيم
اگر اون اين شغل پرستاري بچه رو نداشت
روش زندگيش قابل درک بود
سوال واقعي اينه که چرا اين شغل رو انتخاب کرده بود؟
نبوغ اون و نوع ديد او به اطراف
چيز خيلي با ارزشي به اون ميداد که ميخواست سري نگهش داره
شايد نگاهِ پايين به ويويان از طرف کساني که استخدامش مي کردند
و حقوق کمي که بهش مي دادند باعث مي شد
که آدمِ فقيري شناخته بشه
منظورم اينه که اون پيشِ دکتر نمي رفت
هيچ بيمه اي نداشت
بهش گفتم: نگران اين چيزا نيستي؟
و اون گفت: فقرا فقيرتر از اوني هستند که بميرند
به من از زماني گفت که براي اولين بار به نيويورک اومده بود
رفته بود براي کار در يه فروشگاهِ خياطي
يه روز متوجه شده بود که دوست داره يه کار خاصي بکنه
جايي باشه که بتونه بره بيرون و دنيا رو ببينه
و آفتاب رو ببينه، بنابراين پرستاري رو انتخاب کرده بود
حس کرده بود اين شغل وقت آزادِ زيادي رو بهش ميده
و يه نفر ديگه سرپناهشو براش مهيا ميکنه
اون نميخواست تمام وقتش اِشغال باشه
و اينطوري وقت آزاد بيشتري براي عکاسي پيدا ميکرد
سال 1959
ويويان به کارفرماش گفت ميخوام به سفر دورِ دنيا برم
و 8ماه ديگه برميگردم
اون رفت به بانکوک، هند، تايلند
مصر، يمن
تمام آمريکاي جنوبي
تنهايي سفر ميکرد
فقط خودش و دوربينش
هزاران عکس از سفر دورِ دنياش هست
فکر ميکنيد ويويان دوست داشت از کسي توجه بگيره؟
فکر ميکنم که اون خيلي... نميدونم...فکر نکنم
فکر ميکنم اون خيلي آدمِ توداري بود
نميدونم، شايد هم يه جور شبيه آدم هاي نفوذي
که دوست دارن سرزده به جايي بِرن
کمي احساس گناه و ناراحتي بهم دست ميده که بخوام
درباره کسي بگم که دوست نداشت فاش بشه
اون خيلي پنهان کار بود
فکر ميکنم دوست داشت يه کار هنري انجام بده که باعث افتخار باشه
اما از طرفي، دوست نداشت که مورد توجه ديگران قرار بگيره
نميدونم
اون اجازه نميداد اين اتفاق بيفته
که بخاطرش معروف بشه
نه، اون هرگز اجازه اين کارو نميداد
اونا مثل بچه هاش بودند
و نميخواست بچه هاش رو نمايش بده
اما فکر نميکنم اون اين عکس ها رو گرفته باشه
تا خاک بخورند
فکر ميکنم اين عکس ها رو گرفت تا ديده بشن
فکر ميکنم رمز و راز پنهان کاريش از خودِ عکس هاش جالب تر باشه
خيلي دوست دارم بيشتر درباره ي اين شخص بدونم
و فکر نکنم اينو از طريق عکس هاش متوجه بشي
پس اون هيچ چيزي درباره خودش به شما نگفت
اين که اهل کجاست و پس زمينه اش؟
هيچ چيزي نميدونيد؟ کسي کنجکاوي نکرد؟
نه.... نه واقعاً
هيچ چيزي درباره ي ويويان نميدونيد؟
خانواده اش، گذشته اش؟ نه
اين عجيبه نه؟ با کسي 10 سال دوست باشي
و حتي اينقدر هم درباره اش ندوني؟
هميشه فکر ميکرديم که اون فرانسويه
حالا ميگن... اتريشيه؟
منظورم اينه که اهل "آلسيس لورين" يا يه همچين چيزي؟
اون اهلِ نيويورک بود
از نيويورک؟ منظورتون چيه از نيويورک؟
خب اون تو نيويورک بدنيا اومده واقعاً؟
اون متولدِ نيويورکه نه...واقعاً؟
اوه من فکر ميکردم متولد اروپاست فکر ميکردم فرانسويه
پس لهجه اش رو از کجا گرفته بود؟
خب...ويويان اهل کجاست؟
نيويورک، اون متولد اول فوريه 1926 هست
از نظر يه حرفه اي
در مقايسه با کارهايي که قبلاً انجام دادم
اين از همشون سخت تر بوده
خانواده ها معمولاً يه ثباتي دارند
در محلي که اقامت دارند
حداقل از اين نظر که ميشه اطلاعات ثبت شده اونا رو پيدا کرد
اما اين يکي نه، تمام خانواده اش همينطوري اسرارآميز بودند
چيزهاي کمي درباره ي ويويان ماير ميدونيم
اول اينکه ميدونيم هرگز ازدواج نکرد و مجرد بوده
همسر يا بچه اي نداشته
والدينش هردو فوت کرده اند
ويويان يه برادر بزرگ داشته
واضحه که اونم به احتمال زياد مٌرده
همه اونا محرمانه بوده اند
همه اونا کاري با بقيه ي خانواده نداشته اند
همه اونا ارتباط شونو با بقيه خانواده قطع کرده بودند
يه خاله داشته که همه اموالشو براي يکي از دوستانش بجا گذاشت. به خواسته ي خودش
نه براي خانواده، براي يک دوست و دليل اين کارش هم اينه
