:ترجمه و تنظيم
مسعود مؤمن زاده
برنده
!جورج استيونز
[تشويق]
ويليام وايلر
جان هاستون
[تشويق]
جان فورد
فرانک کاپرا
من فرانک کاپرا را پيدا کردم مثل اکثر هم نسل هام
از طريق فيلم زندگي شگفت انگيز
کاپرا استاد احساس بخشيدن
به يک فيلم
فکر کنم بيشترين گريه ها رو در فيلم هاي فرانک کاپرا کردم
در فيلم هاي فرانک کاپرا من بيشتر به فکر فرو مي رم
از ميان کارهاي فيلمسازان ديگه
من واقعاً فکر نمي کنم
کسي مثل ويليام وايلر ذوق هنري داشته باشه
وقتي دوربين را تنظيم مي کرد در واقع دوربين را تنظيم نکرده
که اون زاويه چقدر خارق العاده است
اون دوربين را به گونه اي تنظيم کرده که روايت داستان بهتر باشه
فکر مي کنم اواخر دهه 60 بود که با اون ملاقات کردم
من خيلي تحسين مي کردم ، او کسي بود که قدرت و اقتدار را به تنهايي دست آورده بود
در نهايت بود که
موفق به کسب سه جايزه اسکار براي بهترين کارگرداني بشه
ولي با اين حال هنوز بخشنده و مهربان بود
من جذب جان هاستون شدم
مقايسه زيادي بين هاستون و همينگوي وجود داره
چون همينگوي آن نوع اقتدار مردانگي را تو کارهاش داشت
اما با وجود تفاوت بين شخصيت و زندگي شخصي اش
هاستون هوش خارق العاده داشت
اون فيلم هاي بسيار عالي با افراد بسيار عالي ساخته
اولين باري که فيلم هاي جان فورد را تماشا کردم
در مدرسه فيلم سازي بود
فورد ، تا آن زمان تو اوج شهرت بود
از يک طرف ، اون جنجالي بود چهره محافظه کار
از سوي ديگر
... اون در آن زمان به عنوان
به عنوان استاد بزرگ و استاد سينماي آمريکا مورد احترام بود
جورج استيونز در درام ، کمدي
موزيکال ، بي نظير بود
اون به آسوني به اون چيز ها نرسيده بود
اون مي خواست خودش را به چالش بکشه
اين پنج فيلمساز اينطور که به نظر مي رسند
در زمان و مکان درست بيشترين تاثير رو روي همه در هر مقطعي داشتند
سينما ، به خالص ترين شکل مي تونه در خدمت تبليغات قرار بگيرد
[طبل نظامي]
هيتلر و گوبلز قدرت سينما رو ميفهميدند
براي به حرکت در آوردن جمعيت هاي بزرگ براي القاي طرز فکر خاص
هر پنج نفر آنها حاضر بودند
به جاي يک زندگي راحت به کشورشان خدمت کنند
به بهترين روشي که فکر کردند ... مي توانند
رفتن به يه نقطه از اون سر دنيا جايي که فيلمنامه اي نبود
که هر کسي که تونست ، نوشت
معلوم نبود زنده برگردي يا نه!؟
هر کدام از آنها در يک حماس ايي شرکت کرد
در بزرگترين مداخلات نظامي و سياسي
در بزرگترين جنگي که جهان تا به حال ديده بود
اين مستندهايي که پنج فيلمساز ساخته اند
براي مخاطبان آمريکايي قدرتمند بودند
من فکر مي کنم هر پنج نفر از آنها بهايي بسيار زيادي پرداختند
..اين فيلمسازان با فيلم هايي برگشتند که
در مورد حقيقت جنگ بود
و اين سرنوشت فيلمسازي رو براي هميشه عوض کرد
{ کسدان } گروه کارگردان هاي اون دوره در حال تغيير
بخشي از موج اول سينما بودند
آنها در حال خلق فرم هنري بودند
[اسپيلبرگ] فيلم ها مسموم کننده بودند
از همان روزهاي اول فيلم هاي صامت
و فکر مي کنم خيلي زود
هاليوود متوجه شد آنها ابزار فوق العاده اي در اختيار دارند
براي تغيير اساسي در هر حوزه ايي از طريق سينما
تا اواخر دهه 1930
فرهنگ سينما بخش مهمي از فرهنگ آمريکايي ها تبديل شده بود
بيش از نيمي از جمعيت بالغ حداقل هفته اي يکبار به ديدن سينما مي رفتند
و قبل از هر فيلم اخبار بصري يا مستند هاي کوتاه به نمايش درميامد
اخبار بصري در آن زمان تنها منبع خبري بود
در سال هاي اوليه ظهور هيتلر
هاليوود کم کم متوجه شد
در فيلم ها ، هيچ پيشوايي هيچ نازي وجود نداشت
[گرين گراس] فورد خيلي زود تهديد آلمان نازي را مطرح کرد
بيست سال قبل ورود ايالات متحده به جنگ جهاني اول
جان فورد 22 ساله بود و تازه به عنوان کارگردان شروع به کار کرده بود
فورد در جنگ جهاني اول خدمت نکرد
ولي تاثير زيادي براي اون داشت
چهار پسر اون در جنگ شرکت کردند و خانواده اون بهاي سنگيني دادند
اگرچه آغاز فعاليت سينمايي فورد بود
ولي تلاشي براي پرداختن به واقعيت بود
فورد چهره اي از اقتدار بود
که به وظيفه و سنت اعتقاد داشت
او کسي که در الکل به دنبال آرامش بود
و روح شورشي داشت
و به اصالت ايرلندي خود افتخار مي کرد
من نسبت به افراد هم سنم بسيار مؤدب هستم
بيش از اندازه مودب بودن
من از طريق تصاوير صحبت مي کنم
و من به طرز وحشتناکي با مافوق خود بي ادب هستم
مثل فورد ، جان هاستون قبلاً متوجه شده بود
که تهديدهايي فراگير در اروپا آغاز شده
اون به تازگي به هاليوود وارد شده بود
[جان هاستون] در لندن وقتي حدود 25 ساله بودم
يک سري کامل از شرايط را متوجه شدم
بالاخره ورشکسته شدم
مي توانستم براي کمک با پدرم يا دوستان تماس بگيرم
اما من به اندازه کافي ريسک پذير هستم
