..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
اگر جنگ روزی پایان یابد، باید از خود بپرسیم با مرده‌ها چه خواهیم کرد؟ چرا مردند؟ «چزاره پاوزه»
سکوت با طوفانی شکسته می‌شود از افق آفتابی زاده می‌شود
خلق از محله‌های فقیرنشین برمی‌خیزد همه‌ی شیلی سرودها را می‌خواند
پیروز می‌شویم، پیروز می‌شویم زنجیرهایمان پاره می‌شوند
پیروز می‌شویم، پیروز می‌شویم ستم و فقر پایان می‌گیرد
بهت میاد
مگه می‌شه بهم نیاد، دست مادرت درد نکنه
از صندوقچه‌ی مادرت اینا ندزدیدی که؟
این مال توئه
این چیه؟
این از کجا اومد؟
نمی‌دونم. دلم خواست بدمش بهت
الان بازش نکن
بعدا باز می‌کنی
سومرو»ی عزیزم»
امیدوارم من رو بفهمی
.و از اینکه مجبور شدم اینطوری برم ناراحت نشی
.چه کنم که جز این چاره‌ای نداشتم
.این بهترین کار ممکن بود
...به هر شیوه‌ی دیگه‌ای که بهت خبر می‌دادم و می‌رفتم
.باور کن که برای من هم خیلی سخت می‌شد
فکر می‌کنم دیگه هیچ‌وقت همدیگه رو نبینیم
اما انسان دوباره دلش می‌خواد امیدوار باشه
چون زندگی بدون امید چقدر سخته...مگه نه؟
...روزی و در لحظه‌ای که اصلن انتظار نداری
در جایی که اصلن انتظارش رو نداری
نمی‌دونم چطور می‌شه بهت بگم .چقدر دلم می‌خواست دوباره ببینمت
بیا به ایمانمان به روزهای خوب و آفتابی قسم بخوریم
با اومدن اون روزها با تو به جایی که همیشه می‌خواستیم بریم
«مکان کودکی‌هام، در ساحل دریاچه‌ی «سیاه سنبل .با هم به سمت آینده گام برخواهیم داشت
آینده‌ای نیست که در موردش هیچ چیزی ندونیم
آینده‌ای که از خیلی وقت پیش شروع شده
آینده‌ای که نام‌های ما را بر شانه‌هایش حمل خواهد کرد
با عشق عشق کوهی تو
:پانویس
.از تنها عکس دو نفره‌ای که داشتیم، دو کپی گرفتم
یکیش رو با خودم می‌برم یکی‌شون رو هم برای تو به جا می‌گذارم
و شعری که همیشه دوستش داشتم «اوزا» از «وزنسنسکی»
توجه! توجه! قطار استانبول، آنکارا، مالاتیا به مقصد دیاربکر
اکسپرس جنوب شرقی به جایگاه شماره یک رسید
اکسپرس جنوب شرقی در جایگاه شماره ۱ است مسافرین محترم دقت فرمایید
قطار دیاربکر- باتمان راس ساعت ۱۱:۱۵ دقیقه از جایگاه شماره ۳
حرکت خواهد کرد. مسافرین محترم توجه فرمایید
...جانم مامان
نمی‌خواد غصه بخوری
چیز ترسناکی اینجا نیست
نگران نباش اینجا از استانبول امن‌تره
نه عزیزم اینطور نیست
ول کن اون چیزهایی رو که از تلویزیون می‌شنوی
نه عزیزم بمب منفجر نمی‌شه
خب مامان باید برم! باشه
والا سومرو تا الان نشنیدم که کسی کارش شبیه تو باشه
که داری همه جا رو می‌گردی و دردها و زاری‌ها رو جمع می‌کنی
اینجام تا بخوای مرثیه هست
!جاییه که باید باشی
بنویس، بنویس، تمومی نداره سومرو
از هر کی بپرسی، هزاران مرثیه با خودش داره
در اصل مثل اینکه که با اونایی کار داری که به نوعی دردی دارن. مگه نه؟
آره یه کم اینطوریه
کاش اینجا می‌موندی سومرو واسه تو هم جا هست
مرسی لیلا ولی شبا کار می‌کنم
ببخش! اینطوری بهتره
وقتی کمال گفت که تو اون محله خونه گرفتی
چی بگم... خیلی تعجب کردم
ما از هر چیزی که کهنه و فقیرانه به نظر بیاد فرار می‌کنیم
،ولی تو اونجا رو دوست داری به هر حال مبارک باشه
وای...کی اومد
مامی...واسم قصه‌ی «شنگه بنگه» رو بگو
،باشه مامی فداش بشه باشه
چی میگه؟- می‌گه واسم قصه بگو-
ای جان
من برم بخوابونمش
باشه؟- باشه-
خب. بگو شب بخیر
شب بخیر
یکی بود یکی نبود
یه بزی بود که ...دو تا بچه داشت