دارم مستقيماً از خودش نقل قول ميکنم که گفته
هيچ ارثي براي بستگان و اقوام خودم نگذاشتم
به دلايلي که فقط براي خودم روشنه
فقط براي چند تا از دوستان صميمي ام بازگو ميکنم
هنگام مرگِ "آلما" در سال 1965 ويويان
قطعاً زنده بوده و تنها خواهر زاده اش بوده
هرمسئله اي که بوده، همراه با خودش به گور برده
ويويان تصور زيادي از پدرش نداشته
اسناد نشون ميده که ويويان با مادرش زندگي ميکرده
اما ميدونم که مدتي در فرانسه زندگي ميکرده
و مادرش فرانسوي بوده
بنابراين حدس ميزنم که اقوامي در فرانسه داشته باشه
براي اينکه عکس هاي سال 1949 و 1959 متعلق به
يک روستا هستند
پس ميدونم که دوباره به همون مکان برگشته
پس شروع کردم به ديدن همه ي اون چيزايي که از فرانسه داشت
و عکس هاي فرانسه اش رو نگاه کردم
ديدن برج کوچک و مناره ي کليسا
و اينکه برج اين کليسا چطوريه و توي اون روستا برج ها چه شکلي هستند
و رفتم تو اينترنت و روستاهاي کوچک فرانسه رو جستجو کردم
و سعي کردم تا برج ها رو باهم تطبيق بدم
مثل تطبيق دو اثر انگشت باهم
و حداقل يکي از روستاهايي رو که رفته بود ميشناختم
پيدا شد
سِنت جوليان و سِنت باني
روستايي دور در منطقه ي آلپ
با جمعيتِ 250 نفر
شايد از اينکه روستاشو پيدا کردي ناراحت بشه
اين به شما ارتباطي نداره
ممکنه بگه: اوه خداي من نه
چرا اين کارو کرد؟
کنجکاوي من به دلايلي خلل ناپذيره
تا چيزهاي بيشتري درباره ويويان کشف کنم
ميخوام يک هنرمند رو آشکار کنم
اگه همينطوري ناشناخته رهاش کنم
اشتباه بزرگيه
مردم اونو به ياد ميارن
اونو به ياد ميآورند چون کاملاً متفاوت بود
چون در دهه ي 50 کسي عکس نميگرفت
به جز براي صميميت يا مراسمِ ازدواج
ويويان ماير به جاده ها و مناظر ميرفت
و به کوهستان مي رفت
يا کسي که در حالِ کار بود
واقعاً يه وقت هايي بود که عجيب مي شد
چه نسبتي با ويويان ماير داري؟
خب من آخرين پسر خاله اش هستم
سيلوان، عکسي داري که به ما نشون بدي؟
البته، چندتا عکس دارم که نشونتون بدم
پدر بزرگم
پدر بزرگ هامون باهم برادر بودند
ويويان اينو گرفته؟ مطمئني؟
بله 100درصد من يه نسخه ازاين دارم
اين همونه؟ آره! آره
ويويان اين عکس رو گرفته. اين نسخه ي اونه
بله
ميپرسه خوشحال نيستي؟
جعبه ي دوربين اون
منم يکي شبيه اين دارم
نه اين دوربين مادرِ ويويانه مادرِ ويويان؟
دوربين مادرِ ويويانه؟ آره
اين سيلويان و اون ويويان
اين ويويانه؟ آره
يه چيز ديگه که تو وسايل ويويان پيدا کردم اين نامه بود
به فرانسوي نوشته شده و با يه لابراتوار عکاسي در فرانسه مکاتبه کرده
اگه اين نامه رو نداشتي چه کار ميکردي؟
اين همون نامه است پسرم الان اونو ميخونه
ميتوني اين کارو بکني؟ بله
نامه اينطوري شروع ميشه: آقاي سيمون عزيز
پس اين بابامه
اغلب عکس هاي استادانِ عکاسي از کوهستانِ آلپ رو ميبينم
که شما اونا رو روي کارتِ پستال چاپ کرديد
من عاشقِ نگاه کردن به اين مناظر زيبا هستم
و اونا منو يادِ شما مي اندازه
مشکلِ من اينه
کاش ميشد باهم همکاري کنيم
علي رغمِ فاصله اي که بينِ ما هست
دوست دارم کارهام شبيه کارهاي شما باشه
البته من مشکلاتِ زيادي دارم
که بدون شک شما متوجه شديد
شايد بتونم عکس هامو بفرستم تا شما چاپ کنيد
کُلي نگاتيوهاي عالي دارم
که با دوربينِ "رولي فلکس" جديدم گرفتم
تجربه هاي زيادي داشتم
از وقتي که به آمريکا برگشتم
اگه خودم بخوام نظر بدم خيلي بد نيستند
وقتي ميگم "کُلي نگاتيو دارم" منظورم خيلي زياده
يک نکته: نمي خوام عکس ها براق چاپ بشن و نيمه مات رو ترجيح ميدم
(سفارشِ چاپِ ويويان) براق چاپ نشود
از همون کاغذي استفاده کنيد که براي کارت پستال ها استفاده کرديد
و در آخر
نظرتون رو درباره ي کارهام بنويسيد
تا پيش از اين فکر ميکرديم ويويان هيچ کدام
از عکس هاي خودشو به کسي نشون نداده
اين نامه اثبات ميکنه که اين فرض اشتباه بود
ويويان ميدونست که عکاس خوبيه