که اگر در وضعيت بدي قرار داريد هيچ کاري براي انجام آن وجود ندارد
شما فقط بايد ادامه بديد
جان پسر والتر هاستون بود
کسي که بازيگر مهمي بود
هرآنچه را که او در مورد بازيگري بايد ياد ميگرفت از پدرش آموخته بود
من جان هاستون رو خيلي تحسين ميکنم
او کارهاي زيادي انجام داده که اوباش انجام مي دادند
مي دانيد ، او اهل دعوا بود با ارول فلين بر سر اليويا دي هاويلند
اينکه منم مثل اون با ارول فلين بر سر اليويا دي هاويلند دعوا کنم
[هوستون] ارول گفت "آيا مي خواهي چيزي رو حل و فصل کنيم؟"
و ... گفتم:بله
آن وقت ها ما دوست نبوديم
هيچ راهي بهتر شروع دوستي با يک مرد وجود نداره مگر اينکه با اون دعوا کرده باشيد
[کوپولا] هاستون ازدواج هاي زيادي داشت
در بسياري از ازدواج ها ارتباط با زنان
و البته زنان بسيار جذاب
و مورد توجه همسر هاش بود و سبب جدايي ميشد
با وجود رفتار بد مردانه اش در طول اين دوره
هاستون ، به عنوان نويسنده داراي ذهنيت مفهومي بود
که باعث جلب نظر بزرگان ميشد
البته بخاطر کارنامه نويسندگي اش بود
هاستون توسط برادران وارنر استخدام شد
براي نوشتن درام تاريخي يوآرز
او فيلمنامه را به تمثيل برجسته ضد هيتلر تبديل کرد
دموکراسي: حکومت گاو توسط گاو ، براي گاو
اما وقتي توليد شروع شد
او با دخالت ستاره فيلم روبرو شد
پل موني احساس کرد که نقشش خيلي کوچک
اون گروه را مجبور به بازنويسي فيلمنامه کرد
فقط کمي از کار هاستون باقي ماند
[هاستون] نويسنده زيادي در اون دوره زماني
در هاليوود بدجنس بودند
يکي مي نوشت فکر مي کرد تصاوير خوبي در داستان وجود داره
و يکي ديگه آنها تغيير مي داد وقتي به اون تصوير مي رسيدند
و اون ها رو تبديل به تصاوير بد ميکردند
هاستون تنها راه موجود را انتخاب کرد او فقط مي تواند بر کار خود کنترل کند
و اينطوري کارگردان شد
او يک مدير قدرتمند داشت
بهترين دوست او در هاليوود يه فيلمساز مستقل بود
کسي متفاوت از اون بود تقريباً از هر حالتي
ويليام وايلر
آنها اولين بار موقتي که وايلر او را براي نوشتن گفتگو استخدام کرد، همديگر رو ملاقات کردند
براي فيلمي که پدر هوستون آن را بازي مي کرد
اين دو مرد به سرعت دوستاني جدا نشدني تبديل شدند
[اسپيلبرگ] ويليام وايلر خيلي خيلي مهربون بود
ولي به موقعش زورگويي شخصيتش
در موقع کارگرداني نمايان مي شد
[ويليام وايلر] من خواستارم، مانند مخاطب خواستارم
من از خودم خواستار هستم
من سعي مي کنم بهترين نتيجه را از مردم بگيرم و اگر کمي کار بيشتر طول بکشه
و کمي عرق بيشتري براي انجام اين کار ريخته بشه پس اين کاري که ما بايد انجام بدهيم
[اسپيلبرگ] به همين دليل آنها اون رو" 40 برداشت" صدا ميکردند
زيرا او يک کمال گرا بود
او کاملاً تحت کنترل بود او مي دانست چي ميخواد
روش کارگرداني ويلي وايلر سخت بود
باور کنيد ، او انتظار زيادي از شما داشت
ولي اون به شما فضا . زمان لازم براي اجراهاي خيلي بهتر رو ميداد
[اسپيلبرگ] من فکر مي کنم همه کارگردان ها، بازيگر هستند
حتي آنهايي که شغل بازيگري ندارند
من فکر مي کنم وقتي شما با بازيگران صحبت ميکنيد ، شما بازيگر مي شويد
بنابراين ، من معتقدم که ويليام وايلر بازيگر هم بود
وقتي که با بازيگرانش کار مي کرد
فکر مي کنم اين چيزي است که باعث برتري همه اين کارگردانان ميشه
آنها مدير اجرايي همه بودند بالاتر از همه چيز
وايلر چيزي در مورد جنگ بلد نبود
براي او ، پول نمي توانست بالاتر همه چيز باشد
او 20 سال قبل از جنگ دوم جهاني به آمريکا آمده بود از شهري به نام مالهاوس
از يک شهر فرانسوي که آلمان ها در طول جنگ جهاني اول گرفته بود
الان دوباره مورد تهديد قرار گرفته بود
در ابتدا ، من قرار بود شغل پدرمون رو ادامه بدم
پدر من در مالهاوس بازرگان بود فروشگاه خوبي داشت
من علاقه اي به آن نداشتم اما من هيچ چشم انداز ديگري نداشتم
وايلر توسط يکي از بستگان دور حمايت مالي شد
کسي که پايه گذار استديو ي يونيورسال بود کارل لامل
[وايلر] به نظر مي رسيد اون مرا دوست دارد
اون موقع بهم گفت "چطور دوست داريد به آمريکا بياييد؟"
شما متوجه هستيد که در آن زمان مثل رفتن به ماه بود
[مي خندد]
مثل تموم خانواده ام بود خوشحال بود که مرا در آمريکا مي بينيد
براي يک پسر جوان يهودي اين يه چيز عادي نبود
او بايد پزشک يا وکيل شود يا چيزي شبيه اين
اما براي رفتن به تجارت فيلم کمي شک ترديد وجود داشت
[اسپيلبرگ] من فکر مي کنم بيش از همه در مورد وايلر
اين واقعيت بود که اون يک کارگردان يهودي بود
که به ايمان و فرهنگ خودش متعهد بود
او فهميد که هيتلر چه مي خواد
او فهميد که چه اتفاقي براي يهوديان خواهد افتاد
