..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏ .:: www.bolboljan.net ::.
ارائه شده توسط پروفسور برایان کاکس
...آسمان شب با ستارگان مشتعل است
تنها در کهکشان ما صدها میلیارد ستاره است
خیلی بزرگتر، روشن‌تر و باشکوه‌تر از خورشید ما
،در مقیاس ستارگان و کهکشان‌ها سیاره‌های منظومه شمسی ما
کمی بزرگتر از ذرات شن هستند که
برای لحظه‌ای زیر نور خورشید گیر میفتند
اما در آن ذرات غبار برای بیش از چهار میلیارد سال
داستان‌های بزرگ دیده نشده‌ای به وقوع پیوسته اند
...داستان دنیاهایی که زاده شدند
و دنیاهایی که از بین رفتند...
سیاره‌ها در آرامش
و آشوب خلق شدند
سرنوشت آن‌ها پیچیده‌تر از آن چیزی است که همیشه تصورش را داشته‌ایم
...ما این را میدانیم
...چرا که در چند دهه اخیر...
...فضاپیماهایی را به هر هفت
...سیاره ماورای خودمان فرستاده‌ایم
این‌ها داستان‌هایی هستند که به زمین برگشته‌اند
داستان سیاره‌ها
سیاره‌ها
۴.۶ میلیارد سال پیش
در چند میلیون سال اول بعد از تشکیل خورشید
سیاره‌ای نبوده که قد علم کند
...تنها ابرهای غبار و گاز...
و پسمانده‌های زاده شدن خورشید بودند
،طی بیش از ده‌ها میلیون سال غبارها به یکدیگر چسبیدند
و اولین سنگ‌ها را تشکیل دادند
در نهایت جاذبه سنگ‌ها را تجمیع کرد
تا جنین سیاره‌ای شکل را بسازد
که به مرور چهار سیاره نزدیک به خورشید را ساخت
امروز عطارد از همه به خورشید نزدیک‌تر است
و تابش کامل خورشید را متحمل می‌شود
...عقب‌تر
...زهره قرار دارد...
..که با جوی غلیظ خفه شده
سپس همسایه زهره، زمین
و از همه دورتر، مریخ
...یک دنیای کویری سرد
که در کنار هم تنها سیاره‌های خاکی را
در منظومه شمسی تشکیل داده‌اند
و در بین این چهار سیاره
یک سیاره منحصر به فرد است
اینجا را ببینید
و به صدایش گوش کنید
یک سیاره این شکلی است به همین صورت
و بعد از چهار میلیارد سال تکامل به واسطه انتخاب طبیعی
هیچ‌جایی در منظومه شمسی وجود ندارد
که شبیه و مثل اینجا باشد
که وقتی درباره اون فکر می‌کنید مورد جالبی هست
چرا که تمام سیاره‌ها و قمرها از مواد اولیه یکسان ساخته شدند
که اون‌ها کربن، نیتروژن، اکسیژن و آهن هستند
تمام آن اتم‌ها در ابری که فرو ریخت تا
تا چهار و نیم میلیارد سال قبل منظومه شمسی را شکل دهد حضور داشتند
و با این حال زمین استثناس
یک سیاره زنده‌ی تنها در یک منظومه شمسی متروک
چه چیزی اینجا را انقدر خاص می‌کند؟
اسمش تقدیر است؟ اسمش اتفاق است؟
سوالات مهمی وجود دارد
چون زمین تنها جایی است که ما میدانیم
پیچیده‌ترین پدیده‌ها در گیتی وجود دارد
چیزی که به گیتی معنا می‌بخشد، زندگی
هنگامی زیر نور خورشید سیاره‌های خاکی
زمین دنیای خاصی در منظومه شمسی ما است
و شاید حتی برای هزاران سال نوری آنطرف‌تر
دنیای ما قطعاً ویژگی‌های منحصر به فردی دارد
صحبت از اندازه صحیح و فاصله مناسب از خورشید است
اینکه جوی را نگه داشته که از اقیانوس‌هایش محافظت می‌کند
از آبی زندگی بخشی برای میلیاردها سال
اما وقتی که ما سیاره آبی را ترک کردیم
