..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
‫هملت
‫بر اساس تراژدی هملت، اثر شکسپیر
‫هنوز تازه است
‫بصیرت [ما] چنان با ‫طبیعت سر جنگ برداشته
‫که با اندوهی خردمندانه به یاد او هستیم
‫و در عین حال، خود را نیز در یاد داریم
‫از این رو او که یک‌چندی خواهر ما، ‫و اکنون شه‌بانوی ماست را
‫گویی که با سُروری ناشاد
‫با شادمانی و اندوهی همسنگ
‫به همسری گرفتیم
‫با سُروری هزیمت‌شده
‫با شادمانی و اندوهی همسنگ
‫آن‌هم بی‌آنکه درایت ناب شما را
‫که سخاوتمندانه در این ‫امر همراه ما بوده است
‫ضایع کرده باشیم
‫از همگی، سپاس
‫اما مهمی دیگر، فورتینبراس جوان
‫که گمان می‌برد با مرگ ‫برادر مرحوم عزیزمان
‫دولت ما از هم می‌گُسلد
‫یا از گردونه به دَر می‌شود
‫به خیال آنکه دست بالا را دارد
‫با پیام و پسغام‌ اسباب رنجش ما شده
‫و بازپسگیری ‫سرزمین‌های ازدست‌رفته پدرش را خواستار است
‫ما نیز
‫به شاه نروژ، عموی فورتینبراس
‫که اکنون بستری است و از مراد ‫برادرزاده خود بی‌خبر، نامه‌ای نوشتیم
‫تا مانع از اقدامات بعدی او شود
‫و اینک، لایتریس، تو را چه شده؟
‫سخن از درخواستی به میان آوردی، ‫کدام درخواست؟
‫سر با قلب تا آن اندازه آشنا
‫و دست بیش از آن ‫در خدمت دهان نیست
‫که تاج و تخت دانمارک ‫در پیشگاه پدر تو [می‌باشد]
‫بگو چه می‌خواهی، لایرتیس؟
‫خداوندگار قهّار من، از لطف‌تان ‫اجازَتِ بازگشت به فرانسه را خواستارم
‫از آنجا که در روز تاجگذاری ‫شما با دل و جان از برای ابراز بندگی حاضر شدم
‫حال که برآمد کار، آمال و ‫اندیشه‌های من دگربار هوای فرانسه را دارند
‫و زمین‌بوسانه از بارگاه لطف و کرم‌تان ‫طلب پوزش و رخصت رفتن می‌نمایند
‫در ساعت دلخواه برو، لایتریس
‫و اینک شما، هملت، برادرزاده‌ام و فرزندم
‫هملت جان، ‫رنگ تیره شب را از خود بزُدای
‫و بگذار چشمت به دیده ‫دوستی بر [شاه] دانمارک بنگرد
‫با پلک‌های فروافتاده‌ت، ‫پدر والامقامت را دایِم در خاک مجو
‫خودت می‌دانی که این بودنی کار [تقدیر] است، ‫هر زنده‌ای را می‌بایست مردن
‫و از طبع درگذشتن، و راونه ابدیت گشتن
‫بله، بانو، این تقدیر عام است
‫پس چگونه‌ست که در نظر ‫تو این‌چنین خاص می‌نماید؟
‫نمی‌نماید، بانو، بلکه خود چنین است
‫برای من "می‌نماید"ی در کار نیست
‫دعای خیر ما با شماست، ‫تا این اندوه را به خاک افکنید
‫زیرا جهانیان باید بدانند که ‫شما نزدیک‌ترین کس به تخت مایید
‫و اما در باب رایِ شما
‫در باب بازگشت‌تان به دانشگاه ویتنبرگ، ‫این یکسر خلاف میل ماست
‫مگذار نیایش‌های مادرت یاوه شود
‫پیش ما باش، به ویتنبرگ مرو
‫با تمام وجود گوش به فرمان خواهم بود، ‫بانوی من
‫هان، پاسخی مهرآمیز و بایسته
‫موافقت بی‌تکلف و و مهرانگیز ‫هملت چه آقامنشانه بر دلم می‌نشیند
‫به پاس آن، امروز هیچ جامی ‫به سلامت باد بلند نکنیم
‫مگرکه توپ‌ها بانگ شادی ‫آن‌ را به ابرها برسانند
‫و سپس هم آسمان شادنوش شاه را
‫با پژواک رعد زمینی بازگو کند
‫زنده باد پادشاه!
‫برویم
‫چقدر امور این جهان در نظرم زننده، ‫فرسوده
‫بی‌مزه و بیهوده می‌نماید!
‫تف
‫تف بر این جهان باد!
‫باغی‌ست پر از علف هرز ‫که می‌روید تا بذر افشاند
‫که کار به این جا بکشد!
‫تنها دو ماه پس از مرگ پدرم!
‫نه، دو ماه هم نیست
‫و با این‌همه، پس از یک ماه
‫همان بِهْ که بدان نیندیشم
‫ای سستی و بلهوسی، نام زن زیبنده‌ات!
‫تنها یک ماه! و کفش‌های مادرم در آن روز که
‫که همانند نیوبه، غرق در اشک در پی ‫پیکر پدرم می‌رفت، هنوز از رنگ و رو نیفتاده
‫آخر چرا، چرا او...
‫نه کاری نیک است و نه فرجامی نیک در پی دارد
‫دِلا در هم شکن اکنون، ‫که می‌باید زبان بردوخت!
‫درود بر شما، خداونگارم!
‫هوراشیو!
‫چاکر ناچیزتان!
‫دوست خوب من! آقا، ‫نامی‌ست که روی هم می‌نهیم
‫دور از ویتنبرگ چه می‌کنید؟
‫- مارسلوس؟ ‫- خداوندگار خوب من!
‫از دیدنتان بسیار خوش‌وقتم. شب خوش، ‫آقا
‫اما به هوای چه به السینور آمدید؟ ‫می‌خوارگی قهارانه را از ما خواهید آموخت
‫برای مراسم سوگواری پدرتان آمدم
‫مرا به سخره نگیر، همشاگردی
‫گمانم برای جشن عروسی مادرم آمدی
‫به راستی، سرورم، ‫[این دو رویداد] عجیب از پس هم آمدند
‫بسنده‌کاری، هوراشیو، بسنده‌کاری!
‫خوراک‌های بیات مجلس عزا ‫را در جشن عروسی به کار بستند
‫پدرم...
‫گویی که پدرم را می‌بینم
‫آه، سرورم، کجا؟
‫در چشمِ سِر، هوراشیو
‫من یک بار دیدمش. شایسته-شاهی بود
‫مردی [راستین] بود، از هر لحاظ کسی بود
‫که دیگر مانندش را نخواهم دید
‫سرورم، به گمانم که
‫همین دیشب او را دیدم
‫دیدی؟ که را؟
‫پدر تاجدارِ
‫شمارا
‫پدر تاجدار مرا!
‫دَمی بر خیرگی خود ‫مهار زنید و گوش فرادهید
‫تا به گواهی این آقایان
‫از این امر شگفت
‫نزد شما پرده بردارم
‫محض رضای خدا، بگویید که به گوش ام
‫دو شب پیاپی این آقایان
‫مارسلوس و برناردو
‫که در خاموشی بیکران نیمه‌شب، پاس می‌دادند
‫چنین رویاروییی داشتند
‫هیکلی به سان پدرتان
‫سراپا ساخته و به سلاح آراسته
‫در برابرشان پدیدار می‌شود، ‫و با جلال و جبروت
‫و با گام‌های استوار و ‫آهسته از پیش ایشان می‌گذرد
‫شب سوم من با آن‌ها به پاسداری رفتم
‫ درست در همان گاه، همان هیکلی که وصف کرده بودند
‫‫و با سخنان‌شان جور درمی‌آمد پدیدار شد. ‫همان‌قدر که راست است، که زنده بودن من
‫البته، آقایان، ‫البته؛ اما واهمه‌ای به من دست داد
‫- امشب پاس می‌دهید؟ ‫- بله سرورم
‫من امشب پاس خواهم داد
‫- شاید باز پیدایش شود ‫- حتم دارم که می‌آید
‫با او سخن خواهم گفت، حتی اگر دوزخ ‫دهن باز کند و مرا به خاموشی فرمان دهد
‫دعاگوی شما هستم
‫اگر تا کنون پرده‌پوشی کردید از این راز، ‫بعد از این هم چنین کنید
‫بین ساعت یازده تا ‫بامداد به دیدار شما می‌آیم
‫مراتب احترام ما را بپذیرید
‫مهر شما را می‌پذیرم، ‫چونان که شما مهر من را
‫بدرود
‫شبحِ ساخته‌ی* پدرم!ُ ‫(ساخته به معنای سلاح‌پوشیده)
‫بوی خوشی از این کار نمی‌آید
‫آژیر به دسیسه‌ای هستم!
‫کاش شب فرا رسیده بود!
‫تا آن دم، آرام بگیر ای جان من
بدکرداری‌ها
‫اگرچه در حجابِ سراسر زمین شوند نیز
‫سرانجام پیش چشم آدمیان سر برمی‌آورند
‫بار سفرم بر کشتی است. بدرود
‫و، خواهر، هر زمان که باد ‫مساعد و کاروان دریا به راه بود
‫خواب مروید و مرا به حال خود واقف کنید
‫مگر تردیدی داشتی؟
‫و اما از بابت هملت، و الطاف خُردَش،
‫آن را به چیزی جز ‫بازیگوشی و بلهوسی جوانی مگیرید
‫- همین و همین؟ ‫- جز این هیچش ندانید
‫بترسید، افیلیا، خواهر عزیزم
‫از محبت خود گامی عقب‌تر بمانید ‫تا از تیرِ کامجویی در امان باشید
‫هنوز اینجایی، لایریتس؟
‫دعای خیرم همراه تو!
‫و این چند پند را آویزه گوش کن؛
‫آنچه را که می‌اندیشی به زبان میار
‫و به اندیشه‌های خام جامه عمل مپوشان
‫خوش‌برخورد باش، اما فرومایه هرگز
‫به طبع آنچه در کیسه داری رخت‌های ‫گران‌بها بپوش، اما از بلهوسی پرهیز کن
‫زیرا هیئت ظاهر نشانی‌ست از خود مرد
‫و در فرانسه مردملان بلندپایه و والامقام از ‫این راه نشان می‌دهند که اصل و نسبی دارند
‫بدرود، ‫دعای خیر من این پندها را در تو کارگر سازد
‫خاک‌باشانه خواهان اجازت رفتن ام
‫ساعتش رسید، ‫بروید که خدمتکاران‌تان چشم‌براه اند
‫بدرود، افیلیا
‫و آنچه گفتم خوب به یاد بسپارید
‫قفل حافظه‌ را بر آن زدم، ‫و کلید در دست خودتان است
‫بدرود
‫مگر او به شما چه گفت، افیلیا؟
‫با اجازه‌تان، نَقلی بود از والاحضرت هملت
‫آهان، فکر خوبی بود
‫شنیده ام که از چندی ‫پیش بارها با شما خلوت کرده‌ست
‫چه‌ بین شماست؟ راستش را بگویید
‫خداوندگار من، ‫ این اواخر چندین بار
‫محبت خویش را به من ارزانی داشته است
‫محبت! خَه! ‫چون دخترکی خام سخن می‌گویید
‫که با چنین گیر و دار ‫هولناکی پاک بیگانه ا‌ست
‫این به قول خودتان ‫پیشنهادها را باور می‌کنید؟
‫نمی‌دانم درباره‌ش چه بیندیشم
‫پس من یادتان می‌دهم:
‫خودتان را جای دخترکی بگذارید، که چنین ‫پیشنهادهایی را ارزشمند به حساب آورده است
‫خودتان را ارجمندتر از ‫چنین پیشنهادهایی بشمارید
‫سرور من، او به شیوه‌ای ‫شرافت‌مندانه به من اظهار عشق کرد
‫هان، پس این را شیوه‌ای می‌نامید، ‫بسیار خوب
‫و با سوگندهای قدسی سخنان خود را استوار ساخت
‫هان، ‫دامی برای شکار مرغک‌های نادان!