خانواده و دوستان وايلر هنوز در اروپا بودند و وحشت کرده بودند
تلاش هاي او براي خلاصي آنها از آنجا به جايي نرسيد
او مجبور به حمايت مالي شد
يک شب در آلمان در نوامبر سال 1938
ده ها هزار يهودي کشته شدند
و هزاران مغازه و کنيسه نابود شدند
که شب شعله هاي فروزان يا تيغه هاي برهنه معروف شد
تا اواخر دهه 30 درگيري در سراسر جهان شروع شده بود
ايتاليا تحرکات نظامي خود را در آفريقا شروع کرده بود
[انفجار]
[جرالد ني] آمريکايي ها خواهان جنگ ديگري نيستند
بيشتر از همه ، آنها ديگر خواهان مشارکت در جنگ هاي خارجي نيست
هاليوود در يک موقعيت بسيار نادر بود
مرداني که شرکت هاي فيلمسازي را اداره مي کردند عمدتا مردان يهودي بودند
نمي خوام صنعت بزرگ فيلمسازي آلمان رو نفي کنم
آنها اصلا درک نکردند !چه خبر
و مطمئناً تهديد از ژاپن رو درک نمي کردند
بنابراين ، يک احساس بسيار قوي در کشور وجود دارد
"بياييد از اين جنگ دور بمانيم"
با اين حال جورج استيونز
ميزان تهديد هيتلر و ژاپن را در سال 1938 مطرح کرد
او ن مي خواست فيلم بعدي اش
رمان تحسين شده ضد جنگ مسيرهاي افتخار باشه
که در طول جنگ جهاني اول روايت ميشد
جالب اينجاست که جاه طلبي استيونز
اون رو در ساخت بسيار موفق کرده بود در خصوص موزيکال هاي سبک و کمدي
اين مردي است که آليس آدامز را ساخته
بانوي سرزنده
و زمان جاري
ظريف ترين نقش از استرير و راجرز
اين مردي است که اساس اش براي سرگرمي ساده است
اون به دنبال گسترش دامنه خودش بود
لحظه اي که اون در يک ژانر يا فرم موفق ميشد
او مي خواست يه چيز جديد را امتحان کنه
او يک ذهن بسيار کنجکاو داشت
[جورج استيونز] هميشه به همه فيلم ها علاقه مند بودم
فرصت اکتشاف از يک تجربه جديد
من فکر مي کنم بيشتر فيلم هايي که من کارگرداني کردم
نوع متفاوتي رو از روايت يا داستان به تصوير کشيده
کارگردانان هاليوود
شاهزاده هاي هاليوود هستند
آنها هرگز پادشاهان نيستند
هميشه يکي بالا سر کارگردانها حضور داره افرادي با پول
و اون به کاهدون زد وقتي مسئله ساخت مسيرهاي افتخار پيش آمد
RKO مديران به استيونز گفتند : الان موقع ساخت فيلم ضد جنگ نيست
ما در حال جنگ هستيم
استيونس پاسخ داد ، چه زماني بهتر از اين براي پرداختن به يک فيلم ضد جنگ؟
اما استوديو او را با گونگا دين آشنا کرد
[کسدان] او به بيابان رفت
و يک فيلم سرگرم کننده فوق العاده پر از ماجراجويي ساخت
فيلمي که تأثير زيادي در مورد مهاجمان گنجينه گمشده
و صد ها فيلم ديگر داشت
اما برعکس مسيرهاي افتخار
باعث شد جنگ از اين نظر سرگرم کننده به نظر برسد
استيونس بعدا از اين فيلم گفت
اين جشن سرخوشي از نواختن طبل ها و موج زدن پرچم هاست
سال ديگه ، و من مي خواهم خيلي باشکوه تر اين کار رو انجام بدم
در فوريه 1939 ، فرانک کاپرا برنده اسکار سومين کارگرداني اش شد
براي فيلمش به نام "تو نمي توني بدست بيازيش" شد
او قبلاً برنده اين جايزه براي فيلم در يک شب اتفاق افتاد شده بود
[دل تورو] قبل از جنگ سلطه او در فيلم سازي مشهود است
کاملاً نزديک بود که سلطان مطلق بشه
کمدي کامل کاپرا
از سکوت ، که بود که به کمال رسيد
به عبارتي
[دل تورو] اون باعث خلق بسياري از فرهنگ هايي آمريکايي شد
و اين باعث مي شود محصول او نماد برجسته آمريکايي باشه
قابل مصرف و گذرا و با اين حال کيفيت غيرقابل انکار
باشه کاپرا ميخواست فيلم بعدي اش مربوط به انقلاب آمريكا
جورج واشنگتن به عنوان قهرمانش
اما هري کوه ، رئيس کاپرا در کلمبيا آن را رد کرد
و اين چيزي نبود کاپرا انتظارش رو داشته باشه
کوهن نمي خواست هزينه فيلمي را تأمين کند
که در آن سربازان انگليسي به عنوان افراد شرور به تصوير کشيده باشند
نه وقتي انگلستان به زودي درگير جنگي گريزناپذير بشه
اين شروع يک بيداري بود براي کاپرا
او تصميم گرفت دوربين هاي خود را معطوف به واشنگتن معاصر کنه
و همين امر باعث شد
که کاپرا ، به عنوان يک جمهوريخواه محافظه کار با رئيس جمهور روزولت ملاقات کنه
اجازه ندهيد کسي فکر کنه که آمريکا فرار خواهد کرد
ممکن است از آمريکا انتظار بخشش و رحم داشته باشيد
از ملتي صلح دوست که بايد تلاشي هماهنگ را انجام دهد
در مقابل نقض معاهدات
و ناديده گرفتن غرايز انساني
که امروز ايجاد شده آن هم از طرف دولت آنارشي بين المللي
که باعث بي ثباتي بين المللي
راه فراري نيست
کپرا مبهود سخنراني شد قرار دادFDR چيزي که بعدا نام آن را
اون به اين نتيجه رسيد که حق با روزولت بود
آمريکا مجبور شد هيتلر رو به هر قيمتي که شده متوقف کنه
مثل فورد ، کاپرا با موج عمومي همراه شد
او به همه گفت نظام هيتلر
به معناي وحشيگري و وحشت است
او هرگز مانند گذشته نشد
نکته جالب در مورد کاپرا همچنين ، براي من اينکه