اسم یکی‌شون شنگه بود اون یکی هم بنگه بود
یه روز وقتی مادرشون می‌ره چرا
به بچه‌هاش می‌گه که در رو به روی هیشکی باز نکنن
باشه رفقا من الان میام و به بحثمون ادامه می‌دیم
سلام. می‌تونم کمکتون کنم؟- سلام-
من می‌خوام یه چیزی ازتون بپرسم
من دارم یه پروژه‌ای رو انجام می‌دم
می‌خواستم بدونم آیا می‌تونم با زن‌هایی که میان اینجا ملاقات کنم؟
شما همون رفیقی هستین که با لیلا اومدین اینجا نه؟
آره، آره. خودمم
.حتما. بفرمایید صحبت کنیم بفرمایید داخل
پانزده جولای ۲۰۰۸
استان ریزه، شهر چاملی‌همشین
روستای ماسالوا مصاحبه‌های میدانی با زنان لاز
پانویس
هوا همچون همیشه مه‌آلود و بارانی
به قول ساکنان منطقه .ماه، ماه فاسد شدن است
در درون دردی هست که دلیلش را نمی‌دانم
از رفتن هارون هفت ماه گذشته
نتونستم ازش هیچ خبری به دست بیارم
امید از پیروزی ارزشمندتر است «دوزخیان روی زمین»
هی ببخشین- ببخشین-
...با من میای اروپا؟ یالا! بیا با من بریم
الان چی کاره‌ای؟ می‌ری شانزه‌لیزه؟
!ببخشین متوجه نشدم
بی‌خیال منم متوجه نمی‌شم
دارین چی کار می‌کنین؟- .صدا ضبط می‌کنم-
خسته نباشین- مرسی شما هم-
چشمام نمی‌بینن
!از بس گریه کردم روی چشمام رو مه گرفته
شفق بود شفق بود، ساعت هشت بود
نظامی‌ها محاصره‌مون کردن
هوا نمناک بود، سرد بود، زمستان بود
گفتن که بهتون یه ساعت مهلت می‌دیم
که خونه‌هاتون رو تخلیه کنید
تو این یه ساعت تخلیه کردید که کردید
وگرنه آتیششون می‌زنیم
ما تعجب کرده بودیم
که تو یه ساعت می‌تونیم چی رو از خونه بیاریم بیرون
سه گونی آرد بیرون آوردیم
و گذاشتیمشون زیر درخت بادوم
بارون بهشون زد و همه‌ش خیس شدن
گفتیم همین که جونمون رو نجات دادیم کافیه
وسایل‌هامون و بز و گوسفندهامون
داخل خونه موندن
بچه‌ی عروسم سه روز بود که به دنیا اومده بود
گفتیم: به هر حال بچه و خودمون رو نجات دادیم
اول خونه‌مون رو آتیش زدن
رختخواب‌هامون، همه‌ی وسایلمون رو آتیش زدن
آغل زیر خونه بود، حیوان‌ها اونجا موندن
نظامی‌ها بهمون اجازه ندادن
که حیوان‌ها رو نجات بدیم
که حداقل فقط جونشون رو نجات بدیم و برن
جلومون رو گرفتن
همه‌شون رو سوزوندن
حیوون‌ها داد و فریاد می‌کردن
.شوهرم مصطفی و پنج جوان دیگه رو دستگیر کردن
پنج... چهار تا پیرمردم بودن
برده بودنشون به روستای سیسه جایی که جنگ بود
اونجا پیرمردا رو آزاد کرده بودن
و جوون‌ها رو به «لیجه» منتقل کرده بودن
به خوابگاه یه مدرسه
اونجا سه روز بازداشت بودن
بعد از سه روز آزادشون کرده بودن و گفته بودن: همه‌تون هستین؟
جواب داده بودن: یکی از ما نیست
گفته بودن: کی؟ جواب داده بودن: مصطفی بولوت
این‌ها فراموش می‌شن؟ قطعن فراموش نمی‌شن
نه تنها فخری
هیچ کدومشون فراموش نمی‌شن این یکی، مگه چند سالش بود؟
بیست و پنج سالش بود رفیق من بود
جواب خون ریخته‌ی این جوون‌ها رو چطور می‌خوان بدن؟
فخری، همسرم از من هفت سال بزرگتر بود
سی و یک سالش بود
به چشم‌هاشون چشم‌بند زده بودن و و به پشت تانک بسته بودن و
ده به ده گردونده بودن
«بعدشم برده بودنشون «لیجه
یکی گفت که لباس نظامی تنشون کردن
و سوار هواپیماشون کردن و
«بردنشون «کولپ
خیلی دنبالشون گشتیم
نتونستیم هیچ خبری به دست بیاریم
می‌رفتیم پیش قاضی حتی اجازه نمی‌دادن که وارد دادگاه بشیم
با لگد بیرونمون کردن و زندانی‌هامون رو آزاد نکردن
چندین و چند بار به قاضی لیجه نامه فرستادیم و قبول نکرد