‫می‌دانم، دمی که خون می‌جنبد، ‫روح چه گزافه‌کارانه سوگندها را به عاریت می‌دهد
‫و اما هملت، تنها بدان
‫که او جوان است، و عرصه آزادی او
‫پس فراخ‌تر از آنچه می‌توان به شما اعطا کرد. ‫کوتاه سخن، سوگندهایش را به هیچ مگیرید
‫- به شما دستور می‌دهم: به راه خود بروید ‫- فرمان‌بردارم، سرورم
‫ ‫بنگرید، سرورم، آمد!
‫!فرشتگان و ملازمین رحمت، یاری‌مان دهید
‫شما را اشارت می‌دهد که بروید با وی
‫گویی که می‌خواد تنها ‫به شما پیامی برساند
‫ببنید، با چه اشارت لطیفی سوی ‫مکان‌ دورافتاده‌تری می‌کشاندتان
‫- اما مروید با او! ‫- نه، به هیچ وجه
‫این‌جا به سخن درنمی‌آید، ‫پس به دنبالش می‌روم
‫- نباید بروید، سرورم ‫- دست از من بدارید!
‫خویشتن‌داری کنید، نباید بروید
‫سرنوشتم مرا می‌خواند، ‫رهایم کنید، آقایان
‫به خدا سوگند! از او که باز ‫دارد مرا شبحی خواهم ساخت!
‫گفتم، دور شوید!
‫برو، به دنبالت می‌آیم
‫در کار دانمارک خللی افتاده
‫خداوند گشایش‌گر است
‫به کجا می‌کشانی مرا؟ بگو، ‫دورتر نخواهم آمد
‫گوش به من دار
‫دارم
‫اینک سراپا گوش باش ‫تا فاش سازم آنچه باید
‫بگو، ناچارم از شنیدن
‫و از پسِ شنیدن، ناچار از کین‌خواهی
‫چه؟
‫گوش کن، هان، گوش کن
‫اگر هیچ‌گاه پدر گرامی‌ات را دوست داشته ای
‫خدایا!
‫کینِ کُشتِ دهشتناک و ناهنجار وی را بستان
‫کُشت!* ‫(قتل)*
‫کُشتی بس دهشتناک، چنان که هست
‫اما بس دهشتناک، غریب ناهنجار
‫چنین شنیده شد، که من در بوستان خود آرمیده بودم
‫و ماری مرا گزید
‫بدین‌سان سراسر دانمارک با داستانی ‫دروغین از مرگ من به خطا افتاد
‫ولی تو ای جوان ارجمند، بدان
‫ماری که به زندگانی پدرت نیش فروبرد
‫اکنون تاج او را بر سر دارد
‫آه از جان روشن‌بین من!
‫- عمویم؟ ‫- آری
‫آن دده‌ی زناکار
‫با شهوت‌رانی شرم‌بار ‫خویش رای شهبانوی مرا زد
‫ولی، هان!
‫گویی هوای سپیده‌دمان به مشامم می‌رسد
‫باید سخن کوتاه کنم
‫عمویت که شیره نفرینیِ ‫سیکران را در شیشه‌ای با خود داشت
‫به ساعت آرامش من رخنه کرد
‫و آن عصاره را در گوش من چکانید
‫چنین بود که من به ناگاه، ‫در خواب، به دست برادری
‫زندگی
‫تاج
‫و شهبانوی خود را باختم
‫چه دهشتناک، چه دهشتناک، چه دهشتناک است!
‫اگر جوهری در تو است
‫مگذار که خوابگاه شاهی دانمارک
‫بستر عیش و عشرت
‫و زِنای ناخجسته باشد
‫اما با هر گام که از گام برداشتی
‫مگذار که جانت نیرنگی برای مادرت بسازد
‫هم‌اینک خدا نگهدار!
‫آتش کرم شب‌تاب
‫رنگ می‌بازد و چنین ‫می‌نماید که صبح نزدیک است
‫بدرود
‫بدرود، فراموشم مکن
‫مرا به خاطر بسپار
‫زمانه از مدار خود به در گشته، ‫و چه طالع شومی
‫که زاده شدم تا آن را باز بر مدار خود گردانم
‫تردید کن که ستارگان از آتش اند
‫تردید کن که خورشید در جنبش است
‫تردید کن که شاید ‫راستی کژی از کار درآید
‫اما در دوستی من هرگز تردید مکن
‫رنالدو، ‫این پول و این نامه‌ها را به او بدهید
‫بلی، سرورم
‫اما رنالدو، ‫عقل حکم می‌کند پیش از دیدار با او
‫از رفتار و کردارش جویا شوید
‫- خدا به همراه، سفر سلامت! ‫- به سلامت
‫بلهوسی‌های او را به رویش نیاورید
‫امر شماست، سرورم
‫بگذارید در هوای خودش باشد
‫خب، اوفیلیا، چه شده؟
‫آه، سرورم، سرورم، خیلی ترسیدم!
‫پناه بر خدا، از چه؟
‫همچه که در اطاق سرگرم دوخت و دوز بودم
‫تو همیشه خوش‌خبر بوده ای
‫چنین است، سرورم؟ مطمئن باشید ‫که در انجام وظیفه کوتاهی نخواهم کرد
‫و گمان می‌کنم که سبب ‫دیوانگی هملت را یافته ام
‫مگر آنکه مغز من دیگر به نیروی پیشین خود
‫ردپای هر مهمی را دنبال نکند
‫می‌ترسم جز همان علت بزرگ
‫یعنی ازدواج شتاب‌زده پس از مرگ پدر، ‫سبب دیگری نداشته باشد
‫دخترم، ‫به اقتضای وظیفه‌شناسی این را تحویل من داد
‫"به دوشیزه آسمانی و بُتِ جان من، ‫افیلیای زیبا"
‫این را هملت به او داده؟
‫و دخترتان عشق او ‫را چگونه ارزیابی کرد؟
‫لب مطلب را پیش کشیدم و به دختر جوانم گفتم:
‫"والاحضرت هملت شاهزاده‌ای ‫است دور از مدار بخت تو"
‫او اندرز من را آویزه گوش کرد
‫اما او، سخن کوتاه
‫در اندوه افتاد، و سپس از خوراک افتاد
‫سپس به بی‌خوابی و سستی
‫سپس به منگی، ‫زوال عقل و اکنون به ورطه جنون افتاده است
به گمان شما چنین است؟
‫به احتمال زیاد
این را از این جدا کنید، اگر جز این باشد
‫- چگونه می‌توان این را آزمود؟ ‫- شما می‌دانید
‫که او گاهی ساعت‌ها در این‌جا قدم می‌زند
‫در چنین ساعتی، من دخترم را سوی ‫او می‌فرستم و شما و من پشت پرده می‌مانیم
‫تشریف ببرید. من هم‌اکنون ‫خود را به او می‌رسانم
‫حال سرور عزیزم هملت چطور است؟
‫شکر خدا، خوب است
‫مرا می‌شناسید، سرورم؟
‫به خوبی می‌شناسم. ‫ماهی‌فروش هستید
‫نخیر، سرورم
‫پس ای کاش که مرد ‫درستکاری می‌بودید
‫- درستکار، سرورم؟ ‫- آری، آقا
‫در این دوره و زمانه از هر ده‌هزار تن
‫یکی درست‌کار از کار درمی‌آید
‫درست است، سرورم
‫زیرا اگر خورشید...
‫در لاشه سگ کرم‌هایی بپروراند
‫آن لاشه
‫درخور بوسه‌های او بوده است
‫- شما دختری دارید؟ ‫- بله، سرورم
‫پس اجازه ندهید آفتابی شود
‫آژیرِ کار باشید، دوست من
‫چه می‌خوانید، سرورم؟
‫حرف، حرف، حرف
‫گفتگو بر سر چیست، سرورم؟
‫میان که و که؟
‫منظورم آن چیزی بود که می‌خوانید، سرورم
‫افترا
‫این گزاف‌گوی شوخ در این‌جا می‌گوید، ‫پیران ریش خاکستری دارند
‫و چهره‌هایی چروکیده
‫خرد باخته اند و ‫کپل‌هایشان سخت وارفته است
‫اگرچه این‌همه را در ‫به تمام نیرو باور دارم
‫با این‌همه دور از ادب می‌دانم که ‫آن‌را این‌چنین روی کاغذ بیاورم
‫زیرا، خود شما، آقا، ‫اگر می‌توانستید چون خرچنگ پَسَکی راه بروید
‫به اندازه من پیر می‌شدید
‫دور از این هوا قدمی نمی‌زنید سرورم؟ ‫(در هوای آزاد)
‫به سوی گورم بروم؟
‫به راستی که آن‌جا (گور) ‫نیز دور از این هواست
‫خداوندگار ارجمندم، ‫خاک‌باشانه از شما رخصت رفتن می‌خواهم
‫شما نمی‌توانید چیزی از من بخواهید که من به ‫میل خود خواهان دادنش نباشم، مگر جان خودم
‫مگر جان خودم
‫- خداوندگار ارجمندم! ‫- خداوندگار والای من!
‫دوستانِ جانِ من!
‫حالت چطور است، گیلدنسترن؟ هان، ‫روزنکرانتز! هردوتان چطورید؟
‫آن‌طور که فرزندان ‫معمولی دهر باشند
‫خوشیم و در آن زیاده از حد خوش نیستیم. ‫بر سر تاج فورتونا نیستیم
‫تخت کفش آن چطور؟ ‫(منظور از این دو خط خوش/بداقبالی‌ست)
‫- نه این و نه آن، سرورم ‫- خبر چه دارید؟
‫هیچ، سرورم، ‫الا اینکه کار دنیا به راه راستی می‌رود
‫پس رستاخیز نزدیک است
‫اما خبر شما صحت ندارد
‫اما چه گناهی از شما سر زده که فورتونا (بخت)
‫کار شما را به این زندان حواله کرد؟
‫- زندان، سرورم؟ ‫- دانمارک زندان است
‫پس دنیا هم زندان است
‫زندانی بزرگ، با دخمه‌ها، ‫بیغوله‌‌ها و سیاه‌چال‌های بی‌شمار
‫که دانمارک از بدترین‌شان است
‫ما این‌چنین گمان نمی‌کنیم
‫پس برای شما چنین نیست. ‫زیرا هیچ‌چیز به خودی خود
‫خوب یا بد نیست، ‫بلکه اندیشه آن را چنین می‌نماید
‫دانمارک برای من زندان است
‫چطور است به دربار برویم؟
‫زیرا که به ایمانم سوگند، یارای ستیز ندارم
‫گوش به فرمان شماییم
‫و چشم‌براه شما می‌مانیم، شاهزاده
‫از این در سخن نگویید!
‫این اواخر بس هراسناک به ‫دست ملازمین خود تیمار شده ام
‫ولی به دوستی دیرین‌مان سوگند، ‫چه چیز شما را به السینور آورد؟
‫میل دیدار شما، سرورم
‫چه بی‌نوایم من، ‫که حتی برای سپاسگزاری در تنگنایم
‫پس دنبال‌تان نفرستاده ‫اند؟ با پای خود آمدید؟
‫هان، با من روراست باشید
‫هان، حرف بزنید، نه!