و ميدونست که اين عکس ها خوبند
ميخواست که اونا رو به مردم نشون بده
شايد زماني که زنده بود فرصتش رو نداشت
اما الان ما اين کارو براش انجام ميديم
اسکن کردن عکس ها رو متوقف کردم چون نميتونستم خيلي عالي انجام بدم
لابراتواري در نيويورک هست با متخصصين اين کار
از دوشنبه تا جمعه، و از ساعت 9 صبح تا 5 عصر کار ميکنند
هزاران فيلم رو در يک هفته اسکن مي کنند
قبلاً فيلمِ سياه و سفيد ظهور کرده بودم
اما الان چند صد فيلم براي ظهور کردن داشتم
خيلي کار پيچيده ايه و کلي فوت و فن نياز داره
براي اينکه بايد فرمول صحيح و مناسبش رو بدوني
و فقط يه بار شانس داري که درست ظهور کني
سحرآميزه
ما نميدونيم چه نوع چاپي رو دوست داشته
چطوري انتخاب بشن و اديت بشن
داريم کارهايي از ويويان رو مي بينيم که خودش هرگز اونا رو نديده بود
وقتي بامن تماس گرفتين، مطمئن نبودم که حاضرين منم همکاري کنم
در پروژه چاپ عکس هاي پس از مرگش
فقط فکر نميکنم اين ابعاد مناسب نمايشگاه باشند
اين اتاقيه که ما عکس ها رو توش انبار ميکنيم
فکر ميکنم بين 25 تا 30 هزار عکس اينجا داريم
اين يعني بيش از ميزاني که اغلبِ موزه ها دارند
کارهاي ويويان ماير براي ما جالب تر از
بقيه ي عکاساني بود که روشون کار کرديم
مشکلِ بزرگ اينه که بخوايم کارهاشو به يه موسسه ببريم
مشکل اينجاست که دنياي هنر هنوز
کارهاي ويويان را به رسميت نمي شناسه
موزه ها معمولاً با کارهاي چاپي هنرمنداني سروکار دارند که
توسط خودِ هنرمند و در دوران حياتش آماده شده
اونها نميخواهند کارهاي هنرمندي رو که خاموش شده تفسير کنند
اين حرف بيخوده چون گري وينوگراند
يه ميز پرُ از فيلم هاي ظهور نشده داشت
و اونا ظهور کردند
کارهاي ي"يوجين اتژه" هم پس از مرگش چاپ شد
و پس از پايان کار توسط آرشيو ملي "موما" خريداري شد
نااميد کننده است چون اين کار قبلاً هم انجام شده
اما هيچ کسي نميخواد اين کارو براي آثار ويويان انجام بده
اون بعضي از کارهاشو چاپ کرده بود
اما بيشتر اونا اديت خوبي نشده بودند
اون در عکاسي استاد بود
اما خودش چاپ نميکرده
اين خيلي مرسومه، "کارتيه برسون" هم از چاپ کردن بيزار بوده
رابرت فرانک هم چاپگرِ خوبي نبوده
اما چاپگر استخدام مي کردند
اونا يه نفر رو استخدام ميکردند تا براشون چاپ کنه
کار خوب، خوبه و معلومه که کارهاش واقعاً عالي هستند
فکر ميکنم دنيا بايد از آثارش قدرداني کنه
اينا چاپ هاي جديد هستند
آره خوبه، اينا عالي هستند ممنون که نشونم ميدي
مال خودتند
تنها چيزي که اين کار رو پيش ميبره پوله، پول همه اينا رو ميسازه
پول چاپ هم بخشي از اينکاره
البته دوست داشتم مي تونستم پولشو بهش بدم
اون رفته، کاري نميتونم انجام بدم
اون هميشه مشکل مالي داشت
خدا ميدونه، احتمالاً ميتونست از اين پول استفاده کنه
چقدر بده که اون ده سال قبل کشف نشد
مرمر
آره شما دوتا
اين عکسِ ويويانه دقيقاً اون گوشه
نميتونستم اونو ويويان صدا کنم
خودشو ميکشت اگه اينجوري صداش ميکردي
نه خانم نه ويويان، فقط دوشيزه مايرز
اون حاکم من بود از وقتي که 5 سالم بود
تا زماني که 11 ساله شدم
اينا رو همراه با تاريخ دقيق تو کتاب بچه ام گذاشتم
اين بايد مربوط به مارس67 تا 74 باشند
من و اينگر بهترين دوستان هم بوديم و براي همين زمان زيادي رو با خانم ماير گذروندم
اون ما رو به پايينِ شهر مي برد و ما فقط قدم مي زديم
در بدترين قسمت شهر و اون سريع راه مي رفت
و پاهاي کوچيک من بايد پرواز ميکرد تا با اون همراه باشه
اون دستاشو اينجوري تکان مي داد
و گام هاش بزرگ بود
اينگر التماس ميکرد که يواش تر
و اون اينگر رو دنبال خودش مي کشيد
بيچاره
اون از همه چي عکس ميگرفت
يه سوژه اي رو مي ديد
يه چيزي که براش جالب بود
دوربينشو درمي آورد
فوکوس مي کرد
مردمِ بيچاره
از اونا مي خواست که براش ژست بگيرن
اون به ژستِ مردم توجهي نداشت
ميگفت: وايسا، صبر کن
روش اون فقط همين بود
از مردمِ بيچاره، ناگهان عکس ميگرفت