اون يک مهاجر بود
کاپرا از ايتاليا مي اومد
که در آن زمان به عنوان کشوري پيشرفته مورد توجه نبود
با وجود شهرتش
مهاجر سيسيلي هنوز هدف شرارتها بود
مجله هاي زرد اون موقع اون رو کوتوله عجيب ناميده بودند
[دل تورو] اون فوق العاده مشتاق همکاري بود و بااينحال تحت فشار قرار گرفته بود
براي اثبات خودش
اون روحش هنوز روح سرکشي بود که خواهان به اشتراک گذاشتن بود
اون مي خواست با ميليون ها مهاجر ديگر از کشورهاي ديگر در آمريکا اين درد رو به اشتراک بذاره
و فکر مي کنم اين تنها در شخصيت اون نبوده
بلکه در شخصيت هاي خلق شده توسط اون هم وجود داشت
آمريکا تقريباً برايش آرزوي دست نيافتني براي اون بود
روياي سرزمين آزاد
و اين ايده که يک مرد مي تواند در برابر سيستم بايستد
فيلم هاي اون نياز اساسي خوب رو بيان مي کنند
[دل تورو] اين هميشه به من اشتياق واقعي درون کاپرا نشون ميده
که حقيقي بود و نه سياسي
به نظر اون سياست ،گيج کننده بود
اما آرزوي اون ، نياز به دوست داشتن نياز به نجات بود
اون با خودش صادق بود
آمريکا در چهارراه سرنوشتش ايستاده است
در اين چند هفته ديده ام ملل بزرگ سقوط مي کنند
تا سپتامبر 1940 آلمان نازي بلژيک
هلند ، نروژ ، لوکزامبورگ و فرانسه را فتح کرده بود
و بمباران بيشتر شهر هاي انگليس رو آغاز کرده بود
[چارلز ليندبرگ] اکنون فرانسه شکست خورده است
و با وجود تبليغات و سردرگمي ماه هاي اخير
اکنون آشکار است که انگليس در حال باختن جنگ است
و من مجبور شده ام اين نتيجه رو بگيرم
که ما نمي توانيم براي جنگ انگليس پيروز شويم
صرف نظر از هر ميزان کمک نظامي وغير نظامي فرستاده شده است
به همين دليل کميته اول آمريکا شکل گرفته است
در سال 1940 جان فورد اقدام به محکم کردن نمود
او به عنوان يکي از اجتماعي ترين
و سياسي فيلمسازان مطرح در هاليوود
با دو فيلم خود با نام هاي
سفر طولاني و خوشه هاي خشم
[گرينگراس] خوشه هاي خشم فيلم عالي و بينظير هاليوود
در مورد ماهيت جامعه
شما مي توانيد واقعيت را ببينيد نزديکتر شدن فورد
در سفر طولاني
که در آن شما رو ارجاع ميده به نروژ در حال سقوط
براي معرفي يک عنصر خيلي خاص است ، بسيار معاصر
منظورم اين به معناي واقعي کلمه اشغال کشور است روزنامه هاي آن موقع به چشم ميخوره
او اين کار را عمدا انجام داد اين يک انتخاب آگاهانه بود
[هواپيما نزديک مي شود]
يکي از جالب ترين تجربه هاي من در فيلم سازي
سفر طولاني توسط يوجين اونيل
من در اون موقع هرگز متوجه نشدم در عرض چند ماه بعد
من از هوا توسط همون نوع هواپيماهابمباران ميشم "در جنگ شرکت کرد"
در آن زمان ، پرداختن به جنگ در فيلم ديگر براي فورد کافي نبود
او درخواست تصويربرداري در نيروي دريايي را آغاز کرد
که امروزه به نام تصوير ميداني معروفه
و او عکاسان را استخدام مي کنه صداپيشه ها ، ويراستاران
همه عناصري را که بعداً آورد به دولت ايالات متحده کمک بزرگي کردند
عکس ميداني به مدت يک هفته در استديو فاکس تصويربرداري شد
و از طريق تغيير دکور و لباس
اين واحد به زودي به بخش رسمي نيروي ذخيره نيروي دريايي نامگذاري شد
کل ايده جان فورد با لباس رسمي بود اتفاقاً او وسواس داشت
ايده جان فورد ، تبعيت مردم متناسب با سلسله مراتب نيروي دريايي بود
اين ويژگي شخصيت متمايز اون بود
او آرزو داشت آن مرد با نظم و انضباط بود
اما اختلاف نظراتي هم داشت با اشخاص مخالف جنگ
اون تبديل به يه دائم الخمر شده بود
او يک متفکر بسيار پير و هنرمند بود
کسي مي توانست جهان در حال فروپاشي را ببيند
فورد سومين نامزدي رو براي دريافت جايزه در آن سال دريافت کرد
خوشه هاي خشم
ويليام وايلر نيز نامزد شد براي بار سوم
فيلمي به نام نامه
[اسپيلبرگ] همه فيلم هاي وايلر قبل از جنگ
مثل نشستن با يک کتاب خوب بودند
اما کاري به اتفاقات دنيا نداشتند
[اسپيلبرگ] آن شب روي صحنه فرانک کاپرا
اسامي نامزدها را آورد
که عجيب بود
و بعد ، در حالي که آنها در آنجا ايستاده بودند او اين جايزه را به جان فورد داد
که اون حضور نداشت زيرا فورد از قايق خود در حال ماهيگيري بود
وايلر ، يک بار ديگر با دست خالي به خانه رفت
[ شيپور]
پيغامي از رئيس جمهور
ما تصاوير متحرک آمريکايي را ديده ايم در تمام دنيا مهمترين چيزها رو به تصوير مي کشند
ما متوجه شده ايم که اين نشانگر تمدن ما است
اهداف و آرزوها و آرمانهاي يک مردم آزاد
و اين خود آزادي است
در ژوئن 1941 ، آلمان نازي تهاجم گسترده اي به روسيه شروع کرد
آتش جنگ بر افروخته تر شد
يک ماه بعد ، برادران وارنر گروهبان يورک رو نمايش دادند
هاستون يکي از نويسندگان بود
يک داستان واقعي در مورد يک قهرمان نمادين جنگ جهاني اول
[کوپولا] اين داستان مردي که معترض وجدان اخلاقي بود
