‫دایناسورها برای بیشتر از 150 میلیون سال ‫به سیاره حکمرانی کردن
‫تقریبا هر گوشه از کره رو اشغال کردن
‫و تقریبا به هر شکل ‫و اندازه قابل تصوری رسیدن
‫بعضیاشون واقعا خارق‌العاده بودن
‫حالا می‌دونیم که تی‎‌رکس یک شناگر قوی بود
‫ولاسیرپترها شکارچی‌های حیله‌گر و پردار بودن
‫و بعضی از دایناسورها ‫عجیب‌ترین رفتار رو داشتن
‫ولی تقریبا هر روز اکتشافات جدید انجام میشه
‫که اطلاعات بیشتری رو راجع به حیات ‫در 66 میلیون سال پیش روی این سیاره میگه
‫این بار در برنامه سیاره ما‌قبل تاریخ،
‫ما حیوانات جدیدی رو آشکار می‌کنیم
‫و نگاهی تازه به جستجوی اون‌ها ‫برای پیدا کردن یک جفت داریم،
‫چالش‌هایی که موقع بزرگ کردن یک خانواده...
‫...و نبردهای غول‌آساشون ‫با اون‌ها مواجه میشن
‫سفر به زمانی که طبیعت ‫باشکوه‌ترین نمایشش رو به نمایش گذاشت
‫این برنامۀ سیاره ماقبل تاریخ 2 هستش
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. .:: www.bolboljan.net ::.
‫اقیانوس ها
‫اقیانوس
‫بزرگ‌ترین زیستگاه روی سیاره ماقبل تاریخ
‫و خونۀ یکی از بزرگترین درنده‌هاییه ‫ که تا به حال وجود داشتن
‫یه موساسور غول‌پیکر
‫اما همۀ موساسورها ‫هیولاهای ۱۵ متری وحشی نیستن
‫اونی که به صخره پناه برده، ‫ فسفروسورس هست
‫اون هم یه موساسوره
‫یکی از کوچیک‌ترین اون‌هاس، ‫با طول کمتر از ۳ متر
‫طی ساعات روز از خطر پنهان میشه
‫اما ساعتی یک یا دو بار ‫باید سریعاً به سطح بیاد تا نفس بگیره
‫اون‌ هم مثل تمام هم‌نوع‌هاش ‫ هوا تنفس می‌کنه
‫جلوی بزرگترین موساسورها ‫ کوتوله محسوب میشه
‫اما اون هم یه شکارچی مرگباره
‫و همیشه توی سایه‌ها پنهان نمیشه
‫در زمان درست، شکارچی میشه
‫و این زمان درست، هنگام غروب آفتابه
‫با فرارسیدن تاریکی، ‫دنیای زیر آب اون دگرگون میشه
‫حالا میلیارد‌ها جونور ‫از اعماق بیرون میان...
‫...تا نزدیک سطح تغذیه کنن
‫بزرگترین مهاجرت دسته جمعی روی زمین ‫تقریباً در تاریکی مطلق رخ میده
‫و فقط با دوربین‌های ‫دید در شب مخصوص، قابل دیدنه
‫دیدنی‌ترین این مهمون‌های شبانه ‫نوعی ماهی فانوسه
‫نور ضعیف و ترسناک اون‌ها با ‫یه واکنش شیمیایی داخل بدنشون تولید میشه
‫درخشش این بیولومینسانس میتونه ‫ شکارچی‌ها رو گیج کنه
‫و زمانی که از پایین دیده میشن، ‫درخشش باعث میشه
‫تا با سطح مهتابی اقیانوس ترکیب بشن ‫و پنهان بشن
‫اما نمی‌تونن از فسفروسورها پنهان بشن
‫نسبت به جثه خودش، ‫چشم‌هاش از تمام موساسورها بزرگتره
‫که بهش کمک می‌کنه تا متوجه خطای دید بشه ‫و طعمه‌ش رو انتخاب کنه
‫موقع طلوع که میشه،
‫گروه مهاجران یه بار دیگه به اعماق میرن
‫و فسفروسوروس هم باید ‫به مخفیگاه روزانه‌ش برگرده
‫بزرگترین موساسورها دوباره میرن شکار
‫باید تا شب صبر کنه که ‫امن بشه و دوباره شکار کنه
‫هنگام روز، اقیانوس ماقبل تاریخ ‫ فرصت‌هایی رو...