يا از يکي که گريه ميکرد...بـَم
بعد اونا... ميدونيد؟
اوه خداي! من اين خانم چکار داره ميکنه؟
ما به هم جوک ميگفتيم درباره ي شکستنَ دوربينش
چون ما رو خيلي خجالت زده ميکرد
اين کار زشت و گستاخانه بود
اونا فکر مي کردند تمسخرشون ميکنه. اينو مطمئنم
تعجب مي کردم که چرا نمي زدنش
مادرم خيلي مُصر بود که خانمِ ماير منو به مناطق زاغه نشين نبره
اون عاشقِ روزنامه خواندن بود ما براش "نيويورک تايمز" رو مي گرفتيم
و اون هر روز روزنامه رو مي خوند
و هميشه دنبالِ خبرهاي عجيب، متناقض و ناجور بود
علاقه اي به خبرهاي سبک و شيرين نداشت
اون تيترهايي رو دوست داشت که درباره ي کارهاي احمقانه ي مردم بود
داستان هايي که بعدش بتونه به ما بگه: من که بهتون گفته بودم
بهتون که گفته بودم
مرداني که همسرشون رو کشته بودند و خونسرد بودند
من که بهتون گفته بودم
منظورم چيزايي که حماقت انسان ها رو نشون مي داد
اگر به هنرش توجه کنيد متوجه ميشيد که اون مسائلِ غير عادي زندگي رو مي ديد
چيزهاي نامتعارف زندگي و غيرِجذابِ انساني
هميشه يه چيزهاي کوچکي وجود داشت
اون فقط ساده بود
چيزهاي خيلي کوچيکي که اذيتم ميکرد
هميشه
ميرفتم تا با پولِ توجيبي خودم چيزي بخرم
به مغازه ي فروشِ صنايع دستي
تا براي خودم چيزهاي جوراجور کوچک بخرم مثلِ رنگين کمان
شيشه هاي رنگي
ويو به اونا نگاه ميکرد و بدش مي اومد
يه سطل بزرگ آب مي آورد
و اونو با آب داغ، صابون و آمونياک پر مي کرد
آمونياکي که استفاده ميکرد اينقدر قوي و زننده بود
که نميتونستي به سطل نزديک بشي
واضحه که وقتي چيزي خيلي خيلي کثيف باشه
از آمونياک زياد استفاده ميکني
از طرفِ دسته اشون ميگرفت
و شيشه هاي رنگي رو تو سطل برس مي کشيد
اونا رو بهم مي ساييد و خردشون ميکرد
همه ي اونا رو تو آمونياک غرق ميکرد
من مجبور بودم ساکت باشم و تحمل کنم تا هرکاري دوست داره بکنه
برادرم عمل کرده بود
فکر نميکنم رفتارش با اون مناسب با شرايطش بود
انگار ميخواست دورمون کنه
همگي باهم ميرفتيم براي پياده روي تو کوچه ها
و يه دفعه ناپديد ميشد
تا پليس ما رو پيدا مي کرد
فکر کنم ميخواست ما رو بترسونه
يادم مياد يه بار پليس بهمون گفت شما نبايد از پرستارتون دور بشيد
و من گفتم نه! نه
اون ما رو رها کرده
يه سري اتفاقات بود
که ميدونستم اتفاق نيستند، همه ميدونستند که اتفاق نبودند
جيغِ ناگهاني بچه اي
در زيرزميني با درهاي بسته و چراغ هاي خاموش
از اين جور چيزها
اون بدجنس بود نميدونم چطوري بگم
اون يه بخشِ تاريک تو وجودش داشت
يه بار يادمه گفت
اين مردها که ميرين تو بغلشون مي شينيد
بعدش ممکنه اتفاق بدي بيفته
مضمون چيزي رو که ميگفت يادم نمياد
اما ميدونم که نسبت به مردها ديدِ خوبي نداشت
اما الان دقيقاً ميدونم منظورش چي بود
اما بعنوان يه بچه ميدونستم چيزي که مي گفت سياه بود و خيلي درست نبود
دو سه باري ديده بودم که از مردي ترسيده بود و به عقب پريده بود
اون بارها و بارها بهمون گفت
مردها باعثِ تباهي شما ميشوند
از اونا فاصله بگيريد، مواظب باشيد
اونا از شما فقط سکس مي خواهند
اون هميشه از لمس شدن مي ترسيد
يادمه کنارِ يه سطل ايستاده بود
و از يه چيزي داشت عکس ميگرفت
يه مردي ظاهراً فکر کرده بود اون در حالِ افتادنه
به سمتش اومد که کمکش کنه و وقتي مرد بهش نزديک شد
ضربه محکمي به اون زد
فکر ميکرد مي خواست بهش حمله کنه
اونو مصدوم کرد
فرستادش بيمارستان
شرط مي بندم که اون
خشونت يا حمله اي رو تجربه کرده بود
منظورم تعرض يا يه همچين چيزيه
دوست ندارم اينو بگم اما فکر ميکنم قبلاً اتفاقِ وحشتناکي رو تجربه کرده بود
چون هيچ کس اينطوري رفتار نميکرد که اون ميکرد
يه چيزهايي يادم مياد که از به يادآوريشون ناراحت مي شم
به يادآوردنشون هم برام ناراحت کننده است
نميدونم که ميخواين وارد اين چيزا بشيم يا نه اما ميگم
اتفاقاتي براي من پيش اومد که خوب نبودند
خانمِ ماير به اجبار بهم غذا مي داد