بعدتر فهمیدیم که تو لیجه هفت روز بازداشت بودن
یکی می‌گفت بردنشون اونجا یکی می‌گفت بردنشون اینجا
:آخرش جسد سه تاشون رو تو «کولپ» پیدا کردیم اکرم، رمضان و علی
اکرم و رمضان برادر‌های فخری بودند برادرشوهر‌ای من
این فراموش نمی‌شه
اگه یه روز به ما حساب پس ندن
به فرزندان ما حساب پس می‌دن به اون‌ها هم ندن، به نوه‌هامون حساب پس می‌دن
به هیچ‌وجه فراموش نمی‌کنیم
تو خونه عکس‌هاشون رو قاب گرفتم و به دیوار زدم
و همیشه می‌گم که پنج مرد تو این خونه‌ان
می‌رم و میام و فقط اون تکه کاغذا می‌تونن آرومم کنن
هیشکی نمی‌تونه این بی‌عدالتی رو قبول کنه
!تو ترکیه وزارت دادگستری هست !قانون هست
اگه قانون هست حداقل استخون‌های به جا موندشون رو به ما بدن
فخری و مصطفی رو کجا کشتن؟
بهمون بگن که ما بریم استخون‌های به جا موندشون رو بیاریم
گفتم جوانکم چه شده؟ چه رخ داده؟
گفتم جوانکم...گفتم... جهان همچون بلایی است که به جان مادران افتاده
انگار پایان یافته‌ایم
گفتم جوانکم مهربانی‌ای که تورک‌ها به ما روا دارند، مهربانیه؟ ...گفتم جوانکم...گفتم
دنبال چی می‌گردی کله‌ی صبحی انگار گربه‌ست رو بوم خونه‌ها
!هوی
دیاربکر، ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۰
«صدای شهر از میدان «آمِد
ببخشین می‌شه صدای موزیک رو یه ذره کم کنین؟
الو، با احمد صحبت می‌کنم؟
سلام. اسم من سومروئه
شماره تلفنتون رو از کانون گمشدگان مزپتامیا
از «هلین» گرفتم
در مورد ویدئوهایی که ضبط کردین می‌خوام باهاتون ملاقات کنم
بفرمایین خانم؟- دنبال احمد می‌گردم-
احمد تا دو دقیقه دیگه میاد
باشه، مرسی
احمد دوغان نمایندگی سینماتک در دیاربکر
سلام- سلام-
احمد- سومرو-
بفرمایین. در خدمتم
مگر آنها اسب‌ها را خلاص نمی‌کنند؟» رو دارین؟»- تموم شده-
باشه، ممنون
چای بخوریم؟- بخوریم-
نه، مرسی
معذرت می‌خوام تو تلفن ...خوب متوجه نشدم
چی کار می‌کنین؟
در حوزه‌ی موسیقی تحقیق می‌کنم
اتنوموزیکولوژی پس
اهم...آره
چه سازی می‌زنی؟
سازی نمی‌زنم مرثیه‌ها رو جمع‌آوری می‌کنم
در این مورد می‌خواستم از شمام کمک بخوام
شما مثل اینکه قبلا به صورت آماتور تعدادی ویدئو ضبط کردین؟
با نزدیکای قتل‌های فاعل مجهول
حالا چی شده که مرثیه و اینا جمع می‌کنی؟
واسه پایان‌نامه‌م
!کوردا الان موضوع تحقیقات اجتماعی‌ان، ها !عجبا
متوجه نمی‌شم- بی‌خیال منم متوجه نمی‌شم-
ویدئوها رو من به یه جایی دادم صبر کن از رفقام در موردشون بپرسم
اگه پیداشون کردم بهت خبر می‌دم
باشه، مرسی
من باید برم مهمون منی
اگه به چیزی احتیاج داشتی خبر بده
ای بابا داش احمد این چه ظلمیه؟
تو بگی برو، من میرم
دلم تنگ شده
داش احمد این کی بود؟
نمی‌شناسیش مگه «کتو»؟
.چرا، شناختم !اون سوسیالیست بزرگ
سلام- سلام-
طبقه‌ی بالا بازه؟- بازه-
می‌تونین برین- باشه-
همونطور که می‌بینین
مرکز یادبود اسمش هست و خودش نه
بیشتر شبیه انبار کاسته‌
آره، کارمون زیاده
...والا کارتون سخته
!می‌خواستی بگی کارمون دیگه
سال ۱۹۹۲
یه نوع از مرگ «که بهش می‌گفتن «فاعل مجهول
در مورد کوردها انجام شد ...اسمش رو گذاشتن «فاعل مجهول» و
صدها کورد رو کشتن
این یه قتل‌عامه یعنی اصلن نمی‌تونم فراموشش کنم
فرداروز اگه کمیسیون حقیقت‌یابی به وجود بیاد مگه قراره چه چیزی ارائه بشه؟
این اسناد خیلی ارزشمندن- آره، راست می‌گی-
ببین اینام ویدئوهایی هستن که ما ضبط کردیم
آن شب صدایش زدم ای جوانمردم
ولی دیدم که فرشته‌ای روانه‌ی مسجد شده، از میان سنگ‌ها
