..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
اماّ زمانی که تقریبا رویای کارگردان شدنم رو تسلیم کردم یادمه
اون موقع باید 16 سالم بوده باشه
یک فیلم توی شهر اکران شد به نام "لورنس عربستان"
و همه داشتن دربارش صحبت میکردن
قبلش هیچوقت روی یه صندلی مجللّ سینمِا ننشسته بودم
بلیت ویژه نمایش دهنده 70 میلیمتری
صدای استریو
و وقتی فیلم تموم شد
!دیگه نمیخواستم کارگردان شم
چون فیلم استاندارد خیلی بالایی به نمایش گذاشت
صحنه ای بود که اون خودش رو توی خنَجرش نگاه میکرد
وقتی اولّین بار ردَا بهش داده شد
و فکر میکرد که تنهاست
و با خنده شروع به قدم زدن کرد
و به سایه خودش نگاه میکرد
جایی که ردَای شفافش رو باز کرد
تا در واقع روی شنِ و سایه اش منَقوشش کنه
لحظه بزرگی بود
و بعدا ً ، وقتی در مسیر عقب نشینی ترُک ها
دوباره صورتش رو میبینید که غرق در خونه
و چاقویی که در موقعیت مشابه توی روزهای
گذشته و با شکوهش دستش گرفته بود
و به خودش نگاه میکرد که حالا به کی تبدیل شده
این اولّین باری بود که فیلمی رو میدیدم
و متوجه محتوایی در اون شدم که به روایت داستان مربوط نمیشد
اونها ریشه در دل شخصیت داشتند موضوعات ِ شخصیش بودند
دیوید لین یک پرُتره خلق کرده
و دور تا دور اون پرُتره رو با دیواری از
توجهّ و حرکت های حماسی احاطه کرده بود
اما در بطَن "لورنس عربستان"
:این سوال نهفتست‬ من کی ام؟
من چنان عکس العمل ژرَفی برای فیلمسازی داشتم
که هفته بعد برگشتم و دوباره فیلم رو دیدم
هفته بعد از اون هم باز رفتم و دیدم
...و باز هم هفته بعدش
و متوجه شدم دیگه راه برگشتی نیست
این همون کاریه که من قراره انجام بدم
یا در راه تلاش توی این مسیر میمیرم
اما این قراره مابقی زندگی من باشه
...و بعدش سعی میکنم برسم ِبه نظر میرسه آماده به کار
مرَد‫:‬ دوربین باید‬‬ ‪‫به سمت راست بره یه کوچولو پایین تر
همونجا خوبه، عالیه
ًآره، دوربین باید به سمت راست بره، یه ذرهّ، لطفا
برو راست
راست، راست، راست، راست مرَد‫:‬ میتونی بری اونجا؟
دقیقا ً همونجا اوکیه
هربار که یه صحنه جدیدی رو شروع میکنم دستپاچه میشم
و عیِن رفتن به مدرسه و امتحان دادنه
هیچوقت به یک دیالوگ هم که از قبل صحبت میشه گوش نمیدم
نمیدونم وقتی دارم به دیالوگ ها گوش میدم قراره به چی فکر کنم
نمیدونم اصلا ً چی قراره به بازیگرا بگم
نمیدونم قراره دوربینمو کجا بزارم
و هر دفعه، دقیقا ً‌مشابه دفعه قبلشه
اما بهتون میگم که این بهترین حس دنیاست
بهتون میگم که چرا این حس خوبیه
هرچقدر بیشتر راجب چیزی
احساس اطمینان و امنیت داشته باشم
کمتر تقلاّ میکنم
هرچقدر بیشتر احساس کنم که او-اوه این قراره برای بیَان داستان
یه مشکل جدی باشه
دو شیفته کار میکنم تا با چالش روبرو شم
و کارو به سرانجام برسونم
خوب، تمومه نمیدونم اصلا ً ارزشش رو داشته باشه یا نه
درسته که من از این حس دستپاچگی متنفرم
اما تو اون لحظه لازم دارم حس کنم
از کاری که دارم میکنم واقعا ً‌مطمئن نیستم
و وقتی در معرض وحشت زدگی قرار میگیرم ایده های نابی به ذهنم خطور میکنه
هرچقدر بیشتر حس کنم که به گوشه رینگ رونده شدم
وقتی راه خروجم رو ازش پیدا میکنم
برام پاداش بزرگتری محسوب میشه
دوسش دارم، نمای بعدی
خوبه
دیدیش؟ - آره -
مارتین اسکورسیِزی ‫(‬کارگردان‫):‬ استیون رو از زمانی که در مرحله تولید "آرواره ها" بود، به خاطر دارم
واژه هایی در سطح شهر و مجلهّ لوس آنجلس تایمز برای توصیفش به کار میبردن که
این ایده احمقانست و قراره به یه فاجعه بدل بشه
ریچارد درِیِفوس ‫(‬بازیگر‫):‬ فیلمبرداری آرواره ها در تاریخ 2 میِ شروع شد
من فکر کنم 3 میِ استخدام شدم
..وقتی اولش شروع کردند
نه فیلمنامه ای داشتند، نه کوسه ای و نه عواملی
فیلنامه هیچوقت بسته نشده بود
ما بازنویسیش کردیم
همین چیزی که الان نوشته بودیمو !میخواستیم 12 ساعت بعدش ضبط هم کنیم
میدونی، برای یه کارگردان ترسناکه که ندونه
اصلا ً میتونه برگه بازیگر هارو به دستشون برسونه یا نه
مرَد‫:‬ آقایون، ما الان ضبَط بکن نیستیما
دست نگه دار مرَد دومّ‫:‬ دست نگه دار
اسپیلبرِگ‫:‬‬ این دومین روز من روی دریا بود
و 54 روز باقیمونده داشتم
و اگه ازش جون سالم به در ببرم
چیزهای زیادی یاد میگیرم چون تمام چیزی که الان میتونم بهتون بگم اینه که
سرعت ضبط توی دریا دقیقا ً نصف سرعت کار توش خشکیه
بیل باتلرِ (مدیر تصویربرداری آرواره ها)‫:‬ خوب، استودیو هیچوقت قبل از این فیلمی روی دریا ضبط نکرده بود
اونها میتونن اینکارو توی دریاچه پشتی انجام بدن
میتونن توی مخزن استودیو اینکارو کنن
میتونستن توی قایق های مینیاتوری بسازنش
...میتونستن هرکار دیگه ای میتونست آسونتر باشه
تا خیس یا سردت نشه
:اما استیون گفت "من توی اقیانوس آزاد ضبطش میکنم"
صدا ضبط شه
اسپیلبرِگ‫:‬‬ سبک این کار قرار بود هیجان انگیز باشه
بر اساس آدمایی مثل من و شما که حالا پاشونو از گلیمشون درازتر کردند
و الان مجبورن با چیزی بجنگن که هیچ درکی از نحوه تعامل باهاش ندارن
برای انجامش باید کاربلد باشی
و من فکر کردم ضبط این کار در شهرک سینماییه
استودیوی یونیورسال در شمال هالیوود نمیتونه جوابگوی این امَر باشه
پس، برای من راه برگشتی نبود
باید توی اقیانوس کار یکسره میشد
فکر میکردم قراره مثل آب خوردن باشه
اما هیچ چیزی راجب جریان آب و جزَر و مدَ نمیدونستم‬‬‬
نمیدونستم چجوری باد روی آب تاثیر میگذاره
چجوری رنگ آسمان رنگ آب رو تغییر میده
یا چجوری نمیتونی هرچیزی رو با یه چیز دیگری تطبیق بدی
یه کابوس تمام عیار بود بدترین اتفاقات ممکن یکی پس از دیگری
فکر نمیکردم حتیّ بتونیم کار رو به اتمام برسونیم
تازه داشتم گمون میکردم احتمالا ً‌ از کار هم اخراج بشم
ما در وسط اقیانوس و فاصله تقریبا ً 40 کیلومتری از ساحل تنها مونده بودیم
و هر روز خدا تکنولوژی بر روی هنُر سایه افکنده بود
ما یه نمای خوب داشتم، هنُری بود
اما نمیتونی هنری که از تلاش برمیاد رو تشخیص بدی
فقط داشتم سعی میکردم که کل داستان فیلم رو توی ذهنم نگه دارم
کاری بود که باید به تنهایی از پسش بر میومدم چون حقیقتا ً‌ تو این مورد کسَی نمیتونست بهم کمکی کنه
باید تجسمّش میکردم قبل از اینکه بخوام فیلمش کنم
و این دلیلشه که چرا انقدر آرواره ها برام ترسناک بود
وقتی که نمیتونستم تجسمّش کنم تا وقتی که بالاخره تونستم
درست قبل از اینکه برای ساخت آرواره ها عازم شم به ملاقات هنِری هثَاوِیِ رفتم
:از اون دسته کارگردانای سرسخت بود و بهم گفت
لحظاتی فرا میرسن که تو سر صحنه حاضر خواهی بود
و نمیدونی داری چه گوهی میخوری
این بلا سر هممون میاد
باید واسه حفظ این رازت از جونتم مایه بزاری
نزار هیچکس بفهمه که به خودت اطمینان نداری
از همه قایمش کن
وگرنه عزتّ و احترامت رو پیش همه از دست میدی
مرَد‫:‬‬ علامت گذاری میشه
مرَد دوّم‫:‬ خون خوبیه اسپیلبرگ‫:‬ و‫...‬ حاظر؟
و حرکت روی آروم به پیش
میتونم آروم به جلو برم
تو باید بیای و پایین این کثافتارو با ملاقه جمع کنی
و پایین
مطلقا ً همه چی لتَ و پار شده بود
اولین باری که کوسه رو امتحان کردیم غرق شد‪!‬ :))))
...باید از آب میومد بیرون و میرفت
این شکلی
میدونستم که 3 تا 4 هفته ازمون وقت میگیره
تا بخوایم دوباره بسازیمش
پس مجبور بودیم چیز دیگه ای فراهم کنیم
که دقیقا ً‌ کوسه رو نشون نمیداد
اماّ حس نزدیک بودنه کوسه رو الِقا میکرد
بیارش دور و برَ بعد از اون
بشُکه هارو خدا رسونده بود
چون لازم نبود بشکه هارو تا زمانی که کوسه ها دور و بر هستند نشون بدم
چیزی که شما نمیبینید اصولا ً‌ ترسناک تر از چیزیه که میبینید
و فیلنامه با کوسه پر شده بود
کوسه اینجا، کوسه اونجا، کوسه همه جا
ولی فیلم خیلی توش کوسه نداشت
جان ویلیامز ‫(‬آهنگساز‫):‬‬ اگه کوسه به شکل بصری قابل رویت بود
ممکن بود بعُد روانی جمیع اتفاقات رو
دستخوش تغییر کنه
وقتی صدای "بوم-بوم" رو میشنوید
شما به این فکر میفتید که زمان اومدن کوسه فرا رسیده
ولی وقتی کوسه خیلی دوره، صدا به سختی به گوش میرسه
وقتی کوسه داره آماده حمله میشه، صدا خیلی نزدیک و بلنده
ما میتونیم حضور و رفتار کوسه رو
با چگونگی مدیریت کردن نتُ ها اعلام کنیم
فقط چندتا نتُ مختصر
درِیِفوس‫:‬ شما بدون اینکه کوسه ای رو ببینید مضطرب میشید
و از ترس میرینید به خودتون
چارلی، رو حرفم حساب کن
پشت سرتو نگاه نکن شنا کن، چارلی
شنا کن بیا، چارلی
دان، دان دان، دان - دان، دان
دان، دان - دان، دان، دان، دان بام، بام، بام بام، بام، بام
بیا یکم بیشتر، چارلی آماشالاااا
بیا اینجا، چارلی ماشالا، آماشالا
دیوید ادلِستاین ‫(‬منُتقد فیلم‫):‬‬ این یه تمرین تعلیق عالیه
با تکنیکی که هر فیلمساز دیگه ای براش آدمم میکشه
اسپیلبرِگ‫:‬‬ میدونستم که دارم از شوکرِ روی بیننده ها استفاده میکنم
هر دفعه یه جور سورپرایز ظاهر میشد
مایکل فیلیپس ‫(‬تهیه کننده‫):‬‬ مثل هیچکاک، میدونست چجوری
کنجکاوی مخاطب رو برانگیزه
اون چیزی که میخواستی ببینی رو نشونت نمیداد
وقتی تحویلت میداد که خودش میخواست
جیمز هوبرمنَ‫:‬‬ اون قطعا ً از شکنجه مخاطب لذت میبره
!تاحالا ازش آزمایش گرفتن؟
یک هزار، دو هزار
سه هزار، چهار هزار
اسپیلبرِگ‫:‬‬ وقتی بچه بودم همه چی منو میترسوند
همه چی
یک هزار دو هزار سه هزار
یه درختی بیرون پنجره اتاقم بود که خیلی ترسناک بود
فقط ترسناک بود
یک هزار، دو هزار
من با ترس های بسیاری لبریز شده بودم
لازم داشتم خودم رو از شرَ بعضی از اونها خلاص کنم
و چه مخاطبان بهتری برای تخلیه شیاطین درونم
به غیر از سه تا خواهرم؟
ننَسی اسپیلبرِگ ‫(‬خواهر‫):‬ اون میخواست مارو با یه جمجمه تو کمد زندانی کنه
و موم هایی به رنگ های مختلف همه جا پاشونده بود
تقریبا ً‌شبیه خون شده بود
گاهی چشماشون رو میبستم
میبرمدشون تو کمد
تمام وزنمو روی در میزاشتم
اونا چشم بندشون رو بر میداشتن
و فقط میخواستم بشینم همونجا !و صدای جیغ زدنشون رو گوش بدم
...منظورم اینه، گفتن این داستان الان
راستش هنوزم فکر میکنم خیلی جالبه
:میخواستم بگم "از خودم واسه انجام دادنشون متنفرم"
اما از خودم متنفر نیستم، بامزه بودن
انَ اسپیلبرِگ ‫(‬خواهر‫):‬ اول از همه مارو ترسونده بود
اما از طریق فیلمهاش
تونسته کاری کنه همه شلَوار هاشونم خیس کنن
دنَ رثَرِ از اخبار سر شب شبکه سی بی اس سال 1975‫:‬ فیلم بلاک باستری تاسبتان
البته که آرواره هاست
حکایت کوسه مرگ بار افسار گسیخته
و اکران فیلم برای حداکثر اثرگذاری، بسیار مناسب
در فصل مسافرت ها برنامه ریزی شده بود
و بعضی ها که فیلم رو دیدن
حالا هر دفعه که لب ساحل میرن یک کوسه خیالی میبینن
اسکورسیِزی‫:‬‬ شب اکران آرواره ها رو یادم میاد
:من با استیون بودم و گفت "بیا بریم صف هارو ببینیم"
و ما داشتیم نگاه میکردیم و از کنار صفَ ها در سرتاسر وست وود و
جاهایی مثل اون عبور میکردیم و من گفتم: همینه
این داره یه تغییر اساسی ایجاد میکنه
جنَتِ مازلین ‫(‬منتقد فیلم‫ و کتاب):‬ من توی ماشین باهاش بودم
و اون واقعا ً واقعا ً‌دستپاچه شده بود ولی هیجان زده هم بود
و ماشین به فرعی پیچید
و صف هم تو فرعی ها ادامه داشت
و ماشین هم به مسیرش ادامه داد و صف ها هم همینطور ادامه داشتن
و اون مطلقا ً تو لاک خودش بود
میدونید، این دستیابی به یه موفقیت یه شبه بود
مثل این میموند که بادکنک ها یکی یکی تو ماشین میترکیدن
و کل زندگیش در طول چند دقیقه متحول شده بود
اون 25 سالش یا همین حدودا بود
اسپیلبرگ‫:‬‬ آرواره ها 3 برابر بودجه از پیش تأیین شدش هزینه برداشت
و تقریبا ً 2.5 برابر زمانبندی اولیش به طول انجامید
ما ضبط کار رو توی 159 روز تموم کردیم
ولی فیلم در اصل برای 55 روز زمانبندی شده بود
اما غرورم باعث شده بود فکر کنم
میتونم فیلم رو توی 55 روز ضبط کنم
استیون 4 ستون هالیوود رو به لرزه انداخت
"آرواره ها"
بیشتر از هر فیلمی در تاریخ فروش کرد
اسپیلبرگ‫:‬‬ اون موفقیت زندگیم رو دگرگون کرد
نتیجه نهایی رو نصیبم کرد
بهم این شانس رو داد از اون لحظه به بعد فیلمهایی رو که
کارگردانی کردم خودم گلُچین کنم
پس "آرواره ها" بلیت رایگان من به آیندم بود
ازتون میخوام فیلمسازی رو ملاقات کنید که هم اکنون
گیشه رو در اختیار گرفته و اون رو از از بیخ و بنُ دگرگون کرده
اوه پسر هیجان زده نیستی؟
و همه عاشقشن تاحالا دیدیش؟
شوی داینا شرُ سال 1978‫:‬ ‫(‬خانوم شرُ یه آهنگ به زبان پارسی هم اجرا کردند‫)‬ لطفا ً‌خوش آمد بگید آقای استیون اسپیلبرگ
کی اولین بار به فیلم ها علاقه نشون دادید؟
از وقتی یه بچه بد کوچولو بودم
واقعا ً ؟ حدودا ً ، آره، 13 سالم بود
همش همین بود؟ خیلی زود شروع کردم، آره
نبود، نبود من خیلی جدی نگرفته بودمش
مثل بعضی ها که نقاشی میکشیدن انجامش میدادم
و بعضی ها دوست دارن... میدونی دیگه... ماشین کوچولو برونن
منم دوست داشتم فیلمهای کوتاه بسازم
هنوز نمیدونستم قبل من هم نیم قرن فیلمسازی وجود داشته
من توی شهر فینیکس در ایالت آریزونا زندگی میکردم
جایی که میتونی به صدای رشد کاکتوس ها گوش بدی اگه کار بهتری برای انجام دادن نداشته باشی
آره بعدش من یه دوربین فیلمبرداری گرفتم
و همینطور که پیش میرفتم الفباش رو مثل الف، ب، پ... یاد میگرفتم
اما فقط چون جالب بود تا کاری برای انجام دادن داشته باشم
توی دوران کودکیم یه جورایی واقعا ً ‌میخواستم
به رویاهای دست نیافتنی برسم، رویای آمرکاییه نورمنَ راکولِ ‫(‬نقاّش مطرح آمریکایی‪(‬
بابام نابغه کامپیوتر بود و با تیمی کار میکرد که بعدها
اولین نسخه تجاری ماشین پردازشگر اطلاعات رو با در سالهای دور توی 1950 اختراع کردند RCA
بعدش بابام خیلی سرگردان شده بود و از این شرکت به اون شرکت میرفت
مثل بچه ارتشی ها که هیِ از اینجا به اونجا منتقل میشن شده بودیم
اما اغلب سالهای شکل و فرُم دهنده به زندگیم در فینیکسه آریزونا رقم خورد
پدرم از اون مردای سخت کوش آمریکایی بود
بعضی اوقات 6 روز در هفته کار میکرد و شب ها دیر به منزل برمیگشت
حرفه کاریش نیازمند ساعت های زیادی دور از محیط خانواده بود
و مامانم پیتر پنَ بود
اون خواهر و برادر ما بود، نه والدمون
چون بهترین دوستمون بود
نه یه مراقب
و همونجوری که ما تو دردسر میفتادیم اونم تو دردسر میفتاد
انَ‫:‬ حس استیو بهش میگفت که خانواده باید
"پدر صلاح و مصلحت همه رو میدونه باشه"
اما ما خانواده معمولی نبودیم
ما مثل یهودی های نا متعارفی بودیم که با حاشیه نشینی بزرگ شدیم
یه بار به یه فروشگاه حیوانات رفتم و اونجا یه میمون داشت
مثل یه جنین اینجوری تو قفَسش نشسته بود
و فروشنده گفت میمونه داره میمیره
از وقتی از مادرش جداش کردن افسرده شده
بعدش من سوار جیپ ام شدم و به خونه برگشتم
با یه قفس بزرگ پشت ماشین و یه میمون توش
یادمه بچه ها داد و هوار کشیدن
خیلی ترسیده بودن
...استیو گفت: آخه، تو محل زندگی
بچه ها گفتن: میتونیم یه میمون داشته باشیم؟
و مادر گفت: شماها دیوونه این؟
میدونین، وقتی داستانم رو درباره
کارایی که کردم میشونم، دیوونه بازی بود
سوزان لیِسی ‫(‬کارگردان مستند‫):‬ شما هم فکر میکنید ایشون دیوونه بود؟
من از میمون خوشم میاد
اسپیلبرِگ‫:‬ به عنوان یه بچه، وقت زیادی رو صرف تماشای تلویزیون
یا گوش دادن به آهنگ های آلبوم ها کردم
یا یه گوشه مینشستم، به ابرها نگاه میکردم
بابام همیشه سر بزنگاه مچمو میگرفت
خوشش نمیومد من همش 12-13 میگرفتم
راستش مدرسه جایی نبود که من خیلی غرقش بوده باشم
ننَسی‫:‬ استیو از اون دسته بچه های حواس جمع و آزمایشگر بود
یه جورایی مرددّ
در واقع، شبیه بچه های معمولی همسایه ها نبود
قلُدر محله هم نبود
االبته شاخ و شونه که خیلی میکشید
سرسخت و محکم بود
اغلب شیاطین درونم آسیب های خودم به خودم بودن
چیزهایی در درونم بودن
اونجوری که به خودم نگاه میکردم
خودم رو لایق شایسته ترین ها نمیدیدم
...روند بزرگ شدنه دیگه
من فقط یک آدم تنها بودم
جیِ جیِ آبرامز ‫(‬کارگردان‫):‬ من فکر میکنم اون چیزای زیادی در مورد
چرا و چگونگی ناچار بودنش به فیلمسازی رو توضیح میده
این فقط به معنی ابراز احساسات نیست
بلکه گرُیز رو معنا میکنه
یعنی اینکه گاهی با آدمایی دوستی میورزی که چاره دیگه ای نداری
یا با دخترایی بیرون میری
چون آپشنِ دیگه ای نداری
یا اینکه یه راه بهتر برای معنا دادن به زندگیت پیدا میکنی
اسپیلبرگ‫:‬ دوربین قلم من بود
من داستان هام رو از طریق لنزم مینوشتم