مجبورم ميکرد که بخورم چون من بشقاب غذامو تموم نکرده بودم
والدينم فهميدند و عصباني شدند
پدرم فهميد که قضيه چي بوده
اون منو نشونده بود و به زور غذا تو دهنم مي کرد
بعد مجبورم ميکرد که اونا رو قورت بدم
و اون بارها و بارها اين کارو تکرار کرد
اينا بخش هاي تاريک وجود اون هستند
که تو ذهنم مونده
گاهي وقت ها از کنترل خارج ميشد
اولين باري که منو کتک زد 5 ساله بودم
چون مي خواستم ياد بگيرم بند کفشم رو ببندم
و نميتونستم
و اون خيلي نااميد شد از من
و سرم رو به قفسه ي کتاب ها کوبيد
مستقيم به صورتم ضربه نزد، واضحه که صورتم کبود نشد
مچِ دستم رو ميگرفت و تو اتاق ميچرخوند
و تکون تکونم ميداد وقتي از چيزي ناراحت ميشد
تا وقتي که 8 ساله شدم و دستش رو پس زدم
و بعد از اون ديگه اين کارو با من نکرد
ديگه بقدر کافي قوي شده بودم
آره ... اون آدمِ درخشاني بود
اون واقعاً از ما مراقبت مي کرد و فکر ميکنم سعي شو ميکرد
نميدونم ديگران هم درباره اش اين چيزها رو گفتن يا نه
اگه براي اونا هم اتفاق افتاده باشه
نميدونم، شايد براي همه اينطوري بوده اميدوارم که براي همه خوب بوده باشه
واقعاً از گفتن اين چيزا متنفرم
براي اينکه احساسِ گناه ميکنم که اونو بيشتر نگه نداشتم
منو همسرم درباره آوردنِ يک فرزند خوانده باهم حرف مي زديم
ويو گفت اگه ميخواين از کسي مراقبت کنيد چرا از من مراقبت نميکنيد؟
و بعدش خنديد اما جدي ميگفت
فکر ميکنم اون واقعاً ميخواست عضوي از خانواده ي ما باشه
اما خب...من دنبال همچين چيزي نبودم
خب همين جاست
اين خانه ي کوچک
خانمِ مايرز طبقه ي بالا زندگي ميکرد
پدرم يه اتاق بالاي دفتر خودش آماده کرد
من فقط يه بار تونستم داخلشو ببينم
وقتي پشت سرش پنهان شده بودم
چون روش قفل زده بود
خب آره کاملاً تغيير کرده
اينجا منطقه ي ممنوعه بود
هيچ کسي اجازه نداشت محلِ زندگي اونو ببينه
خانمِ ماير رفت داخل و در رو باز گذاشت تا من بتونم ببينم
و اتاق به معناي واقعي از کف تا سقف با روزنامه پر شده بود
مي بينيد کف چه شيبي داره؟
به پدرم گفتم و اون پاسخ داد: براي اينکه کف خيلي شکم داده
اون با ستون فلزي اونجا رو تقويت کرد
بخاطر اينکه کف شکم داده بود و نميدونست چرا
فقط کاملاً پُرش کرد
اين طبقه محدوده ي ويو بود
به ذهنم رسيد شايد وقتي اون نيست بتونم برم اونجا
اون کليد رو با اکراه به من داد
و من رفتم داخل
شايد فکر کنيد اينجا قدم ميزده
اما اينجا اينقدر باريکه که فقط مي تونيد اينطوري راه بريد
و جايي که بايد محلِ خواب باشه. اينجا
انبوهي از روزنامه ها تا سقف تلنبار شده بود
شايد فکر کنيد دارم اغراق ميکنم. نه اينطور نيست
همينجوري روهم، روهم، روهم...همه جا
بلند، ميدونيد؟ ارتفاع بلندي از روزنامه
چطوري اين همه روزنامه ميگرفت
نميدونم واقعاً اين همه روزنامه ميخونده
ديدم که جاهاي ديگه رو هم پر از روزنامه کرده
تو زيرزمين، تو انبار، ما يه انبار تو ورودي خونه داشتيم
اونجا رو هم با روزنامه پر کرده بود
ايده اش اين بود که يه سري از مقالات رو نگه داره
تا بخش هايي رو که ميخواد بِبُره و نگه داره
اين نگرانم ميکرد اما با خودم ميگفتم: حالا هرچي
حالا هرچي
يه جايي رو بهش دادم بعنوان محلِ کارش
روي ميزشو نگاه کردم ديدم انبوهي از روزنامه ها بود
باورش شده بود که اونجا دفترِ کارشه و مي رفت تو اتاقش
وسط اين چيزها
کتاب ها و وسايلش رو جوري رو ميز گذاشته بود
که اگه کسي اونا رو نيم سانت جابجا ميکرد
همين که برميگشت متوجه ميشد
و ويويان داستاني درست ميکرد
علاوه بر اين يويان اطمينان داشت مردم با دوربين داخل اتاقشو نگاه ميکنند
و از پشتِ پنجره مي تونند داخلِ اتاقش رو ببينند
هرچي ميگذشت، بيشتر و بيشتر گوشه گير ميشد
و بيشتر و بيشتر جمع مي کرد
همه با صداي بلند ميگفتن
اوه خداي من! بايد از شرش خلاص شيد
فکر مي کنم پدر و مادرم واقعاً متوجه نبودند که
تا چه حد دچار بيماري رواني بود