جوانمردم، دیدم که پدر آیدین ...از راز دل من و خودش آگاه بود
بعد از آنکارا می‌خوای بری حکاری؟
اگه دوباره بازداشتت کنن چی؟
کلیسای سنت جرج ارمنی دیاربکر
چی می‌خواین بچه‌های بی‌تربیت
مگه نگفتم صبح یکشنبه قبل ساعت یازده نیاید اینجا؟
صبح بخیر- فکر کردم بچه‌هان دوباره-
می‌خواستم داخل رو ببینم- هم...بیا تو-
از این طرف بیا
!تو یه کمی شبیه دخترهای مایی
نمی‌دونم. شبیه‌شونم؟
بلدی ارمنی حرف بزنی؟- یه کم-
همشینی» بلدم»
بابا مامانت کجا زندگی می‌کنن؟
استانبول یا اونجا؟
مادرم تو «هوپا» زندگی می‌کنه
بابام رو ده سال پیش از دست دادیم
خواهر برادر داری؟
یه دونه خواهر دارم
تنها اومدی اینجاها؟
تنها اومدم
...این دنیای ظالم
منم مدت‌هاست اینجا تنها زندگی می‌کنم
تنها... مثل تو
سلام
!زود تونستی اینجا رو کشف کنی ها
داشتم قدم‌ می‌زدم که پیداش کردم... بیا بشین
واقعا از بیرونم نمی‌شه متوجهش شد
بذار اینطور باشه، بی‌خیال
تو چی کار می‌کنی؟
هیچی، اومدم یه کم چیز بخونم
باران! یه چای بده
چه اسم قشنگی- باران؟-
بعضی وقتا آخر هفته‌ها اینجا فیلم اینا پخش می‌کنیم
خیلی خوش می‌گذره- چه خوب-
از این می‌شه واسه ضبط صدای فیلم اینا استفاده کرد؟
نمی‌دونم. فک کنم بشه
می‌تونم ببینمش؟- حتما-
می‌خوای گوش بدی؟- آره می‌خوام-
با چه فرمتی ضبط می‌کنه؟ ام. دی
الان توش چی هست؟
صدای محیط هست صدای آهنگرا
!پس من گوش ندم
هر صبح با این صدا از خواب بلند می‌شم
باشه بذار یه چیز دیگه بذارم گوش بدی- باشه-
!اوه داش احمد! اون خوشگله رو بپا
اون چیه تو دستش؟
دستگاه ضبط صدا
این شبیه کاراکتر اون فیلم‌هاییه !که تو دوست داریا
«راست میگی «کتو- داش می‌گم این عضو «ژیتم» [اطلاعات ژاندارمری] نباشه-
«دقیقا شبیه «داستان لیسبون
هی ببخشین- ببخشین-
...با من میای اروپا؟ یالا! بیا با من بریم
!قرمساق
چه «ماسترویانی»یی چه «بلموندو»یی
چه «دنیرو»یی؟
!قیافه رو نگا
!یه بار استانبول رو دیدی، اونم داشتی گم می‌شدی
!بی‌ریخت رو نگاه کن
یه چیزی بدم گوش بدی؟- آره-
این کیه؟- فروغ-
واقعا؟
کجا پیداش کردی؟- اونش مهم نیست-
زندگی شاید» یک خیابان دراز است که هر روز زنی با زنبیلی از آن می‌گذرد
زندگی شاید ریسمانی است که مردی با آن خود را از شاخه می‌آویزد
زندگی شاید «طفلی است که از مدرسه برمی‌گردد
!سومرو
چرا شروع کردی به جمع کردن مرثیه‌ها؟
...راستش من
به این پی بردم که با صداها ...رابطه‌ی عجیبی دارم. یعنی
می‌تونم بگم صداها زندگیم رو پیش بردن
مثلا وقتی پنج ساله بودم
اشتباها صدای پدربزرگم رو از روی کاست پاک کردم
حتی یه عکس هم ازش نمونده بود می‌فهمی؟
تو دوران راهنمایی
به سیستمای صوتی و مکانیسم ضبط صدا علاقمند شدم
شور و حال کودکی بود به هر حال
...بعدش
بعدش تو دوران دبیرستان یه زمانی می‌رسه که نمی‌دونی باید چیکار کنی
...یه همچین زمانی هست
دقیقا اون موقع بود یه روز تو کتابخونه بودم
کتاب «مرثیه‌ها»ی یاشار کمال یهو جلوم ظاهر شد
تو مقدمه‌ی کتاب :یه همچین جمله‌ای بود
کاش تمام مرثیه‌های زبان‌های آناتولی»
«با زبان محلی جمع‌آوری می‌شد
می‌تونم بگم این جمله هدف زندگیم شد
یعنی حداقل سه ساله که اینطوره
...بعدش
یه روز تو دانشگاه به موقع به کلاس درس نرسیدم
دوان دوان سعی‌ می‌کردم خودم رو به کلاس برسونم
یه صدایی شنیدم
خیلی مشتاق شدم که صاحب صدا رو بشناسم
صدایی که لرزه به بدن می‌نداخت داشت مرثیه می‌خواند