:و وقتی توانایی اینو پیدا کردم که بگم "اکَشنِ" و "کات"
کنترل زندگیم رو به چنگالم در آوردم
:عاشق فیلمهایی بودم مثل "شن های آیو جیما"
"ببرهای پرنده" "زمین نبرد"
فیلمهایی که توی تلویزیون دیده بودم
و میخواستم دوباره و سه باره و چهار باره هم ببینم
من واقعا ً‌ از همه اون آثار تأثیر پذیرفتم
در نتیجه چندتا فیلم اولّم
داستانهایی درباره جنگ جهانی دومّ بودن
یه فرودگاه با تعدادی از هواپیماهای جنگ جهانی دوم بود
که فقط روی باند فرودگاه نشسته بودن
میخواستم از دوستم در حالی که دستش روی اهَرم هست نمایی بگیرم
و به یه فیلم حقیقی 8 میلیمتری از درگیری اینترکات بزنم
به هر حال خیلی از این نماها توسط جان فورد گرفته شده بود
و فیلمی ساخته شد که به نظر میرسد
ارزش کار بالاتر از توانمون بود
و چون به قول فراستی کار در اومده بود
چیز با ارزشی بود
آبرامز‫:‬ فقط به اون فیلمها نگاه کنید
و تواناییش در روایت داستان بدون بیان واژه ها بارزه
نحوه استفادش از ابتدایی ترین جلوه های ویژه میدانی خیره کننده بود
در واقع اصابت های پرُ و پیمون گلوله هارو داشت
همینطور الَه کلُنگ های کوچیک توی خاک درست کرده بود
که بازیگرا موقع دوییدن
روی یه قسمتی لگد کنن
و اونم یه جورایی مثل منجنیقی که خاک رو به هوا پرتاب میکنه عمل میکرد
همونجوری که دارن میدوند، ازشون نما گرفته میشه
تمام تدارکاتش کاملا ً با منطق جور در میومدن
شما مسیر طی شدش رو دیدید
علارغم اینکه روی فیلم 8 میلیمتری ضبط کرده بود
چیزهایی توی دئوکسی‌ریبونوکلئیک‌اسید خودش داشت
که امضای این فیلمساز رو توی کار مشهود میساخت
اما من هیچی نمیدونستم که آیا
قراره این حرفه کاریم باشه یا اصلا ً‌قراره این کارها به کجا ختم شه
فقط میدونستم که داره وقتم رو پر میکنه
و منو سرشار از حس رضایتمندی میکنه
در ثانی وقتی فیلمی رو تموم میکردم دوست داشتم بعدی رو شروع کنم
چون وقتی داشتم فیلم میساختم احساس خوبی نسبت به خودم داشتم
اما زمانی که بیکار بودم و فکر و خیال میومد سراغم
تمام اون نجواهای ترسناک شروع میشدن
چندان جالب نبود که بخوای جای من مابین اون تخیلات و پروژه ها باشی
سید شاینبرِگ ‫(رئیس‬ اسبق کمپانی یونیورسال‫):‬ از دیگران شنیده بودم که استیون
به عنوان یک جوان اپرای خیالی بود
یاد دوران استیودیو های یونیورسال و محوطه های فیلمبرداریش بخیر
با هر ترفندی که بود
اونجا حاضر میشد
اسپیلبرگ‫:‬ سوار این تورهای اتوبوسی
که واسه گشت و گذار توی استودیو میبردن شده بودم
و چند لحظه برای رفع حاجت توقف داشتن
که دیگه از مستراح بیرون نیومدم
انقدر صبر کردم تا پرنده هم پر نزنه و بعدش اومدم بیرون
اتوبوس رفته بود و من تنها تو محوطه های استودیو بودم
جیمز برولین ‫(‬بازیگر‫):‬ بحث سر این بود که اون از پله های برج رفت بالا
و توی طبقه ششم یه دفتر گرفت
و تا 6 ماه هیچکس مزاحمش نشد
درِیِفوس‫:‬ اصل داستان این بود که رسما ً‌یک دفتر
و یک خط تلفن در اختیار گرفت و اسمشم زد روی در
دیوید گفِنِ ‫(‬از بنیانگذاران دریم ورکز ‫):‬ اا.. من که باورم نمیشه ولی دیدی که توی فیلم
"مردی که به لیبرتی والاس شلیک کرد" چی میگن
ما اغلب با دروغ مصلحت آمیز بیشتر از راست فتنه انگیز کنار میایم
راجر ارِنست ‫(‬دوست دانشکده‫):‬ یه بار یواشکی رفت سر یکی از صحنه های آلفرد هیچکاک
و یه مقدار کارگردانیش رو نگاه کرد
تا وقتی که دیگه مچشو گرفتن و ازش خواستن اونجارو ترک کنه
استیو دائما ً در حال یاد گرفتن بود
دوربینش روی همه روشن بود دائما ً سوال پیچ میکرد
از همه دست اندرکاران
فیلمبردار، نورپرداز، تدوینگر
بالاتر از حد توانش مایه میذاشت
اسپیلبرگ‫:‬ وارد شم USC به سختی تلاش کردم تا به دانشکده سینمِایی (‫(‬یکی از معتبرترین دانشگاه های آکادمیک سینمِا واقع در کالیفرنیای جنوبی
ولی فقط نمره هام به ورودی نمیرسید
حتیّ یه مصاحبه انفرادی هم توی دانشکده باهام انجام شد
ولی به صورت موردی هم رد کردند
بنابراین، یونیورسال تبدیل به مدرسه فیلمسازی من شد
ارِنست‫:‬ استیون نکته سنج بود
هیچوقت از چشم انداز این حقیقت غافل نشد که
مخاطبینش تو اون مقطع تماشاگران ِسالن سینمِا نیستند
بلکه مخاطبینش هیأت مدیره استودیو هستند
و بلد بود چجوری فیلمی بسازه تا
استودیو های فیلمسازی رو متقاعد کنه که
بله، من هم استعداد کارگردان شدن رو دارم"
"و این کاریه که بلد هستم
شاینبرِگ‫:‬ من نگاهی به فیلمش انداختم و خیلی باهاش همراه شده بودم
یه حس خیلی قوی داشتم
که این میانگین کیفیه یه فیلمساز جوان نیست
اسپیلبرگ‫:‬ سید شانبرگ، رئیس وقت بخش تلویزیونی استودیو یونیورسال
بهم گفت: خوب، آقا، من فیلم شما رو دیدم
خیلی خوش ساخت بود
دوست دارم به شما پیشنهاد یه قرارداد 7 ساله
برای اومدن به استودیو یونیورسال و کارگردانی تلویزیونی رو بدم
سپس گفت: اگه به ما ملحق شی
همونقدر پر قدرت ازت در شکست ها حمایت میکنم
که در موفقیت ها میکنم
و حرفشم مردونه حرف بود
اون شروع یکی از مهمترین روابطی بود
که من میتونستم توی این تجارت متصور شم
درِیِفوس‫:‬ استیون به عنوان شاهزاده ای که
داره برای مراسم تاجگذاریش آماده میشه سر زبون ها بود
منظورم اینه که با 20 سال سن
بازی ژوان کرافورد رو کارگردانی کرده بود
این به شما چیزای زیادی یاد میده
اسپیلبرگ‫:‬ بود SAG ژوان کرافورد اولین عضو حرفه ای (‫(‬اتحادیه کارگری بازیگران
که تو کل زندگیم بازیش رو کارگردانی کردم
میخوام یه چیزی ببینم
درخت ها، سیمان ها، ساختمان ها، چمن، هواپیما ها، رنگ
اسکورسیزی‫:‬ کسَوِتِیز بود که میگفت‫:‬ اگه میخوای یه فیلمساز واقعی باشی
نباید از هیچکی و هیچکس بترسی
و استیون نمیترسید
اون با ژوان کرافورد که میخواست استیون هر روز اونجا باشه و
ضبط کنه، طبق برنامه ریزی پیش بره و خلاصه خوب باشه دیگه
به این معنی که باید چشم اندازی داشته باشه
نماها باید زاویه دیدی داشته باشن
اسپیلبرگ‫:‬ ِاما بعد از اکران "شب گالری"
نقدهای بسیاری بر پایه این واقعیت که من یه پدیده نوظهور هستم مطرح شدند
جوان ترین کارگردان تاریخ که بهش قراردادی تاریخی پیشنهاد شد
و در عین حال تهیه کننده هایی که در حال استخدام کردن بودند تمایلی به استخدام من نداشتند
خصومت ورزی زیاد بود
و من باید خودم رو به همه ثابت میکردم
راستش اونها به من به چشم حماقت شاینبرگ نگاه میکردند
اون ضامنم شد بهش اجازه بدین نتیجشو بگیره
برولین‫:‬ من میخواستم کارگردانیش کنم
و استیون اومد تو، یه الَفِ بچه
و درجا از حسادت ماتحتم سوخت
:اسکورسیزی توانایی استیون تو این زمینه که قادر بود پاشو تو اتاق بزاره
:و فقط یکی دو ثانیه نگاه کنه و بگه اینجا و اینجا
اونو بیار اینجا یه 25 میلیمتری اینجا میخوام
اینو بنداز دور، اینجا سایه نما شه
تکونش بده اینجا سیلوئتِ شه (‫(‬سایه نما یا ضد نور
دو برداشت، 3 برداشت کافیه، ممنونم بیاید بریم
حیرت انگیز بود
استیون بوچکو ‫(‬نویسنده تلویزیونی و تهیه کننده‫):‬ استیون توی مغزش چرخ دنده هایی داشت که
کلمات رو اتوماتیک به تصاویر ترجمه میکردند
تقریبا ً بدون روندی خودآگاهانه
یک صدای بصری منحصر به فردی در ناخودآگاهشه
که نه تنها مجبوری بهش توجه کنی
بلکه مجبورت میکنه اختیارت رو هم از دست بدی
:اسپیلبرگ موضوعات ابتدایی کارهام همیشه شامل یه بازنده ای بود
ِکه توسط نیروهای سلطه جو و شکست ناپذیر
هم طبیعی و هم غیر طبیعی تعقیب میشه
و اون فرد باید برای بقا در زمان مقتضی برخیزه
و بیشترشون از دوران کودکیم میومدن
که به عنوان یه بچه احساس نا امنی میکردم
و اینجوری اونها خودشون رو به کارهام تزریق کردن
همیشه بچه ای بودم که با قلُدرا میگشتم
و فیلم دوئلِ ام زندگی من توی حیاط مدرسه بود
کامیون قلدره بود و ماشینه هم منم
جورج لوکاس ‫(‬کارگردان و تهیه کننده‫):‬ من پیش فرانسیس کوپولا بودم
و دوئل قرار بود شبش اکران شه
پس ترتیبی دادم که یواشکی از مهمونی جیم شم
:گفتم "من میخوام برم این فیلم رو ببینم که این بچه چیکار کرده"
یه جورایی درباره استیون توی شیش و بش بودم
:گفتم ...میدونم داره چیکار میکنه ها
خوبه، ولی یکم زیادی برای سلیقه من هالیوودیه
من امَبلین رو دیده بودم و با خودم گفته بودم که امَبلین جالب بود
اما نبود، ناموسا ً ریتمش خیلی تند بود
آخه خیلی خیلی حرفه ای بود و بچه های ما همگی پر ادعا بودیم
دیوونه هایی که خراب کاری هامون بیشتر هم بود
خلاصه به خودم گفتم باشه، نیم ساعت اولش رو میبینم
فقط واسه کنجکاوی که داره به کجا میره
!و تا آخرش نشستم تماشا کردم
:و برگشتم پیش فرانسیس بهش گفتم "این بابا خارق العادست"
جدا ً باید بری فیلم رو نگاه کنی
دیوید ادلِستاین ‫(‬منتقد فیلم‫):‬ از همون اول واضح بود
هیچکس دوربینش رو مثل استیون اسپیلبرگ حرکت نمیده
کارگردان های دیگه درکی فوق العاده از فضا سازی داشتن
...اورسون ولز یا مثال هاش پای خودتون
آدمایی که کمپوزیسیون رو میفهمیدن ‪)‬‫(‬ترکیب بندی
اما جوری که اسپیلبرگ
یک نما رو طی میکرد
و جایی تمومش میکرد که کاملا ً حس صحنه رو
یا تغییر میداد و یا تشدید میکرد
این یه هدیه ذاتی بود که درون خودش داشت
کی میدونست از کجا میاد؟
‌کی.. این تکنیک مال خودش بود
فرانسیس فورد کوپولا ‫(‬کارگردان‫):‬ دوئل ترکیبی از فریبندگی و جذابیت رو
درون خودش داشت
در حقیقت، این تهدید ناشناخته
اینکه هرکسی توی اون جاده بود و بعضی احمقا راهتو میبریدن و یهو جلوت ظاهر میشدن
تو هم وسوسه میشدی که گازش رو بگیری
و یه بلایی سرش بیاری
و از این نقطه بود که حکایت رقم میخورد
اسپیلبرگ‫:‬ دوئل رو دید ABC وقتی شبکه
از تماشای چیزی که میدیدن بسیار هیجان زده شدند
اما آخر کار وقتی کامیون توی
نمایش آتیش بازی ها منفجر نشد
:جورج اکِستاین بهم زنگ زد و گفت
شبکه واقعا ً از اینکه کامیون نترکید ناراحته
و میخوان برگردیم به اون صخره
و کامیون رو بترکونیم
منم گفتم: من اینکارو نمیکنم
مرگ کامیون به اندازه کافی دردناکه
ادامه دادم که من مرگ کامیون رو آهسته نشون دادم
روغن، داره مثل خون از چرخا میچکه
چرخ ها به آرومی دارن متوقف میشن
پنکه هنوز داشت کار میکرد در حالی که کامیون در حال مرگ بود
منظورم اینه مرگ کامیون همینه
همون چیزیه که تماشاگرا میخوان ببینن
داره بهای جرماشو میپردازه
در اصل بهای بلایی که سر این مرد آورد
نمیخوام اینکارو کنم نمیخوام کامیون رو منفجر کنم
بوچکو‫:‬ برای استیون، صفحه نمایش مثل یک بوم نقاشی بود
واضحه که خیلی هم خوب روش نقاشی میکشید
ًاما میدونست که این صفحه قطعا‌
به اندازه کافی هم بوم بزرگی برای نقاشی نیست
ویلموس زیگموند ‫(‬مدیر تصویربرداریه سریع‌السیر سرزمین‌شکری‫):‬ اون کارگردانیه که میدونه
تصویربرداری چقدر مهمه
و شیوه ای که "سریع‌السیر سرزمین‌شکری" رو کارگردانی کرده بود
خیلی دسته اول بود، چونکه همه چیز سر صحنه بود
و نصف فیلم داخل ماشین پلیس رخ میداد
و کار سختی بود که همه چیز رو
پیوسته در جریان نگه دارید
میدونید دیگه اون زوایا و همه اون چیزها
من نورها رو میدیدم، کلشونو
اسپیلبرگ‫:‬ برای من، کارگردانی کار با دوربین بود
و من توی خط مقدم این حوضه بودم
باید نماها رو آماده میکردم بازیگر هارو به سختی حرکت میدادم
طرح ریزیه حرکات توی صحنه
آوردن دوربین به صحنه رقص آرایی شده
سر در بیارم کی دوربین متوقف شه چجوری حرکت کنه
چقدر دور میشه کمپوزیسیون ها چی هستند
بنابراین چشمم دائم روی لنز بود و کارم همون چیزی شده بود که گفتم
حتی لنزی که میخواستم رو هم خودم برداشتم
اسکورسیِزی‫:‬ قدرتش واقعا ً در توانایی غریضیشه
که اون رو قادر میسازه داستان رو با تصاویر بیان کنه
گاهی اوقات تصاویرش رو بدون صدا توی تلویزیون تماشا میکردم
فقط برای اینکه تصاویر رو ببینم
ادلِستاین‫:‬ پاولین کائل یکی از تاثیرگذار ترین منتقدین تاریخ
توی نشریه نیویورکر نوشته بود که استیون اسپیلبرگ
یکی از فوق العاده ترین شروع ها رو در تاریخ فیلمسازی رقم زد
اونو با هاوارد هاکس در این زمینه که
چقدر حسش برای این رسانه بیانی طبیعی جلوه میکرد مقایسه کرده بود
چیزی که کائل در اسپیلبرگ دیده بود
کسی بود که درکی واقعی از فیلم داره
البته خیلی هم مطمئن نبود که کارهاش
اونقدر عمیق باشند که آدم غرقشون شه
نشانه ای از یک فیلمساز در حال ظهور نمیدید
مثل مارتین اسکورسیِزی
بیشتر تولد عصر جدیدی رو
در دستان هالیوود میدید
اسپیلبرگ‫:‬ مارتین اسکورسیزی، کارگردان فیلم بچه های پایین شهر
این برایان دی پالماست با صدای بلند
‫-‬ جورج و مارسیا لوکاس ‫-‬ سلام
و این استیونه
دوربین رو تنظیم کن عالیه
♪ امروز وقتش فرا رسیده ♪
♪ قلب های سرزنده میتونن راه خودشون رو برن‫...‬ ♪
:اسکوسیزی از اواسط تا اواخر دهه 60 میلادی
تغییرات عمده ای در نظام استودیویی هالیوود رخ داد
دنیای متفاوتی بود که باید بهش خدمت میکردند
همچنین آزادی عمل تازه ای هم بود
برایان دی پالما‫:‬ خب، یهویی درها برای کارگردان های جدید
با ایده های دیوانه وار و به ظاهر تر و تازه باز شد
تقریبا ً شبیه این بود که یه مهمونی رو به هم میریزی
آره، بعضی ها داشتن میومدن بیرون و ما میرفتیم تو
لوکاس‫:‬ ما وسواسی درگیر فیلم ها بودیم
اما قطعا ً‌ به عنوان حرفه کاریمون بهش نگاه نمیکردیم
به ذهنمونم خطور نمیکرد دنبال پول در آوردن ازش باشیم
دی پالما‫:‬ جورج و فرانسیس اونجا بودن
و بعدش من و مارتی هم بهشون ملحق شدیم
و بعید استیون از راه رسید
از جاهای مختلفی میومدیم
اما لازم به ذکر نیست که ما همیشه از باهم بودن خوشحال میشدیم
وقتی باهم بودیم، مثل دورهمی برادری کارگردانها بود
جورج، دوربینو روی میز بزار
میخوام توپو به لنز بکوبم
و دوربینو تو آخرین لحظه بکش بالا
وقتی من به گروه بچه سرِتقِ های فیلم باز اومدم
چون یه بنده خدایی اینجوری خطابمون میکرد
هرگز... برای اولین بار حس کردم که منم محرمشون هستم
اسپیلبرگ‫:‬ ما خیلی خیلی خوش شانس بودیم که بخشی از اون دوره بودیم
پیوند فرهنگی بود
اون آلبرته
فیلمسازانی بودند هنرمندانی بودند
موسیقیدان ها نوازنده ها
استعدادهای شگفت انگیز فوران کرده بودند
و ما امِی ایروینگ رو توی ماشین با خودمون داشتیم
برایان دی پالما وقتی که داشت کرَی رو میساخت مارو بهم معرفی کرده بود
اولین بار اینجوری همدیگه رو دیدیم دی پالما‫:‬ بعدش اونها شروع کردند باهم بیرون رفتن
باهم میبودن و بعد جدا میشدن
و باز دوباره به هم برمیگشتن بچه بازی ای بود خلاصه
دی پالما‫:‬ امِی نصفه نیمه لباس تنشه طبق معمول، در حال دوختن
آره، شلوار استیون رو میدوزه تا واسه
روز بزرگی که به زودی از راه میرسه آمادش کنه
مایکل فیلیپس ‫(‬تهیه کننده‫):‬ استیون خرُه بود ‫(‬از دیدگاه روانشناسی خره فردیه که توی (یک کاری وسواس داره و تو کارای دیگه مشکل داره
!ارباب جهان
یه خرُه دوست داشتنی !ولی بی عرُضه بود
به ورزش، موَاد، یا راک اند رول توجهی نداشت
اما خیلی پر حرارت بود خیلی پرشور بود
عادت داشت عاشق حرف زدن راجب فیلم باشه
و این ذوق و شوقش، مصُری بود
استیون اولین تلفن ماشینی رو داشت
زنگ میخوره
خب، من و استیون عادت داشتیم یه دوری بزنیم
: و مخ یه دختری رو تیلید کنیم و بگیم بیا باهم باشیم و اونم میگفت: باشه
و البته که بعدش بیرون خونه دختره پارک میکردیم
...مثل این میموند ...میخوام بگم
الان میتونه به شدت احمقانه به نظر برسه
اما تو اون دوران مثل معجزه به نظر میرسید
اون بامزه بود بامزه بود که دور و برت باشه
!من جولیا چایلدم سرآشپز فرانسوی
...امروز داریم بوقلمون برای روز شکرگذاری !ریز ریز میکنیم
دی پالما‫:‬ ما هممون داشتیم با اولین
تلاش های ناموفقمون برای
سری تو سرای هالیوود دراوردن دست و پنجه نرم میکردیم
اما استیون تمام مدت کار میکرد
کوپولا‫:‬ استیون همیشه به استودیو وابسته بود
تفکرش روش شناسیش به اون سمت میرفت
و به استاد این حوضه بدل شد
خیلی بخت باهاش یار بود اون نوعی از فیلم
که توشون خلاقیتی داشت همون نوع از فیلم از آب در اومد
که مخاطبان هم میپسندیدند
حالا توی آشپزخانه اسکورسیزی هستیم
میخوایم "فرشته های جهنمی" رو اکران خصوصی کنیم
:اسکورسیزی همه به سمت همدیگه کشیده شدیم
ما چیزی داشتیم که هممون رو کنار هم نگه میداشت، یک عنصر
نوعی از دیوونگی و وسواس درباره فیلم
اسپیلبرگ‫:‬ با همدیگه مشورت میکردیم
و بی رودربایستی نظراتمون رو درباره کارای همدیگه بیان میکردیم
لوکاس‫:‬ خیلی به این صورت بود ولی
رقابتمون رو هم داشتیم