و در دنیاهای خواهر زمین کاوش کردیم
ما دریافتیم که هر کدام برای خودشان دورانی داشته اند
زمانی که از شرایط تقریباً زمین مانند خود لذت می‌بردند
هر کدام از همسایه‌های سنگی ما داستانی دارد که نشان میدهد قبلاً چه بوده است
عطارد در فاصله ۵۸ میلیون کیلومتری خورشید
عطارد دنیای کوچک و زجر دیده‌ای است
بیش از هر سیاره دیگری
برای میلیاردها سال تابش پایدار خورشید را تحمل کرده
عطارد دنیای راز و تناقضات آشکار است
در یک مقدار بیضی شکل واقع شده
به این معنی که می‌تواند تا ۷۰ کیلومتر از خورشید دور شود
یا ۴۶ میلیون تا خورشید فاصله داشته باشد
این به این معناست که دما در وسط روز
می‌تواند تا ۴۳۰ درجه سلسیوس در سطح این سیاره بالا برود
اما در شب، چون سیاره کوچکی است و هیچ جوی ندارد
دما به منفی ۱۷۰ درجه برسد
همچنین این سیاره درگیر چیزی است که به آن رزونانس مدار چرخشی می‌گویند
یعنی سیاره در هر دو دور چرخش روی مدار
دقیقاً سه بار روی محور خودش می‌چرخد
و این به این معناست که روزش دو برابر سال اوست
یعنی می‌توانم روی چنین سطحی راه برم
با سرعتی حدود دو مایل در ساعت
و خورشید را در نقطه‌ای ثابت در آسمان نگاه دارم
و تا ابد در گرگ و میش قدم بزنم
عطارد سیاره سنگی‌ای هست که کمتر از بقیه مورد کاوش قرار گرفته
چون رسیدن به سیاره‌ای روی چنین ...مدار بیضی شکل عجیبی
که تا این حد به خورشید نزدیک است
چالش عظیمی است
پنج، چهار، سه
موتور اصلی روشن دو، یک و صفر
بلند شدن مسنجر در ماموریت ناسا به عطارد
فضاپیمای مسنجر اوت ۲۰۰۴
یک معمای سیاره وار در منظومه شمسی داخلی ما
حالا از دیوار صوتی رد میشه
مسیر مستقیم به عطارد شدنی نیست
حالا وارد دوره فشار دینامیک حداکثری میشه
فضاپیما با سرعتی وارد میشه
که سوخت زیادی برای کاهش سرعت
و ورود به مدار اطراف عطارد نیاز دارد
همین الان جدایی فضاپیما رو داشتیم
پس مسنجر خط سیر خودش را
از رفتن به یک سیاره و سیاره بعدی کنترل می‌کند
از جاذبه استفاده می‌کند تا از سرعتش بکاهد
به داخل می‌چرخد تا به هدفش برسد
یک فلای‌بای از زمین
دو فلای‌بای از زهره
با این حال، مسنجر با چنان سرعت بالایی به سمت عطارد رفت
که مجبور شد سه بار سیاره را رد کند
هر بار سرعتش را کمتر می‌کرد
تا اینکه بعد از هفت سال ناوبری بی‌نقص
به سلامت به مدار رسید
مسنجر ماموریتش را با نقشه برداری از سطح عطارد شروع کرد
و رازهایی را درباره سیاره‌ای که بیشترین دهانه آتشفشانی در منظومه شمسی داشت را
با جزئیات عالی جدیدی آشکار کرد
Kertesz گودال عرض ۳۳ کیلومتر
لاوای مذاب سفت شده
Caloris Basin بزرگترین دهانهٔ برخوردی کیلومتر ۱۵۵۰
مسنجر توانایی انجام کارهای بیشتری داشت
تا اینکه بخواهد فقط از سطح عطارد عکسبرداری کند
با ردیابی سیگنال‌های رادیویی ارسال شده از فضاپیما
شاهد تغییرات جزئی در مسیر مداری اطراف عطارد هستیم
آنطور که از زمین دیده می‌شود
و این به ما اجازه میدهد تا نقشه میدان گرانشی عطارد را بکشیم
همچنین ابزارهایی وجود دارند که به ما اجازه می‌دهند
تا ببینیم وقتی سیاره روی محور خودش می‌چرخد