در جا خشک‌ام زد
و یا اسلحه یا روستا رو ترک کنین
یک، دو یا سه بار این رو گفتن
و با اسلحه افراد روستا رو تهدید کردن
پس ترک کنین
هیچ‌کس قبول نکرد که اینطوری براشون تعیین تکلیف کنن
سال ۱۹۹۴
صبح روز ۲۷ ماه پنجم
از هر طرف نزدیک به ۱۰۰۰ یا ۱۵۰۰ نظامی روستا رو محاصره کردن
نظامی‌ها به خونه‌ها حمله بردن
بابام و عموم و شش روستایی دیگه رو
به مرکز فرماندهی نظامی لیجه بردن البته درست‌تر اینه که بگیم مدرسه‌ی شبانه‌روزی
جایی که تبدیل به مرکز فعالیت‌های نظامی شده بود
اونجا بردنشون
وقتی می‌رفتیم و در موردشون سوال می‌پرسیدیم می‌گفتن آزادشون کردیم
از دانش‌آموز‌ای دور و بر مدرسه پرسیدیم
گفتن سوار هلیکوپترشون کردن و بردنشون
با چشم‌بند
چهار پنج روز بعدتر از روستا بهمون خبر رسوندن
که یه جایی از کوه بینگول دو نفر رو از هلیکوپتر انداختن پایین
به احتمال زیاد جنازه‌های شما هستن
مام طبعن رفتیم اونجا با روستایی‌ها و ریش‌سفیدها
رفتیم اونجا و دیدیم جنازه‌های ما نیستن
یه هفته بعد از این ماجرا
اونجا چی دیدین؟- دو تا جسد دیدیم-
دست‌هاشون رو از پشت بسته بودن و چشم‌هاشون رو هم بسته بودن
و به پشتِ سرشون شلیک کرده بودن
چیزی که دیدیم این بود
...یه هفته بعد یعنی یه هفته از این ماجرا گذشته بود
گفتن که تو روستای پایین‌تر از روستای ما
روی جاده، اونجا یه روستا هست
تو روستا می‌گفتن دو نفر رو از هلیکوپتر پایین انداختن دو یا سه نفر رو
مام رفتیم اونجا
اونجا هم دقیقا به شیوه‌ی قبل با دست‌ها و چشم‌های بسته انداخته بودنشون پایین
بازم فهمیدیم که جنازه‌های ما نیستن
پدرش رو ۲۷ آپریل بردن
پسرم رو ۲۷ ماه می دستگیر کردن
اون رو پنج‌شنبه و پسرم رو روز جمعه بردن
پسرم رو ۲۷ روز بعد از پدرش بردن
پسرم تو باغچه داشت باغچه رو آب می‌داد
اونجا دستگیرش کردن و بردنش
یه لنگه از کفش‌هاش جا مونده بود
کوفیه به پیشونیش بسته بود
نظامی‌ها محاصره‌ش کرده بودن
چشم‌هاش مشکل داشت چشم‌هاش خوب نمی‌دید
معلول بود
نظامی‌هایی رو که سرش داد زده بودن خوب نمی‌دید
کوفیه رو دور سر و صورتش پیچیده بودن و تو منطقه گردونده بودنش
بعدن لنگه‌ی دیگه‌ی کفشش رو تو کوه پیدا کردیم
رو زمین کشیده بودنش و جای دستش و لکه‌های خون روی خاک به جا مونده بود
چی کار باید کرد؟ این درد دست از سرمون برنمی‌داره
سه نفر رو زنده زنده دستگیر کردن و بردن
چه بلایی به سرشون آوردن؟
پدر
پسر و برادرش
این داداشمه، چایان چیچک
اینم بابام. تحسین چیچک
اینم عموم، علی احسان چیچک
این سه تا
تورکم
من حقم
سخت‌کوشم
بخشنده‌ام
...جانم
فدای ترکیه باد
چه سرافرازم
که تورکم
قهوه‌ت سرد نشه- باشه، مرسی-
چی شد که به این کار فیلم علاقمند شدی؟
یه روز تو دانشگاه
یه رفیقی
گفت می‌خوایم کلوپ سینمایی باز کنیم یه نفر کم داریم، تو هم بیا
بعدن خیلی بد گرفتارش شدم- چی می‌خوندی؟-
فلسفه. تو دانشگاه دجله
تو سال‌های میانی دهه‌ی نود و تو اون وضعیت
زمان‌هایی که سریع می‌گذشت
هیشکی سر کلاس حاضر نمی‌شد
اون وقتا اصلا کلاسی در کار نبود کسی غم و غصه‌ی درس و مدرسه نداشت
انگار نوبت رفتن به اون بالا‌ها رسیده بود
تو این اومدن و رفتن‌ها
رفتم استانبول
،کار ساختمون، نقاشی ساختمون کتابفروشی و از این جور کارا
دیدم هیچ عاقبتی نداره
ول کردم و برگشتم پیش مادرم اینا توی سیلوان
اونجا هم نتونستم دووم بیارم
حالام که اینجام
از این زندگی، داستان یه فیلم کوتاهم درنمیاد. مگه نه؟