"بیا و فیلممو ببین"
"بشین، بشین اونجا" "صدا اینجا بهتره"
ما همدیگه رو کنار میزدیم
همه یه جورایی مجبور بودن کار بهتری بسازن
تا دیگران رو تحت تأثیر قرار بدن
چون مارتی این فیلمو تموم کرده بود
و فرانسیس اون یکی فیلمو تموم کرده بود
اسکورسیزی‫:‬ شبیه آزمایش اسیدی شده بودن (‫(‬بررسی جوانب مثبت و منفی جهت ارزیابی کیفی
به پیشرفت خوبی دست پیدا میکنی و بعد امیدواری که صداقت ببینی
حالا زیادم صادق نباش
اسپیلبرگ‫:‬ جورج به چندتایی از ما
"جنگ ستارگان" رو برای اولین بار نشون داد
و هنوز مرحله پس تولید رو انجام نداده بود
تصاویر خام سیاه و سفید شبیه جنگ جهانی دوم
که بعد اینترکات میزد به تصاویر رنگی با پرده آبی
و بعد فیلم رو نشونمون داد
ازمون انتظار داشت که بتونیم فیلم رو ببینیم
لوکاس‫:‬ اساسا ً‌این یه فیلم بچه گونه بود
راستش چیزی نبود که دوستام
فکر کنن کار ارزشمندی ساختم
استیون تنها کسی بود که ذوق زده شد (‫(‬قیافه اسکورسیزی و خصوصا ً‌کوپولا رو اون لحظه تصور کنید :دی
و گفت: این حسابی سر و صدا میکنه
اسپیلبرگ‫:‬ اما جورج خودش گفت‫:‬ فکر کنم قراره فاجعه باشه
خیلی افسرده شده بود و بعدش همگی
بعد تموم شدن فیلم به رستوران چینی ها رفتیم
و برایان بلند شد و شروع کرد داد و بیداد
که اینجا چه خبره؟ من داستانو نمیفهمم
این آدما کی ان؟ این پشمالوئه چیکاره حسنه؟
اصلا ً از کجا میان؟ چرا ساختار نداره؟
سرگذشتشون کجاست؟ دیگه داره دیوونم میکنه
برایان جورج رو ضربه فنی کرد
جورج فقط قرمز کرد و سر جاش نشسته بود
جورج؟ فکر کنم میخوام بکشمش
اما گذشته از اینها، اتفاق مهمی کلید خورد
برایان لپُ مطلبش این بود که لازمه مثل فیلمای
کلاسیک فیلم رو با یک پیش گفتار همراه کنی
و تمام اون کلمات روی تصویر ظاهر شدند و به سمت بالا میرفتن
و مقدمه به شما میگفت که قضیه این خرَ تو خری که دارید میبینید چیه
و چرا توی تماشاخانه نشستید و این افسانه و اساطیرش چی هستند
بهمون بگو چجور دنیاییه
بعدش ما از فیلم لذت میبریم
و اینجوری بود که تولد یکی از مشهورترین سرآغاز ها شکل گرفت
دی پالما‫:‬ موقعی که داشتم "صورت زخمی" رو فیلمبرداری میکردم استیون به ملاقاتم اومد
و منم یه بخشی رو بهش سپردم
تا از کلمبیایی هایی که از راه پله میومدن بالا پلان بگیره
به دوست کوچولوم سلام کنید
دی پالما‫:‬ چند هفته ای همینجوری از مردمی که
تیر میخوردن تصویربرداری میکردیم
هممون برای کار همدیگه احترام خاصی قائل بودیم
وقتی چیزی میدیدم که یاد گرفته بودیم میشه بهترش کرد
سعی میکردیم به همدیگر کمک کنیم
مرد‫:‬ خوب حالا دوربینو به سمت کارگردان جدیدمون میچرخونم
دوربین روی کارگردان جدیدمونه
!بدترین سوییش پنَیه که تو عمرم دیدم (‫(‬چرخش سریع دوربین از یک سوژه به سوژه ای دیگر
!بدترین سوییش پنیه که تو عمرم دیدم
ازم فیلم میگرفت من تماما ً توی تاریکی بودم
چجوری انتظار داری چیزی ببینی؟
لوکاس‫:‬ یه جورایی شبیه چیزایی بود که تو دهه 20 توی پاریس رخ میداد
ناموسا ً، گروهی داری که همشونم دیوونه اند
با هم جر و بحث میکنن و هدف مشابهی رو دنبال میکنند
اما بعدا ً که نگرشت تغییر میکنه میگی
چجوری کل اون گروه
همشون آدمای موفقی شدند
و صنعت فیلم رو به سلطه خودشون در آوردند
چجوری اینجوری شد؟
ما فقط چندتا بچه ی دیوونه بودم
اما، میدونین که، فکر میکنم بخش عمدش بخاطر عشق واقعی به فیلم بود
و تمام راه های نا امید کننده ای که به هر طریقی طی کردیم تا فیلم بسازیم
اوه، خدای من
تونی کاشنرِ ‫(‬فیلنامه و نمایشنامه نویس‫):‬ وقتی فیلمهای استیون رو تماشا میکنی
حس میکنی انگار در حضور چیزی مرموز هستی
و غیر قابل توصیف و شاعرانه
از خوشی های ساده لذت میبری
ترسیدن، سرگرم شدن، غرق شدن
اسپیلبرگ‫:‬ تأثیر خیلی زیادی
از اینکه چجوری استنلی کوبریک "یک اودیسه فضایی" رو به دنیای هنر اکسپرسیونیستی
برده بود قرار گرفته بودم
و منم میخواستم "برخورد نزدیک" رو حتی فراتر ببرم
واقعا ً ‌میخواستم تماشاگرا نگاه کنن و بگن
دارم به نگرشی دست پیدا میکنم
اما مطمئن نبودم هیچکدوم از این کارا جوابگو باشه
باب بلَبَان ‫(‬بازیگر‫):‬ خیلی ریسکی بود
جلوه هایی که برای "برخورد نزدیک" به کار گرفته شده بود
تا به اون روز دیده نشده بودن
ویلموس زیگموند ‫(‬مدیر تصویربرداری برخورد نزدیک از نوع سوم‫):‬ نماها رو با دوربین موشن کنترل گرفت
حرکت های دوربین، پن ها، تیلت ها
هرچیزی که میخواست
و سپس ضبطشون کرد، در حقیقت، روی یک نوار
و وقتی که داگ ترامبلِ سرپرست جلوه های ویژه
به استودیو پس تولید برگشت
‌میتونست دقیقا ً همون حرکت دوربین رو تکثیر کنه
باب بلَبَان (بازیگر): نتیجاتا ً وقتی دو تصویر به هم پیوند میخورن نتیجه عالی میشه
و به معنای واقعی برای اولین بار
میتونید جلوه های ویژه متحرک داشته باشید
تا قبل از اون، همیشه مجبور بودی ساکت یه جا بشینی
چون اگه حرکت میکردی، میتونست همه چیز رو نابود کنه
امروزه همه دارن اینکارو میکنن
اما کسی نمیتونست جلوه های فیلم هارو بسازه
اگه استیون و داگ پیش از اونها این چیزارو امتحان نکرده بودند
فیلیپس‫:‬ برخورد نزدیک استیون یک قمار خیلی بزرگ بود
کلومبیا پیکچرز بی غلو روی مرز ورشکستگی قرار داشت
و دار و ندارشونو روی این فیلم شرط بسته بودن
هالیوود و بانک دارها داشتن خرخرشونو میجوییدن
برای اینکه به دنیا ثابت کنن موفقیت آرواره ها شانسی نبود
در نتیجه، استیون مسئولیت سنگینی روی شونه هاش داشت
ولی مجبور بود که با خودش صادق باشه که چی جواب میده
وگرنه فیلم خوبی از آب در نمیاد
و اینکارو کرد
برد یا باخت، اون فیلمی رو ساخت که رویای ساختنش رو داشت
اسپیلبرگ‫:‬ وقتی بچه بودم، پدرم منو برد تا
بارش شهابی برَساوشُی رو نگاه کنم و منو با آسمان به عنوان
مکان شگفتی های توصیف ناپذیر آشنا کرد از مهمترین بارش های سالیانه که حوالی مرداد رخ میدهد و) از توده ذرات برجای مانده از دنباله دار سوئیفت‌تاتل با مرکزیت صورت فلکی ذات الکرسی در نزدیکی مرز آن با صورت (فلکی برساوش به وجود میاید
و چون تجربه خیلی زیبایی برایم بود
آسمان ها قول داده بودند اگر اصلا ً چنین جایی وجود داشته باشه
میدونی، اولین دیدار
بین تمدن فرازمینی ها و مال ما
فقط میبایست مفید و سازنده باشه
قراره یه مکالمه باشه
جان ویلیامز ‫(‬آهنگساز‫):‬ وقتی این فرازمینی ها به اینجا میان
نمیدونیم چجوری میتونن صحبت کنن
چی میفهمن، حتی چی میبینن
پس استیون ایدش این بود که این ارتباط
میتونه ترکیبی از صدا و نور باشه
اسپبلبرگ‫:‬ در وهَله اول فکر میکردم ریاضیات
میتونه زبان مشترک گونه های میان کهکشانی باشه
اما به نظرم رسید که اگه موسیقی چیزیه که ما باهاش با دیگری صحبت میکنیم
پس اینم باید احساسی تر از این حرفها باشه
من آگاهانه به دنبال فیلمهایی که
معنوی باشن نمیگردم
بخش معنوی ای درون من هست که موجب
تراوش اون توی کارهام میشه و بدین صورت من به طور ناخودآگاه
که تنها انتخابیه که اهمیت داره
چیزهایی رو پیدا میکنم که به طور فطری جایگاهی در نظام باورها و اعتقادات دارند
و فراتر از فهم ماست یه مقدار خارج از این فضاست
بلَبَان‫:‬ برخورد نزدیک خیلی بیشتر از دو فیلم قبلیش
یک بیانیه شخصی بود
منظورم اینه خودش فیلمنامه رو نوشت
اینکار برای استیون خیلی حائز اهمیت بود
آفرینشش از یک فیلمی بود که در واقع
وقتی 17 سالم بود نوشته بودم و کارگردانی کرده بودم
داستان اولین رویارویی بشر با بشقاب پرنده ها بود
و در واقع تو فیلم نور آتش که سال 64 ساخته بودم بشقاب پرنده هایی هم وجود داشتند
فیلمهای زیادی دیده بودم و کلکسیونی از پازل های مختلف از چیزهایی که تا
به اون روز دیده بودم توی ذهنم داشتم
و فقط با دیدن فیلمهایی که توشون جلوه های ویژه به کار رفته بود
میتونستم هرچیزی رو مجسم کنم
بلَبَان‫:‬ جوری که اون با برخورد نزدیک از دوران
کودکیش خو گرفت و زندگی کرده بود
و چشم اندازی که برای حس ملموس واقعی داشت
تا وقتی فیلم رو تجربه میکنی
فیلم باید چجور حسی ایجاد کنه
استیون نمیخواست فیلمهای کوچیک شخصی بسازه
بلکه میخواست فیلمای بزرگ شخصی تولید کنه
درست نیست درست نیست
اسپیلبرگ‫:‬ من با وسواسی که ریچارد درِیِفوس
باهاش دست به گریبان بود شناخته میشدم
خود من توی اون فیلم جلب توجه میکردم
چیزی تخیلاتش رو برای رفتن
به سراغ چیزی که فکر میکرد
پاسخی ساده رو فراهم میسازه بارور میکرد
مجبور بود از میان آشفتگی عبور کنه
تا به نوعی شفافیت دست پیدا کنه
اون هنرمندی بود که سعی میکرد
تا اعماق تخیلاتش حفاری کنه
پس به عبارتی فکر میکنم
برخورد نزدیک شاید، دست کم تا
اون برهه زمانی قطعا ً، شخصی ترین
فیلمی بود که ساختم
بخصوص اینکه درباره فروپاشی بنیان خانواده هم بود
ننَسی‫:‬ زمانی که از آریزونا به شمال کلیفرنیا نقل مکان کردیم رو خاطرم هست
احساس میکردم که مسائل با والدینم به خوبی پیش نخواهند رفت
اسپیلبرگ‫:‬ و یک روز پدرم ورشکست شد
من تا به اون روز گریه پدرم رو ندیده بودم
و من همونجا توی آشپزخانه ایستاده بودم
حسابی از کوره در رفته بودم که پدرم اصلا ً‌ مرد نیست
مثل یه بچه کوچولو گریه میکرد
و من تا جایی که میتونستم سرش هوَار میزدم: بچه نق نقو
همینطور شروع کرده بودم به فریاد کشیدن بچه نق نقو ، بچه نق نقو ، بچه نق نقو
تا وقتی که منو به بیرون از آشپزخونه هل دادن
ًروی، بهم قول بده که میری، لطفا
بچه نق نقو بچه نق نقو بچه نق نقو
نو بچه ننری، بچه ننر از اینجا برو برو بیرون
بیخیال، بچه ها
بچه نق نقو بیخیال
تو بچه ننری
!ساکت رونی‫:‬ بسه دیگه‫!‬
مادرم از زنی که کاملا ً شاد میزیست
و زندگی رو جشن میگرفت، خود زندگی رو
به زنی سرخورده با ناراحتی های مطلق بدل شد
اسپیلبرگ‫:‬ مامانم رو میدیدم که به اتاق پذیرایی میره
قطعات شومان رو با پیانو مینوازه و گریه میکنه (آهنگساز آلمانی و منتقدر اثرگذار موسیقی دورهٔ رمانتیک)
انقدر گریه میکرد که دیگه نمیتونست نتُ های روی برگه رو ببینه
کنارش مینشستم، دستشو میگرفتم و باهاش حرف میزدم
:فقط میگفت من خیلی اینجا تنهام من خیلی اینجا ناراحتم
منم داشتم چنین چیزی رو تجربه میکردم
و تمام چیزی که میدونستم این بود
پدر راضیه راضیه و ما نیستیم
بالاخره، وقتی بوسیله مادر اعلام شد
که پدر و مادرم دارن از هم جدا میشن
هیچ جزئیاتی رو نمیدونستم
نمیدونستم چرا دارن جدا میشن
و برای مدتی طولانی هم این بی خبری ادامه یافت
نمیخواستم هم که بدونم
:| عاشق شخص دیگری شده بودم
دیوونه وار عاشق برِنی ادَلرِ شده بودم
به گذشته که نگاه میکنم فکر میکنم چجوری جرأت کرده بودم عاشقش شم؟
اما اون موقع اصلا ً برام مهم نبود
همش مربوط به خودم و عدم رضایتمندیم بود
انَ اسپیلبرگ ‫(‬خواهر‫):‬ برِنی بهترین دوست بابام بود
!سر جهازیش بود
مثل اینکه عمو داشته باشیم
آرنولد اسپیلبرگ‌‫(‬پدر‫):‬ هیچوقت نمیخواستم به بچه ها بگم که اون ازم طلاق گرفت
در عوض، اجازه دادم فکر کنن من طلاقش دادم
لیِسی‫:‬ چرا اونکارو کردی؟
ازش محافظت میکردم چون شکننده شده بود
و البته هنوزم هست
فهمیده بودم که میتونم کمتر از اون آسیب ببینم
هنوز هم عاشقشم
پدرم و پدر خواندم دوستای صمیمی بودن
مادرم با بهترین دوست پدرم ازدواج کرد
به کلُ قضیه نگاه میکنی گوه کاری به نظر میرسه
واقعا ً زشته
تا وقتی که بزرگتر نشده بودم بهم آسیب نزده بود
خیلی برای بابا اتفاق سختی بود
و من... قلبم براش تیر کشید
انَ‫:‬ استیو واقعا ً فکر میکرد این بابا بود که مارو ترک کرده
بنابراین، یه چندین سالی باهاش قطع رابطه کردیم
و استیو، میدونم، برای رابطه ای که
به گند کشیده شد سرزنشش میکرد
اسپیلبرگ‫:‬ بی برو برگرد این بدترین
دوره کل زندگیم بود
هرگز به پدرم نگفتم که چقدر از دستش عصبانی ام
هیچوقت به هم درَی وری نگفتیم
اما من اونی بودم که
قطع رابطه کردم
اون دنبال فرصتی میگشت که بتونه بهم نزدیک شه
ولی من رفتم و لا به لای کارای خودم گمُ و گور شدم
همونجوری که پدرم رو در اون سالها تو فینیکس
که دیر به منزل برمیگشت
و آخر هفته ها کار میکرد و همه ی اونها... دیده بودم
پدر خودم شدم و به کارم اعتیاد پیدا کردم
ارتباطم رو کامل باهاش از دست دادم
...و این برای 15 سال طول کشید
تام اسنایدر ‫(‬مجری‫):‬ میدونی، امروز دربارت خوندم
کلا ً 4 تا فیلم کارگردانی کردی
قابل شمردن هستند
تو آلفرد هیچکاک نیستی که بیش از 50 تا فیلم ساخته
تو جان فورد نیستی
خودت باورت میشه که فقط 4 تا فیلم ساختی
و در عین حال آدم معروفی هم هستی؟
میتونی باور کنی؟ میتونم باور کنی؟
بله، میتونم، در حقیقت
میتونم باور کنم که 4 تا فیلم کارگردانی کردم
گرچه اینطور به نظر میاد که انگار مدت خیلی بیشتریه که مشغول کارگردانی هستم
تام هنَکس ‫(‬بازیگر‫):‬ خیلی با نزاکت خاصی سر صحنه اومد
میدونید، جوری که آرواره ها وارد
خودآگاه تمام دنیا شد خیلی عظیم بود
برخورد نزدیک 10 برابر اون عظیم تر بود
اما استیون توی مسیر تعالی خودش بود
فکر نمیکنم خود خودش میدونست
که این جاده داشت اونو به کجا میکشوند
مطمئنم، مثل هرکس دیگه ای تون اون سن
از اینکه اونقدری خوب بود که خودش فکر میکرد هست شگفت زده بود
و کاشف به عمل اومد که بود
اسکورسیزی‫:‬ وقتی آرواره هارو میسازید
و بعدش برخورد نزدیک رو خوب، کجا داری میری؟
همونطور که میگن، شاخص نمودارت یه سطح خاصی رو نشون میده
و چیکار میکنی؟
بهترین حالت خودت رو پیدا میکنی
و از اون نقطه عطَفتِ توی نمودار هم عبور میکنی
اسپیلبرگ‫:‬ .در اصل ایده من برای ای. تی
شامل فرازمینی ها نمیشد
قرار بود درباره ابن باشه که چجوری طلاق روی دوران کودکی تأثیر میزاره
و چگونه موجب نوعی آسیب روانی در کودکان میشه
پیراهن بابا آره
وقتایی رو که عادت داشت مارو برای ورزش های توپی بیرون میبرد یادم میاد
و میبردتمون فیلم ببینیم
سر چسُ فیل دعوامون میشد
پس در اصل، زمینه کلیدی قرار بود درباره اینکه
چجوری قلب یک کودک تنها رو سیراب میکنی باشه
من، انسان پسر
الِیوت اسپیلبرگ‫:‬ و چه رخداد فوق العاده ای
میتونست قلب الیوت رو
بعد از دست دادن پدرش سیراب کنه؟
چیز فوق العاده خاصی رو مثلا ً فرازمینی میطلبید
که وارد زندگیش بشه
درِو برَیمور ‫(‬بازیگر‫):‬ استیون، به عنوان یک فیلمساز
میتونه تقریبا ً هر رویداد غیرممکن فرازمینی رو بسازه
اما توی حومه خارج شهری
با خانواده های واقعی و آدمای واقعی
بنابراین قادر خواهی بود از فضای دنیوی خارج شی از جو زمین خارج شی
ورَای عالم خاکی داستان غیر عقلانی
چون مبتنی بر گونه انسان شکل گرفته
و داستانهای انسانی
اوکی، اون یه مردی از سیاره دیگست
و ما اونو به سفینه فضایی میبریم
خوب، نمیتونه با اشعه الکتریکی خودشو جا به جا کنه؟ این واقعیته، گرگ
اسپیلبرگ‫:‬ ای. تی. یه داستان حومه نشینی آمریکایی بود
وقتی که بزرگ میشدم زندگی حومه نشینان تمام چیزی بود که میشناختم
فیلمهایی که توی دهه های 70 و 80 ساختم
بازتاب چیزهایی بود که میشناختم
دین و ایمون اصلی من حومه نشینا بودن
در واقع، تمام خانواده باهم بودن
هیچکی طلاق نمیگرفت هیچکسی از دست اون یکی ناراحت نمیشد
البته که همه اینا غلطه
...شاید تصورش کرده باشی
من نمیتونم تصورش کنم شاید بچه ایه که مشکل جنسیتی داره یا از ریخت و قالب افتاده
بچه از ریخت و قالب افتاده
شاید یه بچه شیطان یا یک جنِ کوچیک
!!اصلا ً هم شبیه اینا نیست، خایه خور
!الیوت
بشین
بابا حرفمو باور میکنه
شاید لازمه به بابات زنگ بزنی و در این مورد باهاش صحبت کنی
نمیتونم، اون با سالی توی مکزیکه
مکزیک کجاست؟
اسپیلبرگ‫:‬ دوران کودکیم رو در اون خانواده دیدم
و اون بازیگران جوان فوق العاده
پیتر کیُتُ ‫(‬بازیگر‫):‬ وقتی استیون با بچه ها کار میکرد
یه جور حس بیاین باهم بازی کنیم بهشون میداد
میخواست تورو بکشه عقب بچسب به این، درست همینجا
اینجوری نبود که بخوای با بچه ها بچه گونه حرف بزنی
واقعا ً باهاشون ارتباط برقرار میکرد
یه جورایی مثل انتقال مستقیم بود
حالا یهویی برمیگرده سمتت چشماش انگار میخواد از حدقه بزنه بیرون
اونکارو با ای. تی. بکن جیغ خوشحالی رو نثار ای. تی. بکن
دوباره دیالوگتو تکرار کن هیجان زده باش واسش "دارن میان؟"
نفس بکش نفس بکش، نفس بکش نفس بکش
خودتو حسابی آماده کن یعنی دارن میان؟
نه، خودتو بیشتر از اینا آماده کن خودتو حسابی آماده کن
یعنی دارن میان؟
قویتر، قویتر یعنی دارن میان؟
این یعنی دارن میان؟
!آره