‫...برای نوع بسیار متفاوتی از ‫شکارچیان فراهم می‌کنه
‫در دریاهای گرم و کم‌عمق آمریکای شمالی،
‫تعداد ماهی ها تقریباً می‌تونه ‫با دستۀ ماهی‌های فانوس شبانه یکی باشه
‫و اون‌ها جاذبه‌ای برای ‫هسپرورنیس‌های ۲ متری هستن
‫هسپرورنیس شاید نتونه پرواز کنه،
‫اما به طرز فوق‌العاده‌ای ‫با زندگی اقیانوسی سازگاره
‫پاهای بزرگ و قدرتمندش اون رو با چابکی بالا ‫به حرکت درمیاره
‫ماهی‌های بدشانس زمانی که توسط ‫ منقار پر از دندون سوزنی گرفته شدن
‫دیگه هیچ راه فراری ندارن
‫هسپرورنیس‌ها مدت زیادیه که گروه ندارن
‫زیفکتینوس، که با عنوان ‫ماهی ایکس هم شناخته میشه
‫فرصت تغذیه تعداد زیادی ‫از اون‌ها رو به سرعت جمع می‌کنه
‫با طول بیش از ۵ متر، یکی از بزرگترین ‫ و سریعترین ماهی‌های اقیانوسن
‫زیفاکتیوس با دهان بزرگش می‌تونه ‫تعداد زیادی ماهی رو یک‌جا ببلعه
‫و حتی به این شناخته شده که می‌تونه ‫طعمه‌ای به اندازه نصف خودش رو ببلعه
‫اولش تعداد زیادی برای همه هست
‫اما با کاهش تعداد ماهی‌ها، ‫ماهی‌های ایکس به جای دیگه توجه می‌کنن
‫شکارچی داره شکار میشه
‫هسپرورنیس‌ها فقط یه گزینه دارن: ‫برای زنده‌موندن شنا کنن
‫زیفاکتینوس سریعتره
‫هسپرورنیس زرنگ‌تره
‫اما از دید ماهی‌ایکس، ‫ همه چیز توی منو هست
‫حتی هم‌نوعش
‫در عرض چند دقیقه ‫ضیافت تموم شد
‫و شکارچی‌ها حرکت می‌کنن
‫خطر اقیانوس فقط از سمت ‫شکارچی‌های درنده نیست
‫میتونه حتی از خود دریا هم باشه
‫اینجا، اطراف جزایر اروپای ماقبل تاریخ
‫قدرت جزر و مده که چالش‌هایی ‫برای زندگی ایجاد می‌کنه
‫بخصوص برای کوچیک‌ترین موجودات
‫این‌ها تخم‌های آمونیت هستن
‫هزاران تخم
‫اون‌ها به سمت ساحل و...
‫...آبگیرهای سنگی کشیده شدن
‫اینجا فرصتش رو دارن ‫که دور از خطر رشد کنن
‫تخم‌ها کوچیکن هر کدوم فقط ‫کسری از ۲.۵ سانتی مترن
‫حالا نوبت جوون‌هاست که آزاد بشن
‫اون‌ها با نیروی محرکۀ جت حرکت می‌کنن
‫اما تسلط روی مهارت‌های ‫ جدید شنا آسون نیست
‫تا الان این آبگیرها پرورشگاه بودن
‫اما با عقب‌نشینی آب دریا ‫این‌ها جدا میفتن
‫بقیه می‌تونن فرار کنن
‫اما پرورشگاه آمونیت‌های ناتوان
‫به زودی تبدیل به یه تله‌ی مرگبار میشه
‫زیر آفتاب سوزان، ‫آب موجود توی اون‌ها تبخیر میشه
‫اگر کاملا خشک بشه ‫ همشون می‌میرن
‫اما همه چیزم از دست نرفته
‫بچه آمونیت‌ها می‌تونن یه کار قابل توجه بکنن
‫هر کدوم تلاششون رو برای آزادی می‌کنن ‫و این اون‌ها رو مجبور به همکاری می‌کنه
‫تلاش جمعی به این معنیه که ‫با هم به عنوان یک جزء حرکت می‌کنن
‫هر کدومشون با این جریان زنده حمل میشن
‫و توسط اون‌هایی که عقب‌تر هستن ‫از صخره دورتر میشن
‫و در نهایت به آب‌های عمیق‌تر فرار می‌کنن