کتاب مقدس مي گويد که ما نبايد بکشيم
و او نمي خواهد به قتل برساند
البته ، شجاع ترين سربازها
شکار اسلحه مرگبار آلماني ها شدند
[اسلحه]
[کاپولا] فيلم به آرامي فرضيه خود را ساخت
اون کسي که ميگه نمي تونم بکشم در برابر کسي که ميگه ميتونم بکشم قرار بگيره
در نهايت نيز مي تواند يک سرباز بسيار مؤثر واقع بشه
مسلما هدفي پشت آن بود
گروهبان يورک يکي از پر نقد ترين فيلم هاي سال 1941 بود
در موقعيت مال خوبي قرار گرفته بود رتبه بندي روزنامه ها ها در واشنگتن آن را صدر نشين اعلام کردند
و اين موقع بود که آنها( کاخ سفيد) به سراغ هاليود رفتند
سناتور جرالد ني ادعا کرد
که استوديوها در حال تباني با دولت روزولت بودند
براي ايجاد تبليغات طرفدار جنگ
روساي استوديو و فيلمسازان به کنگره احضار شدند
در مقابل هري وارنر
برادران وارنر مقصر اتفاقات جهان نيستند
اين برداشتي هستش که ما از دنيا به تصوير کشيديدم
من از نماينده ام تماس دريافت کردم
او مي خواست من راجع به يک فيلم نظري بدم فيلمي به نام خانم مينيور
من چيزي در مورد آن نمي دانستم
او گفت که اين در مورد انگليس که در حال جنگ
خب ، من بلافاصله علاقه مند شدم
[اسپيلبرگ] من واقعاً فکر مي کنم که لحظه شروع اون بود
و من فکر مي کنم اولين قدم او به عنوان يک فيلمساز خانم مينيور بود
[سوت هاي بمب ، نزديکتر مي شوند]
[انفجار بسيار بلند]
[هواپيما بالاي سر]
او واقعاً داستان همبستگي را گفت
و قدرت ازدواج و از همه مهمتر خانواده
آنها غيرقابل شکست بودند
اين چيزي شبيه اين بود که ما مي خواهيم زندگي خودمون رو بکنيم
[خنده بچه هاي کوچک]
فکر مي کنم او مي خواست همدردي يا کمک کنه
من فکر مي کنم وايلر به اندازه کافي قوي و با اعتماد به نفس بود
اون مي خواست داستاني در خصوص واقعيت جنگ رو روايت کنه
و تأثير فوق العاده اي رو با روايت داستان بر بيننده گذاشت
يه صحنه اي بود که توي اون يه خلبان آلماني رو داريم که تو انگليس سقوط کرده
و اون توسط خانم مينيور پيدا شده بود
و من گفتم :اين مرد يکي از هيولا هاي کوچک آقاي گورينگ "
براي ديدن آقاي لوئيس بي ماير تماس گرفتم
بهم گفت "ما خوشحاليم که شما را اينجا داريم ،
و ما خوشحاليم شما در حال تهيه اين فيلم ها هستيد
اما شما بايد يک چيز را به خاطر بسپاريد
ما در حال فيلمبرداري از نفرت نيستيم
ما از کسي متنفر نيستيم ما در جنگ نيستيم
من گفتم: آقاي ماير شما متوجه هستيدکه در جهان چي در حال اتفاق افتادن
منظورم اين است که مي دانيد چه خبره؟
اون گفت: بله ، من مي دانم اما ببين ، ما سرمايه دار هستيم
شما مي دانيد ، ما نمي توانيم بر اساس احساسات شخصي تصميم بگيريم
من گفتم :متوجه شدم ، آقاي ماير ، متاسفم
من يک آلماني در اين فيلم داشتم
اگر من چند آلماني داشتم ،مشکلي براي نشون دادن انسانيت اونها نداشتم
اما من فقط يکي دارم و اگر من قراره فيلم بسازم
اين تنها آلماني خواهد بود که نقش هيولاي کوچولو گورينگ رو ايفا ميکنه
کسي که مي خواهد جهان را نابود کند و همه يهوديان را بکشه
و غيره و غيره
در اين صورت ، من فيلم نمي سازم
[طبل آهسته شرور]
[روزولت] در 7 دسامبر 1941
روزي دهشتناک در زندگي ماست
من مي خواهم که کنگره اعلام کند
از آنجا که حمله وحشيانه ژاپن بي پروا
و حالت جنگي داشته است
بين ايالات متحده و امپراتوري ژاپن اعلام جنگ شود
درنيمه راه ساختن فيلم خانم مينيور بوديم
پرل هاربر رخ داد
آلمان به ما جنگ اعلام کرد
حتي لازم نديديم که به اونها اعلام جنگ کنيم
ما به ژاپن جنگ اعلام کرديم و آلمان هم به ما اعلام جنگ کرد
من با آقاي ماير تماس گرفتم
بهش گفتم : من خيلي فکر کردم در مورد آنچه شما گفتيد
او گفت: مي دونيد ، شايد حق با شما باشه
شما به روشي که صلاح مي دونيد کار رو انجام دهيد
منم گفتم: الان خوبه ، باشه
[خنده]
خيلي ذهنش درگير شده بود
و در پايان خانم مينيور
با بازخوردي از جنگ نشان داده ميشه کليساي نابود شده
وايلر مستقيماً با مخاطبش صحبت مي کنه
به طور مستقيم با مخاطبان انگليس صحبت مي کنه
ولي همزمان مستقيم با مخاطبان آمريکايي صحبت مي کنه
در ظاهر مثل يک اعلاميه به نظر مي رسه
که همه ما در اين واقعه هستيم و ما تا برنده شدن مي جنگيم
و خيلي سخنراني زيبايي بود
اگر مي خواهيد فيلم بسازيد پس چيزي براي گفتن داريد
[آواز آرام]
... سرگرم کننده است ، البته هدف اصلي فيلم همينه
اما اگر فيلم مي تواند به چيزي کمک کنه مثل وجدان اجتماعي زمان خودت
پس اون فيلم منبعي براي رضايت زياد ميشه
[اسپيلبرگ] اين اولين کمک اون در جنگ بود
[بازي هاي رشته اي و سريع گام]
هر يک از اين پنج فيلمساز
مي خواستند به
به ميليون ها مرد و زن به پرسشون از جنگ پاسخ بدهد