‫- آخر چه بگوییم، سرورم؟ ‫- خب، هرچه، جز سخن به نفاق
‫می‌دانم این شاه مهربان و شهبانو ‫هستند که دنبال شما فرستاده اند
‫- که چه شود، سرورم؟ ‫- این را خود شما بگویید
‫اما بگذارید استدعا کنم، ‫به حرمت دوستی و محبت‌مان
‫با من روراست باشید:
‫دنبال‌تان فرستادند یا نه؟
‫- سرورم، دنبال ما فرستادند ‫- چرایش را من می‌گویم
‫پیش‌دستی من شما را از ‫افشای راز معاف می‌دارد
‫و از رازداری‌تان نسبت به شاه و ‫شهبانو سر سوزنی کاسته نخواهد شد
‫چندی‌ست
‫نمی‌دانم از بهر چه
‫اما شور و نشاط خود را پاک باخته ام
‫و ترک عادت ورزش کرده ام
‫چنان فسرده ام
‫که زمین، این عمارت عظیم
‫[نزد من] به دماغه‌ای بایر می‌نماید
‫و این سراپرده شگرف هوا، این سایبان آسمان
‫این بام همایون آراسته
‫[آراسته] به شعله‌های زرین
‫این‌همه برای من جز توده‌ای بخارات ‫آلوده و طاعون‌زا نیست
‫و چه شاهکاری‌ست آدمی!
‫چه والا در خردورزی!
‫چه بی‌کران در گوهر!
‫در روش و جنبش چالاک و دل‌نواز!
‫در کردار، همچون فرشتگان
‫و در ادراک به خدا می‌ماند، ‫زیباییِ جهان
‫و گل سرسبد جانداران
‫با این‌همه این گوهرِ ‫خاک در چشم من هیچ است
‫مرد برای من جذبه‌ای ندارد، و زن نیز
‫گرچه گویی با لبخندتان ‫می‌خواهید خلاف این را برسانید
‫مرا چنین اندیشه‌ای نبود، سرورم
‫پس چرا وقتی که گفتم، ‫"مرد برای من جذبه‌ای ندارد" خندیدید؟
‫با خود گفتم، در این صورت گروه بازیگران ‫چه برخورد خشکی از شما خواهند دید
‫ما در راه از آنان درگذشتیم
‫به زودی برای ‫خدمت‌گزاری‌تان مشرف می‌شوند
‫کدام بازیگران؟
‫همان گروه که همواره گُزین‌ِ شما بود، ‫سوگ‌بازیگران شهر
‫مقدم آن که نقش شاه را ‫بازی می‌کند گرامی خواهد بود
‫خوش‌آمد به مهمان باید با ‫آداب و رسوم همراه باشد
‫بگذارید شما را تکریم کنم، ‫مبادا برخورد من با بازیگران
‫از پذیرایی که بر شما ‫روا می‌دارم گرم‌تر بنماید
‫به السینور خوش آمدید، آقایان
‫ولی پدرم که عموی من است و ‫مادر که زن‌عمویم باشد فریب خورده اند
‫از چه بابت، سرورم؟
‫من تنها در باد ‫شمال-شمال‌مغربی‌ست که دیوانه ام
‫هر دم باد از جنوب بوزد، ‫تیشه* را از کلنگ می‌شناسم ‫در متن اصلی hawk، این‌جا به معنای نوعی ابزار
‫خوش آمدید، آقایان
‫همگی خوش آمدید!
‫آه، دوست قدیمی!
‫پس از آخرین باری که دیدمت، ‫گرد چهره‌ت حاشیه (ریش) بسته ای!
‫به دانمارک آمده ای که ریش مرا بچسبی؟
‫خوش‌حالم که حال‌تان خوب است
‫به مریم عذرا سوگند
‫پس از آخرین دیدارمان، وجود مبارک‌تان به اندازه ‫یک نیم‌چکمه به آسمان نزدیک‌تر شده است
‫خدا کند که صدایتان مثل سکه ‫ترک‌خورده نباشد که از رواج بیفتند
‫آقایان، همه خوش آمدید
‫خوش آمدید، دوستان خوب
‫ما به قوش‌بازان فرانسه می‌مانیم،
‫سوی هر شکاری که ببینیم، بازی می‌پرانیم. ‫اینک ما را به پیش‌درآمدی از هنرتان مهمان کنید
‫هان، قطعه‌‌ای پرشور
‫کدام قطعه، خداوندگار خوبم؟
‫یک‌بار از تو چیزی شنیدم، ‫آن‌جا که ایناس برای دیدو حکایت می‌کند
‫خاصه آن‌جا که از کشته شدن پریام سخن می‌راند
‫اگر به یاد دارید، از این‌جا شروع کنید
‫پیروس دُژَم، همچون ببر هیرکانی
‫نه، این نیست
‫ولی با کلمه پیروس شروع می‌شود
‫پیروس خشمگین که با ساز و ‫سلیحی به تیرگی نیت سیاهش، به شب می‌مانست
‫خوب است!
‫حال ادامه بدهید
‫همچه که می‌یابدش
‫ضرباتی سخت بر سر یونانیان فرود می‌آورد، ‫شمشیر دیرینه‌اش
‫به سرپیچی از بازوی وی، هرکجا که فرود می‌آید
‫می‌ماند و تن به فرمان نمی‌دهد
‫پیروس در نبردی نابرابر بر پریام* می‌تازد ‫آخرین شاه تروا
‫اما باد شمشیر خون‌خوارش
‫پیر سست‌پیکر را نقش بر زمین می‌کند
‫این دیگر پُر دراز است
‫باید همراه ریش شما، نزد آرایشگرش فرستاد
‫خواهش می‌کنم، ادامه بده
‫او هزل می‌خواد و داستان هرزه
‫وگرنه خوابش می‌برد
‫ادامه بده
‫به سرگذشت هیکوبا* برس ‫همسر پریام
‫اما چه کسی، آه، ‫چه کسی آن شهبانوی سرپوشیده را دیده بود
‫که پابرهنه از هر سو می‌دود و شعله‌های آتش را
‫با اشک‌هایی که نظر بر او می‌بندند تهدید می‌کند
‫و به‌جای جامه ملافه‌ای را به ‫سراسیمگی برداشته و بر کمر فرسوده‌اش بسته
‫هر که این صحنه را می‌دید
‫با زبانی آلوده به زهر [بدگویی]
‫بخت را به تهمت خیانت رسوا می‌ساخت
‫و در آن هنگام که چشمش بر ‫پیروس افتاد که با چه کین‌توزی
‫شوهرش را ریزریز می‌کند
‫و فریادی سوزناک از جگر برکشید
‫و اگر در آن دم خدایان او ‫را به چشم خویش می‌دیدند
‫بی‌شک از چشمان سوزان آسمان اشک می‌بارید
‫و خدایان به سودای غم درمی‌افتادند
‫آه چه برده فرومایه و ناتراشیده‌ای هستم
‫آیا بس شگفت نیست که این بازیگر
‫بابت یک افسانه، بابت خیال یک مصیبت
‫چنان روح خود را در تنگنای خیالاتش می‌گذارد ‫که از تاثیر آن رنگ رخسار می‌بازد
‫اشک در چشمانش حلقه می‌زند، ‫صدایش در هم می‌شکند
‫و حرکات و سکناتش همه ‫به ریخت اندیشه‌اش درمی‌آید؟
‫و آن هم برای هیچ!
‫برای هکیوبا!
‫هکیوبا نزد او کیست
‫او نزد هکیوبا کیست
‫که می‌باید برایش اشک بریزد؟
‫اگر او همان انگیزه و شور سودا که من دارم را ‫می‌داشت چه می‌کرد؟
‫تف! تف! روح من، به خود!
بلبل جان ‏.:: www.bolboljan.net ::.
‫خوب است
‫- گوش کن، دوست قدیمی... ‫- آری، سرورم
‫آیا می‌توانید نمایش "قتل ‫گونزاگو" را بازی کنید؟
‫- بله، سرورم ‫- فردا شب نمایش خواهیم داشت
‫اگر نیاز شد، ‫آیا می‌توانید روی 12 تا 16 سطر
‫که من خواهم نوشت کار ‫کنید و در متن بگنجانید؟
‫بله، سرورم
‫بسیار خوب
‫سرور من، ترتیبی می‌دهید که ‫بازیگران را به شایستگی منزل دهند؟
‫داخل کنیدشان
‫فردا به نمایشنامه‌ای گوش خواهیم داد
‫بودن یا نبودن
‫مسئله این است
‫آیا شرافت آدمی بیشتر در آن است
‫که زخم فلاخن و تیرِ ‫بختِ ستم‌پیشه را تاب آورد
‫یا آنکه ساخته و افزارمند
‫برابر دریایی فتنه بایستد
‫و بدان‌ همه پایان دهد؟
‫مردن
‫همین و بس
‫و گویی که با خوابیدن، به آلام قلب
‫و هزاران زیان طبیعی که نصیب ‫و قسمت آدمی‌ست پایان می‌دهیم
‫چنین سرانجامی سخت خواستنی‌ست
‫مردن
‫خفتن
‫خفتن!