‫حالا منتظر جریان بالا رونده می‌مونن
‫اما همه فرار نمی‌کنن
‫تعداد بیشماری سرگردون هستن
‫که غذایی برای لاشخورهایی ‫مثل این بچه پیرواپتورها میشن
‫بقیه توسط جریان‌های قدرتمند ‫کیلومترها از خشکی دور می‌شن
‫حتی تا به اینجا، ‫در قلب اقیانوس آرام
‫این جزایر مرجانی غول‌پیکر ‫و تالاب‌های در مرکزشون
‫برای هزاران کیلومتر ‫تنها سرپناه رو ارائه میدن
‫توی این جای نادر،
‫تارانگیسورس، که یه جور الاسموسور هستش، ‫جای امنی پیدا می‌کنه
‫ولی خارج از این سایه‌ها، ‫داستان متفاوتی هستش
‫هر روز، الاسموسور باید به آب عمیق‌تر بره
‫دره‌های دیواره‌های مرجانی...
‫... از جاهای کم عمق ‫به سمت زمین‌های تغذیه غنی میرن
‫این آب عمیق ‫نه فقط الاسموسورهای گرسنه رو جذب می‌کنه
‫بلکه شکارچی‌هایی رو جذب می‌کنه ‫که اونا رو شکار می‌کنن
‫بزرگترین شکارچی‌ها در اقیانوس
‫موساسور 15 متری
‫مواد غذایی‌ای که از کف اقیانوس بالا میان ‫اطمینان میده که کلی ماهی تامین میشه
‫بنده ساده ‫و چهار باله قدرتمند
‫به الاسموسورها قدرت مانور زیادی میدن
‫ولی یورش‌های تغذیه روزانه اون‌ها ‫باعث میشه که حرکاتشون...
‫...برای یک شکارچی باهوش و صبور ‫قابل پیش‌بینی باشه
‫موساسور یک شکارچی کمین‌کننده هستش
‫این حیوون عظیم‌الجثه ‫از دم بزرگش استفاده می‌کنه...
‫...تا با سرعت خیره کننده‌ای پیش بره
‫این بار، شانس نمیاره
‫در واقع، اکثر شکارها با شکست مواجه میشه
‫ولی با وجود کلی الاسموسور ‫که اینجا زندگی می‌کنن
‫خیلی طول نمی‌کشه که فرصت دیگه‌ای پیش بیاد
‫موساسورها که با کف تیره دره‌ها استتار کردن، ‫می‌تونن بدون اینکه دیده بشن نزدیک بشن...
‫منتظر یک موجود جوون و بی‌تجربه هستن
‫قربانی ایده‌آل
‫موساسورها با چنان قدرتی می‌تونن ‫به شکارشون حمله کنن
‫که خود ضربه به تنهایی می‌تونه کشنده باشه
‫حمله اون اونقدر سریعه که قطعا الاسموسور ‫متوجه اومدنش نشد
‫زندگی توی اقیانوس می‌تونه خطرناک باشه، ‫نه فقط به خاطر غول‌ها
‫از بین بچه آمونیت‌هایی که ‫از استخر کشندی فرار کردن
‫از هر صدتا کمتر از یکی ‫چندین ماه در دریا زنده مونده
‫ولی این چندتا به طرز خاصی خوش‌شانس بودن
‫جریانات اقیانوسی اونا رو ‫به جاهای ایده‌آلی بردن تا زندگی کنن:
‫بسترهای علفی سواحل اروپا
‫اینجا، دسته‌های آمونیت ‫در تنوعی از اندازه‌ها و اشکال...
‫...پیداشون میشه
‫این غول عجیب دو متری ‫باکولایت هستش
‫که نزدیک به کف دریا تغذیه می‌کنه
‫و تقریبا با جثه اون برابره،
‫دیپلوماسراس، ‫شبیه به یک گیره کاغذی عظیم‌الجثه‌س
‫به لطف وفور غذا ‫همشون اینجا شکوفا میشن
‫پلنکتون. سخت‌پوست‌های کوچیک. ‫بعضیاشون حتی ماهی می‌خورن
‫این نوزادها دارن شکل خارق‌العاده‌ای رو ‫به خودشون می‌گیرن...