این شاعر رو دوست داری؟
آندره وزنسنسکی؛ خیلی دوسش دارم
چه دهشتناک است به تو اندیشیدن» ...تنهایی
و دهشتناک‌تر آنگاه «.که تنها نیستی
۱۹۹۵
روستا‌های آتش‌گرفته‌ی حکاری
ب.۱۹۹۲
درگیری بین نظامی‌ها و گریلا‌ها در جریان بود
توی این درگیری ۷ گریلا جونشون رو از دست دادن
جسد گریلا‌ها رو به میدان روستا آوردن
مردم روستا رو صدا زدن که بیاین تو این جنازه‌ها جنازه‌‌ی قوم و خویش یا بچه‌های شما هم هست؟
یا حتی کسی که بشناسین؟ از ترس هیشکی نگفت کسی رو می‌شناسه
با تانک جسد‌ها رو زیر گرفتن و له کردن و رفتن
بعدش یه بولدزر آوردن
و همه‌ی جنازه‌ها رو تو یه گودال انداختن
تو روستای همسایه جسد دو تا جوون رو پس گرفتیم
تو جیب جوون دانشجو یه عکس پیدا کردیم
از کدوم روستایین؟ «روستای «سیاه سنبل
اوستا اصلان حکاری- منطقه‌ی فاراشین روستای سیاه سنبل
در سیلوان باز هم یک غیرنظامی کشته شد
به عنوان مامور دولتی برای «ژیتم» استخدام شدیم
بعدن متوجه شدیم که می‌خوان از ما برای انجام دادن جنایتای کثیف‌شون سواستفاده کنند
،می‌گفتن ما بردیمشون
،اونجا یه روستا هست اونجا اعدامشون کردیم
اونجا رفتیم یه قبر رو نبش کردیم چهار تا جسد تو گور بودن
فرمانده‌ی گردان ما گفت
هیشکی این جسدها رو تحویل نمی‌گیره
وقتی کسی تحویل نمی‌گیره با جسد‌ها چی کار کنیم؟
گفت که با بنزین جسدها رو بسوزونین، تروریستا رو
سوزوندیمشون و باقی‌مونده‌ی جسدها رو تو آشغال‌دونی گردان انداختیم
سگ‌ها اومده بودن و خاک رو کنده بودن
گوشت‌هاشون رو می‌خوردن
«عبدالکریم کرجا»
شخصا جلوی چشمای ما
یکی از فامیل‌های ودات آیدین ،به اسم نجات آیدین رو
تو فاصله‌ی دیاربکر و سیلوان
از پشت به سرش شلیک کرد و کشتش
بچه که بچه بود»
همیشه شانه‌هایش آویزان بود
می‌خواست که نهر، رود باشد، یک رود
یک سیلاب
یا گودال آب کوچکی، دریا
بچه که بچه بود
نمی‌دانست
بچه است
همه چیز برایش روحی داشت
و روح‌ها همه یکی بودند
«بچه که بچه بود
می‌خوام یه چیزی ازت بپرسم
اون جوون انقلابی‌ای که وقتی دانشجو بودی صداش رو شنیدی و در جا خشکت زد
چی کار می‌کنه الان؟
اسمش چی بود؟
هارون
تنها دلیل این سفرت اونه؟
کجایی بود؟
حکاری
الان کجاست؟
چند وقته که رفته؟
سه سال
گفتم شاید واسه «آنتوس» نامه اومده
خوابیده بود، نخواستم بیدارش کنم
عمو آنترانیک
خب چرا نمی‌ری سوییس، پیش دخترهات؟
...من کجا برم؟
اگه منم برم اینجاها ویران می‌شه
هویت اونا زیر این خاک خوابیده
من کجا برم؟
تو هیچ از مادرت
«یا از خاله «سورپوهی مرثیه‌ی ضبط شده داری؟
...مرثیه
اون سالی که «زوینار» ازدواج کرد
تو حیاط کلیسا ...یه... مرثیه خوندن که ضبطش کردن اما
معلوم نیست... کجاست
نیست. با خودشون بردن
نه! نیست
ای بابا داش احمد یه فیلم نیست من نگاه کنم؟
کتو» تو کار و زندگی نداری؟» نمی‌خوای بری خونه‌ت؟
والا داداش منم مثل توام !شبا خوابم نمی‌بره
شبا خوابم نمیاد
داش احمد با اون دختره چی کار کردی؟
جدا شدید از هم یا هنوز با هم رابطه دارین؟
کاری نکن این لیوان رو !بکوبم وسط فرق سرت ها
از کوچه یه تصویر، یه چیزی، یه صدایی می‌اومد
و من سریع رو به پنجره می‌دویدم می‌گفتم شاید یکی برام یه خبری آورده
همش با این خیال زندگی کردم و تا الان هم منتظرم
و هیچ‌وقت به واقعیت تبدیل نشد
یه مزاری داشته باشه
می‌دونم که کشتنش
آتیشش زدن، از جایی پرتش کردن پایین
ولی بازم استخوون‌های به جا مونده‌ش رو می‌خوام