‫شاید خواب دیدن
‫آه، مشکل همین‌جاست
‫چرا که تصور اینکه در این خواب مرگ، ‫پس از رهایی از این قیل و قال کشنده
‫چه رویاهایی به سراغمان می‌آیند
‫تردیدی به دل ما می‌افکند
‫و همین است که
‫عمر مصائب ‫را چنین به درازا می‌کشاند
به راستی چه کسی به ‫تازیانه‌ها و پستی‌های زمانه
‫و بیداد ستمگران ‫و اهانت خودپسندان
‫و دلهره عشق خوارداشته، ‫دیرجنبی قانون، گستاخی مقامات
‫و پشت پایی که شایستگان ‫شکیبا از فرومایگان می‌خورند، تن می‌دهد؟
‫حال آنکه می‌توانست خود را ‫با خنجری برهنه آسوده سازد
‫چه کسی چنین باری را به دوش می‌گرفت و ‫عزق‌ریزان از زندگی جانکاه ناله سر می‌داد
‫اما خوف چیزی پس از مرگ
‫این سرزمین ناشناخته ‫که هیچ مسافری از آن بازنمی‌گردد
‫اراده را یاوه می‌کند و ما را وامی‌دارد تا ‫ناخوشی‌هایی را که بدان دچاریم تاب آوریم
‫و به سوی دیگر بالاها که به چند ‫و چون‌شان واقف نیستیم نگریزیم
‫پس ادراک از همگی‌مان بزدلانی ساخته
‫بدین‌سان رنگ اصلی اراده
‫از سایه نزار اندیشه که بر ‫آن می‌افتاد بیمارگون می‌نماید
‫و کارهای بزرگ و خطیر ‫به همین سان از مسیر خود
‫به کژی می‌گراید و حتی ‫نام کُنش را نیز از دست می‌دهد
‫اینک خامُش شویم
‫افیلیا، شما این‌جا قدم بزنید
‫اعلی‌حضرتا، اگر موافقت فرمایید، ‫در جای خود مستقر شویم
‫این کتاب را بخوان
‫سرورم، از پس آن‌همه روز که گذشت، ‫حال مبارکتان چطور است؟
‫خاکسارانه سپاسگزارم، خوب، خوب، خوب
‫خداوندگارا، یادگارهایی از شما نزد من است
‫که از چندی پیش می‌خواستم به شما ‫بازگردانم. اینک آن‌ها را بازپس گیرید
‫نه، چنین نیست
‫من هرگز چیزی به شما ندادم
‫خداوندگار ارجمندم، ‫خودتان آگاه اید که داده اید
‫همراه با سخنانی بس شیرین
‫که آن چیزها را گران‌بهاتر می‌نمود
‫نزد مردم شریف، اگر بخشنده‌ نامهربان گردد،
‫هدیه‌های گران‌بها ‫از قدر و قیمت می‌افتد
‫- هاها، آیا شما پاکدامنید؟ ‫- سرورم؟
‫آیا زیبایید؟
‫مقصود والاحضرت چیست؟
‫اینکه اگر پاکدامن و زیبایید
‫پاکدامنی‌تان نباید مجال هیچ ‫عرض اندامی به زیبایی‌تان بدهد
‫مگر زیبایی، می‌تواند همنشینی ‫نیک‌تر از پاکدامنی بیابد، سرورم؟
‫بله، به راستی، پیش از آنکه قدرت پاکدامنی ‫زیبایی را به قالب شباهت خود درآورد،
‫دیری نمی‌پاید تا نیروی زیبایی، ‫پاکدامنی را به تردامنی* بدل می‌کند ‫گناه‌کاری*
‫این سخن در زمانی نقیضه‌گویی به شمار می‌آمد، ‫اما اکنون روزگار آن را به اثبات می‌رساند
‫یک زمان دوستت می‌داشتم
‫به راستی، سرورم، ‫شما واداشتید مرا تا باور کنم
‫نباید باورت می‌شد. ‫دوستت نمی‌داشتم
‫سخت فریب خوردم
‫به صومعه برو. از چه رو می‌خواهی ‫گناهکارانی را در دامن خود بپرورانی
‫موجوداتی مانند من که میان زمین ‫و آسمان می‌خزند به چه کار می‌آیند؟
‫ما همه نابکاران گستاخی هستیم
‫هیچ‌کدام از ما را باور مکن
‫پدرتان کجاست؟
‫در خانه، سرورم
‫درها بر او بسته باد
‫تا جز در خانه خود، ‫حماقتی از او سر نزند
‫- خدانگهدار ‫- پروردگارا، خودت پشت و پناهش باش
‫اگر میل ازدواج داری، ‫به همسری مردی احمق در آ
‫چه مردان خردمند دانند که ‫چه دیوهایی از ایشان می‌سازید
‫برو
‫دیگر بیزار شده ام؛ همین است که کارم به ‫جنون کشیده. من می‌گویم که دیگر ازدواج بی ازدواج
‫آنان که تاکنون ازدواج کرده اند، ‫همه بجز یکی، زندگی خواهند کرد
‫و باقی مردم چنان که هستند ‫خواهند بود. به صومعه برو
‫نیازی نیست گفته‌های حضرت ‫هملت را بازگو کنید. همه را شنیدیم
‫برو، افیلیا
‫اگر صلاح بدانید، پس از نمایش
‫مادرش شهبانو به تنهایی از او بخواهد
‫تا اندوهش را با وی در میان گذارد
‫و من در هنگام گفتگویشان، گوش می‌ایستم
‫این‌گونه هوا را با دست خود نشکافید
‫خیلی هم وارفته نباشید
‫بلکه به درایت خود پیش بروید
‫قطعه را، به همان شیوه که برای‌تان ‫خوانده ام، با لحنی شمرده و بی‌تکلف ادا کنید
‫اما اگر میل نعره کشیدن دارید
‫همان بهتر که کار را به جارچی بسپارم
‫والاحضرتا، اطمینان داشته باشید
‫خوب، دیگر آماده شوید
‫هوراشیو!
‫امشب در پیشگاه شاه نمایشی برپا می‌شود، ‫یک صحنه‌اش یادآور چیزهایی‌ست
‫که در باب مرگ پدرم ‫با تو در میان گذاشتم
‫از تو خواهش می‌کنم، چون دیدی که آن رخداد
‫در آستانه روی دادن است، ‫عمویم را پیش چشم داشته باش
‫خود من نیز چشم بر چهره‌اش خواهم دوخت، ‫سپس داوری‌های‌مان را برابر هم می‌گذاریم
‫به چشم، سرورم
‫برای دیدن نمایش می‌آیند؛ باید خود را به بیماری بزنم
‫حال برادرزاده‌مان هملت چطور است؟
‫سوگند که بسیار خوب؛ بر خوانِ سمندر نشسته ام
‫هوا می‌خورم و نوید می‌دهم
‫اما خروس خواجه را ‫این‌طور پرورش نمی‌دهند
‫من از کجا و این گفته‌ها از ‫کجا! اینکه برای من حرف نشد
‫برای من نیز
‫خداوندگارا، ‫می‌گفتید که یک بار در دانشگاه بازی کردید؟
‫بله، سروروم، ‫و بازیگر خوبی به شمار آمدم
‫در چه نقشی بازی می‌کردید؟
‫در نقش جولیوس سزار
‫در کاپیتول کشته شدم. بروتوس مرا کشت
‫چه سنگدل بود او که خون ‫گوساله‌ای بدین پرواری را در آنجا ریخت
‫- بازیگران آماده اند؟ ‫- بله، سرورم، رخصت می‌خواهند
‫هملت جان، بیا این‌جا کنار من بنشین
‫نه، مادر جان، آهن‌ربای قوی‌تری این‌جاست
‫آهان! فهمیدید چه گفت؟
‫خانم، آیا می‌توانم در دامن شما ‫جا خوش کنم؟
‫نه، سرورم
‫می‌گویم، سر بر دامن‌تان بگذارم؟
‫بله، سرورم
‫خیال کردید منظور بدی داشتم؟
‫خیالی نکردم، سرورم
‫جای گرفتن میان پاهای دوشیزگان فکر خوبی‌ست
‫- چه فرمودید، سرورم؟ ‫- هیچ
‫سرخوش اید، سرورم
‫- که؟ من؟ ‫- بله، سرورم
‫خدایا، من تنها بذله‌گوی شما هستم
‫مگر یک آدم غیر از ‫سرخوشی چه باید بکند؟
‫مادرم چه خوش و خندان می‌نماید، حال آنکه ‫دو ساعت بیشتر نیست که پدرم مرده است
‫نخیر، قریب به دو ماه می‌شود، سرورم
‫این‌همه؟ ‫نه، پس بگذارید شیطان سیاه بپوشد
‫و اما من رخت سمور ‫خواهم پوشید. خداوندا!
‫دو ماه پیش مرده و هنوز از یاد نرفته؟
‫پس امید این می‌رود که یاد مردی بزرگ ‫تا شش‌ ماهی پس از خودش زنده بماند
‫برای خودمان، و این تراژدی
‫کمرخمیده، از شما داریم استدعایی ‫گوش بسپارید با لطف و شکیبایی
‫این پیش‌پرده است یا سجع مُهر؟
‫کوتاه بود، سرورم
‫مانند عمر محبتِ زنان
‫ارابه آفتاب* سی دور تمام ‫فوبیوس*
‫گرد گوی خاک* و پهنه شوراب دریاها* را درنوردید ‫تِلوس و نپتون
‫و سی بار دوازده بار (30 سال)، ‫ماه با فروغ عاریتی خود
‫دوازده سی بار گرد جهان گشت
‫از آن روز عشقْ دل‌های ‫ما، و ازدواج دست‌های ما را
‫در پیوندی بس مقدس باهم یکی کرد
‫باشد که پیش از مرگ عشق‌مان،
‫سفرهای ماه و آفتاب ‫را همان قدر شماره کنیم
‫اما، وای بر من. چندی‌ست که عجیب ‫خسته اید و دور از تردماغی پیشین خود
‫راست اینکه، باید ترکت کنم، نازنینم
‫و آن‌ هم به زودی
‫نیروهای حیاتی من دست از کار کشیده اند
‫اما تو، در جهان زیبای پس از من خواهی زیست
‫محبوب و عزیز، و شاید هم
‫یکی را با همین مهربانی به شوهری...
‫آه، برود به جهنم! اگر چنین عشقی ‫در دل داشته باشم به مثابه خیانت است
‫اوف بر من اگر تن به شوی دیگر دهم! هیچ زن به ‫شوی دومین تن ندهد، مگر نخستین را کشته باشد
‫انگیزه‌ای که زن را به ‫ازدواج دوباره می‌کشاند
‫ملاحظات پست مادی‌ست، نه شور عشق
‫باور دارم که آنچه را در ‫دل داری به زبان می‌آوری
‫چه بسا بر آنچه آهنگش ‫را داریم چشم بپوشیم
‫ناگزیر فراموش‌کاریم در ادای دِینی ‫که
‫تنها نزد خویش به گردنش گرفته ایم
‫پس چنین پندار که شوی دیگری نخواهی گزید
‫اما با مرگ نخستین سرورت، ‫این پنداره نیز خواهد مرد
‫هم در این سرا و هم در سرای دگر، ‫در کشاکش ابدی باشم
‫اگر روزی بیوه شوم و بیوه نمانم!
‫سوگند سنگینی‌ست
‫جان من، دمی تنهایم بگذار
‫میل دارم روز ملال‌آور را با خواب بفریبم
‫خوابْ گهواره‌ی روانت باد ‫(آرام بخوابی)
‫باشد که شوربختی هرگز ‫میان‌مان جدایی نیندازد
‫بانو، این نمایش را می‌پسندید؟
‫به نظرم بانوی صحنه زیاده از حد گلایه می‌کند
‫آه، ولی به عهد خود وفادار خواهد ماند
‫قصه را شنیدید؟ ایرادی که به آن وارد نیست؟
‫نه، همه‌ش شوخی است، به شوخی زهر می‌ریزند
‫نام نمایشنامه چیست؟
‫تله موش. اما به چه ‫صورت؟ به صورت مجازی
‫نمایشِ قتلی است که در وین روی داده
‫به زودی خواهید دید. ‫عجب نقش‌بندی* کردند ‫(حیله‌گری)
‫دوک، گنزاگو نام دارد
‫اما که چه؟
‫اعلی‌حضرت و بنده روان پاکی داریم، ‫به ما که بر نمی‌خورد
‫بگذار خر لنگ سکندری بخورد ‫(اونی که باید به خودش بگیره می‌گیره)
‫[اسب] رهوار ما سالم است
‫این لوسیانوس است، برادرزاده شاه
‫دست به کار شو، قاتل!
‫لعنتی!
‫صورتک‌های شومت را کنار بگذار و شروع کن.
‫پنداره سیاه، دست تیز، و معجونِ کاری
‫ساعت مناسب، ‫و چشم هر آفریده‌ای از این منظره به دور
‫تو ای معجون بدبو که از ‫گیاهان نیم‌شبان ساخته شده ای
‫و نفس هِکاته* سه بار به نفرین بر تو دمیده شد
‫به خاصیت سرشت جادویی و شوم خود
‫بر این جان تندرست یورش آر!
‫- شما را چه می‌شود، سرورم؟ ‫- نمایش را تعطیل کنید
‫مشعلی بیاورید!
‫مشعل! مشعل!
‫بگذار آهوی زخمی برود و ناله سر دهد، و گوزن
‫زیرا هنگامی که برخی در خوابند، ‫برخی دیگر باید بیدار بمانند
‫آه، هوراشیوی عزیزم
‫حاضرم از برای گفته‌های ‫شبح هزار لیره بپردازم. دانستی؟
‫بسیار خوب سرورم
‫آنجا که سخن از زهر به میان آمد؟
‫بسیار خوب متوجهش شدم
‫هان، موسیقی! ‫زود، قره‌نی!
‫شاه اگر نمایش را دوست نمی‌دارد
‫خب دوست نمی‌دارد دیگر، تو را به خدا!
‫موسیقی، زود!
‫- خداوندگار عزیزم! ‫- سرور گرامی ام!