ملیسا متیسنِ ‫(‬فیلمنامه نویسه ای. تی. موجود فرازمینی‫):‬ مجبور بود یه خورده نقش پدری داشته باشه، یه خورده رفیق
اما بیشتر از هرچیزی نظاره گر اونها بود
و من فکر میکنم خیلی براش خوشایند بود
همه بچه ها براش جذاب بودند باید روم حساب کنی
امروز هالووینه سلام عشقم سلام ننجون
یه لحظه واسا درِو، این واسه توئه عزیزم
سیبت اسپیلبرگ‫:‬ میخواستم ای‫.‬ تی‫.‬ رو پیوسته فیلمبرداری کنم
اینکار برای خردسالانی که در طول روز کار میکردن تداوم به همراه میاورد
چون میفهمن فردا همون فرداییست که تو فیلنامه آورده شده
و دیروز همون دیروزی بود که در فیلنامه بود
پس، برای بچه های کوچیک
اعتماد به نفسی به همراه میاورد که دارن زندگی میکنن
و دارن تو دنیای داستانمون زندگی میکنن
حالا اونها دستگاهو روی سینشَ قرار میدن
و با شوک دادن بهش سعی میکنن برش گردونن
وقتی بهش شوک میدن
سر و صداش زیاد هست و حتی باعث میشه بیشتر بپری و گریه کنی
حالا دارن میزارنش روی سینش
!و دکمه رو فشار میده و راه میفته، پخِ
خوبی عسلم؟
هان؟ خوبی؟
بزار ببینم صورت عروسکتم پاک کن
متشکرم متشکرم
:(((‪))‬( ،اوکی
سالها برام سوال بود که چرا تمام دنیا جذب فیلم شدن
و یه روز این موضوع منو به خودم آورد که
هیچ دو انسانی روی کره زمین
به اندازه ای که اون انسانها و موجود فضایی
از هم دورن، بینشون فاصله نیست
بیا
وایسا
و اگه الیوت
و مادر و دختر کوچک و دانشمند
بتونن به این موجود عشق بورزن و باهاش همدل باشن
و سعی کنن دوباره دست دوستی و سازش
به سمتش دراز کنن
همونطور که هر 2 انسانی روی کره زمین میتونن
فکر میکنم اون زیرمتنی بود که در طول فیلم به مثِابه یک حباب شکل میگرفت
و حتما ً تلنگری رو زده بود
چون فیلمهای زیادی رو نمیبینی
که 40 سال بعد
به شکل جهانی مورد پسند و قدردانی قرار بگیرند
و با چیزی صحبت کرده باشه که
میلی برای توانایی عبور از مرزها و
تحت تاثیر قرار دادن دیگر انسانها داشته باشه
زود برمیگردم
خداحافظ
لئوناردو دی کاپریو ‫(‬؟‫):‬ به عنوان یک کارگردان ایجاد تعادل کار خیلی سختیه
اینکه یه بچه کوچول موچول رو به منظور ایجاد تعادل یک صحنه دراماتیک تهَییج کنی
چون واضحه که داری سرشون شیره میمالی تا به ظرفیت مورد نظرت برسن
اما استیون بلد بود چجوری به عنوان یک کارگردان
همینطور که نازشونم میخرید
به جاهای ترسناکتر هم ببرتشون
انَتونی الیور اسکات ‫(‬منتقد فیلم‫):‬ در دنیای اسپیلبرگ شاید بچه ها
آسیب پذیر باشند خوشحال نباشند
در عوض اونها خیلی خیلی قدرتمند هستند
و قهرمانانه اند
اسپیلبرگ‫:‬ فکر میکنم همه فیلمهای من
که بچه ها و فیلمهاشون سر و کار داشت
راجب اهمیت صلاحیت این کودکان
برای به دست گرفتن داستان هست
حداقعل به دست گرفتن زندگی خودشون
کتلین کنِدی ‫(‬تهیه کننده‫):‬ استیون از طریق لنز بی تزَویرش
دنیا رو شهودی، غریضی و بدون واسطه نگاه میکرد
کاری که یه کودک به طور طبیعی انجام میده
پس یه جورایی برای داستان سرایی
بپر برو سراغ لنز شده بود
جورج نگِوس ‫(مؤلف‬، ژورنالیست و مجری استرالیایی‫):‬ یکی از جالبترین چیزایی که دربارت خوندم
:تیتری بود با این عنوان استیون اسپیلبرگ همینطور که داره بزرگ میشه
هم داره فیلم میسازه و هم آیندش رو
جدا ً که بچه عاقلیه
توام خودت رو همینجوری میبینی؟ نظر منطقی ای محسوب میشه؟
فکر کنم منطقیه باید بفهمی چجوری یه بچه عاقل رو تعریف میکنی؟
یه بچه عاقل مسئولیت پذیر یا بچه عاقل بی مسئولیت
چون فکر میکنم باید مسئولیت پذیر باشی
اما در عین حال نمیخوای کودک درونت رو هم قربانی کنی
چون اون چیزیه که حس جوانی بهت میده
سرحال نگهت میداره
و نمیزاره لبخند از روی لبهات محو شه
الان ساکت نیستم
چی میتونه رفتار بالغانه تلقی شه؟
...اوه ...خدای
!من
اسپیلبرگ‫:‬ بعد از ساختن دو فیلم ِآرواره ها و برخورد نزدیک
حس ارزشمند بودن میکردم
و داشتم با خودم فکر میکردم کمُدی هم میتونم بسازم، چرا که نه؟
اگه تونستم اون دوتا فیلم رو بسازم چرا نتونم هرچیزی که میخوام بسازم؟
حس شوخ طبعی هم که داشتم
میرفتم فیلم میدیدم و وقتی که بامزه بودن بهشون میخندیدم
چرا یه کار طنز رو به عهده نگیرم؟
اون موقع خیلی اعتماد به نفس بالایی داشتم
بهتون تضمین میدم
هیچ بمبی اینجا نخواهد افتاد
باب زمِکِیس و باب گیِل فیلمنامه رو نوشته بودن
که خیلی هم مفید و کارا بود
من اونی بودم که شوخ طبعی و بودجه رو
در حد انفجار گسترش دادم
برای من این یه بهانه ای بود که یه سری گندکاری برپا کنم
و سعی کنم ملت رو بخندونم
ولی اینجوری از آب در اومد که انگار من با ساختن 1941 مرتکب جنایت جنگی شدم
همه شکم دریدن که بی متحواست
واقعا ً نابود شده بودم
منتها با اون حس ناکامی سرمای پوچی
هربار که یاد اون فیلم میفتادم
حس بالا آوردن بهم دست میداد
فقط دلم میخواست یه خواب باشه
منظورم اینه که برای سال بعدش واقعیت هارو انکار میکردم
تا اینکه دوستم جورج لوکاس دستمو گرفت
جورج گفت: حالا میخوای چیکار کنی؟
لوکاس‫:‬ و استیون گفت‫:‬ خیلی دلش میخواد یه فیلم جیمز باند بسازه
و جورج گفت: من یه چیز بهتر از 007 برات دارم
:لوکاس درباره باستان شنایسه
که به دنبال شکار آثار باستانی !با قدرت های ماوراءطبیعه میره
!و استیون گفت: عاشقشم
بیا بسازیمش
اسپیلبرگ‫:‬ از اون قهرمان های معمول نیست
از اونایی که مثل آب خوردن همه کار میکنن
و بعد تبدیل به قهرمان رویاهات میشن
زیر همه کارهاش یک ذات انسانی نهفته بود
این چیزی بود که ایندیانا جونز رو برای مردم قابل دسترسی کرد
فکر کنم میخوان مارو بکشن !میدونم، بابا
خوب، این یه تجربه جدید برای منه
واسه من که دیگه عادی شده
لوکاس‫:‬ این یه فیلم اکشن-ماجراجوییه که هر حلقش با صحنه ای هیجان انگیز تموم میشه
اسپیلبرگ‫:‬ فقط فرار ِسرگرم کننده ناب
لوکاس‫:‬ قرار بود از همه لحاظ یه فیلم درجه دو باشه
و فیلمای درجه دو سرگرم کننده اند چون کار اونها رو جدی نمیگیرید
بزن در رو میسازیشون تف کن جفت کن میبندیشون
هرچیزی که میتونی رو انگولک میکنی
تا بتونی پولارو هاپولی کنی و یه آبم روش
و نگران این حقیقت نمیشی که
قرار نیست ازش لورنس عربستان در بیاد
لوکاس‫:‬ ما به استودیو بردیمش و چیزی که حواسمون بهش نبود
این بود که استیون دیگه حنَاش رنگی نداشت
چون همیشه هم داشت بودجه کم میاورد و هم زمان
!در نتیجه همه استودیو ها میگفتن، نچُ
و حتی بعضی هاشون گفتن: راستش، اگه بتونی یه کارگردان دیگه جایگزینش کنی، رو ما حساب کن
اما استیون با 20 میلیون دلار هم نمیتونه جمعش کنه
استیون گفت: بهت قول میدم، به اعتمادت خیانت نمیکنم
اگه بودجه 20 میلیون دلاره، با همینقدر جمعش میکنم
اسپیلبرگ‫:‬ تجربه کمبود بودجه توی 3 تا کار
آرواره ها، برخورد نزدیک و 41
برام درس عبرت شده بود که یه سفر اصفهان برم
تا بتونم از طریق ایندیانا جونز اعتبارم رو واسه همیشه پس بگیرم
لوکاس‫:‬ مجبور بود یه چیزی رو ثابت کنه، همچنین نمیخواست منو نا امید کنه، دوست قشنگشو
میدونی، انگار که مسئله براش استودیو نبود، خودمون دوتا بودیم
جمعه شب اگه اینو نگیریم نمیتونیم پلان رو بگیریم
اگه نتونیم پلان رو بگیریم فیلمم نمیتونیم بسازیم
اگه اونا فیلمشونو تحویل نگیرن پای هممون تو منجلاب گیره
اسپیلبرگ‫:‬ جورج گفت: ببین اگه تو اینو کارگردانی کنی
باید همین الان بهم دست بدی و قول بدی
که اگه کار ترکوند 2 نسخه دیگه هم ازش کارگردانی کنی
و این همکاریه عالی ای شد
!پدر
چیه؟‌ چیه؟ !پدر
چیه؟
برو سمت جای آتیش اوه
هریسون فورد ‫(‬بازیگر‫):‬ مجموعه ایندیانا جونز همیشه بیشتر درباره فیلمها بود
تا درباره چیز دیگه
اونها از فرمول های مشخصی پیروی میکردند
که دستشونو باز میذاشت اتفاقات احمقانه خلق کنن
تام استوپارد ‫(‬نویسنده‫):‬ در مجموعه ایندیانا جونز
چیزی بود که به راستی تحسینش میکنم
وقتی هریسون از بالای یه صخره میفته
و دوستاش فکر میکنن که مرده و سعی میکنن به پایین نگاه نکنن
هریسون بدون کلاهش بلند میشه
آخه محض رضای خدا از بالای یه صخره افتاده
و اون نسیم رازآلود کلاهش رو وارد قاب میکنه
هریسون فورد ‫(‬بازیگر‫):‬ اینگونه فیلمها به وضوح باب میل تماشاگر ساخته میشن
واسه پایه ثابت سینمِارو ها ساخته شدن
نیتشون لذت خالص سرگرمیه
که معنیش این نیست اونا نمیتونن به لحاظ احساسی درگیر بشن
بدین معنا نیست که اونها نمیتونن گاهی اوقات باهوش باشن
اما اونا مجبورند که سرگرمی رضایت بخشی باشند
و استیون و جورج کشف کردند
چجوری از پتانسیل فیلمسازی برای راضی کردن
مخاطب به طریقی که کارگردان یا تهیه کننده های
زیادی نمیتونستند اینکارو کنند استفاده کنن
هیو دوَنز‌‫(‬اخبارگو و مجری‫):‬ در تارخچه طولانی قرن فیلمها
فقط یک کارگردان بود، فقط یک
که فیلمهاش میلیاردها دلار سودآوری داشتند
استیون اسپیلبرگ
والتر پارکز ‫(‬تهیه کننده‫):‬ احتمالا ً استیون تجاری ترین کارگردان
در تاریخ فیلمها تا به امروز بوده
و فکر میکنم این از درک عمیقی که اون
از زبان سینما که موجب عکس العمل های
احساسی بین مخاطبین میشه نشأت میگیره
و تردیدی نیست ایده ساخت فیلمها برای استیون
به تجلیّ پدیده هایی بسیار هیجان انگیز بدل میشوند
اما نتایج مختلطی به همراه میاره
افرادی هستند که ازش متنفرند
افرادی که برای به انحطاط کشیده شدن فیلمها سرزنشش میکنند
ًویلیام گلُدمن مشخصا
فیلمهای بلاک باستری مینوشت
و استیون و جورج لوکاس هم هالیوود رو به ورطه نابودی کشوندند
ادلِستاین‫:‬ برخی ها اسپیلبرگ رو نیروی سرکوب گری دیده بودن
که دنیای فیلم رو به سمت نوعی
انحراف پوچ سوق میده
و قطعا ً به همراه مدیران بازاریابی ای
که در اواخر دهه 70 و 80
به استودیو ها راه پیدا کرده بودند
بوی پول به مشامشون خورده بود
اما من نمیخوام اسپیلبرگ رو بخاطرش سرزنش کنم
به اولین نقدی که توسط پاولین کائلِ شده بود فلش بکی بزن
میگفت اون یه سرگرم کننده محبوب و عالیه
که احساسی برای چیزی که تماشاگرا میخواستن ببینن داشت
چرا کسی باید برای این عذرخواهی کنه؟
بزار توجهت رو به این موضوع جلب کنم
:که یکی از نظایر خودت، یه کارگردان دیگه، گفته بود
استیون اسپیلبرگ قابل قیاس با
آدمهایی مثل مایک نیکولز و برَی لوِینسون نیست
جایگاهی هم برای سرگرمی اکثریت هست
اما نباید با هنر ناب
یا فیلمهای جایزه بگیر با کیفیت اشتباه گرفته شه
گاهی فکر میکنم بیانه های اون شکلی
فی نفسه ریاکارانه اند
چون یه جورایی میخوان بگن، میدونی
هنر الکی نیست، این نمیتونه هنر قلمداد شه چون هنر که محرک زا نیست
.هنر نمیتونه با یک دوچرخه توی ای. تی !و پرواز بر فراز کره ماه پدید بیاد
اون نمیتونه هنر قمداد شه
اسکات‫:‬ اگه داری اون سبک ار فیلمهایی رو میسازی
که پولهایی درمیاره که فیلمهای اون دراورد
و اگه داری کسب و کار سرگرمی راه میندازی
یا فقط چیزی که بتونه عوام رو جذب کنه
و بی تعارف حرکت اصلیت سرگرم کردنه
پس فکر کنم میشه یه مقدار بدگمان بود
راستش، چجوری به عنوان یک هنرمند روت حساب کنیم؟
بیا دختر، آخه منتظر توام
جایی زخم شه میکشمت
<font color="#804040"اسپیلبرگ‫:‬ به دنبال درک متفاوت تری نسبت به خودم میگشتم
و اگه نمیخواستم که آگاهانه
تغییری ایجاد کنم تا چیزهایی رو
نه فقط به خودم، بلکه به دیگران هم اثبات کنم
امکان نداشت رنگ ارغوانی رو به عنوان فیلم بعدیم انتخاب کنم
اما این فیلم فقط مربوط به بالغین بود
که مطلبید.. میدونید، هستی گرایانه انسان گرایانه و سوژه محور باشه
در آستانه 40 سالگیم بودم و شاید کمی نگاهم به زندگی تاریک تر شده بود
و خب، میدونستم قرار سیاحتی میانه رو باشه
و بدم نمیومد مسئولیتش رو بپذیرم
کل زندگیم مجبور بودم بجنگم
باید با بابام میجنگیدم باید با عموهام میجنگیدم
باید با برادرام میجنگیدم
یه دختر توی خانواده ای پر از مرد امنیت نخواهد داشت
اما هرگز فکرشم نمیکردم که مجبور باشم تو خونه خودم هم بجنگم
عاشق هارپو ام
خدا شاهده
اما قبل از اینکه بزارم کتکم بزنه میکشمش
اوپرا وینفرِیِ ‫(‬بازیگر و خیلی چیزای دیگه‫):‬ برای استیون مهیا کردن شرایط کار
چالشی اساسی محسوب میشد
چون داری تو برخی مناطق هرج و مرج راه میندازی
جایی که اگه اشتباهی ازت سر بزنه کلی آدم از دستت دلخور میشن
اون نمیخواست فقط یک جهان بینی آفریقایی-آمریکایی خلق کنه
بلکه جهانی زن سالارانه
در حضور مردسالاریه سرکوبگرانه و خشونت خلق کرد
و من به این ایمان دارم که میخواست
توانایی هایی خودش رو در زمینه هایی که تاحالا کار نکرده بود گسترش بده
هوبرمنَ‫:‬ خودش رو به جلو سوق داد
اما نه اونقدری که تماشاگرا رو بپرونه
یا کشش درونی خودش رو از دست بده
در اصل، دچار بحران هویت نشه
هیچوقت ازم نپرسید چه حسی دارم
هیچوقت درباره خودم هیچی نپرسید
فقط سوارم میشد و تلنبشو میزد
تلبنشو میزد؟ ...تلنب
چرا، خانوم سیلی
یه جوری میگی انگار میومد میرید روت
برای من که همون حس رو داشت
اسپیلبرگ‫:‬ با چندتا از منتقدین که از خجالت زدگی من
توی داستان عاشقانه بین شوگ و سیلی
خوششون نیومده بود، مشکلاتی داشتم
صحنه ای که شوگ ایِوری توی آینه مهبلش رو به سیلی نشون میده
که ازش توی فیلم استفاده نکردم
اون میتونست به کلی
لحن و ذات فیلم رو دستخوش تغییر کنه
نمیخواستم مثل کتاب وارد تمام جزئیات شم
میتونستم این کارارو توی فیلمهایی که 10 سال بعد هم ساخته بودم انجام بدم
من فقط روم نمیشد فقط یکم خجالت میکشیدم
اصلا ً فرد مناسبی برای اینکار نبودم، همین
کنِدی‫:‬ استیون داستانی رو روایت میکرد که الَیس اون رو نوشته بودش
و سعی میکرد از زاویه دید خودش
باهاش ارتباط برقرار کنه
هیچوقت نمیتونست اونقدری که الَیس با کتاب وارد جزئیات جنسی شده بود بپردازه
مازلین‫:‬ اون کتاب برای شجاعت، استقامت و واقع گرایانه بودنش ستایش میشد
و هیچکدوم از اونها شاخصه هایی نبودن که اون بخاطرشون شناخته میشد
اون فقط در تلاش برای نزدیک تر شدن بهش بود
ادلِستاین‫:‬ هیچکس واقعا ً دلش نمیخواست استیون اسپیلبرگ
یک فیلمساز خشن، زبر و زمخت باشه
اصلا ً طبَعش ظریف تر از این حرفها بود
اما توی رنگ ارغوانی رنگ ها دقیقا ً همسان بودند
صحنه ها از 0 تا 100 شون
منطبق بر جزئیاتی که میخواست برپا شده بودند
در فیلم چیزی بود که خیلی توی ذوق میزد
و شبیه استوری بوردهای دیزنی بود
گفِنِ‫:‬ اساسا ً اون میخواست تصویر قشنگتری
نسبت به مقصود متن اصلی به نمایش بگذاره
هرچی نباشه اون استیونه
میخواد همه چیز رو زیبا بسازه
میخواد زندگی رو زیبا بسازه
یه نینی تو راه دارم
و این نینیه قراره زندگیمو دگرگون کنه
البته تاحالاشم یه جورایی اینکارو کرده شلَیت ‫(‬منتقد فیلم و کتاب‫):‬ اضطراب واسش یا چی؟
نه، اصلا ً مضطرب نیستم
فقط فکر میکنم این بهترین اتفاقیه که
برای من و امِی رخ داده
واقعا ً‌ براش بی طاقتیم
اسپیلبرگ‫:‬ فکر کنم تقدیر من و امِی این بود
که مکَس رو به دنیا بیاریم
و این رخداد خجسته ایه
قبل از اون اتفاق، مطمئن نبودم که اصلا ً‌معنای زندگی شخصی رو میفهمم
فکر میکردم زندگی با
!میدونی که، اکشن
!و بعدش کات شروع شده
بعد از اینکه مامان و بابام از هم جدا شدن
همیشه فکر میکردم که میخوام تمام تلاشم رو بکنم
که اگه یه روز تصمیم به ازدواج گرفتم
هرگز طلاق نگیرم
!البته بعدش گرفتم
طلاق در هر حالتش دردناکه
خصوصا ً برای من ِ نوعی
چون من فرزند طلاقم
و بهتر از هرکسی میدونم چه حسی داره
و خب، واضحه که حس افتضاحی هم برای مکس دارم
که مجبور شد تحمل کنه
جیمی‫:‬ هواپیمام !هواپیمام! هواپیمام
مامان؟
فرانک مارشال‌‫(‬تهیه کننده‫):‬ "امپراطوری خورشید"
درباره این نوجوان بود که در شانگهای بزرگ میشه
و از والدینش در جریان
حمله ژاپنی ها جدا میشه
!مامانی
!جیِمی !مامانی
و از دگِرَدیسی ها و فرآیند رشد
حیرت آوری عبور کرد
اسپیلبرگ‫:‬ روی نقاط قوتی که میدونستم دارم بناش کردم
قادر باشی که تاریکی و حقیقت دلخراش جنگ رو برداری
و سر راه بچه ای قرار بدی که
اون جنگ رو به شکل ویژه ای میدید
این بر مبنای تجاربی بود
که ج. جی. بالارد در
کمپ اسُرای جنگی ژاپنی ها داشت
جیم یه پسر گمشده بود که سعی میکرد از اینکه
به کجای این دنیا تعلق داره سر در بیاره
این فیلمی درباره زود بزرگ شدن
و معدوم شدن هرچیزی بود که یه زمانی
برای حفظ امنیت خودت استفاده میکردی
وقتی هیچی حاشیه امنیتی نداری
مثل بقیه تبدیل به یه بازمانده میشی
و به شکل افتضاحی هم روزها به سرعت و یکی پس از دیگری سپری میشن
کریسشنِ بیِل ‫(‬بازیگر‫):‬ این داستانی غیرعادیه که حکایت از