چطور تکان تکان می‌خورد
و کنار هم قرار دادن تمام این اندازه‌گیری‌ها
به ما این امکان را میدهد تا سطح مقطعی از سیاره را برداریم
تا ببینیم از چه چیزی ساخته شده است
و با انجام این کار متوجه چیز خیلی عجیبی می‌شویم
هسته عطارد حدود ۸۵ درصد از
از مرکز سیاره به سطح آن بیرون می‌زند
تقریباً به طور کامل یک سیاره هسته مشخص است
انگار که سنگ‌های روی سطح خرد شدند و کنار رفتند
و جایی در گذشته از بین رفتند
و باز هم چیزی بود
کاوشگر کوچک عناصر شیمیایی را در جمع شدگی‌ها شناسایی کرد
که هیچکس فکر نمی‌کرد در این نزدیکی به خورشید امکانش باشد
سولفور ۱ تا ۴ درصد
پتاسیم ۰.۰۳ تا ۰.۲۴ درصد
کشف جمع شدگی عناصر نسبتاً بزرگ
مثل سولفور و پتاسیم روی سطح عطارد
شگفتی بزرگی بود
اگر به موقعی فکر کنید که سیاره‌ها در حال شکل گرفتن بودند
انتظار جمع شدن بالای این عناصر در نزدیکی خورشید را ندارید
،جایی که عطارد امروز می‌چرخد چون به آن‌ها عناصر فرار گفته می‌شود
به راحتی تبخیر می‌شوند
در نتیجه جمع شدگی‌های بالا را تنها در نقاط دورتر پیدا می‌کند
در مناطق سردتر منظومه شمسی
در نتیجه عطارد یک معماس
و کشفیاتی مثل این ما را مجبور به تفکر دوباره
نظریه‌هایمان درباره نحوه تشکیل این سیاره کرده
عطارد چهار و نیم میلیارد سال پیش
تنها چند میلیون سال بعد از تشکیلش
عطارد هنوز داشت با گرمای تولد خشنش پخته می‌شد
به آرامی خنک شد و پوسته شکل گرفت
به مرور پوسته در عناصر فراری
که از داخل عطارد گریزان بودند غنی شد
اما این تنها در حالتی ممکن است که عطارد در موقعیتی
که امروز شاهدش هستیم آغاز نشده باشد
بلکه خیلی عقب‌تر
حالا ما فکر می‌کنیم که شاید عطارد در فاصله ۱۷۰ میلیون کیلومتری زاده شده باشد
در نزدیکی مدار مریخ
در جایی که اگر آنجا باقی مانده بود
سرنوشتش خیلی متفاوت بود
اما اینطور نشد
جنین سیاره‌ای جوان قبل از اینکه بالغ شود
از موقعیت آینده‌دارش جدا شد
امروز تصور سیاره‌های روی مدار
به جز آن‌هایی که در آسمان شب می‌بینیم سخت است
آن‌ها حس ابدی و دائمی بودن دارند
طبیعی است که به منظومه شمسی به چشم
،یک تکه ساعت کوکی فلکی تقریباً مثل یک ساعت سوئیسی نگاه کنید
پس اگر میدانستیم که زمانی تمام سیاره‌ها کجا بودند
مثلاً امروز، آنوقت می‌توانستیم حساب کنیم
که در فلان موقع دقیقاً کجا هستند
حالا، اگر فقط یک سیاره و یک ستاره وجود داشت این درست بود
پس تصور کنید که این خورشید است و این عطارد
حالا ما از نیروی گرانشی بین خورشید و عطارد با خبریم
و اگر همه چیزی که وجود دارد همین باشد
آنوقت می‌توانیم مدارش در دور خورشید را
با دقتی بی‌کران محاسبه کنیم
اما یک سیاره دیگر اضافه کنید مثلاً مشتری را آنجا بگذارید
حالا نیروی گرانشی بین هر سه این اجسام است
،و مشخص می‌شود که حتی در اصلش هم
امکان محاسبه دقیق این وجود ندارد
که در آینده به کجا می‌روند
یا در گذشته در کجا بوده‌اند
یعنی هر گونه تردیدی حتی در حد چندین متر
در دانش موقعیت سیاره‌های ما
می‌تواند به طور اساسی منجر به پیش‌بینی‌های متفاوتی شود