آنها تصميم به کار گرفتند
[رشته ها به پخش ادامه مي دهند]
صنعت قدرتمند آمريکا
تماما به توليد جنگ افزار ها اختصاص يافته است
در نهايت يک سوم نيروي کار مرد هاليوود به هم مي پيوندد
اما در اولين روزهاي بعد از حمله
صنعت فيلم نامشخص بود هيچکس نظري نداشت
تقريبا تجارت غيرممکن شده بود
ساعت کاري محدود شده بود
باشگاه ها ، کافه ها و رستوران ها تبديل به محل کار افراد هاليوود شد
به عنوان مثال ساحل غربي از ترس حمله هوايي بسته شده بود
هر شب خاموشي را اجباري بود
تقريبا بلافاصله بعد از پرل هاربر کاپرا به واشنگتن رفت
براي شروع يکي از بزرگترين تلاش هاي فيلم سازي در طول جنگ
[کاپرا] ايده توليد او فيلم به ذهن يکي ژنرال مارشال رسيده بود
او رئيس ستاد کل ارتش بود
و ما در جنگ بوديم
ما پياده نظام نداشتيم ، هنوز هيچ چيز نداشتيم اما ما در حال جنگ بوديم
او به من زنگ زد و گفت ما يک مشکل بزرگ داريم
به زودي به 12 ميليون بچه نياز داريم
و بسياري از آنها هرگز اسلحه نديده اند
اين بچه ها ، تا ديروز با لباس هاي بلند خود و زنجيرهاي بلند خودشون
در حال تفريح و سرگرمي بودند حالا بايد برن به جنگ
چيکار مي توني بکني؟
اونها مي خواند چکار کنند با اين ترس وحشتناک بي پروايي؟
او تعجب کرد که ما چگونه مي توانيم ذهن مخاطب نفوذ کنيم
و مي توانيم هر تاثيري رو رو اونها بذاريم
و اون گفت "من فکر مي کنم مي توان اين کار ها را با فيلم انجام داد"
بايد اين فيلم ساخته بشه
او اين کار را با سخنراني امتحان کرده بود او اين کار را با چاپ کتاب انجام داده بود
ولي جواب نداده بود جوان ها علاقه اي نداشتند
پسرها چيزي ياد نمي گرفتند
آنها يه چيزمتفاوت مي خواستند اونها از اين خبر داشتند
جوان ها فيلم ها را دوست داشتن
وقتي از دفتر او خارج شدم
من به نزديکش رفتم بهم گفت
"عيسي مسيح ، اين چي بود ساختي؟ ..."
من هيچ وقت مستند نديده بودم
فکر کردم مستندها چيزهاي احمقانه اي نمايش ميدن براي بچه ها و ذهن هاي پوک ساخته شده
و من فکر مي کنم که تلاش آمريکا در نمايش همه فيلم هاي تبليغاتي
تلاشي براي استخدام و اعتقاد بود
به پسرها دليلي براي جنگيدن بدهيد و دروغ نگوييد
آنها بايد آن را باور کنند
اگر آنها آن را باور نکند ، ما مرديم
کاپرا با يک ايده بلند پروازانه اومد
يک سريال با هفت فيلم به نام چرا ما مي جنگيم؟
که به جزئيات تاريخ مي پردازد
از تجاوز آلمان و ژاپن که منجر به ورود آمريکا در جنگ شد
اون شروع به تشويق فيلمنامه نويسان براي آمدن به واشنگتن و شروع به کار کرد
علاوه بر اين ،از طرف وزارت جنگ مامور رسيدگي به اين موضوع شد که
که بازيگران و عوامل مطرح هاليوود رو متقاعد کنه که
به موضوعات مطرح شده از طرف اون وزارت خونه رسيدگي کنند (ساخت فيلم هاي سفارشي)
[هاستون] کاپيتان سي بارتلت به نوعي فرستاده واشنگتن بود
اون يک نويسنده هاليوودي بود
ليستي از افراد رو داشت آناتول ليتواک ، ويلي وايلر
جان فورد ، فرانک کاپرا
که از اونها دعوت به همکاري ميکرد
و من کوچيک ترين عضو از اينها بودم
[کوپولا] احتمالاً در آن زمان کارگردان جواني نبود
يا يک حرفه اي تر از از جان هاستون
چرا که با ساخت اون شاهکارش به نام شاهين مالت ، قدرتش رو به رخ همه کشيد
اولين کارگرداني هاستون تبديل به يک موفقيت غافلگيرکننده شده بود
هم از نظر تجاري و هم از نظر نقد ها
همين امر سبب ساخت يک فيلم ديگه شد
اينها قبل از رسيدن درخواست وزارت جنگ بود
[کسدان] اين پنج مرد همه تصميم به رفتن گرفتند
با دونستن اينکه مي تواند مرگ آنها رو به دنبال داشته باشه
مسئله فقط فيلم ها نبود که اونها بايد نگرانش مي بودند
اونها بايد از خانواده هاشوت خداحافظي مي کردند
که هرگز معلوم نبود که آيا آنها باز خواهند گشت يا نه؟
آنها مجبور به رفتن نبودند جورج استيونز مجبور به رفتن نبود
وقتي اون فيلم زن سال رو تموم ميکنه پرل هاربر اتفاق ميفته
زن سال ، اولين همکاري بين هپبورن و تريسي
که سرآغاز همکاري سينمايي و زندگي شخصي اين دو ميشه
رابطه عاطفي بين هپبورن و تريسي
براي فيلمهاي آمريکايي يک نماد بود
استيون مشتاق همکاري براي معقوله جنگ بود
به جاي اينکه مردم را از آن دور کنه (فيلم ضد جنگ بسازه)
اما اون براي ساخت دو فيلم ديگر در کمپاني کلمبيا قرارداد داشت
پرل هاربور تازه به خاطر حمله ژاپن شروع شده بود
[اسلحه ، هواپيما]
در هفته ها و ماه هاي بعد ژاپن به هنگ کنگ ، گوام ، حمله کرد
برمه و سنگاپور
و نيروهاي آمريکايي را وادار به عقب نشيني کرد
در ماه ژوئن ، فورد ، که اکنون بر همه نيروي دريايي نظارت دارد براي فيلمسازي به جزيره ميدوي فرستاده شد
[گرين گراس] وقتي فورد فيلم "متوسط" را ساخت