انعطاف پذیری یک کودک داره
این نجات شگفت انگیز
که واقعا ً شکیبایی بیشتری رو نسبت به
تمام بزرگسالانی که اطرافش بودند به کار میگرفت
اسکورسیزی‫:‬ این رسم بزرگی توی فیلمسازی حماسیه
که استادیوم های ورزشی سر آخر، وقتی که همه خوبان
و همه چیزهای خوبی که به سرقت رفته بودن اونجان
سورئالیستیش
و اینکه چی باعث میشه اون زمان و مکان رو حس کنی
احساس اینکه دنیا شبیه چیه
چگونه از هم پاشیده شدن، تمام تمدن ها
و در نهایت، چیزی که حتی زیباییش مشُوشّ کننده تره
و چیزی نیست جز تابش انفجار بمب اتم
انگار که روحی داره به سوی عالم والا متعالی میشه
بانو ویکتور
این خیلی شاعرانه است... و عرفانی
تام استوپارد‫:‬ این جنگه
و مرگ بود و وحشت واقعی
و مثل پایان بیگناهی
برای کودک اسپیلبرگ بود
فکر میکنم به راستی فیلمش عالی بود
اما برای من به شخصه، به شدت نرمشی غیر ضروری داشت
و احساساتی که به طرز غلُوُ شده ای تقلیل یافته بودند
نمیدونم از کجا آب میخورد
اما این گرایشش رو دوست داشت و ازش لذت میبرد
بخشی از وجودش بود
:اسکات ًاون موقع، هنوز کاملا ً از شر خیلی از نقدها رها نشده بود
یه جورایی نگاه بهش کمی شکاکانه بود
اوه، الان دیگه قراره جدی باشه
اوه، داره سعی میکنه فیلمای جدی بسازه
اوه، اینو میخواد، یعنی منظورم اینه که
یه جورایی کار کثیفیه
که درباره یه هنرمند اینطوری بگی
کنِدی‫:‬ قطعا ً به احساساتش آسیب میزد
فکر نمیکنم هیچ هنرمندی
دلش بخواد که حس کنه داره به دست فراموشی سپرده میشه
در حالی که دیگران دارن جایگاهشون رو تثبیت میکنن
وقتی استیون شروع به کشف
انواع دیگه ای از داستانهای جدی کرد
خیلی دربرابرش مقاومت کردند
انگار می‌گفتن‪:‬ استیون اسپیلبرگ، چطور جرأت میکنی؟
ما تأیین میکنیم تو چطور فیلمی بسازی
حالا چرا یهو تصمیم گرفتی چنین فیلمایی بسازی؟
وسواس به استدلال کردن نداشت
اما به عنوان یه فیلمساز، استیون میخواست با استفاده
از اون فیلمها گاماس گاماس مسیرو طی کنه
نمیدونست مسیرش به کجا ختم میشه
اما فکر میکنم داشت یه جورایی خودشو آبدیده میکرد
برای اینکه مشخص کنه میتونه به اونجا برسه
که اوکی بود
اسپیلبرگ‫:‬ قدیمی ترین خاطره ای که به ذهنم میاد اینه که تو کالسکه بودم
یادمه داشتن منو یه جایی میبردن
و مادربزرک و پدربزرگم باهام بودن
به یه فضای زیرزمینی رفتیم
یه چراغ قرمز اونجا بالای چندتا در بود
و یادم میاد به این چراغ قرمز نزدیک و
نزدیکتر میشدیم، جایی که همه این پیرمردها، فقط مرد
همشون دعُایی چیزی میخوندن
و نور قرمز همان نور ابدی بود، نرِ تمَید
و اون اولین خاطره ایه که یادم میاد
لیِسی‫:‬ به خدا اعتقاد داری؟ اسپیلبرگ‫:‬ بله
دربارش بهم بگو؟ کجاست؟
...این از
میدونی، این از روحم میاد، نه حتی روحم
از ریشه مذهبی من و خانوادم
همه پدربزرگ و مادربزرگ هام تاثیر عمیقی روم داشتن
پدربزرگم فایولِ، گیتار مینواخت
و تمام آهنگ های ییدیش روسی رو میخوند (زبان قوم یهود در شرق اروپا تا پیش از هولوکاست)
و مادربزرگم، جنِی
به مجَاری هایی که از هولوکاست جون سالم به در برده بودن انگلیسی می آموخت
ما اورتودوکس بودیم اورتودوکس بزرگ شدیم
و سنت نقش پررنگی در خانواده من داشت
و مطالعات مذهبی و مدرسه عبری
و بار میتصوا و بت میتصوا برای خواهرام (آیین یهودیه رسیدن به سن تکلیف)
اما ما همیشه جایی زندگی میکردیم که در همسایگیمون یهودی ای نبود
و اون روزها تفاوت فرهنگی زیادی تو جامعه بود
بین یهودی ها و دیگران تفرقه افتاده بود
یک تفاوت فرهنگی فاحش
لی ادَرلر ‫(‬مادر‫):‬ یادم میاد یه بار
بچه ها بیرون وایساده بودن و دعا میخوندن:
!اسپیلبرگ ها یهودی های کثیفی هستند
اسپیلبرگ‫:‬ من قطعا ً محروم بودن رو تجربه کردم
تمایز دادن و مورد تبعیض واقع شدن
تمام چیزی که میخواستم این بود که نقشی تو جامعه داشته باشم
و با یهودی بودن هیچ راهی وجود نداشت که بخوام تو چیزی نقشی داشته باشم
پدربزرگم میومد تا هفته رو کنار ما بگذرونه
و من تو حیاط جلوییمون تا 7 تا خونه پایینتر بازی میکردم
و پدربزرگم روی ایِوون حیاط جلوییمون وایمیساد
و اسم عبریم رو صدا میزد: اشششمول
تا جایی که میتونست بلند اینکارو میکرد: اشششمول
و همه دوستام میپرسیدن داره با تو حرف میزنه؟ از خونه ی شماست
منم در آن واحد انکار میکردم که با من بود
نه، احتمالاً داره شخص دیگه ای رو صدا میزنه
اشششمول اسم توئه؟
و همه دوستام شروع میکردن به خندیدن
اشمول؟ اشمول چی هست؟
در همین حال، صدای پدربزرگمو
که همینطور با لهجه روسی فریاد میزد
!اششمووول لا به لا میشنیدیم
انَ‫:‬ استیو نمیخواست یهودی باشه
نمیخواست چون این
بین ما با بقیه فرق مینداخت
و خانواده بابا صلاحمون رو میدونه
یک خانواده وفق داده شده بود
و فکر میکنم دلش واقعاً واسش غنَج میرفت
من شروع به تکذیب یهودی بودنم کردنم
میدونی، شروع به تکذیب
هرچیزی که من به عنوان کودک مجبور به پذیرشش بودم
و نمیخواستم بپذیرم
اگه اینکار قرار بود موجب طرد شدنم بشه
از خودم خجالت میکشیدم
هنوزم از خودم خجالت میکشم
حتی یادآوریش پس از گذشت تماااام این سالها
موقعی که دیگه نمیخواستم یهودی باشم
وقتی برای اولین بار کیِت رو ملاقات کردم
چیزی که فقط تو فیلما میبینی
واسم رخ داد
کلیشه افتضاحیه ولی زنگ خطر به صدا در اومد
!این عشق در اولین نگاه بود ناموسا ًبود -ـــ-
چیزی وجود داشت که هم برای
کیِتی اعتماد به نفس به همراه داشت
هم به من قوت قلب میداد
یه جور هماهنگی متقابل
درباره هرچیزی میتونستیم بحرفیم
نمیتونستم یه لحظه هم از ذهنم خارجش کنم
اسپیلبرگ‫:‬ کیِت با شیفتگی عمیق به سنت ها
و تاریخچه ژرفی از یهودیت
به دنیای من وارد شد، به زندگی من
و خیلی دلش میخواست با من به عنوان یه یهودی ازدواج کنه
بنابراین، قبل از اینکه بامن ازدواج کنه دین یهود رو پذیرفت
سو اسپیلبرگ ‫(‬خواهر‫):‬ میگفت: همیشه حس میکنه داره به خونه میاد
همیشه حس میکرد این جاییه که بودنش معنا پیدا میکنه
و خوب، همینطور که یهودیت رو مطالعه میکرد و غرقش شده بود
استیو رو به عقب برگردوند تا ازش قدردانی کنه
پارکز‫:‬ کیِت چیزی رو برای استیون به ارمغان آورد
که فکر نمیکنم استیون باور داشت روزی بتونه بدستش بیاره
اون به شدتّ خودش رو وقف آرمانی به نام خانواده میکرد
میدونید، در خالصانه ترین ماهیتش
که نه فقط اون رو براش به ارمغان آورد بلکه
فکر میکنم شادی ای هدیه کرد که هرگز توسط نمیکرد تجربه کنه
البته، توی تاثیر گذاریش در
روند رشد هنریش شک دارم
اسپیلبرگ‫:‬ سال 1982 بود که سید شاینبرگ
کتاب فهرست شیندلر رو بهم داد که بخونم
حسش این بود که تقدیره منه تا فیلمشو بسازم
مصُرِ بود که توجه من به کتاب جلب شه
نه که تسلیم خواستش شم
فکر کنم از ایده ساختنش
گرُخیده بود
انَ‫:‬ کتاب رو بیش از 10 سال نگه داشت
قبل از اینکه آمادگی ساختنشو پیدا کنه
و فقط گفته بود: میدونم کی وقتشه
میدونید، اگه کسی تو این مسئله بهش گیر میداد حرفش فقط همین بود
!میدونم کی وقتشه
و بالاخره زمانش فرا رسید
لیام نیسنِ ‫(‬بازیگر‫):‬‬ توی اولین روزم، بیرون دروازه های اردوگاه آشویتس بودیم
پنج و نیم صبح بود، سوز داشت، سوز سرما استخون میپکوند
به همراه صدها نفر سیاهی لشگر
که از اون پیژامه های راه راه وحشتناک به تن کرده بودند
و نگهبانان آلمانی
سگهای گرُگی آلزاسی اصیل، سگهای بی اعصاب واقعی (‫(ژرمن شپرد‬
!نه! نه
اسپیلبرگ‫:‬ هیچ چیز نمیتونست منو برای اولین ملاقاتم از اشویتش آماده کنه
هیچی منو براش آماده نکرده بود
میخواستم دقیقاً همون جایی که حوادث واقع شده بودند تصویر بگیرم
تمام مکان های واقعی
اماّ اون زمان وقتی که به لهستان رفتم
برای اولین بار فهمیدم که دارم با آتیش بازی میکنم
خوفناک بود
مثل کسَی میموند که پوستش کنده شده
آسیب پذیر شده بود
از بی قراری الکی اینور اونور قدم میزد
میتونم بگم چقدر این فیلم و سوژه
براش مهم بود
نیسنِ‫:‬ اون داشت داستان خانوادش، خاندانش رو روایت میکرد
پس من از سنگینی موضوع آگاه بودم
اسپیلبرگ‫:‬ به تیمم گفتم: این یه مستند نیست
اماّ ما داریم حوادثی رو مستند میکنیم که درست
همینجایی که شما الان ایستادید واقع شدند
و همچنین گفتم: اونهایی که بین ما یهودی هستند
میدونید، سال 1943
هرگز نمیتونستید اینجا بایستید
میدونستم قرار نیست شبیه فیلمای دیگه باشه
و نمیتونه شبیه هر چیز دیگه ای باشه با هرچیز دیگه ای که تا به حال کارگردانی کردم متفاوته
باید با احترام بسیار زیاد
به ابزار ها رسیدگی میکردم
به مکان ها رسیدگی میکردم
و باید این پروژه رو بی سر و صدا، خیلی بی سر و صدا میساختم
ما داشتیم روی خاکی مقدسّ و محترم تصویربرداری میکردیم
هرجایی که در شهر کراکوف تصویر میگرفتیم
حس تصویر گرفتن توی قبرستون رو میداد
و این کل رویکرد من به سینما رو تغییر داد
من.. اون فیلم با تمام کارهایی که
قبلاً انجام داده بودم متفاوت به نظر میرسید
سعی کردم با هیچ حقه تخیلی، با هیچ لنز تخیلی نگیرم
بدون کرِیِن های همه جا رو بزرگ هالیوودی (‫(‬نوعی جرثقیل برای تصویربرداری
سعی کردم همه ابزار آلاتی رو که باهام بود و
باهاشون فیلمای زیادیم رو ساخته بودم
بردارم و از پنجره پرتشون کنم بیرون
هیچوقت دو دستی به هیچ چیز نچسبیده بودم، اما
میخواستم تا جای ممکن به فهرست شیندلر بچسبم
فقط میخواستم احساسی رو که
هممون توی همون لحظه واقعا ً‌ اونجا هستیم رو تداعی کنم
!خداحافظ یهودی ها
...برام سواله که کنیسه (پرستشگاه یهود)
پس زمینه خوبیه
یا پارک پس زمینه خوبیه؟
چون یه جورایی اینجا جلب توجه میکنه
رالف فاینس‫ ‫(‬بازیگر‫)‬:‬ استیون میگفت حس میکنم اولین فیلممو دارم کارگردانی میکنم
هیچ چی رو استوری برد نزدم
که فکر میکنم براش مثل آدرنالین یا
چیزی بود که هممون حسش کردیم
یک عطش، یک هوشیاری
هیچوقت این سطح از انرژی و تمرکز رو حس نکرده بودم
انگار سینما رو نفس میکشید
نمیخوام بگم اون یه کارگردان متفکره
فکر کنم چیزهارو درونی و عاطفی حس میکرد
و همون شکلی بهشون میپرداخت
مثل یه جور نقاّش انتزاعی بود
که بوم خودشو داره
و پالتی از رنگهای چشم نواز داره
اما نمیدونه کدوم رنگ رو
اول رو صفحه بیاره
اما به محض اینکه اون رنگ رو به کار میبنده
موتورش مثل بنز راه میفته
و بی تعارف وقتایی بود که میدویید
با دوربین میدویید
چون چیزای زیادی رو خودش شخصا ًتصویر گرفت
دوربین قابل حمل
بالا میرفت، پایین میومد
میگفت: بیا، بیا، بیا، با من بیا، سریع، سریع، سریع
همونجور که ایده توی ذهنش شکل و فرُم میگرفت
و ما همه دنبالش میدوییدیم، چی؟‌ چی؟
الهام گرفته بود چیزی دیده بود
(آلمانی حرف میزنن)
سرِ بنِ کینگزلی‫:‬ هممون به عنوان شخصیت ها و بازیگران برای
درک کردن بعضی چیزها تقلاّ میورزیدیم
اما پامون رو تو قلمروی خودمون یه قدم فراتر هم میزاشتیم
برای اینکه همونطور که الِی ویزلِ گفته بود، داستان رو بیان کنیم
اگه خوشتون اومده باشه، ما توی نقش
بازیگر-جنگجو مون فرو رفته بودم
چون اگه بخوای چیزی رو از روی عطوفت نرمتر کنی
جلوی اون طوفانی رو که باید ایجاد کنی تا
احساسات مخاطب درگیر شن و غرق بازیت شه رو گرفتی
(داد بیداد سربازا به آلمانی)
در صحنه غربالگری در محله مهاجران یهودی
میدونستم که باید خودمو در خدمت داستان بزارم
دیالوگ هامو حفظ بودم، اما بدجوری شوکه شده بودم
بازی نمیکردم
اون هرج و مرج هماهنگ شده زیبا
تکرار نشدنی یا فراموش نشدنی بود
نیسنِ‫:‬ اسُکار شیندلر مردی اجتماعی بود
یک تاجر درجه دو محسوب میشد
یه مقدار شخصیتش خاکستری بود، میدونی
مردی شهری عاشق زنها بود عاشق عرق سگی زدناش بود
خلاصه لذت طلب این چیزیه که بود
و کاری استثنایی انجام داد
زندگی 1100 یهودی رو نجات داد
اسپیلبرگ‫:‬ چیز مرموز غیر قابل توصیفی
درمورد شخصیتش وجود داشت
غیر ممکن بود واقعا ً بتونی درک کنی
چرا اینکار رو انجام داد
اما ما تصمیم گرفته بودیم به مخاطبین
اجازه بدیم برای خودشون رو این موضوع کار کنن
نیسنِ‫:‬ من اون موقع سیگاری بودم
استیو سیگاری نبود، اما توی نماهای بسته
شروع کرد به من امر و نهی کردن که چجوری سیگار بکشم
میگفت: اوکی، حالا به میز نگاه میکنی
و اون 3 مقام عالی رتبه نازی رو میبینی
یه کام ار سیگارت بگیر
نه، نه، دوباره انجامش بده
انگشتاتو همونجا نگه دار کام بگیر
دود رو حلقه کن بزار از جلوی صورتت با پیچ و تاب خوردن به بالا محو شه
دوباره تکرار کن
اوکی، حالا دستتو خیلی، خیلی آروم بردار
از قرار معلوم، اساسا ً داشت بهم یاد میداد چجوری نفس بکشم
یادم میاد شبش یا روز بعدش
با بنِ کینگزلی مسالًه رو در میون گذاشتم
گفتکم: بنِ، راستش.. اگه قرار باشه همه صحنه ها همینجوری باشه
من یه عروسک خیمه شب بازی کوفتی ام، در جریانی که؟
نمیخوام عروسک خیمه شب بازیش باشم
من 41 سالمه
و به خوبی حرفای بنِ رو به خاطر دارم
گفت: یه رهبر ارُکستر کاربلد
به یه تکنواز خوب احتیاج داره
فقط بهش اعتماد کن
به مسیرش برو
باهاش نجنگ، فقط برو تو دلش
و اونکاری بود که انجام دادم
خودمو در اختیار استیون گذاشتم، میدونی
اسُکار‫:‬ پدرم خیلی به گفتن این جمله علاقه داشت
تو به 3 چیز تو زندگی نیاز داری
یه دکتر خوب یه کشیش بخشنده
و یه حسابدار باهوش
...دوتای اول
خیلی به درد بخور نبودن
اما سومی؟
اسپیلبرگ‫:‬ ایتزژاک استرِن شخصیتی بود که من
با شناختی که ازش داشتم، از همه بهش نزدیکتر بودم
تورو به ناموس زهرا، فقط تظاهر کن
و من به بنِ گفتم: تو وجدان اسُکار هستی
همچنین پنجره ای برای نگاه انداختن من
به درون اسُکار شیندلر هم هستی
سعی دارم ازت تشکر کنم
دارم میگم بدون تو نمیتونستم از پسش بر بیام
هرچیزی که میتونم از شخص شیندلر دریافت کنم
فکر کنم بخش عمُدش از اینکه چجور نگاهی بهش داری نشاتً میگیره
خواهش میکنم
کینگزلی‫:‬ کارگردانان خیلی، خیلی کمی هستند
که به سکون به اندازه استیون اهمیت بدن
هر ژستی رو که جلوی دوربین به معرض نمایش میزاری رو
میقاپه و ازش استفاده میکنه
بینشش برای چیزی واقعی و فعلی، خیلی، خیلی قویه
میخواست از کلیشه ها درباره نازیها پرهیز کنه
و توی شرایط کار، اینو تو همون اولین روزم فهمیدم
درباره اون سرفه ای که آمون میکرد اهم، ببخشید
نشون میداد چقدر آدمیزاد آسیب پذیره و به تار مویی بنده حسی شبیه این
سؤالی دارید، قربان؟
آره، چرا سقف بازه؟ دارم سگ لرزه میزنم
به طرق مختلفی در اجرا و فیلم گرفتن
میتونید نقش منفی رو تقویت و یا بهش نخ بدید
:و من فکر میکنم مطلقا ً به درستی میخواست بگه
نه، مرده داره کارشو انجام میده
تو تصمیم میگیری چی برداشت کنی یه ایده ای دارم
چطوره فقط به دهانشون نور بدیم؟ دیگه به جز این؟
میخواستم بگم، میدونی
نه، اون، میخوام از بالا نوردهی کنم، میدونی
...بنابراین سایه هایی اینجا خواهیم داشت، مثل
...اوکی، فقط میخوام مطمئن شم که موی دماغ
میدونی.. نمیخوام با نور مستقیم به سمت پایین
روی تباهی شخصیت تاکید کنم
اسپیلبرگ‫:‬ هرچیزی که داریم توی این فرم بیانی میبندیم به نور و سایه مرتبطه
چگونه مدیر تصویربرداری روی بازیگران نورپردازی انجام میده روی صحنه نورپردازی انجام میده
اگه به فهرست شیندلر نگاهی بندازی
امَون گوت همیشه به زیبایی روشن بود
همیشه اون نور روبروی زیبا رو داشت
میدونید که، طرف خیلی واضح و شفاف بود
معماّیی درونش نبود
ممکنه بگی لازم نداشتی با نورپردازی
به ذات شیطانیش دامن بزنی
حالا، نگاهی به اسُکار شیندلر بنداز
به تنهایی گیج کننده بود
به لهستان اومد تا پول در بیاره
همیشه افسونگر بود، اما همیشه پرُسایه بود
و همینطور که فیلم پیش میرفت، نور جلویی بیشتری بهش تابونده میشد
سایه ها محو شدند
اونها میگن تو خوبی
کامینسکی‫:‬ چون داشت به خودشناسی میرسید
(بچه ها به ییدیشی کرُ میخونن)
نیسنِ‫:‬ دختر کوچولویی که به رنگ قرمز بود واقعا ً اتفاق افتاده بود
شیندلر سوار بر پشت اسب نظاره گر بود که اونارو گرِد هم میاوردن
چشمش در بین تمام قتل عام هایی که داشت صورت میگرفت
به یه دختر بچه با کت قرمز خورد
نمیتونست از اون دختر بچه چشم برداره
همینطور که از خیابون 13 پیچ عبور میکرد
نمیتونست چشمشو از روش برداره
و براش عجیب بود که چرا همراه با بقیه
کاری به کارش ندارن
و جواب این بود که: خوب، البته که بالاخره میرن سراغش
شاید نه تو چند دقیقه آتی
ولی قرار نیست جون سالم به در ببره
اسپیلبرگ‫:‬ در حین غربالگری محله یهود نشین ها
وقتی داشتن میبردنشون توی کامیون ها