چون واقعاً بود
اون بود، اون بود، اون
اون
آره اون با قبلش فرق ميکرد
همسايه ام گفت: ميخوام حمام رو رنگ کنم، روزنامه داري؟
گفتم آره يه عالمه روزنامه کنارِ درِ پشتي هست
درِ پشتي رو نشون دادم و گفتم بفرماييد
وقتي ويويان برگشت، ديد روزنامه ها کم شده
سه متر کمتر شده يا 2 متر، يا حالا هرچي
وحشت زده و عصباني شد
کي روزنامه هاي منو برداشته؟ کي روزنامه هاي منو برداشته
از کوره در رفت، ديوونه شده بود
يادمه اون پشت داد و فرياد راه انداخته بود
فرياد ميزد که به اونا بگيد روزنامه هامو برگردونند
اما بعضي از اونا رنگي شده و پاره شده بودند
اونا همشون رنگي شدند حالا چطوري ميتونم از اونا استفاده کنم
همه ي اونا رنگي شدند چطوري ميخواي روزنامه هامو برگردوني؟
من فقط گفتم...ويويان اونا روزنامه هاي تو نبودند اونا مالِ خودم بودند
و اين خونه پُر از روزنامه است
يادمه والدينم گفتن: ويويان ديگه پيشِ ما نميمونه
اون ديوونه شده
انگار که قبلاً ديوونه نبود
اما ديوونگيش اينقدر زياد شده بود که ديگه نمي تونستيم تحملش کنيم
خوب يادمه که بهش گفتم: ويو
فکر ميکنم بايد بري دنبالِ يه شغلِ ديگه
چقدر گفتنِ اين جمله به اون برام سخت بود
اما ميدونيد؟ او حتي تعجب هم نکرد
برگشت و نگاهم کرد و گفت واقعاً؟
...واقعاً؟ اون گفت خب
چيزي که ميخوام 2 ماه مهلت
و 2ماه حقوقه يا يه همچين چيزي
چيزايي رو که ميخواست بهم گفت
همونطور که اينا رو ميگفت داشت فکر ميکرد
و نميدونم آيا متوجه شده بود يا نه چون
به قدرِ کافي حدش رو رد کرده بود که
متوجه بشه چي ميگه يا نه
يا پيش بيني از شرايط داشته باشه
بعد از اينکه اون رفت منو همسرم و بچه هام
بلافاصله پريديم تو ماشين و رفتيم به ميشيگان
کاري که قبلن هيچ وقت نميتونستيم انجام بديم
بخاطرِ نبودن اون شرايط احساسي خوبي نداشتيم
مي بينيد من هنوز گريه ام ميگيره چون واقعاً نگرانِ ويو بودم
و فکر ميکنم اون هم به ما اهميت ميداد و اين فقط يکيشون بود
اون آدمي بود که با هيچ جا جور در نمي اومد
يه تندي هايي داشت که جور در نمي اومد
و فکر ميکنم...خب دارم تعريفِ خودمو ميکنم
که ما از معدودخانواده هايي بوديم که بيشترين دلسوزي رو براش داشتيم
و خلق و خوي کاري اونو پذيرفته بودم
اينو نميدونم شايد درست بود
و ما ديگه نميتونستيم کاري بکنيم
سال 1996 ميخواستيم خونه ي والدينمون رو آماده کنيم براي فروش
به ويويان گفتم ميتوني چند ماه اونجا بموني
هنوز اونو براي فروش آماده نکردم هنوز يه کارهايش مونده
و بيرونت نميکنم ميتوني بموني
ويويان اونجا بود تا اونو به ديگران نشون بده
اما هيچ کمکي به کارکنانِ املاک نميکرد
اجازه ي ورود بهشون نميداد
اونا زنگ ميزدند و ميگفتند که اجازه نميده اونجا رو ببينيم
گفتند "جودي" بايد يه کاري بکني
پس بهش تلفن کردم و گفتم ويويان بايد کمکشون کني تا بتونند اونجا رو ببينند
اونا نتونستند کاري بکنند و نتونستند اونجا رو بفروشند
فکر کنم يک سالي در اونجا بسته موند
وکيل بهم تلفن زد و گفت جودي ميترسم اون از خونه بيرون نره
و من گفتم نگران نباش اون ميره
آخرين باري که ديدمش
هنوز ازش ناراحت بودم
حدودهاي سالِ 2000 بود
رفته بودم "ويلمت" تا با دخترم و بچه هاش بريم کنارِ ساحل
و 4 نفر از دوستانِ بچه هاش
تابستونِ خيلي گرمي بود ماهِ آگوست انگار هوا 100 درجه بود
و ناگهان زني رو ديديم که تو خيابون راه مي رفت
بلافاصله متوجه شديم که ويويانه
اونو 30 سال بود که نديده بودم
اما همديگه رو شناختيم
دوتايي مون گفتيم اوه! ويويان چطوري؟
چطوري کارول؟ چند ساله همديگه رو نديديم
چقدر خوشحالم که ديدمت
بعد گفتيم: ما بايد بريم
اون گفت صبر کنيد...نريد
اون گفت کارول، اسم مادرم کارول بود
کارول خواهش ميکنم نرو
خب چند تا بچه همراهمون بودند
و اونا ميخواستند برن به ساحل
هوا خيلي گرم بود و ما گير کرده بوديم
و اون ميگفت با من حرف بزن، بيا باهم حرف بزنيم