حداقل به دخترم می‌گم ...بابات اینجا خوابیده
عیدها میان و می‌رن
هر کی می‌ره سر مزار شهیدش
این یه انسانه که گم شده
تو هر روز به اون عکس‌ها نگاه می‌کنی
تو دنبال کی‌ می‌گردی؟
!احمد یه چیزی می‌خوام ازت بپرسم
می‌تونی با من یکی دو روز بیای بریم حکاری؟
حکاری؟
والا چی بگم الان اونجاها وضعیت خوب نیست و این چیزا
بی‌خیال خودم حلش می‌کنم
سومرو در موردم اشتباه فکر نکن نه اینکه بخوام به خودم فکر کنم
نه نه واقعا بی‌خیال
من باید برم- باشه-
می‌بینمت- می‌بینمت-
پاییز تموم شد و
با خودت زمستون رو آوردی دخترم
چطوری عمو آنتو؟
می‌خوای چطور باشم؟
فکر کنم خوبم
منم یه چیزایی پیدا کردم
منتظر بودم ببینم کی میای بهت نشونشون بدم
این صدای مادرمه
سال ۱۹۱۵ و زمان قتل‌عام ارمنی‌ها
قبل از اینکه من به دنیا بیام
وقت تبعید واسه داداشم هامپو» که تو راه تبعید مرده بود، مرثیه می‌خونه»
بعد از اون ماجرا مادرم همیشه این مرثیه رو می‌خوند
سلام احمد
سلام سومرو
گفتم که قبل از رفتنم باهات تماس بگیرم
فردا صبح حرکت می‌کنم
تصمیمت رو گرفتی پس؟- آره-
بابت همه چی ممنونم احمد
اگه همدیگه رو دوباره ندیدیم، مراقب خودت باش
خداحافظ- خداحافظ-
در ادامه‌ی خبر‌های مربوط به درگیری‌هایی که در ماه‌های تابستان در روستای گچیتلی حکاری در جریان بوده
یک مینی‌بوس که به سمت روستا در حرکت بوده است
با یک مین جاده‌ای منفجر شده است
روز گذشته در نتیجه‌ی عملیات نظامی تدارک دیده شده
در حومه‌ی شهر حکاری پنج عضو پ.ک.ک کشته شدند
این وضعیت شرایط رابه میزان قابل توجهی خطرناک کرده است
جنازه‌ی پ.ک.ک‌یی‌های کشته شده
پس از تحویل گرفتن از سردخانه‌ی بیمارستان دولتی شهر حکاری
توسط ده‌ها هزار نفر .تا گورستان شهر همراهی شد
این در حالی است که پس از به خاک سپردن جنازه‌های اعضای پ.ک.ک
...مغازه‌داران شهر دست به تحصن زده‌اند
دلم می‌خواد راه تموم نشه
کاش همیشه تو جاده‌ها بودیم
خیلی خسته شدم
وقتی بچه بودم همیشه می‌خواستم با بابام یه همچین مسافرتی برم
خب چرا نرفتید؟ فرصت نشد؟
کشتنش
نمی‌دونستم
چی کار می‌کرد؟
راننده‌ی کامیون بود
می‌گفتم: اگه من بزرگ بشم ...من رانندگی می‌کنم
بابام هم کنارم می‌شینه و از جاهایی که با کامیونش رفته برام می‌گه
بیشتر کجاها می‌رفت؟
می‌رفت سمت ایران، تهران، تبریز
بعضی وقتا تو زمستون ۱۵ یا ۲۰ روز برنمی‌گشت
منم چون می‌تونستم وقتی اون نیست هر کاری بکنم... خوشحال می‌شدم
!بچگی‌یه دیگه
چطور اتفاق افتاد؟
چهارده سالم بود می‌رفتم اول دبیرستان
یه روز وقتی از مدرسه می‌اومدیم بیرون با دوستام بحث می‌کردیم که بریم بیلیارد
یا این‌که بریم کنار رودخونه و از این حرف‌ها
از پیاده‌روی مقابل یکی از دوستام
داد زد که دوباره تو محله یکی رو کشتن
اون‌ وقت‌ها همه‌ چی واسمون ماجرا بود
همه‌مون با هم شروع کردیم به دویدن
و همین که داخل کوچه شدیم
وقتی تو شلوغی مامان و آبجیم رو دیدم
سریع‌تر شروع کردم به دویدن
قسم‌ می‌خورم طولانی‌ترین مسیر زندگیم بود
بعد یه نگاهی انداختم
دیدم یه آدمی که از پشت بهش شلیک شده و آغشته به خونه رو زمین دراز کشیده
کارت شناسایی
سلام علیکم- علیک سلام-
چطورین، خوبین؟ ممنون، خدا ازت راضی باشه
سلام- سلام، خوش اومدین-
بفرمایید بشینین از کجا میاید؟
از دیاربکر میایم خوش اومدین
مختار اینجاست؟
مختار رفته نیستان نیشکر برداشت می‌کنه
بین نظامی‌ها و گریلاها یه درگیری به وجود اومد