و این بخاطر خود منظومه است و مدارهای سیاره‌ها
در بازه زمانی خیلی طولانی ثابت نیستند
پس سیاره‌ها لزوماً برای همیشه در مدارهای یکسان باقی نمی‌مانند
و شواهدی که ما از مواد فرار
در سطح عطارد جمع آوری کرده‌ایم
و اندازه غیر طبیعی هسته آن
حاکی از آن است که این چیزی است که ممکن است اتفاق افتاده باشد
چهار و نیم میلیارد سال پیش
اگر عطارد زندگی‌اش را
میلیون کیلومتر ۱۷۰ دورتر از خورشید شروع می‌کرد
آنوقت در قلمروی فضا قرار می‌گرفت
آنجا که مریخ جوان در حال شکل ‌گیری بود
قلمرو پر از مجموعه‌ای از جنین سیاره‌ای بود
همه در جنگ برای پیدا کردن جایی
در میان هرج و مرج، چیزی بزرگ به عطارد ضربه زد
تا به سمت خورشید برود
عطارد با جنین دیگری برخورد کرد
یک ضربه زودگذر پوسته زیادی از آن را برید
و پوسته در فضا گم شد
مواد زیادی از آن در پشت سر باقی ماند
شاید کمک کردند تا زهره اولیه شکل بگیرد
اگر این نظریه درست باشد عطارد
که حالا کمی بیشتر از یک هسته سیاره‌ای است به سمت خورشید رفته
و در مدار بیضی‌شکل خاصی که امروز میبینیم نشسته
این ایده که لایه‌های بیرونی عطارد میلیارد سال قبل
در یک برخورد خشن کنده شده‌اند
به طور سطحی، یک ایده جذاب است
اما این نظریه مشکلاتی دارد
هر برخورد خشنی که بتواند این کار را بکند سیاره را داغ می‌کند
و داغ شدن باعث تبخیر شدن مواد فرار می‌شود
پس باید یک برخورد خیلی خاص باشد
یا شاید چندین برخورد ظریف
تا با اطلاعات همخوانی داشته باشد
پس به نظرم درست هست که بگیم ذات صحیح تشکیل عطارد
یکی از اسرار بزرگ حل نشده
در علم سیاره‌ای هست
بعد از چهار سال مشاهده
و اکتشافاتش که نشان از گذشته متلاطم عطارد دارد
سوخت مسنجر بالاخره تمام می‌شود
و گودالی جدید به این سیاره کوچک اضافه می‌کند
که شاید می‌توانست داستان دیگری برای تعریف کردن داشته باشد
زهره در فاصله ۱۰۵ میلیون کیلومتری از خورشید
پنجاه میلیون کیلومتر ورای عطارد
که توسط ابری سالم پتو پیچ شده
دنیایی نهفته است که در نگاه اول
استعدادش را دارد که بیشتر شبیه زمین باشد
آن نقطه نورانی را در آسمان شب میبینید؟
آن زهره است
خیلی درخشان است، چون سیاره بزرگی است
اما به اندازه زمین هست خیلی دور نیست
اما در این مورد بخصوص
علتش این است که در ابرهای بازتاب کننده پیچیده شده است
که این چیزی ناامید کننده اما وسوسه انگیز درباره زهره است
حتی وقتی که با تلسکوپ تماشایش می‌کنید
بدون ظاهر است هیچوقت سطحش را نمی‌بینید
و به این معنی است که حتی در دهه پنجاه میلادی
ستاره شناس‌ها فکر می‌کردند که ممکن است آنجا دنیای موجودات زنده باشد
با جنگل‌ها و رودخانه‌ها و اقیانوس‌ها
در واقع تا حد زیادی، وقتی اولین فضاپیما را
،برای فرود به زهره فرستادیم خودمان را آماده فرودی با صدای پاشیدن آب کردیم
در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی
برنامه وِنرای شوروی چندین ماموریت را برای کاوش در زهره فرستاد
تعداد زیادی شکست خوردند
اما با هر تلاش ما چیز بیشتری از
شرایط حاد روی سیاره یاد گرفتیم