‫خداوندگار عزیزم، ‫اجازه بفرمایید کلامی به عرض برسانم
‫آقا، یک داستان کامل
‫- شاه، قربان... ‫- خوب، آقا، شاه چه؟
‫از اینجا سخت برافروخته رفت
‫برافروخته از می‌خوارگی، آقا؟
‫نه، سرورم، بلکه از صفرا* ‫(خشم)
‫اگر طبیبش را آگاه نموده بودید، ‫هوش خود را بهتر نشان می‌دادید
‫زیرا که اگر اصلاح مزاجش به دست من افتد،
‫چه بسا صفرا در او بیشتر به جوش آید
‫خداوندگارا، برای نطق خود حدی قائل شوید
‫رام هستم، آقا. بفرمایید
‫مادرتان، شهبانو، با خاطری بسیار ‫آزرده مرا نزد شما فرستاده است
‫- خوش آمدید ‫- نخیر، سرور خوبم
‫این تعارف مناسب این حال نیست
‫- اگر مرحمت کنید و پاسخ معقولی... ‫- عاجزم، قربان
‫از چه، سرورم؟
‫از اینکه پاسخ معقولی به شما بدهم. ‫پریشان‌خاطرم
‫دیگر بس است، ‫برویم سر اصل مطلب. می‌گفتید، مادرم...
‫رفتارتان موجب شگفتی و حیرت‌شان ‫شده است. مایل اند با شما سخن بگویند
‫عجب پسری که توانسته ‫مادری را چنین به حیرت اندازد
‫ولی آیا به دنبال این حیرت‌زدگی ‫مادرانه چیز دیگری نیست؟
‫خداوندگارا، یک زمان مهر من در دل داشتید
‫هنوز هم دارم، ‫به همین انگشتان دزد و جیب‌برم سوگند!
‫رنجیدگی‌تان از کجاست، سرورم؟
‫اگر دوست را محرم دردهای خود ندانید، ‫به یقین، در به روی رهایی خود بسته اید
‫امکان پیشرفت ندارم، آقا
‫چنین چیزی چگونه ممکن است، ‫حال آن‌که قول شاه پشتوانه کامیابی شماست؟
‫بله، آقا. ولی "تا گردو بار دهد..."
‫مَثَل نم‌کشیده‌ای‌ست
‫ها، قره‌نی!
‫یکی را بدهید ببینم
‫با هم ندار هستیم،
‫برای چه همیشه می‌خواهید زیر زبان مرا بکشید، ‫انگار که می‌خواهید مرا در دام بیندازید؟
‫آه، سرورم، مرا پروایی از خدمت‌گزاری نیست
‫چرا که محبتْ را در قید آداب نمی‌گذارم
‫درست سر درنمی‌آورم
‫میل دارید در این نی بدمید؟
‫- سرورم، نمی‌توانم ‫- خواهش می‌کنم
‫نواختنش را هیچ نمی‌دانم، سرورم
‫به آسانیِ دروغ گفتن است
‫سوراخ‌ها را زیر انگشت‌ها و شست‌تان بگیرید، ‫با دهان بدمید در آن
‫تا رساترین نوای موسیقی به سخن درآید
‫ببینید، کلیدهایش این‌جاست
‫اما نمی‌توانم کمترین نغمه‌ای از آن برآرم، ‫کار من نیست
‫پس ببینید که
‫ ‫چه ناچیزم می‌شمارید
‫که می‌خواهید نغمه‌ای را از من برآرید
‫گویی که پرده‌های مرا می‌شناسید
‫و می‌خواهید از درون من، اسرار بجویید
‫می‌خواهید بم‌ترین و ریزترین ‫نواهای من را در بانگ افکنید
‫و اما چه بسیار نغمه و طنین خوش
‫که در این ساز کوچک نهفته‌ست
‫و شما از به سخن درآوردن آن ناتوان
‫به گمان شما به سخن درآوردن من
‫از یک نی هم آسان‌تر است؟
‫مرا هر سازی که دوست دارید بنامید
‫می‌توانید با من ور بروید
‫اما نغمه‌ای از من برنخواهید آورد
‫هم‌اکنون می‌دهم فرمان شما را بنویسند
‫و او با شما رهسپار انگلستان خواهد شد
‫مصالح دولت ما خطر دیوانگی او را
‫که هر ساعت رو به فزونی می‌رود، برنمی‌تابد
‫خودمان را آماده خواهیم کرد. ‫مصالح آن هزاران هزار تن که امورات زندگی‌شان
‫بسته به وجود اعلی‌حضرت می‌باشد، ‫امری مقدس و الهی‌ست
‫خدا به همراه‌تان!
‫شاهی که درگذرد، خود به تنهایی نمی‌میرد
‫بلکه همچون گردابی، ‫هرآنچه در جوار خود دارد فرومی‌کشد
‫خواهش دارم برای این عزیمت، ‫تدارکی فوری ببینید
‫او اینک نزد مادر خود می‌رود
‫ولی همچنان که بس خردمندانه فرمودید
‫بهتر است جز مادر
‫که طبیعت به جانبداری‌اش‌ وامی‌دارد، ‫کس دیگری نیز
‫شنونده گفتگوی آن‌ها باشد
‫سپاسگزارم، سرورم
‫اگر هم این دستِ نفرینی
‫از خونِ برادر آستر یافته باشد
‫باز آیا در آسمان‌های ‫رحمت چندان باران نیست
‫که آن را بشوید و به سفیدی برف گرداند؟
‫پس مراد از رحمت چیست جز ‫آنکه چشم در چشم در چهره خطا بنگرد؟
‫و در دعا چیست مگر جز نیرویی دوچندان
‫که نگاه دارد ما را از پرتگاه گناه
‫گناهم شسته خواهد شد
‫آه، اما چه دعایی شایسته حال من است
‫"قتل شنیع مرا بر من عفو کن"؟
‫نمی‌تواند این باشد
‫زیرا من همچنان
‫از ثمرات آن کُشت که ‫انگیزه من در آن‌ کار بود
‫تاج شاهی، ‫جاه و جلال و شهبانوی خود برخوردارم
‫آیا می‌توان بخشوده شد و ‫باز همالِ جنایت بود؟
‫ولی در آن بالا کار از قرار دیگر است، ‫از نقشبندی اثری نیست
‫هر عملی آنجا با خصلت راستین خود همراه است
‫تا ناگزیر در برابر چهره برآشفته گناهان خود
‫در پی تبرئه برآییم
‫مادر!
‫بانوی من!
‫به او بگویید علیاحضرت ناچار بوده است ‫خود را میان او و خشمی خانمان‌سوز حایل کند
‫من در این گوشه بی‌حرکت و خاموش می‌مانم. ‫خواهش می‌کنم با وی صریح و بی‌پرده باشید
‫خوب، مادر، چه شده است؟
‫هملت، پدرت را سخت رنجانده ای
‫مادر، شما پدرم را سخت رنجانده اید
‫- پاسخ به یاوه می‌گویی ‫- پرسش به هرز می‌کنی
‫هان، چه می‌گویی هملت؟
‫- چه فرمایشی دارید؟ ‫- فراموش کرده ای من که هستم؟
‫نه، به چلیپای مسیح سوگند!
‫شما شهبانویید، زن برادرشوهرتان، ‫و، افسوس، مادر
‫اگر چنین است، کسانی را بر تو ‫می‌گمارم که با زبان تو حرف بزنند
‫نه، نه!
‫بنشینید
‫از این‌جا جم نخواهید خورد
‫جایی نخواهید رفت تا آیینه‌ای در برابرتان ‫بگیرم، تا ژرفای وجود خود را در آن ببینید
‫چه می‌خواهی بکنی؟
‫مبادا خیال کشتن مرا داشته باشی؟
‫- های، کمک! کمک! ‫- چه می‌کنی، کمک! کمک!
‫چه؟ این‌جا موشی بود؟
‫شرط یک سکه طلا که مرد!
‫مرد!
‫- وای، چه کار کردی؟ ‫- نمی‌دانم. آیا شاه بود؟
‫آه، چه کار بی‌ملاحظه و خون‌باری!
‫کار خون‌بار، مادر جان، به زشتی ‫کشتن شاه و به همسری برادرش درآمدن
‫کشتن شاه؟
‫بله، خانم. همین که گفتم
‫بی‌چاره نادان و بی‌پروای فضول، بدرود!
‫تو را به جای بهتر از تو گرفتم
‫دیدی که دخالت گذشته از ‫حد گاه گران تمام می‌شود
‫اینگونه دست در هم نکنید، بنشینید
‫بگذارید من قلب‌تان را بچلانم، و اگر از ‫ماده‌ای نرم ساخته شده باشد، اگر عادات دوزخی
‫در برابر هر احساسی همچون مفرغ، ‫سخت و مقاومش نکرده باشد، موفق خواهم شد
‫مگر من چه کرده ام که ‫این‌چنین نیش زبانم می‌زنی؟
‫کاری که...
‫و به این تصویر بنگرید...
‫... و سپس به این یک
‫دو تصویر از دو برادر
‫ببینید که چه فر و شکوهی بر این سیما بود
‫هیئت و ریختی که گویی هریک از ‫خدایان مُهر خود را بر آن نهاده اند
‫تا مژده ظهور مردی بزرگ را به جهان بدهند
‫همسر شما چنین کسی بود
‫اکنون بنگرید چه چیزی در پی اوست
‫خوشه‌ای بیمار
‫که به خوشه سالم آفت زد
‫چشم آیا دارید؟ ‫این را نمی‌توان دلباختگی نامید
‫چرا که در سن و سال شما، شور سرکش ‫خون فروکش می‌کند و خود را رام خِرد می‌کند
‫و کدام خرد پس از آن‌یک ‫به این‌یک روی می‌آورد؟
‫کو سرخی تو، ای شرم؟
‫اگر در اندام زن کلان‌سالی سر به نافرمانی برمی‌آوری، ‫همان به که پرهیزگاری در برابر شعله‌های جوانی
‫همچو موم باشد و در آتش خود بسوزد
‫آه، هملت، بیش از این مگو
‫تو نگاه من را به ژرفنای روحم انداخته ای
‫و من بس لکه‌ها و جودانه‌های سیاه بر آن ‫می‌بینم که رنگ آن دیگر زایل نخواهد شد
‫نه، در بستری آلوده میان بوی تند ‫عرقْ زندگی کردن و در تباهی فرو رفتن
‫و در آن خوکدانی متعفن تن ‫به نوازش و آمیزش دادن...
‫آه، بیش از این با من مگو
‫سخنانت همچون خنجر در گوشم فرو می‌رود
‫...یک آدم‌کش فرومایه
‫یک زرخرید که بیست یک از ده یک ‫خداوندگار پیشین‌تان هم ارزش ندارد
‫دلقکی در هیئت شاهان، ‫جیب‌بر قدرت و فرمان‌روایی...
‫هملت، دیگر نگو!
‫شما را چه می‌شود؟ ‫نگاهتان را به کجا دوخته اید؟
‫این‌همه ساخته و پرداخته مغز شماست
‫نبض من، به اندازه نبض شما منظم می‌زند
‫این دیوانگی نیست که از زبان من به ‫سخن درآمد؛ اگر می‌خواهید، آزمایش کنید
‫حال آنکه از دیوانگی جز کَلپَتره‌کاری* برنمی‌آید. ‫*سخن بی‌معنا
‫روح خود را در این روغن ‫چرب و نرم نغلتانید که گویی
‫دیوانگی من است که در سخن درآمده، ‫نه خطاکاری شما
‫این کار جز پوشاندن زخم ناسور زیر پوست نیست و ‫آن پوسیدگی چرکین همه‌چیز را از درون فاسد می‌کند
‫آه، هملت! قلبم را دوپاره کردی
‫آه، آن نیمه را که تاریک‌تر است دور ‫بیندازید و با نیمه پاک‌تر زندگی کنید
‫شب خوش
‫اما به بستر عمویم مروید
‫و اما در باب این خداوندگار
‫به راستی پشیمانم
‫من او را از این‌جا می‌برم و چنانکه ‫باید جوابگوی مرگ او خواهم بود
‫پس، بار دیگر، شب خوش
‫ برای مهربان بودن باید سنگدل باشم
‫آنچه بد است آغاز شده، اما آنچه بدتر است در پی می‌آید ‫
‫باز کلامی دیگر، بانوی عزیز
‫چه باید بکنم
‫از آنچه منعت کردم سخت پرهیز کن:
‫مبادا بگذارید آن خوک شما را به بستر بکشاند
‫و با یک جفت بوسه بدبو
‫شما را بر آن دارد که نزدش اعتراف ‫کنید که من به راستی دیوانه نیستم
‫و دیوانگی من از سر نیرنگ است
‫خاطرت جمع باشد، ‫اگر سخن از دم برآید و دم از جان
‫برای دم زدن از آنچه نزدم گفتی، جانی ندارم
‫- باید رهسپار انگلستان شوم، می‌دانید؟ ‫- افسوس!