و من ميگفتم نمي تونم ويويان، بايد برم
و اون مرتب ميگفت: اماتو دوستِ مني، تو دوست من مني
...و
اشتباه کردم
فقط همينو ميتونم بگم و احساس بدي دارم
يه حسِ نااميدي تو صداش بود، درموردِ ديدنِ دوستانش
حس ميکنم که من بيشترش کردم
و بعدش بچه ها رو به ساحل بردم
بهش گفتم با ما بيا، اما اون اينو نميخواست
و اين پايانِ اون بود
يه بار يادمه، بهم نميگفت قراره کجا بريم
بهت نميگم اين يه سورپرايزه
منو به محلِ فروشِ دام ها برد
نميدونم اينو ميدونستم يا نه، که اينجا
جاييه که دام ها رو مي کشتند
يه کاميون پر از گوسفند اونجا بود
يادمه يه نفر گوسفندها رو با چوب ميزد تا از روي
يه سطح شيب داري برن پايين
بعد از پايان تخليه ي گوسفندان
يه گوسفند مرده رو انداختند پايين
يکي که زير پا مونده بود
اولين باري بود که مرگ رو ديدم
وقتي به گذشته نگاه ميکنم، اين قضيه آزارم نميداد
فقط برام يه چيز عجيبي بود که درکش نمي کردم
من هميشه يه پرورش دهنده بودم اين گوسفندان هم بچه هام هستند
آخرهاي عمرش يه چيزي بود که نگرانم ميکرد، درباره زماني که پيشِ ما کار ميکرد
فکر ميکردم که اون به چي فکر ميکنه؟
فکر نميکنم که پايانِ خوبي داشت
خيلي خوشحال بودم که اين بچه هايي که يه زمان ازشون مراقبت ميکرد
کمکش کردند
اونا براش يه آپارتمان گرفتند و اجاره اش رو مي دادند
شما اين اطراف زندگي مي کنيد؟ بله
زني رو که خيلي روي اين نيمکت مي نشست يادتون مياد
با يه کلاهِ لبه دار؟
اون خانم فرانسوي رو ميگين؟
آره اونو يادم مياد
مردمي که هنوز اينجا زندگي ميکنند اونو يادشون مياد
اينجا زياد مي اومد و روي نيمکت مي نشست
اما فکر نکنم کسي با اون حرف زده باشه
اينجا آدمهاي غيرعادي زيادي داره
و اونم يکي از اونا بود
اون تنها زندگي ميکرد
گاهي اوقات کنارِ سطل هاي زباله بود
و ازش مي پرسيديم کمک ميخواي؟ يا غذا ميخواي؟
و اون به زبان فرانسوي سرمون فرياد ميکشيد
اون چطوري بود؟
فقط اونو تو محله ديده بودم
شما کنارش مي نشستيد؟ خب من هميشه کنارش روي اون نيمکت مي نشستم
اونجا مي نشست و هفته ها يا ماه ها طول کشيد تا بلاخره با من حرف زد
من هميشه تو خيابان بودم، مي رفتم سراغِ آشغال ها
اون زمان يه سري لباسِ کهنه و يه کلاهِ پشمي بهش دادم
اونو برداشت و گفت عاليه، اينو موقعِ خواب مي پوشم
اون با مردم مراوده نداشت
بامزه بود، خانمِ خوبي بود
وقتي سوارِ دوچرخه بودم و از جلوش رد ميشدم
فرياد ميزد: زنگ بزن، زنگ بزن
گاهي که زمستون ها تو خيابان ميرفتم
و منو بدونِ کلاه مي ديد داد ميزد: کلاه سرت کن
درباره ي زنگِ دوچرخه ميگفت آره
کي فکرشو ميکرد که هنرمندِ بزرگي مثل اون
بياد زباله ها رو زيرو رو کنه؟
ناراحت کننده است منظورم اينه که رو نيمکت مي نشست
تو خيابان ها دنبالِ غذا ميگشت
بعد چي گيرش مي اومد؟ ذرت، يه تيکه گوشت يا يه چيز ديگه
يادمه يه قوطي کنسرو دستش بود گرم نبود قاشق هم نداشت
و گفت چقدر خوشمزه است
بيش از اوني که فکر ميکردم آسيب ديده بود
خيلي دلم براش سوخت
با خودم فکر کردم خدايا چقدر اين زن تنهاست
خيلي تنها بود
و درک نشده بود
اگه امروز دوباره ببينمش
بعد از همه ي اين اتفاقات، ديگه بهش سخت نميگيرم
يه نفر صدام کرد و گفت
اون زنِ تو پارک، افتاده رو زمين
آمبولانس اومده بود
رفتم تو خيابون همون جايي که افتاده بود
اونو گذاشته بودند روي يه صندلي چرخدار
به مردم و به امدادگران ميگفت
که نمي خواد جايي بره، ميخواست بره خونه
و اونا ميگفتن که بايد ببرنش
با نگاهش انگار از من ميخواست که يه کاري بکنم
اما کاري از دست من بر نمي اومد
از امدادگرها درخواست کردم اما گفتن نه بايد ببرنش
و اونطوري شد
منظورم اينه که سوار آمبولانسش کردند و بردنش
و بعد از اون اتفاق بيشتر همسايه ها مي پرسيدن
اون پيرزنه چي شد؟ هيچ کسي نميدونه
بايد با استفاده از شواهدي که داري ترسيمش کني
تا به درکي از اون برسي
فکر ميکنم تصاوير اون يه حساسيتي رو نشون ميداد