او فکر کرد قراره يک فيلم پر از واقعه و با جانوران مختلف بسازه
شما متوجه هستيد که اون در يک پايگاه دور افتاده و دور از دسترس بود
در واقع به اون گفتند که بايد از حمله ژاپني ها فيلم بسازه
او مجبور بود در مورد جايي که قراره بره رو انتخاب کنه
فکر مي کنم که اون تحت فشار بود
اون طبق غريزه عمل کرد
اون تصميم گرفت طبق نقشه پيش بره
خوب ، در يک حمله هوايي
شما نمي نونيد طبق نقشه پيش بريد الان همه مي دونند
چون شما تحت فشار هستيد
اما اون اين کار رو کرد براي اينکه
دقيقا جايي بود که او قادر به ديدن همه چيز بود
او مي توانست اين چشم انداز را ببينه او همچنين مي توانست جنگ را از نزديک ببينه
فورد هميشه مي دانست کجا دوربين را قرار بده
ناگهان ، حمله آغاز ميشه
[هواپيماها با صداي بلند تکان مي خورند]
[اسلحه]
کار اون صرفاً سينمايي بود
در آن برهه زماني ،کار اون به واقعيت نزديک بود و اون براي تحقق آن حرکت مي کرد
هواپيما ها از عرشه کشتي به پرواز در آمدند
بمب افکن هاي ارتش ، تفنگداران دريايي
يک منطقه نبرد 300 مايلي
وقتي اون برداشت (تصوير برداري) مي کرد شما ظرافت را مي بينيد
و فريم و مبارزه براي فريم
نابودي و تخريب
[انفجار]
... و فيلم تبديل شدن به تصوير ناراحت کننده شد
و آن تصاوير واقعي انتقال درام تلخ
اين يکي از مدرن ترين لحظه ها در سينماست
براي کسي مثل خودم که در اصل از فيلم هاي مستند شروع کرده است
ديدن اون تصاوير خيلي جالب است جايي که فورد ده ها سال قبل در آنجا بود
جنگ با همين مشکلات همراه بوده
[جان فورد] انفجار بود که ترکش هاش به سمتم ميومد
من آنجا بار ها زخمي شدم
[گرين گراس] او مي دونه که چه چيزي را به دست آورده
او فقط نمي خواست که عجله کنه
فشار ديوانه کننده ايي که توسط اداره نيروي دريايي اعمال ميشد
يا در جايي مثل پنتاگون
در واقع او مي خواست فيلم بسازه
اون فيلم را گرفت و آن را به واشنگتن آورد
اون چطور اين کار را کرد ، من نمي دانم
من فکر کردم الان ميگه بيا اين جعبه رو بگير يا جعبه سيگاره يا يه چيزي شبيه اون
من نمي دانم که چگونه جون سالم به در برد اما اون از اونجا خارج شد
"در اينجا ، اين کار را انجام دهيد و شروع به هماهنگ کردن آن کنيد"
اما اين کار را در اينجا انجام ندهيد به کاليفرنيا برويد
به طور رسمي ، من در نيروي دريايي بودم
و من گفتم:خوب بايد به پادگان نيروي دريايي آنجا گزارش کنم؟
و او گفت :نه تو بايد به مادرت گزارش بدي
برو به خانه مادرت پيشش باش
البته، تموم ماجرا اين بود
اون از بوروکراسي اون موقع خبر داشت
و آنها مي گفتند :آيا شما فيلمي از اونجا گرفتيد؟
و اون مي توانست نه بگه ، اما او نگفت
اون بايد مي ساخت نه به صورت مستند
اما يک گزارش واقعي از نگاه جان فورد
تصميم در مورد اينکه آيا فيلم نمايش عمومي داده بشه يا نه
به شکلي که فورد آن را ساخته بود
در نهايت زنجيره اي بالا گرفت
تا سرانجام رئيس جمهور وقت روزولت فيلم را تماشا کرد
اون بهم يه حلقه از فيلم رو داد و گفت فقط تماشاش نکن
تا بهت نگفتم سمتش نرو
البته به محض اينکه تونستم از اتاق تدوين بيرون رفتم و تماشاش کردم
من اون رو سريعا تماشا کردم
[گرينگراس] اون برداشت هاي عالي داشت
ما هرگز نمي دانيم اون برداشت ها چطور گرفته شده
يه برداشت اينجا بود يه برداشت اونجا
اما يه برداشت متفاوت ، برداشت از پسر روزولت بود
[رابرت پريش] موقع نمايش فيلم در کاخ سفيد
هنگام تماشاي فيلم با رئيس جمهور روزولت
درست موقعي که در کاخ بوديم بهم گفت فيلم رو نشون بده
منم سريع فيلم رو نمايش دادم روزولت در حال صحبت کردن بود و داشت از مردم صحبت مي کرد
و روزولت مي گفت B.آره اون هواپيماي 17
مي دونيد داشت حرف مي زد او حرف هاي زيادي در مورد اين فيلم گفت
بعدش ، هنگامي که تصوير جيمي روزولت اومد ، اون ساکت شد
سکوت مرگبار حاکم شد
هيچکس اون موقع درمورد اون صحنه صحبتي نکرد
تا آخر فيلم
و بعدش روزولت چرخيد به درياسالار لي گفت
کسي معاون ارشد اون بود
و گفت : ممي خوام تمام آمريکايي ها در اسرع وقت اين فيلم رو ببيند
[گرينگراس] هر کسي که فيلم ساخته انواع لحظات حساس را مي داند
اين اينکه هر قسمت اين فيلم بخشي از توه
و اون برداشت به اون کمک کرد به هدفش برسه
[مي خندد]
و در سراسر ايالات متحده تاثيرگذار بود
[اسلحه]
مردم ناگهان از نزديک شاهد درگيري ها بودند
[انفجار]
نبرد ميانه
سرانجام در سه چهارم سالن هاي آمريکا نمايش داده شد
اين اولين بار بود که آمريکايي ها جنگ را با رنگ ديدند
که تا آن موقع جزء خيالات محسوب مي شد
اين اولين بار بود که مخاطب شاهد يک پيروزي آمريکايي بود
بله اين واقعاً اتفاق افتاده است
[گرينگراس] شما هنوز هم مي توانيد اون فيلم رو ببينيد