‫...که وقتی بالغ هستن اون شکلین
‫مارپیچ بیرون زده باعث میشه تا ‫نوستاسروس شناخته بشن
‫اینا نوستاسروس‌های بالغ هستن
‫اون‌ها کف دریا توی آب‌های عمیق‌تر رو ‫ترجیح میدن
‫به مدت تقریبا 400 میلیون سال...
‫...آمونیت‌ها توی این ‫اقیانوس‌های ماقبل تاریخ رشد کردن
‫هزاران گونه هستش
‫اونا یکی از موفق‌ترین گروه‌های حیوانات هستن ‫که تا به حال زندگی کردن...
‫توی دریاهای گرم و متعادل رشد کردن ‫و حتی توی سردترین آب‌ها توی قطب‌ها
‫مثل اینجا، در دریای منجمد اطراف قطب جنوب
‫بعد از یک زمستان تقریبا تاریکی، ‫آفتاب داره کم‌کم یخ رو آب می‌کنه...
‫یک بار دیگه خودشو برای یک مهمون فصلی بزرگ ‫در دسترس می‌ذاره
‫مورترنریا، یه نوع عجیب از الاسموسور
‫اونا خون‌گرم هستن،
‫با یه لایه ضخیم از پیه ‫اونا گرمای بدنشون رو حفظ می‌کنن
‫اونا یکی از مخفی‌ترین ‫و گریزان‌ترین حیوون‌های دنیا هستن
‫این دسته تقریبا 3200 کیلومتر رو ‫از آمریکای جنوبی مهاجرت کرده...
‫...تا به موقع برای بهار ‫به اینجا برسه
‫این اولین باریه که گوساله‌های امسالی ‫با دریای یخی مواجه میشن
‫برای یک خزندۀ هوازی ‫می‌تونه خطرناک باشه
‫اونا فقط جایی می‌تونن یه نفس بگیرن ‫که اونجا یخ ترک خورده باشه
‫بزرگترها باید به دقت پیش برن ‫تا اونا رو پیدا کنن،
‫و جوونترها باید نزدیک بمونن
‫این آب‌های سرد زیستگاه عالی‌ای ‫برای غذای مورد علاقۀ این غول هستن
‫گِل قطبی، پر از موجودات کوچیک
‫توی هر متر مربع از کف دریا ‫می‌تونه صدها حیوون کوچیک باشه
‫جدا کردن چیزی که خوردنی هستش ‫از گِل چسبنده یه چالشه
‫ولی اونا یه راه حل تمیز دارن
‫یه لقمه گنده برمی‌دارن، ‫و تا حدی آرواره‌هاشون رو می‌بندن
‫ و یک الک غول‌آسا درست می‌کنن ‫تا غذا رو الک کنن
‫اینا تنها حیوونایی هستن ‫که دندون‌های تکامل یافته دارن...
‫...تا اینطوری غذا بخورن
‫مورترنریا تموم تابستون رو ‫اینجا تغذیه می‌کنه
‫تا وقتی که توی زمستون قطبی ‫آب دوباره یخ بزنه
‫توی آب‌های گرم‌تر، ‫اونا با چالش‌های دیگه‌ای مواجه میشن
‫ولی چاره‌اندیش‌ترین حیوونات ‫همیشه توی اقیانوس‌های وسیع ماقبل تاریخ...
‫...فرصت‌هایی رو پیدا می‌کنن
‫سرزمین‌های سیاره ماقبل تاریخ ‫توسط دایناسورها اداره میشد
‫ولی دریاها توسط یک گروه خیلی متفاوت ‫از خزنده‌ها اداره میشد:
‫موساسورها
‫و این جمجمه یکی از اوناس
‫موساسورها، مارمولک‌های دریارو بودن
‫یه اژدهای کمودوی غول‌پیکر، ‫شناگر و با جثه نهنگ رو در نظر بگیرید
‫پوزه مخروطی، پوست سفت، ‫چهار باله به جای دست و پای معمولی
‫و یه دم دراز که خیلی شبیه دم کوسه هستش ‫ولی برعکسه
‫اون اساسا یه موساسور هستش
‫بزرگترینش موساسورس هافمنای بود
‫اون یه شکارچی کمین‌کننده بود
‫ولی راز موفقیتش چی بود؟
‫اونا می‌تونن جلوی چشمتون ‫از حالت ثابت، اینکه هیچ حرکتی نکنن...