ونرای ۱۳ یکم مارس ۱۹۸۲
بعد از ۲۰ سال، ونرای ۱۳ نزول مخاطره آمیز خودش را شروع کرد
سازه آماده تحمل فشارهایی بود
که در چند ثانیه می‌توانست یک ماشین را خرد کند
در دماهایی که می‌توانست سرب را آب کند
در یکم مارس ۱۹۸۲
مردم شوروی اولین تصویر تمام رنگی
از سطح زهره را گرفتند
حتی تحت حادترین شرایط
کاوشگر اطلاعات با ارزشش را به خانه فرستاد
دما درجه سلسیوس ۴۵۷
جو ۹۶.۵ درصد کربن دی اکسید
تا اینکه، ۱۲۷ دقیقه بعد از تماس با خاک بالاخره از پا درآمد
فشار برابر جو زمین ۸۹
زهره به جای اینکه یک دنیای اقیانوسی بی‌خطر باشد
تصویری از جهنم است
جایی که هیچ حیاتی جان سالم به در نمی‌برد
در زهره چه اتفاقی افتاد؟
خب این سوال خوب و البته مهمی است
گفته می‌شود که ما به طور کامل زمین را درک نخواهیم کرد
تا اینکه اول زهره را درک کنیم
و دلیلش شباهت سیاره‌ها است
زهره هم اندازه زمین است
تا آنجا که میدانیم ترکیب یکسانی دارد
و گرچه که به خورشید نزدیکتر است به اندازه عطارد نزدیک نیست
پس چرا یک دنیا بهشت مانده
در حالیکه دیگری تبدیل به جهنم شده؟
بر عکس است، دمای امروز سطح زهره
گرم‌تر از دمای سطح عطارد است
و داستان آب و هوای زهره بیشتر پیچیده است
،اینطور که در طول عمر سیاره
خود خورشید در حال تکامل یافتن بوده
،وقتی که خورشید پیرتر می‌شود ستاره داغ‌تر و داغ‌تر و داغ‌تر می‌سوزد
به این معنی که وقتی در گذشته خورشید جوانتر بود
باید سردتر می‌بوده
به آن خورشید جوان سست می‌گویند
و این تاثیر بزرگی روی سایر سیاره‌ها داشته
در آن موقع، وقتی زندگی تازه داشت روی زمین آغاز میشد
سه و نیم تا چهار میلیارد سال پیش
خورشید سست‌تر بود و این یعنی زهره سردتر بوده
در واقع، دمای زهره در آن موقع
مثل یک روز بهاری دلپذیر روی زمین بوده است
میلیارد سال پیش ۴.۴
در طی چندین میلیون سال شکل گیری‌اش
سطح زهره خنک شده است
حالا سیاره به فاصله مناسبی از خورشید سست رسیده است
تا زهره تجربه نمایی
شبیه به آنچه ما از زمین داریم را داشته باشد
بهشت‌ها گشوده شدند
سیلاب‌های عظیم سیل به راه انداختند
رودخانه‌های پر از آب جاری شدند
زهره دنیایی اقیانوسی شد
جو سیاره اجازه داد با عمل به عنوان یک پتو
،اقیانوس‌ها را حفظ کند با تشکر از اثر گلخانه‌ای
دمای سطح را ثابت نگه دارد
اثر گلخانه‌ای فیزیک ساده‌ای دارد
گازهایی مثل کربن دی‌اکسید، بخار آب و جو سیاره‌ای
در نور قابل رویت پیدا هستند
و مشخص است چون منبع نور قابل رویتی وجود دارد
خورشید، و من می‌توانم ببینمش
پس آن تابش روی سطح سیاره میفتد
.و دما را بالا می‌برد سنگ‌ها دوباره آن را
به درون جو بازتابش می‌دهند
اما این بار، نه به شکل نور قابل رویت بلکه به عنوان فروسرخ
که چشمان من قادر به دیدنش نیستند
حالا، کربن دی‌اکسید و بخار آب فروسرخ را جذب می‌کنند
در نتیجه آن انرژی را گیر می‌اندازند و دمای سیاره بالا می‌رود
این لزوماً چیز بدی نیست
زمین بدون اثر گلخانه‌ای
در دمای میانگین منفی ۱۸ درجه خواهد بود
اما مرز باریکی بین گرم کردن و سرخ کردن سیاره وجود دارد