‫خاطرم نبود که چنین تصمیمی در کار است
‫شب خوش، مادر!
‫عالیجناب!
‫عالیجناب هملت!
‫این قیل و قال چیست؟ چه ‫کسی بود صدا زد هملت؟
‫نعش را چه کردید، سرورم؟
‫به خاک که خویشاوند اوست باز پس دادم
‫بگویید کجاست، تا بتوانیم از ‫آنجا برداریمش و به نمازخانه ببریم
‫- باور نکنید ‫- چه را باور نکنیم؟
‫که من به میل شما کار کنم، نه به میل خودم
‫تازه، پسر پادشاه، در برابر پرسش یک اسفنج
‫چه پاسخی می‌تواند بدهد؟
‫مرا اسفنج می‌شمارید؟
‫بلی، آقا، اسفنجی که مراحم پادشاه ‫و پاداش‌ها و اختیارات او را می‌مکد
‫اما شایسته‌ترین خدمات را چنین ‫گماشتگانی در حق شاه انجام می‌دهند
‫او همچون بوزینه‌ آن‌ها را ‫در کنج آرواره‌اش نگه می‌دارد
‫نخست در دهن می‌گرداند و سرانجام می‌بلعد
‫همین که نیازش به آنچه گرد آوردید افتاد
‫کافی‌ست بفشاردتان تا شما ‫که اسفنجید بار دیگر خشک شوید
‫سخانان‌تان را نمی‌فهمم، سرورم
‫مایه خوشنودی‌ست. سخنِ یاوه ‫است که در گوش ابلهان می‌نشنید
‫سرورم، باید به ما بگویید این ‫نعش کجاست و با ما نزد شاه بیایید
‫نعش نزد شاه است، اما شاه با نعش نیست
‫شاه چیزی‌ست...
‫- چیزی، سرورم؟ ‫- چیزی ناچیز
‫قایم روباه، که آمدم! ‫اصطلاحی از یک بازی‌ شبیه به قایم‌باشک
‫مرا نزدش ببرید
‫حال، هملت، پولونیوس کجاست؟
‫سر شام
‫سر شام؟
‫کجا؟
‫نه درجایی که سرگرم خوردن باشد، ‫بلکه جایی که می‌خورندش
‫انجمنی از کرم‌های ‫سیاست‌مدار به جانش افتاده اند
‫کرم، یگانه خداوندگار خورد و خوراک است
‫ما همه‌گونه جانوران را ‫پرورش می‌دهیم تا خود پروار شیم
‫و ما نیز برای کرم‌هاست ‫که خود را پروار می‌کنیم
‫شاه فربه و درویش تکیده
‫دو خورشِ دگرسان اند، ‫دو خورش بر سر یک میز
‫همین و همین
‫افسوس، افسوس!
‫هرکس می‌تواند با کرمی که شاهی را خورده است
‫ماهی بگیرد
‫و خود باز از آن ماهی که ‫کرم را خورده است بخورد
‫منظورت از این گفته چیست؟
‫هیچ، جز آنکه به شما نشان دهم
‫چگونه ممکن است گذر ‫شاهی به روده‌های گدایی بخورد
‫پولونیوس کجاست؟
‫در بهشت. کسی را بفرستید تا ببیند
‫و اگر پیک‌تان او را نیافت خودتان ‫در جای دیگر به جست‌جویش بروید
‫اما به راستی اگر تا یک ماه دیگر یافت نشد
‫لاجرم بویش را وقتی که از ‫پلکان دهلیز بالا می‌رود خواهید شنید
‫بروید آنجا بجوییدش!
‫می‌ماند تا شما برسید
‫هملت، برای حفظ جان خودت
‫می‌باید با شتابی آتشین ‫از این‌جا راهی‌ات کنیم
‫خودت را آماده کن، کشتی حاضر است
‫باد مساعد و همه‌چیز ‫آماده سفر انگلستان است
‫- انگلستان؟ ‫- بله، هملت
‫بسیار خوب
‫ولی، برویم به انگلستان!
‫بدرود، مادر عزیزم!
‫- مرا پدر عزیزت بگو، هملت ‫- نه، مادرم
‫مادر و پدر، ‫زن و شوهرند و زن و شوهر از یک گوشت و پوست
‫پس همان، مادرم
‫برویم!
‫به انگلستان!
‫بروید، کاپیتان، درود من ‫را نثار پادشاه دانمارک کنید
‫بگویید که فرتینبراس ‫استدعا دارد چنان‌که وعده شد
‫پروانه گذر از مُلکت شاه بدو بخشوده شود
‫اگر اعلیحضرت خواستار دیدار ما باشند
‫در برابرش از سر ادب قیام خواهیم کرد
‫آهسته، قدم‌رو
‫- این نیروها از آن کیستند؟ ‫- از آن شاه نروژ
‫- عزم کجا دارند؟ ‫- به مصاف جایی در لهستان می‌روند
‫- فرمانده‌شان کیست؟ ‫- خداوندگار فرتینبراس
‫آیا به قلب لهستان یورش می‌برد، ‫یا به نواحی مرزی؟
‫راستش، ‫می‌رویم تکه زمین کوچکی را به چنگ درآوریم
‫که افزون بر نام حاصلی در بر ندارد ‫
‫من به پنج سکه، تنها پنج، ‫حاضر نیستم به اجاره‌اش بگیرم
‫و اگر نروژ یا لهستان در صدد فروش آن باشند، ‫بهای کلان‌تری نصیب‌شان نخواهد شد
‫پس لهستانی‌ها هرگز عزم ‫دفاع از آن نخواهند کرد
‫چرا، هم‌اکنون اردویی در آن‌جا برپا کرده اند
‫- خاکسارانه از شما متشکرم ‫- خدا به همراه‌تان، آقا
‫لطف می‌فرمایید حرکت کنیم، سرورم؟
‫هم‌اکنون خود را به شما ‫می‌رسانم. کمی جلوتر بروید
‫دوهزار سپاهی و بیست‌هزار سکه
‫از پس گشودن این هله‌پوک برنمی‌آیند ‫(این مسئله ناچیز را حل نمی‌کنند)
‫این‌همه از ثروت و آسایش زیادی است
‫که چون دمل چرکین از درون سر باز می‌کند ‫و از بیرون پیدا نیست
‫که آن کس برای چه مرده است
‫بدرود
‫بدرود...
‫مرا یاد کنید!
‫به محض ورود به انگلستان
‫می‌باید سر از تن جناب ‫هملت برداشته شود
‫این هم لذتی‌ست
‫دیدن آتش‌افروز در آتش فتنه خود می‌سوزد
‫و من به هر جان کندنی
‫یک گز پایین‌تر از نقب‌شان فرومی‌روم
‫و تا ماه پرتاب‌شان می‌کنم
‫آه، دو نیرنگ که در یک خط از روبرو ‫باهم برخورد کنند، پس تماشا دارد
‫به دیدن این نامه و آگاهی از مضمون آن
‫پیک‌ها باید به مرگ عاجل محکوم شوند
‫و حتی فرصت اقرار-نیوش بدان‌ها داده نشود
‫هنگامی که غم و اندوه سرمی‌رسند، ‫نه خبرچینانی که منفرد باشند، که گروهی از آنان
‫نخست کُشت پدرش
‫سپس، عزیمت پسرتان، که خود او مسبب نامتعارف
‫تبعید متعارف خود بوده است
‫و مردم نیز از مرگ پولونیوس عزیز
‫برآشفته اند و در ‫زمزمه اندیشه‌های تیره
‫ و ناگوار درافتاده اند
‫کجایند شهبانوی زیبای دانمارک؟
‫هان، چه می‌خواستید، افیلیا؟
‫یار وفادارتان را از چه روی
‫می‌توانم از دیگری بازشناسم؟
‫از کلاه زَوّاری و چوبدست
‫و آن جفت نعلین‌ش ‫(ترسیمی از شمایل زائرین مذهبی)
‫- دوشیزه نازنین، مناسبت این ترانه چیست؟ ‫- چه می‌گویید؟ نه
‫خواهش می‌کنم، گوش کنید
‫آراسته به گل‌های خوش‌بو
‫به گور رفت
‫بی‌آنکه عشقی پاک
‫اشکی بر او بریزد ‫(هم به خاکسپاری پولونیوس و هم پدر هملت اشاره دارد)
‫دوشیزه زیبا، حالتان چطور است؟
‫امیدوارم که کارها ختم به خیر شود
‫باید شکیبایی کرد
‫اما فکر در خاک سرد ‫نهادن او که از سرم می‌گذرد
‫چاره‌ای ندارم جز مویه سر دادن
‫برادرم خبر خواهد یافت
‫به همین سبب از راهنمایی ‫صمیمانه‌تان سپاسگزارم
‫کالسکه ام را بیاورید
‫شب بخیر، بانوان
‫شب خوش، بانوان عزیز
‫فردا جشن سنت والنتین است
‫صبح بسیار زود
‫من که دوشیزه ام، دم پنجره‌تان می‌آیم
‫تا والنتین‌تان باشم
‫آنگاه او برخواست و جامه پوشید
‫و در حجله را
‫سوی آن دوشیزه گشود
‫و دیگر دوشیزه‌ای از آن‌جا پا برون نگذاشت
‫خودتان را نجات بدهید، سرورم!
‫آقایان، همه‌تان بیرون باشید. ‫خواهش می‌کنم، کار را به من بسپارید
‫ممنونم. در را بدارید
‫تو ای شاه فرومایه، پدرم کجاست؟
‫- مُرد ‫- اما نه به دست شاه
‫بگذارید هرچه می‌خواهد بپرسد
‫خداوند وجود شاهان را در ‫چنان حصاری حفظ می‌کند
‫که خیانت تنها نیم‌نگاهی ‫به آنچه مراد دارد می‌اندازد
‫و به کم‌تر چیزی از آن ‫جامه عمل می‌پوشاند
‫مرگش چگونه بود؟
‫لایریتس عزیز، اگر مایل اید از ‫حقیقت مرگ پدر گرامی‌تان باخبر شوید
‫آیا قرار کین‌خواهی‌تان این است که
‫بی‌نظرانه، پای دوست و دشمن
‫و برنده و بازنده را به میان آورید؟
‫- تنها پای دشمنان او را ‫- پس می‌خواهید بشناسیدشان؟
‫بلی، ‫و بازوانم را به سوی یاران شفیقش می‌گشایم
‫هان، اینک همچون فرزندی خلف ‫و آزادمردی راستین سخن می‌گویی
‫اینکه من در مرگ پدرتان بی‌تقصیرم
‫و خود نیز به گونه‌ای سوزناک در اندوه آنم، ‫مانند روز در چشم‌تان روشن خواهد شد
‫داخلش کنید
‫با روی گشاده در تابوتش گرفته بودند
‫های نای نا نای، نانای های نانای
‫و بر گورش چه باران اشکی که سرازیر شد
‫خدا به همراهت، کبوتر من!