و پیرمرد هارو توی خیابون سلاخی میکردند
داشتن تنها رهاش میکردن
به طریقی، واضح ترین ترین هدف
دستگیر نشد
و برای من این زیاد راجب اینکه چی باعث تغییر در اسُکار شیندلر شد، نبود
بیشتر درباره نابینایی دنیا نسبت به هولوکاست و
روند صنعتی شده ی این قتل عام دسته جمعی بود
:امون باورت میشه؟
اگه تعداد کافی برای سوزوندن نداشته باشم با این اجساد میان؟
باید همه اونایی که لباسشون علامت دارن و این بالا دفن شدن رو پیدا کنم و بسوزونمشون
اسُکار، مهمونی تموم شده
دارن اینجا رو تعطیل میکنن و همه رو به آشویتس میفرستند
کی؟ نمیدونم
در اولین فرصتی که بتونم شرایط انتقال رو مهیا کنم
شاید 30 تا 40 روز، حالی به حولیه
اسپیلبرگ‫:‬ پس اون دختر با لباس قرمز
برای من، هولوکاست و تمام اون
عظمت شیطانیش رو بدل به یه نماد کرد
و هیچکس وقتی که میتونستن کاری براشون نکرد
مایکل کان‫:‬ یادم میاد یه صحنه رو تدوین کردم، به سختی، احساساتی شده بودم
و استیون شبش اومد
رفتیم بیرون جایی که اون ایستاده بود
و صحنه رو پلِیِ کردم
یه نگاهی بهش انداخت، صبر کن مایک، نمیتونم ادامه بدم
این شکلی شد.. جوری منُقلب شد که نمیتونست ادامه بده
خیلی سخت بود، گذاشت و رفت
اسپیلبرگ‫:‬ یادمه رسیدم خونه و از هم پاشیدم
و کیِت زمان پروژه خیلی وقتا کنارم بود
ما باهم بارها و بارها گریه کردبه بودیم
واقعا ً در تمام پروسه تولید بهم انرژی میداد
ما 4 ماه در کرِاکوَ بودیم، زمان طولانی ایه
به لحاظ احساسی این سنگین ترین کاری بود که تا به حال ساختم
انَتِ اینسدورف ‫(‬مورخ فیلم‫)‬ این فیلم درباره
تأکید بر روی وقایع هولوکاست نیست
دریچه ویژه ایست که به سوی گذشته گشوده میشه
و اینجا، کارگردانی جریان ساز
استادانه فیلمی رو میسازه
که در حقیقت آخرش به خیِل عظیمی از مخاطبین
منِ جمله اونهایی که تا به حال نام آشویتس
به گوششون هم نخورده بود دست پیدا میکنه
نیسنِ‫:‬ تقریبا سه ربع از تصویربرداری کار باقی مونده بود
که استیون برای پایان بندی فیلم ایده ای داشت
میخواست به اورشلیم پرواز کنه
میخواستیم صحنه ای رو سر مزار شیندلر ضبط کنیم
اسپیلبرگ‫:‬ لازم داشتم اونجا باشم تا
شهادتی توی فیلم بگنجونم
که این داستان واقعا ً رخ داده
فاینس‫:‬ کار شجاعانه ای بود
اینا آدمای واقعی هستند
کنِدی‫:‬ لحظه ای کلیدی در زندگی استیون بود
متوجه شد نمیتونه هیچگونه منفعتی
که مدنظرش بود رو از فیلم ببره
میخواست بعضی چیزارو برگردونه
پس شروع به کاری کرد که تبدیل به بنیاد شوا ‌شد (به معنی تراژدی و واژه عبری معادل هولوکاست)
مستند کردن تاریخ نقل شده از زبان بازماندگان یا تاریخ ثبت و ضبط شده
به شیوه ای که اجازه فراموش شدنش رو به مردم نده
کینگزلی‫:‬ بنیاد شوا راهی بود تا سعی کنیم
خفیف ترین پژواک از داستان هایی که فراموششون کردیم رو بشنویم
پس به عنوان یه داستان گو بهش وصل بود
یعنی توی دئوکسی‌ریبونوکلئیک‌اسیدش بود
شروع به دویدن سمت کامیون ها کردن و تیر خوردن
یحتمل آخرین گشت امروز بود
گمان نمیکنم دیگه اونجا باشن
و البته ازمون مدارک میخواستن
ولی پدربزرگم چیزی نداشت
و اونها بردنش، اونها بردنش
نیسنِ‫:‬ اون هزاران هزار شهادت جمع آوری کرد
و نه فقط درباره هولوکاست
...درباره رواندا، بوسنی، میدونی
و این حیرت آوره، میراث فهرست شیندلر
بواسطه استیون انتشار پیدا کرد
اسپیلبرگ‫:‬ تجربه ساختن فهرست شیندلر
منو با تمام دلایل پرافتخاری که بی جهت
از اصل و نسب یهودیم پنهان میکردم آشتی داد
و باعث شد به یهودی بودنم افتخار کنم
در سال 1993 فهرست شیندلر جایزه بهترین فیلم و استیون اسپیلبرگ برای اولین بار جایزه بهترین کارگردانی را در مراسم اسکار برنده شدند
بازه های زمانی ای در تاریخ فیلمسازی هستند
که تصَادم رویدادهایی در اون دوران
موجب اختراع و ابداعی تازه میشه
و پارک ژوراسیک یکی از اون رویدادها بود
مرد‫:‬ همونجا نگهش دار اسپیلبرگ‫:‬ جدا ً، این شروع
عصر دیجیتال بود
مقطعی که شخصیت های محوری به صورت دیجیتالی ساخته شدند
هیچکس قبلش اون مسیر رو نرفته بود
مرد دوم‫:‬‬ بیا‫!‬
:کنِدی :استیون بهم گفت
دایناسورهایی بین 70 تا 75 سانت روی صحنه میخوام
که بازیگرا بتونن باهاشون تعامل داشته باشن
و میخوام بتونن بدوَنَد
باید حداقعل 60 پلان عریض
با 60 تا دایناسور که از سر تا پا بودن میگرفتیم
پس به صورت مکانیکی اصلا ً عملی نبود
باید میدوییدن باید کاری انجام میدادن
باید میچرخیدن و دور میزدن باید واقع گرایانه میبودن
بنابراین، من رفتم با متخصصین ساخت پرُوتز های مصنوعی
و شبیه سازی پارک شروع به صحبت کردم
تا بفهمیم چجوری قراره اینکارو انجام بدیم
و االبته همشونم بهم گفتن
!ما میتونیم این چیزارو بسازیم، اما نمیتونن بدوَِنَد
!و برگشتم پیش استیون و بهش گفتم: دایناسورا نمیتونن بدوند
!گفت: خوب، باید بتونن چاره ای نیست
اوکی، تیم عملیات برید اون داخل مرد‫:‬ برین تو
:کنِدی خب، همه این توسعه دادن ها داشت ادامه پیدا میکرد
:که همزمان دنِیس میورنِ بهم زنگ زد و گفت
دارم رو یه چیزی با کامپیوتر کار میکنم
که فکر کنم خارق العاده از آب در میاد
مولدون‫:‬ ورودی رو قفل کنین
مارشال‫:‬ ما به سمت استودیو نور و جادوی صنعتی پرواز کردیم
و به این دفتر کوچیک رفتیم
و یه کامپیوتر اونجا بود و دنیس گفت: اینو ببینید
یه دکمه رو زد
و دایناسوری بود که داشت میدویید
همش با کامپیوتر انجام میشه
نه مدلی میخواد، نه دوربینی نه هیج چی
وقتی بهش نگاه میکردی
شبیه هیچی که تا اون موقع دیده بودی نمیومد
و این یک لحظه سر آغازی بسیاااار مهم بود
که ناگهان به خودت میای و .. وای خدای من وای خدای من
وای خدای من، ما موفق شدیم
اسپیلبرگ‫:‬ این آینده بود
به چشمام هم اعتماد نداشتم
نمیتونستی باور کنی
زنده بودن واقعی بودن
و خیلی هیجان انگیز بود هممون یهو از جامون پریدیم
چونکه تا اون وقت چنین چیزی ندیده بودیم
وقتی میگم دیدن اون تست مثل لحظه
ورود صدا به سینمِا بود
اصلا ً اغراق نمیکنم
ابزار جدیدی بود که فقط میتونی بگی
قراره خیلی عظَیم و قدرمتند باشه فقط همینو میتونی بگی
لورا درِن‫ ‫(‬بازیگر‫)‬:‬ این بخشی از آزمایش بود
حس دیوانه کنندش
و نگاه کردن، میدونی، استعدادشون توی کار
همونجوری که ما تصویر برداری میکردیم و اونها چجوری نما رو تنظیم میکردن
و استیون چقدر میتونست گیج شه
توی رویا و جادویی که اون داشت میساخت گرفتار میشدی
جفِ گلُدبلِوم ‫(‬بازیگر‫)‬‫:‬ حین صحنه هایی که ما برای اولین بار دایناسور دیدیم
دوربینو گذاشت و گفت: اوکی جف، حالا
به اون چیزه نگاه کن
اوکی، حالا بهش نگاه کن
آره، به رفتن ادامه بده به چرخیدن ادامه بده
این واقعیه؟ حقست؟
و حالا، بی دلیل، بزن زیر خنده
یه خورده به خندیدن ادامه بده
یکم بیشتر بخند همش همین بود
حالا دوباره میخکوبت میکنه
و تو باید خیلی ثابت باشی
اوکی، تموم شد اوکی، چیزی که میخواستم رو گرفتم
بریم راه بیفت همونجوری
دقیقا ً میدونست چی میخواد
اسلحه، میدونی، چهره طرف، چهره همه
اسلحه ها، چهره ها و بعد مستقیم به باب
برو تو اسپیلبرگ‫:‬ پارک ژوراسیک حکایتی برای هشدار دادن بود
ما به دست آوردهای نوابغ تکیه میکنیم
تا اختراع بزرگ جدیدمون رو به ثمر برسونیم (اصطلاحی از نیوتن)
و با این حال هیچ مسئولیتی رو برای اعمالمون نمیپذیریم
اما این یک داستان از مد افتاده قدیمیه
این چیزیه که گودزیلا رو از اعماق بیرون کشید
با انرژی اتمی خراب کاری به بار میاری، گودزیلا نصیبت میشه
ریک کارتر ‫(‬طراح صحنه‫):‬ در پارک ژوراسیک به موضوعات تیره و تار زیادی پرداخته شد
که درباره، خودت میدونی، رها سازی جعبه پاندورا بود
و کاشف به عمل اومد، این فقط مهندسی ژنتیک کردن نیست
که موضوعی در فیلمه
این حقیقتا ً انقلاب دیجیتالیه
که دقیقا ً از پشت حصار میاد
میورنِ: این یک دنیای کاملا ً‌ جدید به روی بیان روایت داستانی گشود
چون هرکاری که میخوای میتونی بکنی
با پلاستیک و فلز محدود نشدی
یا جاذبه، یا هرچی
اگه میتونی تصورش کنی، میتونی انجامشم بدی
این پایان یک عصر بود، هیچ شکی درش نیست
و آغاز یک عصر کاملا ً متفاوت بود
استیون استاد قرار دادن نماهاییه که توشون
جلوه های ویژهٔ کار شده به منظور پیشبرد داستان
و برای خلق سیاحتی متفاوت
نسبت به هرچیزی که تا قبلش دیده شدن بود
و این میتونست یه سفینه فضایی باشه
میتونه یه دایناسور باشه میتونه فرود یه آدم فضایی باشه
میتونه، میدونید.. یه کت قرمز تن یه نفر باشه
وقتی دارن توی یه فیلم سیاه و سفید میدوند
دوربینو بزار پایین پارکز‫:‬ این بخشی از سرزمین احساساته
داستانیه که داره روایت میکنه
من حتی یک لحظه هم در فیلمای اسپیلبرگ
ندیدم وجود داشته باشن که حس کنی
فناوری داره داستان رو به ورطه نابودی میکشونه
و اون واقعا ً‌سخته
منظورم اینه، لحظاتی که داری
فی‌البداهه و واقعی حس میکنی روی صحنه
که 200 نفر اون دور و بر هستند
و نصفشون 6 ماه بعد ساخته شدند
و نیم دیگرشون 6 ماه قبل
کوپ‫:‬ وقتی پارک ژوراسیک رو ساخت
هیچ تضمینی وجود نداشت که کارش بگیره
میتونست به راحتی یک فاجعه باشه
اما نسبت درستی از هیجان و ترس برای استیون بود
فیلمی میسازی که یکمی میترسونتت
در غیر این صورت، بهش فشار نمیاری
...فهرست شیندلر که به نظر میرسه
واضحه که باید تبدیل به فیلمی
سه ساعته سیاه و سفید درباره هولوکاست بشه
ولی توی ساختمان کمپانی یونیورسال اون، اون مسخره به نظر میرسید
گرچه نبود
...کی به این فیلم چراغ سبز نشون میده؟ در جریانی دیگه
به همون مقدار ریسک بزرگی بود که دایناسورهای سی جی بزرگتر بودن (‫(‬گرافیک کامپیوتری
داری میگی تمام اعتبارم به عنوان یک فیلمساز فانتری
کلُشو روی دایناسورهای سی جی ریسک میکنم
و تمام اعتباری که به عنوان یه هنرمند دارم
اون رو هم حساب کنید
و همش رو هم توی یک بازه 12 ماهه انجام میدم
دو تا انگشتاشو به هم گره زد (‫(‬نمادی برای انشااللهّ گفتن
الان مشخص هستند که
هیچ رقمه تضمین شده نبودند
و باید خیلی مقطع ترسناکی بوده باشه
چون واقعا ً دارین همه
ژتِون هاتون رو میفرستید وسط میز توی اون نقطه (‫(‬همه ورق هاتونو رو میکنید
البته، برای استیون خیلی خوب از آب در اومد
براش یکی از عجیب ترین و مبهوت کننده ترین
سالهای عمر هنری یک کارگردان رو در تاریخ رقم زد
مخُ‫:‬ این بزرگترین شاهکار تکنولوژیکیه منه
اشپیلبرُگ 2000 ‫((((:‬
از هیچ هزینه ای دریغ نمیکنم
بازی توئه رفیقه خنگول
در اصل یک کلون سایبرنتیک به شدت پیشرفته (!رابط کپی شده غیر لقاحی بین انسان و ماشین، توضیحش یکم پیچیدست)
از یکی از قدرتمند ترین نمادهای هالیوود
و اگه اعداد و ارقام فروش فیلماش توی گیشه گواه به چیزی باشند
اون پتانسیل فرمانروایی بر دنیا رو داره
استیون به راحتی شناخته شده ترین کارگردان در دنیاست
گوش کن چیه؟
استیون، تو فیلمای زیادی ساختی
کی قراره یدونه بزرگشو بسازی؟
وای، منظورت از بزرگش چیه؟! :دی
چیزی که برای عموم جا بیفته
قدرت اشتباه نکردن این شخص
در صنعت فیلمسازی
اداره کردن یک کمپانی، مدیر اجرایی تولید بودن
تهیه کنندگی و کارگردانی کردن
رابرت زمِکِیس‫:‬ برای یک فیلمساز، هیچ نعمتی بالاتر از داشتن
یک تهیه کننده که خودش یکی از بهترین کارگردانان دنیاست نیست
واقعا ً به پرورش استعدادهای جوان کمک میکنه
این یه ترکیب فوق العاده ست
ران میِرِ ‫(‬نایب رئیس انِ بی سی‫):‬ همچنین یکی از چهره های برجسته صنعت تلویزیونه
یک رستوران باز کرده
!شیرجه بزن اسمشه !ساندویچ های زیر دریایی
این مرد انگار داشت 27 تا کارو باهم انجام میداد
و کاملا ً هم رو این موضوع اعتماد به نفس داشت
چندتا کلاه اون آدم سرش میکنه؟ این غیر ممکنه
پارکز‫:‬ یه بار بهم گفت:‌ وقتی توی بوفه هستم
دوست دارم غذا زیاد توی بشقابم باشه
هالی هانترِ‫ ‫(‬بازیگر‫)‬:‬ در حال تولید یک فیلم هست
و داره پیش تولید فیلم دیگش رو انجام میده
و تازه سومی رو هم ویرایش میکنه
مولتی تسَکه
میدونی، من، یه لیست دارم
میدونی، لامپارو عوض کن
و خودش یه هفته طول میکشه
نه، اون چندتا کارو همزمان تکمیل میکنه
تام بروکاو‫ (ژورنالیست تلویزیونی‫)‬:‬ سه تا از ثروتمند ترین افراد هالیوود قدرتمند ترین پسرانی که دست آوردهاشون فوق العاده بوده
امروز گروهی رو تشکیل دادن تا استودیوی فیلمسازی برپا کنن
اولین استودیو جدید اساسا ً مستقل
تقریبا ً در نیم قرن اخیر
گفِنِ‫:‬ فکر نمیکنم استیون واقعا ً از چیزی بترسه
همیشه آمادست که بره و کار جدیدی انجام بده
جفِری کتَزنِبرِگ(بنیانگذار دریمورُکز)‫:‬ هیچکس نمیتونه اطلاعات رو از بین ببره
بدون زحمت توی مکان های مختلفی باشی
اگه یه فیلنامه ای میرسید عادت داشت دیوونم کنه
که، میدونی، هممون منتظرش بودیم
مهم نیست چی میشه، من هرگز به خونه نمیرسم
و قبل اون خونده بشه
َداستین هافمن‫ ‫(‬بازیگر‫)‬:‬ برای اونقدر مستعد بودن
برای اونقدر موفق شدن مثل یه اسطوره
فکَتِ میفته
بارها آدمی رو میبینی
موفقیتشون رو با شخصیتشون پیوند میزنن
حس خود مهم پنداری دارن
و برای استیون برعکسش صادقه
استیون مثل آدمیه که برای استیون اسپیلبرگ کار میکنه
(اسپیلبرگ داره صدای موسیقی آرواره هارو در میاره) دختر‫:‬ کوسه‫!‬
اسپیلبرگ‫:‬ روز سعادت ژرف برای من
روزیه که کنار خانوادم هستم
چشمامو بستم، دارن توی استخر شنا میکنن
و فقط دارم به صداشون گوش میدم یه باره دیگه
عالیه تئو، این بهترینش بود
هیچوقت نمیدونستم قراره یه خانواده پرجمعیت داشته باشم
این منو کاملا ً سورپرایز کرد
کیِت هم هرگز چنین فکری نمیکرد
خب، تکامل طبیعی زندگی ما یه هدیه بود
جسیکا فرزند ارشدمه ( :) ‫(‬دختر کیِت از یه مرد دیگه رو هم همیشه فرزند خودش خطاب میکنه
و بعد مکس و بعد تئو (‫(تئو‬ رو هم کیِت از قبل به فرزندخواندگی گرفته بود
و بعد ساشا و سیُرِ
و بعد مکیِلا و بعد دستری (‫(مکیِلا‬ رو هم باهم به فرزندخواندگی گرفتن
کیِت انرژی زندگیه منه
یک صداقتی در وجودش هست
و آگاهی از دنیا
و فکر میکنم اصالت نوع فیلمایی
که شروع به ساختنشون کردم
بعد از اینکه من و کیِتی باهم شروع کردیم
با حقیقتی که وارد زندگیم شد مرتبط بود
وقتی که حقایق باعث تظاهرت میشه
اوکی، دوربینو روشن کن
ضبط میشه مرد‫:‬ اوکی، انجام بده
علامت گذاری میشه
میدونید، من حق امتیاز
فیلمای موفق زیادی رو
که ده سال قبلش شانس کارگردانیشون رو داشتم رد کردم
چون این میراثی نبود که
میخواستم برای بچه هام به جا بزارم
کاری از: رضا مدُانلو
هنَکس‫:‬ استیون میخواست نجات سرباز رایان
نوع متفاوتی از یه فیلم جنگی ملموس و شخصی باشه
وقتی شروع کردیم هیچ ایده ای نداشتیم
که قراره ساحل اوماها چجوری باشه
نامرد هیچی رو برامون توضیح نداد
داشت با احساس سردرگمی
وحشت و ترسمون بازی میکرد
شوکه بودنمون، سورپرایز شدنمون یا
از همه جا بی خبر بودنمون رو به تصویر میکشید
و تفاوت بینش اینجوریه که قبل تصویربرداری
دور و بر وایستی و بگی: هی، آماده ای؟ از دیدنت خوشحالم، شروع کنیم
میتونی شنا کنی؟ نمیتونی شنا کنی؟ اوه، مرد
بهتره بتونی، چون داری تو فیلم استیون اسپیلبرگ بازی میکنی
...بهتره این... بهتره اون خب، از همین حرفا میزدیم
که ناگهان آغاز شد
و تمام قدرتهای ارادی فیلمسازی از کنترل خارج شدن
اون سمت
اسپیلبرگ‫:‬ خیلی به سختی تلاش کردم که مخاطبین رو
توی موقعیت تجربه ای بزارم که احتمالا ً میدونستم چجوری اینکارو کنم
هیچ احساس امنیتی اونجا
برای مخاطب وجود نداشت
و وقتی اون فاصله رو نزدیک میکنی
اگه تو نزدیک کردن فاصله موفق باشی
مخاطبان واقعا ً‌ تبدیل به اون شخصیت ها میشن
بیا
ادلِستاین‫:‬ توی نجات سرباز رایان اسپیلبرگ
قدرت بیَانگری صدا رو فهمیده بود
صدای حرکت سریع گلوله هارو میتونستی بشنوی
میتونستی نفوذشون به گوشت رو بشنوی
که بدن هارو نابود میکنن
در اواسطش دیگه احساسی مثل زنَگ زدن گوشات
و کاملا ً بدجور بهت دست میداد
شدت بی مبالغه درآوردن اون صحنه
عناصر امعاء و احشائی بدن
نه فقط با استعاره، بلکه نمایش دقیق و مو به مو
مثل هیچی، هیچ چیزی نبود که تا بحال توی فیلمی به کار گرفته شده باشه
اسپیلبرگ‫:‬ تصمیم گرفتم کل سکانس ساحل اوماها رو
پیوسته تصویربرداری کنم
نمیدونستم بعدش چی پیش میاد
و به تمام تصویربردارهام ابلاغ کردم
خودسرانه هر تصویری که دوست دارن بگیرن
همونکاری که یه تصویربردار مستند میکنه
ً و ما به معنای واقعی کلمه 27 روز عینا
ساحل رو به عنوان فیلمساز تصاحب کردیم هر لحظه یه مترش رو
مامان!‌ مامان!