هشداري سريع درباره تراژدي هاي انساني
و لحظات سخاوت و شيرين
من اونو يه ناظرِ باور نکردني و يک فردِ نگران مي دونم
اينکه چرا اون يک پرستار بود به اين دليله که همه ي اين ظرفيت ها رو داشته
در سالِ 1962 زماني که اون خيلي زياد عکس ميگرفت
بچه ها هميشه تو دره ها بازي ميکردند
زيباترين نقطه در دنيا
بجاي اين مکان هاي زمخت و لبه دارِ شهري
هميشه اينجورجاها ميرين تا بچه ها طبيعت رو لمس کنند
طبيعت وحشي رو
يه بوته ي توت فرنگي اونجاها وجود داره
و اون اين چيزها رو خيلي دوست داشت و به همين دليل هم اونجا دفنش کردند
اينجا مکانيه که اونا به ياد مي آوردند که که اون شاد بود
حالا به من بگو چطوري ميخواهي هميشه زنده بموني؟
زودباش
شايد اون در زندگي به بن بست رسيده و با خودش گفته
چرا بايد تلاش کنم و برم براي پول اون بيرون کار بکنم؟
شخصيت بعضي از مردم مانع از اين ميشه
تا به خودشون فشار بيارند تا کارهاشون ديده بشه
اون خودشو يه هنرمند نميدونست
اون فقط کارشو انجام مي داد
يک حکمِ کلي که وجود داره
وقتي کسي رو مي بينيد
هميشه يه چهره ي ديگه اي از خودش نشون ميده
اما فکر نميکنم اون چهره اي ديگه اي داشته
وقتي به عکس ها نگاه ميکنم هميشه يه چيزِ اوليه و اصلي رو حس ميکنم
فکر ميکنم که کارهاش اونقدر خوبند که بيشترِ مردم رو تسخير ميکنه
چيزهايي که قبلاً به اون بي اعتنا بودند
باد از کجا مياد؟ کي ميدونه؟
بيشتر موسسات هنري دنيا
هنوز کارهاي ويويان رو به رسميت نشناخته اند
اما مردم اهميتي نمي دهند اونا صبر نمي کنند تا موسسه ها اعتبار کسي رو تاييد کنند
اونا کارهاي ويوان رو متعلق به خودشون مي دونند
کارهاي اون الان توي گالري هاي نيويورک هستند
تو لس آنجلس هم ميشه ديدشون
يه چيزِ ويژه تو اين هست که خريدمش
تو اين قاب فقر رو مي تونيد ببينيد
اما يه روحيه ي شادي هم در سرتاسرش وجود داره
کارهاي اون در سرتاسر دنيا ديده ميشه
لندن، آلمان، دانمارک
اونا رو به آغوش مي کشند، ويويان ماير رو به آغوش مي کشند
آره، آره، آره
اصلاح نکرده بودم
حالا خوبه
اونو خوب ميشناسي، آره مامان؟
اون شوهرت بود
آخي...مامان...عزيزم
آخي مامانِ
قشنگه نه؟ خيلي پر احساسه
شايد بهترين راه براي اون همين بود
که اين اتفاق پس از مرگش بيفته
احتمالاً ويويان رو خوشحال تر ميکنه
توجهي که در زمانِ حياتش براش خوشايند نبود
ويوياني سرکوب شده بود مگه نه؟
اون يه پرستار بچه بود
که در زندگي موقعيت بالايي محسوب نميشه
ازدواج نکرده بود
زندگي اجتماعي نداشت که درباره اش حرف بزنه
وضعيتي نداشت که مردم آرزوي
اونو داشته باشند
اما اون يه ذره هم سازش نداشت
اون همون کاري رو کرد که مي خواست
اين چيزي بود که ازش ياد گرفتم از زندگي هموني رو گرفت که ميخواست. اون اين کارو کرد
خيلي چيزها درباره ي اون فهميدم
اما هنوز مشخص نيست که چرا در فرمي از هنر اينقدر محرمانه بود و
اينقدر پرکار و اونا رو هم به اشتراک نمي گذاشت؟
کي ميدونه؟
اون اين کارو کرد پس نبايد فراموش بشه
و اون فراموش نميشه
اونطوري که اون عکاسي ميکرد
مي ديد که چقدر ميشه به فضاي شخصي ديگران وارد شد
و از اونا عکسي ايجاد کنه
اين به من خيلي چيزها درباره ي اون ميگه
به من ميگه که مي تونست به فضاي ديگران راه پيدا کنه
و اونا رو جاي خودش فرض کنه
و لحظه اي رو ايجاد کنه که
که در واقع دو نفر يه جور لرزشِ يکساني باهم دارند
و بعدش اون رفت
(صداي ويويان) خب من گمون ميکنم که هيچ چيزي تا ابد بي معني نمي مونه
ما مجبوريم تا براي ديگران اتاقي بسازيم. اين يه چرخه(سيکل) است
مجبوريد اين کارو بکنيد تا به پايان برسيد و بعد کس ديگه اي به جاي شما مياد
و الان ميخوام تمومش کنم و سريع برم خونه ي همسايه تا کارهامو انجام بدم
به يادِ ويويان ماير تولد: اول فوريه 1926 مرگ: 21 آوريل 2009
بلبل جان مرجع دانلود رايگان فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده .:: www.bolboljan.net ::.