‫به آواز بخوانید
‫"نگونسار
‫و او را نیز نگونسار بنامید"
‫آن مباشر دغلکار بود ‫که دختر اربابش را دزدید
‫اگر عقلت به جا بود و مرا به کین‌خواهی می‌خواندی، ‫باز نمی‌توانستی تا بدین حد مرا تکان بدهی
‫این رزماری‌ست
‫برای یادآوری، عشق من، به یاد آر
‫و این هم بنفشه فرنگی، نشان اندیشه
‫این هم گل مروارید
‫کمی هم می‌ماند برای خودم
‫آه! باید [گل] سداب‌تان را ‫ به شکل دیگری بزنید
‫چند بنفشه به شما می‌دهم
‫ولی پس از مرگ پدرم همه‌شان پژمرده شدند
‫می‌گویند مرگ شایسته‌ای داشته
‫زیرا رابین نازنین
‫تنها مایه شادی‌ام است
‫خدایا، تو این را می‌بینی؟
‫لایریتس
‫باید در اندوه‌تان شریک باشم، ‫و گرنه شما حقی را از من ضایع کردید
‫از میان دوستان‌تان عاقل‌ترین‌شان ‫را به میل خود انتخاب کنید
‫تا آنان به سخنان ما گوش ‫کنند و میان ما داوری کنند
‫باید به یاری هم کاری کنیم که خشنودی ‫جان‌تان چنانکه سزاوار است فراهم گردد
‫بسیار خوب!
‫حتما شنیدید
‫آن که پدر بزرگوارتان را ‫کشت آهنگ جان مرا نیز کرده بود
‫باید چنین باشد
‫اما چگونه کردارهایی چنین ‫تبه‌گنانه و جنایت‌بار را
‫مکافات نکردید و تاوان ندادید
‫مادرش شهبانو، گویی که به دیدار او زنده است
‫علت دیگر اینکه نمی‌توانم ‫آشکارا او را بازخواست کنم
‫توده مردم محبتی بزرگ به او دارند
‫- هان، خبر چه داری؟ ‫- چند نامه از هملت، سرورم
‫از هملت؟
‫- چه کسی آورد؟ ‫- طبق شنیده‌ها، چند تن ملوان
‫لایرتیس، گوش کنید
‫ما را تنها بگذارید
‫شاه قدرقدرت، بدانید که
‫مرا برهنه بر خاک قلمروتان پیاده کرده اند
‫آیا گمانه‌ای دارید؟
‫عقلم به جایی نمی‌رسد، سرورم
‫ولی بهتر که بیاید
‫آیا از من پیروی می‌کنید؟
‫پیروی خواهم کرد، سرورم
‫هوارشیو!
‫تو درست‌کارترین کسی هستی که ‫در عمرم با وی سر-و-کار داشته ام
‫آه، خداوندگار عزیزم
‫گمان مبر که سخن به چابلوسی می‌گویم
‫نه، بگذار زبان شهدآمیز ‫دستِ دنیاداران بی‌مایه را بلیسد
‫در جوانی که من عیش می‌کردم، عیش
‫آخ که به کامم چه شیرین بود
‫برای خوش گذراندن وقت، آهان
‫بهتر از آن چیزی سراغ نداشتم
‫اما پیری پاورچین سررسید
‫مرا در چنگال خود گرفت
‫و در دل خاکم فرستاد
‫گویی که هرگز نبوده ام
‫این کله هم روزی زبانی داشت
‫و می‌توانست آواز بخواند
‫و این ناکس چنان به خاکش می‌اندازد
‫گویی که آرواره خری‌ست که ‫قابیل با آن مرتکب قتل نخستین شد!
‫شاید این جمجمه که این خر اکنون ‫پرتابش می‌کند از آنِ سیاستمداری باشد که
‫توان فریب دادن خدا را هم داشته است، ‫امکان ندارد؟
‫امکان دارد، سرورم
‫چرا...
‫چنین است
‫و اکنون آشیانه‌ی علیامخدره‌ی کِرم شده است
‫آرواره‌اش جدا شده و بیل ‫گورکن بر سرش فرودآمده
‫و این تحولی تمام‌عیار است!
‫و ما به شوخ‌چشمی تماشاگر آن شده ایم
‫آیا پرورش این استخوان‌ها آن‌قدر هزینه در ‫بر نداشته، که جز به درد تیله‌بازی نخورد؟
‫از اندیشه ان، ‫استخوان‌هایم تیر می‌کشد
‫می‌خواهم با این مردک حرف بزنم
‫و گودالی در خاک، آهان
‫درخور همچو مهمانی است
‫- این گورِ کیست، آقا؟ ‫- مال خودم، آقا
‫راستی، گمان می‌کنم مال تو باشد؛ ‫برای آنکه خودت درونش هستی
‫چه دروغ چست و چابکی، ‫آقا. که دوباره از من به خودتان برمی‌گرد
‫این را برای کدام مرد می‌کَنی؟
‫برای هیچ مردی، آقا
‫- پس کدامین زن؟ ‫-هیچ زن
‫پس مدفن چه کسی‌ست؟
‫کسی که روزگاری زن بود، آقا
‫ولی خدایش رحمت کند، مُرد
‫چه مرد نکته‌سنجی است!
‫بایست در حرف زدن دقیق بود
‫وگرنه با سخنان دوپهلو ما را می‌پیچاند
‫چند مدت است که گورکنی؟
‫در چنان روزی از روزهای سال، که هملت جوان
‫همانکه دیوانه است و روانه انگلستان شده، ‫به دنیا آمد
‫هان، بله، ‫اما چرا او را به انگلستان فرستاده اند؟
‫خب، از آنجا که مجنون بود
‫بناست که در آنجا مشاعرش را بازیابد
‫تازه اگر هم نیابد، چندان اهمیتی ندارد
‫چرا؟
‫آنجا کسی متوجه او نخواهد شد، ‫چرا که مردم همه مثل خودش دیوانه اند
‫چه شد که دیوانه شد؟
‫از قرار، به طرز غریبانه‌ای
‫به چه طرز غریبانه‌ای؟
‫راستش، هوش و حواسش را پاک باخت
‫باعثش چه بود؟
‫باعث و بانی‌اش همین‌جاست، دانمارک
‫آدم چند مدت زیر خاک می‌ماند تا بپوسد؟
‫راستش...
‫اگر پیش از مردن نپوسیده باشد
‫زیرا در این دوره و زمانه سفلیسی‌های زیادی ‫هستند که به سختی تا هنگام تدفین دوام می‌آوردند
‫ای، هشت سال نُه سالی دوام می‌آورند
‫دباغ‌ها تا نُه سال دوام می‌آورند
‫چرا دباغ‌ها، و نه کس دیگر؟
‫خوب، آقا، ‫چون پوست‌شان در این پیشه چنان دباغی شده
‫که تا مدتی آب درش رخنه نمی‌کند
‫آخر برای این نعش‌ها
‫مادربخطا، هیچ‌چیز بدتر آب نیست
‫این کله حالا بیست و سه سال است
‫که زیر خاک خوابیده
‫- کله کی‌ست؟ ‫- یک دیوانه مادربخطا
‫- فکر می‌کنید کله که باشد؟ ‫- چه بدانم
‫یک دیوانه طاعونیِ خراباتی
‫یک شیشه شراب راین* روی سرم ریخت
‫این کله که می‌بینید، آقا، ‫کله یوریک است
‫دلقک شاه
‫این؟
‫همین این
‫بده ببینم
‫افسوس، یوریک بیچاره
‫می‌شناختمش، هوراشیو
‫بذله‌گوی قهاری بود، ‫طنزی بسیار عالی داشت
‫هزاران بار مرا به کول گرفت
‫و حالا تصورش چقدر برایم چندش‌آور است، ‫دلم آشوب می‌شود
‫این جای لب‌هایی‌ست
‫که من بارها بوسیده ام
‫اکنون آن ریشخندهایت کجاست؟
‫دیگر یک لطیفه هم در آستین نداری که ‫این شکلک خودت را به سخره گیری؟
‫لب و لوچه‌ات یکسر آویخته است؟
‫- هوراشیو، یک‌چیز را به من بگو ‫- چه چیزی را، سرورم؟
‫به گمانت اسکندر هم زیر ‫خاک به چنین ریختی درآمده است؟
‫درست همین
‫به چه مصارف پستی ممکن است به کارمان ببرند، ‫هوراشیو!
‫برای چه نتوان سرنوشت خاک شریف اسکندر را
‫در خیال دنبال کرد
‫تا که ببینیم سوراخ ‫چلیکی را با آن گرفته اند؟
‫اینگونه تعمق، سرورم، ‫مته به خشخاش گذاشتن است
‫نه، به راستی که چنین نیست
‫بلکه تا حدی با ‫شکسته‌نفسی پی‌جو شدن
‫و به نتیجه محتمل رسیدن است؛ بدین قرار:
‫اسکندر مرد، اسکند به خاک سپرده شد
‫اسکندر خاک گشت،
‫و خاک را گل می‌کنند
‫و با این گل که از او برآمده برای چه ‫نتوان سوراخ یک چلیک آبجو را گرفت؟
‫از قیصر پُرسَر گلی ماند، ‫با آن درزی را گرفتند تا سوز به درون نوزد
‫آه، این خاک که روزی مایه وحشت جهانی بود، ‫وصله دیواری شد
‫که راه بر سوز زمستانی بربندد
‫دیگر چه مراسمی خواهد بود؟
‫تا آن‌جا که اختیار داشتیم، ‫برای مراسم خاکسپاری‌اش را سنگ تمام گذاشتیم
‫مرگش در مظان شبهت بود و اگر ‫فرمان شاهانه قاعده مرسوم را بر هم نمی‌زد
‫او تا نفخه صور [اسرافیل] ‫در خاک تقدیس‌نایافته
‫جای می‌گرفت
‫و به جای دعاهای رحمت، ‫کوزه‌شکسته و پاره‌کلوخ به رویش پرتاب می‌شد
‫کاری بیشتر از این نخواهید کرد؟
‫هیچ‌کار. مرثیه بر او خواندن و طلب ‫آرامشی که مختص جان‌های مصفاست برای او
‫هتک حرمت مراسم ‫تجهیز و تکفین خواهد بود
‫به خاکش بسپارید!
‫هنگامی که تو در دوزخ زوزه خواهی ‫کشید خواهرم فرشته‌ای آوازخوان خواهد بود
‫مصیبتی سه‌گانه سی‌بار بر سر نفرینیِ ‫آن‌کس فرود آید که کار شرارت‌بارش
‫تو را از هوش زیرکانه‌ات محروم کرد!
‫یک دم دست از خاک ریختن ‫بدارید تا بار دیگر در بر گیرمش
‫اکنون خاک را بر زنده و مرده چنان بریزید
‫تا کوهی بلندتر از پلیون کهن‌سال
‫یا المپیوس که سر به فلک می‌کشد، بسازید
‫این کی‌ست که اندوهش چنین شدت و حدتی دارد؟
‫این منم، هملت، شاهزاده دانمارک!
‫روحت شکار ابلیس باد!
‫خوب دعا نمی‌کنی. و خواهش ‫می‌کنم انگشت از گلویم بردار
‫آقایان!
‫- از هم سواشان کنید! ‫- هملت!
‫آرام بگیرید، خداوندگار خوبم!