اون کلوزآپ هاي بينظيري را برداشت کرده
اون لحظات را انتخاب کرد
[گرين گراس] اين کاملاً جديد بود
هنوز کسي جنگ رو از نزديک نديده بود
ولي الان داشتند با چشمان خودشون از نزديک مي ديدند
اون شاهد نابودي يک
يک واحد نظامي بود
[آواز ملايم]
[گرين گراس] اون در اون لحظه نمي دونست چي برداشت کرده
اين بهاي پيروري آمريکا بود که اتفاقا بسيار تلخ بود
تا آنجايي که او نگران شد
اون شاهد نابودي يک واحد بود
فکر مي کنم لحظاتي که اون برداشت کرده بود بسيار قدرتمند بود
[فورد] من واقعاً ترسو هستم
من مي دانم که هستم به همين دليل من کارهاي احمقانه اي انجام دادم
من هشت يا نه بار تلاش کردم تا ثابت کنم که من ترسو نبودم
اما بعد از تمام شدن اونها من هنوز مي دانم که من ترسو هستم
شما جلو مي رويد و کاري انجام مي دهيد اما بعد از تمام شدن اونها
زانوها شروع به لرزيدن مي کنند
[خنده ]
وقتي فورد مشغول فيلمبرداري در خط مقدم بود
کاپرا در تلاش بود براي ساخت چرا مي جنگيم؟
اون هميشه در حال بحث کردن با فيلمنامه نويسانش بود
و خيلي زود فهميدم تقريباً هيچ بودجه اي براي فيلمبرداري فيلم ها وجود ندارد
سپس در نيويورک اون فيلم تبليغاتي نازي ها رو ديد
"پيروزي اراده"
توسط لني ريفنشتال کارگرداني شده بود
که کنگره حزب نازي در سال 1934 رو نشان ميداد
[جمعيت تشويق مي کنند]
[طبل زدن]
[دل تورو] خيلي از آمريکايي ها از از طريق جاه طلبي هاي شگفت انگيز بيدار مي شود
و البته بي رحمانه بودن هيتلر
دستگاه تبليغاتي را گوبلز در آلمان نازي رهبري مي کرد
تقريبا دير شده بود
[موسيقي ]
من اون را ديدم و اين جهنم را از من ترساند
من برگشتم به دفترم و تلفن کردم
و من آنجا نشستم ، و من آنجا نشستم
من يک ... مرد خيلي ناراضي بودم
چگونه مي توانم بالاي اين قضيه باشم؟
قدرت فيلم خودش را نشان داد نازي ها مي دانستند که چه کاري انجام دهند
[دل تورو] و وقتي اين را مي بينه
چون او بعد از ديدن آن بيرون مي آيد
ما باختيم ما نمي توانيم در اين جنگ پيروز شويم اين بچه ها ما را خواهند کشت
چون جنگ رواني يک سلاح کارايي داره اونم تلقين
[جمعيت فرياد مي زنند]
[کاپرا] خب ، چطور مي توانم به مقابله با اون برسم بچه که در خيابان است ، مي دانيد؟
بچه هاي آمريکايي؟- بچه هاي آمريکايي-
چگونه به اوها بگويم؟ اونها رو سوار دوچرخه هستند و بهشون بگيم.... هي....سلام کنيد
[سوت ها]
شما ... آيا مي دونيد چه چيزي در مقابل شما وجود دارد؟
شما اين و اين را داري چگونه مي خواي با اون مقابله کني ؟
[بازي رشته هاي سريع قدم زني]
اين فکر به ذهنم رسيد :خوب ، چکار کنم؟
آنها به من ايده دادند
بنابراين ، من گفتم آه بگذاريد بچه ها فقط رژه اونها را ببينند
ما هيچ کاري نمي کنيم ما به هيچ وجه فيلم نمي گيريم
ما از مطالب خودشان به عنوان تبليغ بر عليه خودشان استفاده مي کنيم
اجازه دهيد آنها را ببينيد. بگذاريد بچه ها را ببينند اجازه دهيد آنها اين بچه ها را ببينند
[فرياد به آلماني]
از فکر کردن دست بردار و به دنبال من بيا
من شما رو ارباب دنيا مي کنم
مردم فرياد مي زنند "!زنده باد"
فکر نکن و بهم باور داشته باش
من شکوه روم رو زنده مي کنم
مردم در جواب او فرياد دويچه سر مي دهند
[جمعيت فرياد مي زنند]
فکر نکن و به دنبال امپراتور خورشيد برو
دنيا زير پاي ژاپن
و ژاپن بر جهان حاکم خواهد شد
و مردم جواب دادند !زنده باد امپراتور
[جمعيت فرياد مي زنند]
کاپرا مسيري متفاوت و عالي رو در حوزه تبليغات طي مي کنه
يعني او ، اون تبليغات را احمقانه مي کنه
به چهره اين مرد نگاه کنيد
اينها از نژاد حاکمان هستند
صحبت کردن براي پسرهاي کوچک "آن مردها را مي بينيد؟"
سخنراني آنها را مشاهده مي کنيد؟
ببينيد چطور فکر مي کنند برتر هستند؟ خوب ، ما آنها را نشان خواهيم داد
ما حقيقت تلخ آنها را نشان خواهيم داد
[کاپرا] به نظر مي رسد هيتلر ، چارلي چاپلين
او آمد
[تقليد هيتلر به آلماني]
و در واقع ، اون مثل اين يکي از برادران مارکس شده بود
بسياري از مردم خنديدند
و وقتي موسوليني کارهاي بزرگ خود را انجام داد
اون رو تبديل به دلقک کرديم
اگر اينقدر شيطاني نيست پس نبايد مردم کشته بشن
اين يک کمدي بود
[آواز بچه ها]
[کاپرا] خوب ، من گفتم ما يک داستان عالي براي گفتن داريم
در اينجا بزرگترين قهرمانان و بزرگترين شرور ها هستند
در صحنه جهاني
اونها بازيگر واقعي نيستند
[موسيقي ]
حقيقت اين بود که اگر ببازيم ما آزادي خود را از دست خواهيم داد
مطمئناً ، مهمتر از همه
و من فکر کردم آزادي با ارزش ترين کالاي ما بود
و اگر آزادي خود را از دست داديم ما همه چيز را ازدست مي دهيم
[موسيقي ادامه مي يابد]
اميدوارم لذت برده باشيد
:ترجمه و تنظيم
مسعود مؤمن زاده