مازلین‫:‬ نجات سرباز رایان
حقیقت مسلمّ ذات جنگ رو فاش کرد
که مردم نمیتونستن توی کتابا بخونن
قرار نبود از مستند دیدن یاد بگیرن
خودش بود در اوج قدرتش
و کاریو انجام میداد که هیچکس دیگه نمیتونست
هنَکس‫:‬ اولین باری که ما درباره فیلم صحبت کردیم گفت:
نمیتونم برای فیلم گرفتن از آشیانه مسلسل نصب شده روی رادار صبر کنم
اون از قبل براش توی ذهنش نقشه کشیده بود
و وقتی به مکان فیلمبرداری رسیدیم، یه مشکلی داشتیم
آفتاب از جای درستی نمیتابید
استیون فکر میکرد صحنه اینوری برپا شده
اما اینوری برپا شده بود
نتیجاتا ً نمیتونست تصویربرداری کنه چون
خورشید نوری که میخواست داشته باشه رو بهش نمیداد
و از کوره در رفته بود، شاید از دست خودش
شایدم از دست کسی که بهش نگفته بود نقطه جهت یابی کجاست
پس رفت قدم بزنه، و زمانی که برگشت گفت:
‌اوکی، میدونم چجوری میخوام بگیرمش
و این یه زاویه دید متفاوتی از
هر حمله دیگه ای که ما توی فیلم تصویر گرفته بودیم بود
و اگه تو استیون نیستی
اگه به اندازه تمام عمرت زبان سینمایی
توی مغزت جاری نبوده
روز روز ِمتفاوتی میشه
اما چون چشم و ذهنش باهم هارمونی خیلی خوبی دارن
و هر فیلمی که تاحالا دید
و هر فیلمی که تاحالا ساخت
:رفت اون بیرون و گفت
ما قراره اینجوری بسازیمش، همین
شگفت انگیزه
انَ‫:‬ نجات سرباز رایان برای گرامیداشت فداکاری های کهنه سربازان بود
و فکر میکنم یک مقدار هم بیعت با پدرم
که در طول جنگ جهانی دوم پروازهای مأموریتی داشت
توی اروپا نبود، در هند و برِمه بود
وقتی بچه بودم، پدرم دائماً از جنگ جهام دومّ داستان تعریف میکرد
دوستای کهنه سربازش به خونه ما میومدن
و به ماجراهای جنگیشون گوش میدادم
بنابراین، جنگ جهانی دوم، نسل بزرگان
به چیزی تبدیل شد که آرزو میکردم بخشی ازش باشم
لوکاس‫:‬ استیون با پدرش رابطه پیچیده ای داشت
اما شروع به بازسازیش کرد و دریافت
تاثیری که از خیلی مسائل در اینباره گرفته بود
لزوما ً صحیح نبودن
مدت زمان زیادی این برام موضوع پیچیده ای بود
اما حداقعل یک فرم هنری داشتم
که میتونستم به کمکش فیلتر کنم و ازش عبور کنم
حداقعل اونو داشتم
اگه فیلمها حداقعل کاری برای من کرده باشن
از روان درمانی پرهیز کردن بود، چون فیلمها درمانگر من بودن
پسرم؟
بله، قربان اسپیلبرگ‫:‬ و این وسواس پدر-پسری
که توی فیلمام داشتم به وضوح از احساسات عظیمی
که با خودم حمل میکردم صحبت میکرد
میخواستم خودم رو خالی کنم، مجبور بودم
آخرین باری که ما در سکوت آب شنگولی زدیم رو یادت میاد؟
ها؟
من یه میلک شیِک خوردم
هان؟ داریم درباره چی حرف میزنیم؟
ما حرف نمیزدیم
ما هیچوقت حرف نزدیم
مازلین‫:‬ پدر غایبی که در
سرتاسر زندگی استیون باهاش بود رو
اون به طرق مختلف توی فیلمهاش شبیه سازیش کرد
این قلبش بود
آرنولد‫:‬ اگرچه فیلماش رو دوست داشتم
متوجه غیبت مطلقا ً معنا دار
پدر شده بودم
برای مدتی طولانی استیون از دستم عصبانی بود
بالاخره اینجاست
بغل نمیخوای بدی؟ آرنولد‫:‬ به خاطرش آسیب دیدم اماّ بی سر و صدا
نمیدونی به کدوم یکی دست بدی؟ میخوای بزنی تو دهنمون؟
آرنولد‫:‬ هیچوقت موضوع رو با استیون مطرح نکردم
فقط یکم قورتش دادم
و یه ذره اذیت شدم
فکر کردم از دستت دادم پسر
منم همینطور، آقا
اسپیلبرگ‫:‬ من و پدرم در نهایت اختلافاتمون رو حل کردیم
و الان از هر وقت دیگه ای به هم نزدیک تریم
آرنولد‫:‬ وقتی نجات سرباز رایان رو ساخت گفت:
من اینو واسه بابام ساختم
و اون فوق العاده بود
باعث دلگرمیم شد
لورنِس کسَدنِ‫ ‫(‬کارگردان‫)‬:‬ استیون همیشه یک چشم انداز بزرگ از
اینکه چه فیلمی میتونه باشه داشت
اون یک فیلمساز آمریکاییه
یه میهن پرست اوُهام زده نیست
زن‫:‬ !حیوون ها
کسَدنِ‫:‬ اون غرق در موضوعاتی که ریشه در
شخصیت های آمریکایی یا جامعه آمریکایی
و چگونه توسعه یافتنه شدنش دارن هست
اینسدورف‫:‬ توی فیلماش آدمایی هستن که دارن
از هر طریقی برای آزادی میجنگن
آزادمون کن
آزادیشون رو برای بخشش بهشون نمیگرفت
کامینسکی‫:‬ آزادی و برابری
قانون اساسی
و حقوق فردی
به عنوان یک فیلمساز به فرَگشَت رسید
آمیستاد، لینکلن و پل جاسوسان
همشون درباره حقوق قانونی بودن
همشون درباره حقوق انسان های برابر بود
چه کسانی که برخلاف میل باطنیشون به اینجا آورده شدن
یا اومدن اینجا که سرباز دشمن باشن
و گیر افتادن
قانون شامل حال همه میشه
تام‫:‬ ما قرار بود نشون بدیم
که ازش به خوبی دفاع میشه
چرا داری واسه من به قانون اساسی لعنتی استناد میکنی؟
تام، اگه تو چشمام نگاه کنی
و بهم بگی ما دلیلی برای فرجام خواهی نداریم
همین الان پرونده رو رها میکنم
من اینو نمیگم، خودت میدونی چی دارم میگم
تام میخواد بگه واسه اینجور چیزا بهایی باید بدی
درسته
بها هم برای خانوادت و هم کسب و کارتون
اسپیلبرگ‫:‬ من واقعا ً‌ به این کشور باور دارم
همیشه داشتم
و فقط آوازشَ به وسیله کارهام پیچید
بخوای داستانهای آمریکایی تعریف کنی
بخوای داستانهایی از آدمهای معتقد، پایبند و اخلاق مدار بازگو کنی
کسانی که در مقابل تمام نصیحت ها
و در برابر قضاوت های بهتر دیگران
فقط به مسیرشون برای انجام دادن کار درست ادامه میدن
ًمطمئن هستم اینطور به نظر میرسه که من یه جورایی، مثلا
آرمان گرا یا یه جور وطن پرستم
اما من وطن پرستم
و تا حدی آرمان گرا هم هستم
بگو همه کارهایی که ما کردیم نشون میدن
دموکراسی یک هرج و مرج نیست
نیروی نامرئی بزرگی در
اتحّاد مردم نهفتست
بگو ما نشون دادیم که یک نفر میتونه
قربانی فجایع بشه ولی همچنان متحد و هم صدا باقی بمونه
ممکنه نتونیم حداقعل ایده دموکراسی رو نجات بدیم
برای آرزوی رسیدن به چه رویایی؟
بالاخره مستحق چه چیزی بشه؟
:X : دنَیلِ دیِ-لوییس اولّین چیزی که باید بهش مسُتولی بشی
اکراه از حتی نزدیک شدن به لینکولنه
چون اون سمبل اقتدار بود
...تجربش به عنوان یک رییس جمهور توی... میدونید
یکی ار بحرانی ترین مقاطع تاریخ که این کشور به خودش دیده بوده
و خب، البته، بدون شک
تصمیماتی گرفت که برای بسیاری، بسیاری از مردم
به شدت ناخوشایند بود
از دست دادن همه چیزمون مطلقا ً تضمین شده بود
ما به اون لایحه اصلاحیه الِغای کوفتی نیاز نداشتیم
!دست از سر قانون اساسی بردار
جیمز‫:‬ ...اعضای هیأت صلح امروز حاضر میشن، یا...
نمیتونم دیگه به اینا گوش بدم
نمیتونم یه کار مزخرفی که
هر انسانی معنی و ارزششو میفهمه رو تکمیل کنم
تا ننَگ برده داری رو از دامانمون پاک کنم
و این جنگ خانمان سوز رو خاتمه بدم
و چه هرکدوم از شما یا هرکس دیگه ای اینو میفمه
من میدونم که به این احتیاج دارم
این متُمم درمان مشکلمونه (!‫(‬اگه این بازیگریه پس بقیه چیکار میکنن
سلَی فیلد ‫(‬بازیگر‫):‬ استیون زمان زیادی کار کرد
تا پیدا کنه کجای داستان رو بیان کنه
کاشنرِ‫(‬نویسنده فیلمنامه لینکلن‫):‬ استیون اسپیلبرگ دل و جرأت داشت که فیلمی درباره آبراهام لینکلن ساخت
که لایحه رو با مجلس نمایندگان به اشتراک گذاشت
دوریس کیرنز گودووین (نویسنده کتاب تیم رقبا که فیلمنامه از روش اقتباس شد‫)‬‫:‬ ایمان داشت که اگه داستانی درباره
دموکراسی، بلَوا و سیاست بیان کنه
و افرادی که در این مسئله موضعی مخالف دارن
و افرادی که دموکرات بودن و حالا جمهوری خواه شدند
و جمهوری خواهانی که الان دموکرات شدند
کاملا ً گیج کنندست که درجا بفهمن
داستان چی هست
اما یه جورایی فکر کرد اگه مردم آمریکا
بتونن این مرد رو درک کنن و درک کنن سعی داشت چیکار کنه
خواهند دید دموکراسی وقتی کارامد عمل کنه چه تاثیری داره
شویلرِ‫:‬ دادخواستی برای به رأی گذاشتن
لایحه الحاقی سیزدهم ارائه شده
درخواست دومی هم هست؟ من دومین درخواست رو ارائه میکنم
پیشنهاد شد، حکم صادر شد
و در پایان، این پیروزی لینکولن نبود
که فیلم رو جلو میبرد
فکر کنم چیزی که واقعا ً اینکارو میکرد
پیروزی دموکراسی بود
نقشی که به من محول شده بالا بردن پرچمه
و وقتی بالاست، نوبت مردمه که بالا نگهش دارن
سخنرانیم همین بود
♪ ما داریم میایم، پدر آبراهام ♪
♪ سیصد هزارتا بیشتر ♪
♪ با وزَش های مسیسیسیپی ♪
♪ و از ساحل نیو انِگلنَد ♪
♪ گاوآهن هامون رو جا میزاریم‫...‬ ♪
اوه، آره
تاد مکَ کارتی‫ ‫(‬منتقد فیلم‫)‬:‬ از زمان عصر طلایی در
دوران حرفه ای اسپیلبرگ چیزی هست
که یا شخصیه یا سیاسیه یا تاریخیه
که اون رو به مسیرهای ماجراجویانه و تاریکتر میکشونه
من اساساً طالب این عقیده نیستم
که جهان بینی بدبینانه ای داره
یا به یکباره نظرش تغییر میکنه و عقاید
دوگانه تری پیدا میکنه نسبت به نژاد انسان پیدا میکنه
اما همچنان دگرگونی وجود داره
تمایل داره به مکان های جدیدی
که تو فیلمای اولیش نرفته بود بره
خیلی خوب، هاوارد مارکس، کجایی؟
فیلم گزارش اقلیت یک داستان بسیار پیچیده بود
حقیقتا ً‌، داستانی بسیار تاریک
میدونید، دموکراسی، انتخاب آزادانه
فساد
اسپیلبرگ‫:‬ اون تاریکی، لحن ِبه لجن کشیده شدن آینده
در اون مقطع برای من خیلی قانع کننده، مجُاب کننده و الزام آور بود
کاشنر‫:‬ تنِسی ویلیماز میگه هنرمندان
مثل قناری هایی در معدن ذغال سنگ هستند
و استیون یک مهارت عجیب و غریب داره
که حس میکنه توی دنیای اطرافش چه خبره
و تو این لحظه چه حرفی باید زده شه و مردم چی میخوان بشنون
من فکر میکنم فیلمسازیه که در زمان حال سیِر میکنه
با حکم پلیس پیشگیری واشنگتن
شما به جرم قتل سارا مارکز و دونالد که در آینده مرتکب میشید بازداشت هستید
جیمز هوبرمنَ ‫(‬منتقد فیلم‫):‬‬ فیلم تمام ذهنیت پس از واقعه 11 سپتامبر
و دستگیری مردم قبل از اینکه جرمی مرتکب بشن
و بازداشت های پیشگیرانه و اینجور چیزهارو پیشبینی میکرد
اسپیلبرگ‫:‬ اما فیلمی که من ساختم
و بیانیه ای واقعی درباره 11 سپتامبر بود
جنگ دنیاها بود
برای من، اینجوری شروع شد که چه اتفاقی میفته
اگه ما مورد هجوم قرار بگیریم
و هرچیزی که ما فکر میکردیم
مارو از حملات مصَون نگه میداره
اشتباه بوده باشه؟
دیوید کوپ ‫(‬فیلمنامه نویس جنگ دنیاها‫):‬ سکانسی بود که شخصیت کروز
از میان خیابان ها میدوید و اشعه مردم رو تبدیل به خاک میکرد
و مقداری از اون خاک توی موهاش بود
و اومد خونه و خودشو توی آینه دید و شوکه شد
و متوجه شد باقیمونده اونها توی موهاشه
استیون با تاکتیک خوبی اونو پیش برد
یازده سپتامبر در یاد و خاطره ملیُ ما پر رنگه
مجبور نبودی کار خاصی بکنی تا شوکی که هممون از اون واقعه حس کرده بودیم دوباره برامون تداعی شه
و تمام ناتوانی و درماندگی که هممون از اینکه بهمون حمله شده رو حس کرده بودیم
عصر بخیر من جیم مکَ کیِ هستم که دارم با شما صحبت میکنم
ABC همین الان زنده از مقر شبکه
بیرون دهکده المپیک مونیخ در آلمان غربی
صلح چیزیه که.. احتمالا ً المپیک صلح نامیده میشه
حدود ساعت 5 صبح پیش از طلوع آفتاب فرو پاشید
کاشنر‫:‬ هیچکس انتظار نداشت استیون اسپیلبرگ
که احتمالا ً مشهور ترین هنرمند یهودی دنیاست
به سمت خاورمیانه کشیده بشه
چون یه جور میدان مینه
و استیون هم که اهل مبالغه افراطی احساسات
توی حسی که میخواد خلق بکنه نیست
میدونی، عواقب جنجال احتمالی
جیم‫:‬ این ساختمان شماره سی و یکه
در این لحظه
هشت یا نه انسان زنده وحشت زده
زندانی شدن
اسپیلبرگ‫:‬ حس کردم نمیتونم اینو یکطرفه بسازم
و خوب میدونستم، از همون نقطه شروع قراره بحث برانگیز باشه
ارِیک بانا ‫(‬بازیگر‫)‬‫:‬ این داستان گروهی از مأمورین موساد بود (سازمان جاسوسی اسرائیل)
که برای پس گیری تقاص مرگ ورزشکار اسرائیلی
در المپیک مونیخ گردآوری شده بودند
کارشون این بود که به دنبال افرادی که نامشون
در لیست گروه تروریستی بود برن
و وظیفشون این بود که، یک به یک اونهارو به قتل برسونن
دنَیل کرِیِگ‫ ‫(‬بازیگر‫)‬:‬ این فیلم سعی میکرد تاثیر بزاره تا این مناظره رو شروع کنه
آیا خونخواهی پاسخه؟ اینکار حقیقتا ً چیزی رو حل میکنه؟
اگر تو چرخه خشونت رو ادامه بدی
...و چرخه خون، پس
این چیزیه که اونا بهش تبدیل میشن و دیگر هیچ
استیون انقدر زیرک بود تا داستانی انسانی روایت کنه
که اون مردها ابرقهرمان نیستند
اونها دو دل میشن و اشتباهات خودشونو میکنن
و اونها.. این واقعیتیه که رخ داده، میدونی؟
زندگی که فیلم جیمز باند نیست
تو.. تو واعلِ زوویِترِ هستی؟
قبلا ً گفته بود: آره گفت قبلا ً آره
داریم چیکار میکنیم؟
چیکار کنم؟
میدونی ما چرا اینجاییم؟
(صحبت به عربی)
هوبرمنَ‫:‬ در مونیخ اسپیلبرگ سعی میکرد با جنگ بر علیه
ترور به توافق برسه
و نمیدونست کجای اون قرار داره
اون داشت... اون ازش حمایت میکرد
اما مشوشش هم کرده بود
و خوب، اون یه مثال
از متفکر بودنیه که توی کارهاش هم میبینیم
منظورم اینه، اون معادل هالیوودی برای تفکر و اندیشه عمومیه
بانا‫:‬ وقتی که سکانس بمب تلفنی رو با یک نمای دالی (‫(‬نمای تعقیبی بر روی پایه سیاّر
ضبط میکردیم رو یادم میاد
شما جغرافیای کل صحنه رو به خوبی میفهمیدید
اسپیلبرگ‫:‬ ضبط این صحنه 3 روز به طول انجامید
میبود POV همه چیز میبایست از نمای (‫(‬نمای نقطه نظر نماییست که بیننده از چشم شخصیت میبیند
از دید افراد توی ماشین بودن بود POV یک نمای
پس ما برای چراغ قرمز صبر میکنیم
برای مرد توی باجه تلفن بود POV یک نمای
کسی که داشت شماره رو میگرفت
هم برای اوَنر بود POV یک نمای
نماهایی مثلثی بودن
جغرافیا یکی از مهمترین چیزها برای منه
که باعث گیجی مخاطب نمیشه
هیِ بخواد سعی کنه از داستانی که داری روایت میکنی سر در بیاره
برای مخاطبان باید از خودت هم واضح تر باشی
کامیونه که داره امواج رو مختل میکنه؟ نه
کنترل از راه دور هنوزم کار میکنه؟
اسپیلبرگ‫:‬ من میتونم تعلیق ایجاد کنم
اگه مخاطب بدونه همه بازیگرا کجا هستن
و اونها بدونن کشمکش سر چیه
و بدونن که عقربه به سرعت داره میزنه
مثل مادر و دختر که سوار میشن
و سپس منجر به برگشتن دختر میشه چون عینکشو یادش رفته
تعلیق اون سکانس
به مخاطبان اجازه داد موقعیت جغرافیایی
همه رو در یک زمان واحد بفهمن
ترجمه نمیخواد :دی
وایسا!