خورشید جوان به تدریج پس از دو میلیارد سال درخشان‌تر شده
،دما بالا رفته بخار آب بیشتری وارد جو شده
اثر گلخانه‌ای تشدید شده
قبل از اینکه باران به سطح برسد تبخیر شده
زهره به نقطه اوجش رسیده
اثر گلخانه‌ای افسار گسیخته اثر کرده
گشتاور زهره در خورشید به پایان رسیده
سطح ترک خورده امروز آن حتی از عطارد هم داغ‌تر است
که باعث می‌شود زهره داغ‌ترین سیاره باشد
هر چقدر که روشنایی خورشید جوان افزایش می‌یافت
تاثیرش در تمام سیاره‌های خاکی حس میشد
مریخ در فاصله ۲۲۸ میلیون کیلومتری از خورشید
مریخ هم که به مراتب از زهره دورتر است از گشتاورش در خورشید لذت می‌برده
سه و نیم میلیارد سال پیش
با جوی غنی از گازهای گلخانه‌ای
برای صدها میلیون سال رودخانه‌ها بر روی سطحش جاری بودند
اما مریخ، چون از زهره کوچک‌تر است نمی‌توانست به جو خود را حفظ کند
بیشتر آبش تبخیر شد و
به فضا گریخت
و اثر کمی به جای گذاشت
در تکه‌های یخ زده سراسر سیاره
آنجا که ماموریت‌ها به جستجویشان
برای اولین نشانه‌های زندگی در بیرون از محیط زمین ادامه می‌دهند
گودالی روی مریخ وجود دارد می‌گویند Hellas Basin که به آن
که ۱۵۰۰ کیلومتر عرض و ۹ کیلومتر عمق دارد
یعنی میتوانید اورست را کف آن بگذارید
و قله آن به لبه هم نرسد
آن پایین فشار هوا به قدری بالاست
که آب مایع می‌تواند موجود باشد
پس به گمانم دور از انتظار نیست
که میکروب‌ها از زیر سطح به بالا بیایند تا با آفتاب ظهر حمام آفتاب بگیرند
قبل از اینکه دوباره آن زیر قایم شوند
تا از شب‌های سرد مریخی نجات یابند
اما زندگی در آنجا وجود دارد
قطعاً تنها یک زندگی ساده است
چیزی به پیچیدگی من و شما وجود ندارد
یا حتی این گیاه
زمین در فاصله ۱۵۰ میلیون کیلومتری از خورشید
داستان منظومه شمسی، به عبارتی
داستان بی‌ثباتی و تغییرات مداوم است
حداقل برای دنیاهای سنگی
عطارد موقعیتش را اساساً تغییر داده
حالا مدارش آن را به گرمای سوزان خورشید نزدیک می‌کند
احتمالاً روی سطح زهره آب وجود داشته
حدود دو میلیارد سال قبل از اینکه داغ‌تر از عطارد شود
و مریخ اقیانوس و رودخانه‌هایش را از دست داده
احتمالاً سه و نیم میلیارد سال پیش
اما میان آن دنیاها زمین منحصر به فرد است
برای اینکه به این شکل باقی مانده
برای چهار میلیارد سال آب مایع روی سطحش مانده
و اجازه داده تا شیمی کربن پیچیده ایجاد شود
امروز، زندگی بر سیاره ما حاکم شده
در هر گوشه و کناری هست منظورم این است، به اینجا نگاه کنید
این یک آتشفشان در وسط اقیانوس اطلس است
و به معنای واقعی کلمه سرشار از زندگی است
به تمام وقایعی فکر کنید که باید
در بیش از چهار میلیارد سال اتفاق می‌افتاد
تا بتواند این موجودات کوچک درون این حوضچه سنگی را تولید کند
زندگی خودش را در پارچه سیاره بافته است
این بخشی کامل از تمام قاره‌ها و اقیانوس‌ها است
نقش حیاتی‌ای در
ایجاد توازن در جو ما دارد
که سیاره ما را نسبت به تمام سیاره‌های خاکی دیگر
معتدل نگاه می‌دارد
زمین از طولانی‌ترین دوره لذت برده
اما این همیشگی نیست