جسدهای گریلاها رو به میدان مرکزی روستا آوردن
فرمانده‌ گفت که همه‌ی اسب‌ها و قاطرها رو جمع کنید اینجا
آره شناختمش این موسای‌ خودمونه
فرمانده گفت هر چند تا اسب اینجاست همه‌شون رو تو حیاط جمع کنین
با خودم فکر کردم با این‌ها می‌خواد چی کار بکنه
همچین چیزی به عقل شیطون هم نمی‌رسه
در حیاط رو بست
حیوون‌ها طوری داد و بیدا می‌کردن که انگار می‌دونن چه اتفاقی قراره بیفته
صدای اسلحه‌ها و شیهه‌ی اسب‌ها تو هم می‌پیچید
من کنار یه دیوار وایستادم
دیگه نتونستم نگاه کنم
وقتی صورتم رو برگردوندم و نگاه کردم
اسب‌های توی حیاط همه دیوونه شده بودن
یکی از اسب‌ها از رو دیوار پرید بیرون و رفت
میون صدای اسلحه‌ها و نظامی‌ها
اسب با هیجان
از روستا به سمت آزادی فرار می‌کرد
وقتی اون حیوان آزاد شد ما همه احساس می‌کردیم که آزاد شدیم
!سومرو
اگه پنجره رو باز کنم و یه سیگار بکشم اذیت می‌شی؟
واسه منم یه دونه روشن کن
به چی فکر می‌کنی؟
دارم به این فکر می‌کنم که کیا دوزخیان روی زمین»ان»
تو چی؟
تو ۲۵ سال آینده تو این کشور چه اتفاق‌هایی می‌افته؟
...بهت بگم
،اون چیز‌ایی که اتفاق می‌افته یا اون چیزایی که من می‌خوام اتفاق بیوفته؟
این یکی دیالوگ کدوم فیلمه؟
دیالوگ یه فیلمی که هنوز ساخته نشده
بیست و پنج سال بعد شاید ما
از دیوارای «بنوسن» بالا بریم
ولی دیگه یه کم پیر شدیم
با تو همه‌ی طول ساحل دریای سیاه» رو دوچرخه‌سواری می‌کنیم»
تو «باتومی» با هم «چاچا» [برندی] می‌نوشیم و به ترانه‌های غمگین «گرجی» گوش می‌دیم
«می‌برمت خونه‌ی «مایاکوفسکی» تو «سویم
تو «یالتا» داستان‌های دکتر چخوف رو می‌خونیم
می‌نوشیم و در حالی که همدیگه رو «تو» صدا می‌کنیم
توی قطار مسکو- پتروسکی ودکا می‌نوشیم
با گفتن:‌ «از ساحل وارنا فریاد برمی‌آورم
«صدایم را می‌شنوی مهمد؟ مهمد؟ ناظم» رو به یاد میاریم»
،بعدش نقشه رو باز می‌کنیم چشمامون رو می‌بندیم
انگشتمون رو شانسی می‌ذاریم روی یه نقطه
و به نقشه‌ی جهان می‌گیم با ما راه بیوفت
بعدش من شاید به جمع سیاستمدارا پیوستم
ولی فقط وزیر حمل‌ونقل می‌شما
همه‌ی نقاط کشور رو با خط آهن به هم وصل می‌کنم
نه فقط از غرب به شرق از شرق به دریای سیاه
از دریای سیاه به مدیترانه ...خط‌ آهن‌های طولانی و طولانی
بعدش همه جا
انستیتو‌های زبان و فرهنگ‌های از یاد رفته
افتتاح می‌شن
...بعدش... بعدش
شاید همه چی عوض بشه
!بعدش ساعت کار روزانه ۵ ساعت می‌شه
بعدش کمیسیون‌های حقیقت‌یاب به وجود میان
تا در مورد حقیقت این جنگ ۳۰ ساله تحقیق کنن
...بعدش
چقدر «بعد»ها زیادن، نه؟
هارون اوزسوی درگیری فاراشین
شب شد، مهتاب نورافشانی کرد نسیم موج موج برخاست
گل سرخ روی صورتت شکفته یکی یکدانه‌ی من، طفل شیرینم
لالا،لالا... لالا فرزندم لالایی بگم زود بزرگ شی
که زودتر بشی ستون خونه تو رویای من، تو خورشید
عشق من همیشه نگهبان توست هیچ دست بدی به تو نخواهد رسید
تویی تنها راه امید من تو ای معصوم، تو ای درستکار
لالا،لالا... لالا فرزندم لالایی بگم زود بزرگ شی
که زودتر بشی ستون خونه تو رویای من، تو خورشید
پدر اسیر، پدر در دوردست‌ها خدا می‌داند که او کجاست
از هیچ کجا خبری نمی‌آید که دل‌های تنگ آرام بگیرند
لالا،لالا... لالا فرزندم لالایی بگم زود بزرگ شی
که زودتر بشی ستون خونه تو رویای من، تو خورشید
...لالا
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده .:: www.bolboljan.net ::.