‫...به سرعت‌های خارق‌العاده‌ای برسن
‫توی دنیای امروز، می‌تونیم این قابلیت رو ‫توی خزنده‌هایی مثل تمساح ببینیم
‫عضلات اونا می‌تونن ضربه‌های کوتاهی رو ‫با قدرت خیلی زیادی وارد کنن
‫موساسورها، با توجه به اینکه خزنده هستن، ‫با توجه به اینکه مارمولک هستن،
‫احتمالا توانایی‌های مشابهی رو ‫توی عضلاتشون داشتن
‫اونا همینطور سازگاری دیگه‌ای داشتن
‫که می‌تونه عامل شگفتی رو افزایش بده
‫یکی از نکات خطرناک شنا کردن اینه که...
‫...یه نوع خاصی از پویایی رو لازم دارین ‫تا به سرعت از دروازه خارج بشید
‫تا معادل شروع اولیه یک دونده ‫از خط دو رو داشته باشیم
‫و یکی از بهترین راه‌های اونجام اون ‫اینه که خودتون رو به صورت حرف C خم کنید
‫و بعدش با پهلوی جسمتون ‫آب رو کنار بزنید
‫ماهی‌های امروزه از این تکنیک استفاده می‌کنن
‫که به شروع C معروف هستش،
‫بهشون این امکان رو میده تا توی یک لحظه ‫از حالت ایستاده به تمام سرعت برسن
‫موساسورها احتمالا می‌تونستن ‫حرکت خیلی مشابهی رو انجام بدن،
‫ولی البته که توی مقیاس خیلی باشکوه‌تری هستش
‫پس، یه غول مثل موساسور هافمنای ‫دقیقا چقدر سریع می‌تونه شنا کنه؟
‫برای فهمیدن، تیم سیاره ماقبل‌تاریخ ‫یک تحقیق علمی خاص رو انجام دادن
‫تا همین اواخر، ‫هیچکس واقعا این کار رو نکرده بود...
‫...که این مقادیر عملکرد رو با جزئیات ‫تخمین بزنه
‫کاری که ما کردیم ‫یکی از اولین اقدام‌ها...
‫...برای شمارش توانایی‌های این حیواناته
‫و نتایجی که از اون به دست آوردیم ‫واقعا حیرت‌انگیزه
‫تیم محاسبات رو چهار بار انجام داد
‫تا مطمئن بشه که درست انجام دادن
‫هر چهار آزمایش مختلف ‫به همین نتیجه کلی رسید
‫این حیوونا می‌تونستن ‫شتاب‌های زیادی بگیرن
‫این موساسور، ‫احتمالا می‌تونسته توی یک ثانیه...
‫...هفت و پنج درصد طول بدنش رو ‫به حرکت دربیاره
‫این یعنی، اگر این موساسور ‫هیفده متر از شما فاصله داره،
‫توی یکی ثانیه، اون 75 درصد نزدیکتر میشه
‫و توی دو ثانیه، ‫ازتون رد شده
‫و احتمالا توی مسیر شما رو خورده
‫اینکه یه موساسور به شما برخورد کنه
‫مثل اینه که یه تریلی بزرگ به شما بزنه
‫فقط برخورد خود حیوون به تنهایی، ‫خیلی کمتر از گاز گرفتنی که در ادامه داره...
‫...کلی از شکارش رو توی یک لحظه می‌کشه
‫موساسورها می‌تونستن توی فاصله کمی ‫در حد یک ثانیه...
‫...به سرعت 50 کیلومتر بر ساعت برسن
‫این چیزی که اونا رو، بدون شک،
‫به نهایی‌ترین ‫شکارچی دریایی تاریخ تبدیل می‌کنه
بلبل جان مرجع دانلود رايگان فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده .:: www.bolboljan.net ::.