‫خَه! در این میدان با او چنان ستیزی کنم
‫که پلک‌هایم از جنبش فرو مانَد
‫- آه، پسرم، در کدام میدان؟ ‫- من افیلیا را دوست می‌داشتم
‫چهل‌هزار برادر با تمام محبت خود ‫نمی‌توانند در مهرورزی به گرد پای من برسند
تو از بهر او حاضر به چه کاری؟
‫- آه، لایرتیس، او مجنون است ‫- برای رضای خدا، دست از او بدارید
‫خوب، نشانم بده چه می‌خواهی بکنی
‫اشک بریزی؟ بجنگی؟ روزه بداری؟
‫سینه‌ات را بدری؟ سرکه بنوشی؟ تمساحی بخوری؟
‫من هم چنان خواهم کرد
‫این‌جا آمده ای تا زاری کنی؟ یا با ‫جهیدن در گور او از من پیشی بگیری؟
‫یا خودت را با او زنده به خاک ‫بسپاری؟ من هم چنان خواهم کرد
‫و حال که درباره کوه‌ها سخن به گزاف می‌رانی، ‫بگذار میلیون‌ها جریب از آن
‫بر سر ما فرو ریزد، ‫تا پشته گور سر به مدار خورشید بساید
‫هان، باز کن دهان!
‫تا من به هم به خوبی ‫تو به لاف و گزاف درآیم
‫لایرتیس، ‫پرا با من چنین عتاب می‌ورزی؟
‫من همواره شما را دوست داشته ام
‫اما دیگر اهمیتی ندارد
‫بگذارد هرکولس بر همان باشد که می‌خواهد ‫(بگذار لایرتیس هرچه می‌خواهد رجز بخواند)
‫گربه میومیو خواهد کرد و سگ پیروز خواهد شد ‫(من انتقام خود را خواهم گرفت)
‫پس از عزیمت شما به فرانسه، ‫بارها در حضور هملت
‫از هنری گفته می‌شد ‫که شما در آن چیره‌دستید
‫همه ویژگی‌های نیکوی شما باهم ‫آنقدر موجب رشک او نمی‌گردید
‫که این نوار شریف [می‌گشت]. ‫هنر و استادی شما در شمشیربازی
‫حال، نتیجه می‌گیریم که...
‫چه نتیجه‌ای، سرورم؟
‫که باید در برابر هم قرار ‫گیرید و روی شما شرط‌بندی شود
‫او که سرشتی بخشنده و بی‌آلایش دارد
‫از هرگونه نیرنگ آزاد ا‌ست
‫و شمشیرهای ستیز را وارسی نخواهد کرد
‫پس، شما می‌توانید به آسانی
‫شمشیری نوک‌تیز برگزینید و با یک یورش
‫حساب خون پدرتان را با او پاک کنید
‫همین کار را می‌کنم
‫و به همین سبب شمشیر خود ‫را به زهر آلوده خواهم ساخت
‫و آن‌ دمی که طلب آشامیدنی کند
‫من نیز جام شربتی آماده خواهم کرد
‫که تنها با تر کردن لبی از آن
‫به مقصود خود رسیده ایم
‫اما هوراشیوی عزیزم، از اینکه در برابر ‫لایرتیس عنان از کف دادم سخت پشیمان ام
‫زیرا من در تصویر امر ‫خویش پرتُوی ازآنِ او می‌بینم
‫خواهم کوشید تا مشمول لطف او شوم
‫اما به راستی که خودنمایی اندوه او
‫سخت مرا به خشم آورده بود
‫قدوم خداوندگاری در ‫بازگشت به دانمارک مشرف باد
‫خاک‌باشانه سپاسگزارم، آقا
‫-این خرمگس را می‌شناسی؟ ‫- نه، خداوندگار خوبم
‫اگر خداوندگار فرصت می‌داشتند، می‌توانستم ‫چیزی از جانب اعلیحضرت را به گوش‌شان برسانم
‫از این دو گوشم ضمانت ‫که با دل و جان می‌شنوم
‫کلاه‌تان را به کار اصلی‌اش ‫واگذارید؛ برای سر ساخته اند
‫سپاسگزارم، سرورم. هوا بسیار گرم است
‫نه، خیلی سرد است. باد از شمال می‌وزد
‫به راستی، خداوندگار، ‫آن‌قدر هم سرد نیست
‫اعلیحضرت امر کرده اند به استحظار برسانم
‫که شرط کلانی بر سر شما بسته اند
‫چه شرطی؟
‫لایریتس به تازگی به دربار آمده
‫آزادمردی‌ست تمام و کمال، ‫غنی از خصایل نیکو...
‫نام بردن از او چه مناسبتی دارد؟
‫- از لایرتیس؟ ‫- بله، او
‫منظورم، ‫مهارت او در به کار بردن سلاح است
‫او در این زمینه بی‌همتاست
‫- سلاحش چی‌ست؟ ‫- شمشیر و خنجر
‫این شد دو تا، خوب، بعد
‫شاه شرط بسته اند که در دوازده یورش ‫با شمشیر که میان شما و لایرتیس درگیرد
‫او بیش از سه ضربه ‫از شما پیش نخواهد افتاد
‫در صورتی که حضرت خداوندگار جوابی ‫لطف بفرمایند، هم‌اکنون صورت خواهد گرفت
‫اگر جواب نه باشد چطور؟
‫منظور، خداوندگار من، ‫این است که برای رویارویی حاضر شوید
‫من در این تالار قدم می‌زنم، ‫بگذارید شمشیرها را بیاورند
‫جواب‌تان را به همین ‫صورت‌ برسانم؟
‫مفهومش همین باشد، آقا، ‫هر پیرایه‌ای که میل‌تان کشید بر آن ببندید
‫خودم را به مراحم حضرت خداوندگاری می‌سپارم
‫ارادت‌مندم، آقا
‫شما این شرط را می‌بازید، سرورم
‫گمان نمی‌کنم. من می‌برم
‫با اینهمه، تصور نمی‌کنی چه دلهره‌ای، ‫این‌جا در قلب خود دارم
‫- نه، خداوندگار عزیزم ‫- البته که یاوه است
‫اما از آن‌ دلشوره‌هاست که ‫شاید زنی را پاک پریشان کند
‫می‌گویم که آمادگی ندارید
‫به هیچ وجه. بر ‫شگون بد چیره می‌شویم
‫اگر مرگ برای هم‌اکنون است
‫درنگی را برنمی‌تابد
‫و آن‌چه هم‌اکنون فرا نرسد، ‫به گاه خود خواهد رسید
‫اصل، ساخته بودن است
‫و چون آدمی از متاع ‫دنیا چیزی با خود نمی‌برد
‫چرا پیش از وقت، ترک آن نگوید؟
‫هرچه بادا باد
‫مرا ببخشید آقا، در برابر شما گناه‌کارم
‫جمع حاضر همه می‌دانند ‫و شما می‌باید شنیده باشید
‫که من از اندوهی ‫سوزناک مکافات می‌کشم
‫اگر از من کاری سر زده است که لامحاله ‫بر طبع و شرف و مناعت‌تان گران آمده
‫اینک اعلام می‌کنم که از سر دیوانگی بوده
‫اگر هملت را از هملت بازگیرند و ‫در آن هنگام که او بی‌خویش است خطایی از وی
‫در حق لایرتیس سر زند، ‫آن هملت نیست و هملت آن را انکار می‌کند
‫بگذارید تا تبرّی از هرگونه تعمّد در بدی، ‫مرا تبرئه کند
‫و کار چنان باشد که گویی از فراز خانه ‫تیری انداخه ام و برادرم را زخمی کرده ام
‫سرشت من
‫که انگیزه‌هایش می‌باید بیش از همه ‫به کین‌خواهی واداردم راضی گشته
‫اما پروای شرافت دارم
‫و تا زمانی که برخی از پیران ‫قوم رای به مصالحه ندهند
‫و نام مرا از گزند ملامتگران محفوظ ندارند، ‫تن به آشتی نمی‌دهم
‫اما تا آن وقت، دست دوستی‌تان را ‫پذیره می‌شوم و بر طریق غیر نمی‌روم
‫آن را به طیب خاطر می‌پذیرم و صادقانه در ‫این شرط‌بنذی برادرنه پای می‌نهم
‫شمشیرهای بازی را به ما بدهید. زود
‫شمشیرها را به ایشان بدهید، ‫آزریک جوان. هملت، می‌دانی شرط بر سر چیست؟
‫بله، سرورم. اعلی‌حضرت حریف ‫ضعیف‌تر را مشمول امتیازی کرده اند
‫باکی نیست. هردوی شما را دیده ام
‫من جلای آیینه‌تان خواهم ‫بود. در برابر خام‌دستی من
‫چیره‌دستی شما همچون ستاره‌ای ‫در شب تار، درخششِ بیش خواهد یافت
‫ریشخند می‌فرمایید، قربان
‫نه، به همین دست سوگند
‫تنگ‌های شراب را روی آن میز بگذارید
‫اگر هملت نخستین یا دومین ضربه را زد، ‫یا پاسخ سومین ضربه را داد
‫بگذارید تا توپ‌های ما همه شلیک کنند
‫شاه برای نفس بلند هملت خواهد نوشید
‫و مروارید زیبایی در جام خواهد افکند
‫که از آنچه چهار شاه دانمارک به دنبال ‫هم بر تاج خود داشته اند گران‌تر است
‫خب، دست‌به‌کار شوید
‫آماده، آقا
‫آماده، سرورم
‫- این، یکی ‫- نه!
‫داور بگوید
‫- خورد، ضربه محسوس بود ‫- خب، از نو
‫یکی!
‫صبر کنید، شراب بدهید بنوشم. هملت، ‫اینک به سلامتی تو
‫این مروارید از آن توست
‫این هم از جامت
‫اول این دور را بازی بکنم
‫جام را دمی آن‌جا بگذارید
‫آماده
‫- یکی دیگر، حرفی دارید؟ ‫- خورد، خورد. واقف ام
‫پسرمان می‌برد
‫فربه‌ست، نفسش بریده
‫بیا، هملت، ‫دستمالم را بگیر و پیشانی‌ت را پاک کن
‫شهبانو به اقبال تو می‌نوشد
‫بانوی گرامی!
‫گرترود، ننوشید
‫می‌نوشم، سرورم. معذورم بدارید
‫آماده، لایرتیس، مدام طفره ‫می‌روید. هرچه در چنته دارید رو کنید
‫می‌ترسم مرا بچه تصور کرده باشید
‫پس این‌طور می‌گویید؟ آماده!
‫اکنون بگیر!
‫جداشان کنید! به خشم افتاده اند
‫نه، از سر بگیریم
‫شهبانو را ببینید، آهای، آنجا!
‫- شهبانو را چه می‌شود؟ ‫- از خونریزی ایشان بیهوش شد
‫نه، نه، هملت! ‫شراب، شراب...مسمومم شده ام!
‫آه، ننگ! خیانت!
‫- خائن را بگیرید ‫- خائن این‌جاست، هملت
‫تو ای هملت، کشته شدی و هیچ ‫نوش‌دارویی به حالت کارگر نیست
‫بیش از نیم ساعت زنده نخواهی بود. ‫شمشیر نوک‌تیز و زهرآلود
‫شاه، تقصیر به گردن شاه است
‫نوک شمشیر هم زهرآلود است؟
‫پس از زهر، کار خود را تمام کن
‫دیگر خاموشی است
‫- کجاست آن منظره؟ ‫- چه می‌خواستید ببینید؟
‫اگر اندوه و شگفتی می‌جویید، همین‌جاست
‫چهار سرکرده هملت را به ‫سان سربازی بالای سکو ببرند
‫زیرا به یقین اگر او بر تخت ‫می‌نشست نشان می‌داد شاه بزرگی‌ست
‫در گذرگاه پیکر او
‫موسیقی و مراسم نظامی به آواز ‫بلند بر دلاوری‌اش گواهی خواهند داد
‫نعش‌ها را برگیرید
‫چنین منظره‌ای شایسته میدان ‫جنگ است و درخور این‌جا نیست
‫بروید، به سربازان دستور بدهید شلیک کنند
‫پایان
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.