وایسا، وایسا، قطعش کن
کاشنرِ‫:‬ شما در دستان کسی هستید که همیشه میدونه برای فهمیدن لازمه چی رو ببینید
توی این مرحله از روایت داستانی داره چه اتفاقی میفته
و همچنین چیزای زیادی میبینید
که به شما کمک میکنه سطح عمیقتری از داستان رو بفهمید
و اون مدل دستگاه روایی که توی مغزش داره
میدونی، فکر میکنم تقریبا ً بی سابقست
(بله ؟ (به فرانسوی مرد‫:‬ محمود همشهری؟
بله؟
کاشنرِ‫:‬ درباره سیاست ساخت فیلمهای اینچنینی
خیلی باهم حرف زدیم
چجوری فیلمی بسازی که بهت اجازه بده
امکان فهمیدن اینو داشته باشی
چرا اون آدمها ورزشکاری رو به قتل رسوندند
کاریو انجام دادن که اونام انجام دادن
نه که به هیچ وجه بخوای بهانه بتراشی و تبرئه کنی
اما سعی کنی درکش کنی
شما یهودی میکشی و دنیا باهاشون همدردی میکنه و فکر میکنن تو یه حیوونی
آره، اما در ادامه دنیا خواهد دید
چجوری مارو تبدیل به یه حیوون کردن
آرخه شون پاتوس میشه :دی
که وضعیت قفسی که توش هستیم چجوریه
:هوبرمنَ تعبیر این فیلم زجر کشیدن
از درک تساوی گری اخلاقی بود (‬یعنی کار ناشایست، از هر لحاظی ناشایسته بدون استثنا)
که شجاعانه ترین چیز در فیلم بود
به جنبه های انسانیه هر دو طرف نزاع نگاه میشد
این دو پهلو بودن چیزیه که معمولا ً توی فیلمهای اسپیلبرگ شاهدش نیستی
و مونیخ فیلمیه که اون خیلی بیشتر
با رک بودن و بی رحمی
به سوژه پرداخت
اصلا ً چیزی به دست آوردیم؟
هر مردی رو کشتیم اوضاع وخیم تر شد
چرا ناخونم رو بگیرم؟ دوباره در میاد خوب
داریم برای جایگزینی رهبر تروریست ها یا رهبر فلسطینی ها آدم میکشیم؟
تو بهم بگو چیکار کردیم تاحالا
تو اونهارو برای امنیت کشور کشتی حالا تصمیم گرفتی بیخیال شی؟
فیلم، پایان مسرور کننده ای نداشت
بخوای از مرگ دشمن جشن بگیری
این باور نکردنی ساکته
و فقط در دومین دیدن بود
که متوجه شدم از برجهای دوقلو
در پایان بندی پرده برداری میشه
کامینسکی‫:‬ ما چندین برداشت روی اون صحنه داشتیم
بدون اینکه اون فضا رو توی قاب داشته باشیم
و بعد یه برداشت
با اون فضا توی قاب گرفتیم
فهمیدیم میخواد از برج ها استفاده کنه
استیون میدونست که داره یه فیلم جنجالی میسازه
فقط نمیخواست از خط قرمزها عبور کنه
اما در پایان، به یه نتیجه ای رسید
میدونی چیه؟ آماده ام این ریسکو بپذیرم
چرا فقط نری و چیزی که من میخوام رو بگی، میدونی؟
اسپیلبرگ‫:‬ من اون تصمیم رو گرفتم واسه اینکه میخواستم مردم بگن
ِمونیخ تشریح
مشکلاتیه که توی دنیای امروز وجود داره
و اساسا ً هممون رو تهدید میکنه
میدونی که، تاریخ تکرار میشه
یادآور اینه که چجوری به رویدادهای ناگوار میرسیم
و اگه ما این مشکلات رو حل نکنیم
روی هم انباشته میشن
...و نمیتونی اونقدر توان نداریم
که بخوایم همه مشکلات رو حل کنیم
و بالاخره، اتفاق ناگواری خواهد افتاد
و خب، مونیخ دعایی برای صلح بود
اما صلح از راهی سخت
میدونید، صلح بوسیله کاوش درونت
باقی مونده های وجدان و شرافتت
همه فیلمهام از یه بخشی از درونم اومدن
که واقعا ً نمیتونم واضح بیانشون کنم
من قطعا ً توانایی های ذاتی دارم
اما واقعا ً اونهارو تجزیه تحلیل نمیکنم یا سوالی نمیپرسم
اسب پیشکشو که دندوناشو نمیشمارن
و یه جورایی خرافاتی میشم اگه خودمو سوال پیچ کنم
یه جورایی.. میدونی.. پرَ میزنن میرن
اسکورسیِزی‫:‬ فکر نمیکنم تردیدی وجود داشته باشه که کار استیون
با موضوعات خاصی تو زندگیش سر و کار داره
که اونو به یه فیلمساز شخصی ساز واقعی بدل میکنه
فرانک، میفهمی داریم چی بهت میگیم؟
من و پدرت داریم طلاق میگیریم
و بروز دادنش به وسیله تصاویر
به وسیله انتخاب داستان هاش و چگونگی تعاملش با شخصیت ها
تمام حساس بودن استیون
به خوبی با سیاحت این مرد جوان کوک بود
شما فورا ً‌ با این بچه همراه میشید
و مهم نیست چیکار میکنه
میدونی که داره دنبال راه بازگشت به عقب میگرده
برای بازسازی خانواده از هم پاشیده شده
سعی کردی بهش زنگ بزنی؟ نه
چرا.. چرا همین الان بهش زنگ نمیزنی؟
بابا، چرا تو همین الا بهش زنگ نمیزنی؟ اینجا
بابا، فقط بهش زنگ بزن
به خاطر من زنگ بزن بهش زنگ بزن
بهش بگو من 2 تا بلیط فرِست کلِسَ دارم واسه اینکه بری ببینیش پسر
مادرت الان دیگه با دوست من جکَ بارنز ازدواج کرده
توی جزیره کیش خونه دارن اوه، نه
اسکات‫:‬ اغلب اوقات در فیلمهای اسپیلبرگ
روابط اهمیت ویژه ای دارند
روابط بین فرزند و والدین هستند
یا عضوی از خانوار یا عضوی از اجتماع
که با عواطف، وفاداری و مسئولیت پذیری به هم پیوند میخورن
این یک درون مایه عظیمه که بارها و بارها و بارها خودش رو
در مراحل مختلف زندگیش و در داستانهای مختلف
خودشو نشون میده
وووش، هیِِ
رونی، نگهش دار، نگهش دار
نگهش دار
اسپیلبرگ‫:‬ خانواده عنصر مهمی در زندگی منه
که توضیح میده چرا بسیاری از داستانهای من
درباره جدایی و برگشتن یه همه
حتی لینکولن هم از این قاعده مستثنی نیست
برَی
من فیلمهای زیادی درباره فروپاشی
یک خانواده ساختم
و سپس خانواده وجه مشترکی برای به هم پیوستن پیدا کردند
کاشنرِ‫:‬ مفهمومی پشتش نهفتست که همه چیز، حتی جهان طبیعت
دست به دست هم میدن تا
مانعت بشن یا از یکی جدات کنن
و سپس بهت برش گردونن
مثل عاشقانه های شکسپیره
ایمان ژرفی در کارهاش هست که
...چیزی که از دست رفته روزی بازخواهد گشت
ًو من فکر میکنم اون تقریبا
در تمام فیلمهایی که ساخته داره به دنبالش میگرده
مرَد‫:‬ حالا به آرومی
اسپیلبرگ‫:‬ مادر و پدرم امروزه رابطه ای بهم دارن
یعنی یک نویسنده اگر چنین داستانی رو در کتابی بنویسه
میتونه به اغراق کردن متهم بشه
حس میکنم خیلی خوشحالم که بعد از این همه سال جدا از هم
والدینم زمان مفیدی رو کنار هم سپری میکنن
ننَسی‫:‬ اگر به 18 سال اول زندگی استیون
نگاه کنید و حالا ، اکنون
نمیفهمید که فی مابینش یک خلع بزرگ وجود داره
که طلاق و جدایی اتفاق افتاده
و اشک های زیادی ریخته شده و مرد دیگه ای و همسر دیگه ای
و میدونی، به نظر میرسه ما دائما ً یک خانواده خوشحال بودیم
تازه نوار فیلمای خانوادگیمون رو هم
وسطای زندگمون گم کردیم
حالا دوباره به عشق و عاشقی با من برگشته
خوب نیست؟
‪:)‬ ...اوه، جان ِجانان
یانوش، بهتره این یه نمای دو نفره باشه
اگه داگی اینجاست، اوکی پس چندان پخش شدنی نیست
خب، این تکی نیست اونجاست نه، نه، این تکیه
وقتی شروع به عقب رفتن میکنیم داگی زودتر وارد کادر میشه
و ما با حرکت ادامه میدیم
آره، با حرکت ادامه میدیم
اما همین الان مثل این به نظر میرسه که
هیچی به جز پنجره وسط قاب نیست گرفتم
هنَکس‫:‬ استیون عاشقه اینه که عضو باندای بزرگ
و کمپانی های فیلمسازی و کسایی که فیلم میسازن باشه
این یه باشگاه بزرگ و عالیه این یه خانواده بزرگ و عالیه
اسپیلبرگ‫:‬تام، اکَشن کنِدی‫:‬ من فکر میکنم این فیلمسازی استیون رو
به طرق خیلی خیلی مختلف توصیف میکنه
چون استیون خیلی استواره و درون محیطی که خانوادش هستند
احساس امنیت زیادی میکنه
از روابط صمیمی با معدود آدمایی که
بهشون اعتماد داره خوشش میاد
و میتونه زندگیش رو براشون باز کنه
بعدش خیلی از ترک کردن دیگران بیزاره
خودشه همونجا عالی به نظر میرسه
کامینسکی‫:‬ ما برای استیون کار میکنیم
رئیس اونه، اما آدمای با استعداد رو تشویق میکنه
که از استعدادشون استفاده کنن باهاش شجاعانه رفتار کنن
تا ریسک پذیر باشن
چون اون میخواست به عنوان یک فیلمساز ترغیب بشه
اما اونهایی که باهاشون کار میکرد، میدونید
و اون واقعا ً ‌کیفیت خوبی تو یک فیلمسازه
میورنِ‫:‬‬ خیلی اهل همکاریه
از افرادش دوباره و چندین باره توی فیلماش استفاده میکنه
چون ما قبلا ً‌دست دوستی به هم داده بودیم هممون باهم کار میکنیم
و اونها کامل به نمایش در میان
ویلیامز‫:‬ اون آدمارو درک میکنه که میشه بهش خدمت کرد
و اینجوریه که میشه خواسته هاشو با خواسته های خودت تطبیق بدی
اون میتونه یه ژنرال عالی بسازه
دیِ‫-‬لوییس‫:‬ اگه میتونی بگی یک واحد کوچیک فیلم
میتونه مثل نیروهای ویژه دست اندر کار فیلمسازی باشه
این همون چیزیه که اون داره
تیم اون خیلی سریع کار میکنه
هر روز خدا مشقت های زیادی رو پشت سر میزارن
همه وایمیستن کف میزنن
و فکر کنم اگه خیلی خیلی خوب آماده نباشی
خیلی، خیلی سریع توی پروژه استیون
به غصه خوردن میفتی
همه آمادگی دارن
و اون انرژی شگفت انگیزی خلق میکنه
اسپیلبرگ‫:‬ من چند دهه ای میشه که با دوستام کار میکنم
منظورم اینه که نمیدونم بدون اونا چیکار کنم
صدا ضبط میشه ضبط میشه
واقعا ً‌ اگه این صمیمیت ها نبود
سلامت روانی نداشتم
و این برام یک خانواده استثناییه
که تونستم در تمام این سالها گرد هم بیارم
کاهن‫:‬ عاشق اینم که بخشی از پرده های نگِارینش بودم (‫(‬هنر تصویری کهن
اگه یه جور دیگه بخوام بگم میدونی مثل ویولن ‌زن روی بام (تئاتر موزیکالیه مشهور)
♪ بعد از 37 سال، خوبه که بدونی‫.‫.‬.‬ ♪ بلدی دیگه؟
اسپیلبرگ‫:‬ من و مایکل کاهن برادرای تنی هستیم
اون با من از فیلم برخورد نزیک از نوع سوم شروع کرد
و به جز یکبار، همه فیلمایی که من تا به امروز ساختم رو تدوین کرد
یانوش کامینسکی از فهرست شیندلر به بعد همه کار کرد
اما جان ویلیامز قدیمیترین همکار کنه
و وابستگی من به جانی بیشتر از اتکّای من به هر کس دیگست
برای از نو نوشتن فیلمهای من با موسیقی
و بیشتر از اندازه ای که من میتونستم اونهارو بالا میبره
میدونید، اگر میتونستم به عقب برگردم
و برای تیم خلاقی که احاطم کردند عواملی دیگه بچینم
قادر نبودم به اندازه ای که کار کردم کار کنم
غیر ممکنه
کنِدی‫:‬ استیون دائما ً فیلم نگاه میکرد
دوباره و دوباره و دوباره
نماهای ارجاعی، قاب بندی، ایده ها
چیزایی بودن که استیون همیشه مشغولشون بود
اسپیلبرگ‫:‬ کارهای فیلمسازان بزرگ زنده ان و به حیاتشون ادامه میدن
تا از الهاماتی که ازشون میگیری لحظات محشری خلق کنی
و همچنین یکی از فیلمهایی که هر سال میبینمش
"لورنس عربستانه"
نماها چشم انداز های محض
و پرتره از چه شخصیت پیچیده ای
فیلمسازیه نابه
!هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ
!هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ! هیِ! هیِ!‌ هیِ
شما کی هستین؟
استیون همیشه میخواست کارای بزرگی کنه
تلاش های تاریخی مثل اون
و چندتا فیلم طول کشید قبل از اینکه
به سطح یه فیلم سازی ماهر نائل بیاد
اسپیلبرگ‫:‬ سالها پیش، پاولین کئلِ نقد مثبتی روی
:فیلم سریع‌السیر سرزمین‌شکری کرد اما گفت
!هرچیزی که داریم میبینیم، ممکنه همش همین باشه
ممکنه زیرمتنی وجود نداشته باشه
و کاملا ً‌حق با اون بود
من هنوز توی فیلم رشدی که
در طول زمان پدید میاد رو نکرده بودم
مازلین‫:‬ نگاهی به کارایی که تقریبا ً توی نیم قرن انجام داده بنداز
قطعا ً ‌تنوع زیادی داره
کارهایی انجام داد که جواب ندادن
اما مطلقا ً هیچکس شبیه اون
و خط سیِر فیلمسازیش که شبیه اون باشه رو
در طول تاریخ فیلم طی نکرد
سینما رو همونجوری حرف میزنه که با زبان مادریش صحبت میکنه
و خیلی شیوا اینکارو میکنه
که کسی دیگه ای جرأت انجام دادنشو نداره
و بلافاصله به عنوان عناصر
منحصر به فرد خودش قابل تشخیص هستند
اسکورسیِزی‫:‬ حس پویایی توی فیلمسازی واقعی داره
دارم درباره ی فیلمسازی در سنت روایی بزرگی
که در سینمای آمریکاست صحبت میکنم
کپُلُا‫:‬ استیون خیلی توی اینکه هم فیلمساز تجاری موفقی بود
و هم به لحاظ هنری تحسین برانگیز بود
شخص خوش سعادتی بود
واسه همینه که همیشه اونو یه جورایی
با جورج گرِشوین مقایسه میکنم (‫(‬پیانیست و آهنگساز آمریکایی
چون گرِشوین میتونست هم یه نمایش خالتور توی برادویِ راه بیندازه (‫( تئاتر‬ مطرح جهان در منهتن ِنیویورک
و هم میتونست کنُسرِتو با فا بسازه (قطعه موسیقیایی که به لحاظ فرم به کنسرواتوارهای کلاسیک نزدیکتره)
اون میتونه هردوش رو انجام بده و افراد کمی هستند که این توانایی رو داشته باشن
و استیون میتونه هر دوش رو انجام بده
و این استعدادیه که باید خدادادی باشه
دی کاپریو‫:‬ به این فکر کن که اون بچه کوچیک توی کویر لوته آریزونا
نشسته داره فیلم میبینه
نان استاپ تلویزیون نگاه میکنه
یه روزی یواشکی وارد استودیو میشه
و مانیفستی برای تقدیرش رقم میزنه
این یه داستان بسیار خارق العاده هالیووده
جیِ جیِ آبرامز‫:‬ اون راهی پیدا کرد تا برداشت خودش رو از دنیا بکنه
آرزوهای قشنگش خوشبینیش
و حس عجیب غریبش برای تکون دادن و شوکه کردن مخاطب
و گالوانیزه کردن همه چیزایی که (‫(‬برق دادن
داره درون داستان بیان میشه
ایناست که بهش اصالت میبخشه
فیلد‫:‬ استیون بخشی درونش داره
که میخواد چیزهای خوب رو
در تاریک ترین ِ تاریکی ها ببینه
یا میخواد فقط وقت بازی داشته باشه
و ممکنه افرادی باشن که بگن خیلی برون نمای واضحی نداره
یا به اندازه ی لازم تلخ نیست به اندازه کافی انعطاف پذیر نیست
و به اندازه کافی تیره و تار نیست
و وقتی همه اینها گذشت و گفته شد و تموم شد
چیزی که استیون از طریق چشمان تیزبین روایتگرش
از خودش برای ما به یادگار گذاشت در حد لالیگاست
که غوغایی از خوب بودن به پا میکنه
هردوی جذابیت و تعلیق داشتن
و ماجراجویانه بودن و جوهر داشتن رو با خودش حمل میکنه
دیِ‫-‬لوییس‫:‬ استیون هنوزم اشتهای سیری ناپذیری
برای کاری که انجام میده داره
مطلقا ً‌این چیز نادریه
میدونی، ما هممون تا یه جایی میتونیم مفید عمل کنیم (‫(‬شما یکی تموم نمیشدی، خداحافظی نمیکردی نمیشد؟ از حرف من ذوق کرد ها
بله، احتمالا ً‌ از زمان کاراییمون فراتر هم میریم
بیشتر ماها، بدون اینکه خودمون بفهمیم
اما در مورد ایشون، فکر میکنم تا وقتی پاش لب گور باشه کار میکنه
و مطلقا ً حس میکنه که با تمام وجود مجبوره انجامش بده‌
جديدترين اخبار فيلم و سريال در کانال تلگرام و اینستاگرام سايت .:: @bollbolljan_com ::.