زمین در نهایت عاقبت سایر سیاره‌های سنگی را پیش می‌گیرد
چون با اینکه ما هر روز حسش نمی‌کنیم
روند پیر شدن خورشید بی‌وقفه است
با اطمینان می‌توانیم بگوییم که وقتی خورشید
به آخر عمرش برسد، چه اتفاقی برایش می‌افتد
تا حدی بخاطر اینکه ما فیزیک را می‌فهمیم
و فیزیک هسته‌ای آنچه که در داخل هسته‌های ستاره‌ها اتفاق می‌افتد
بلکه بخاطر این هم هست که چرخه زندگی ستارگان
در آسمان شب نوشته شده
برای مثال آن ستاره نورانی را در نظر بگیرید
است Arcturus اسمش
جرمی شبیه به خورشید دارد شاید کمی سنگین‌تر
اما سنش حدود شش یا هشت میلیارد سال است
شاید سه میلیون سال بزرگتر از خورشید باشد
و حالا یک ستاره غول پیکر قرمز است
سوخت هیدروژنی هسته‌اش را مصرف کرده
و بعدش متورم و خنک شده
و این اتفاقی است که فکر می‌کنیم برای خورشید می‌افتد
در فاصله زمانی پنج میلیارد سال دیگر
وقتی که خورشید سوخت هیدروژنی هسته‌اش را مصرف کند
لبه بیرونی‌اش متورم خواهد شد
و وارد مرحله غول قرمز خواهد شد
و میلیون‌ها کیلومتر به فضا گسترش پیدا می‌کند
عطارد اولین سیاره‌ای است که فرا گرفته می‌شود
سپس سرنوشت زهره مختوم می‌شود
ممکن است زمین از سرنوشت آتشین همسایگانش فرار کند
و با مریخ در آنسوی لبه ستاره در حال مرگ بمانند
عصر چهار سیاره خاکی به پایان خواهد رسید
موجودات زنده‌ای که روی سطحشان زندگی کردند
دیگر چیزی جز یک خاطره دور نخواهد بود
اما این آخر داستان نیست
درست در انتهای عمر خورشید اتفاق شگفت‌آوری روی خواهد داد
مجموعه‌ای از دنیاهای یخی که بی‌حرکت خوابشان برده
برای تمام تاریخچه منظومه شمسی بیدار خواهد شد
دنیاهایی وجود دارد که روی مدار سیاره‌های خارجی می‌چرخند
قمرهای مشتری و زحل
این دنیاهای دور دست که دور غول‌های گازی خارجی می‌چرخند
شروع به گرم شدن می‌کنند
قمر زحل Enceladus مانند
قمر مشتری Europa یا
در بین این قمرها یکی از همه بالاتر است
که ما فکر می‌کنیم بیشترین شانس را
برای تبدیل شدن به جایی که خواهیم شناخت را دارد
در سرمای آن بیرون، در فاصله‌ای دور از منظومه شمسی
از مشتری که بگذریم
دور سیاره حلقه یخی زحل
جواهری می‌چرخد
و فضاپیمای کاسینی در مسیرش به سمت زحل است
تایتان
یک قمر در ابعاد سیاره که از عطارد بزرگتر است
و توسط جو غلیظی از نیتروژن و متان احاطه شده
با سطحی که برای خیلی وقت است که یک راز باقی مانده
هویگنز چهاردهم ژانویه ۲۰۰۵
کاوشگر هویگنز اولین شانس ما بود
تا آنچه که زیر ابرها قرار دارد را کشف کنیم
و دوربینش این نگاه‌های اولیه از قمر دور دست را فرستاد
به طور شگفت انگیزی، سازه فرود نرمی داشت
و به مخابره آنچه که دید ادامه داد
این یک تصویر فوق العاده است و آنطور که همیشه در علم رایج بوده
هر چقدر که بیشتر درباره‌اش بدانید بیشتر برایتان شگفت انگیز می‌شود
این یک تصویر از سطح قمر است
که روی مدار یک سیاره در فاصله یک میلیارد کیلومتری می‌چرخد
پس ما یک دوربین روی سطح یک دنیای واقع
در نقاط یخ زده منظومه شمسی داریم
چیزی که اینجا شاهدش هستید شبیه به دشت سیلابی است
یا بستر یک رودخانه در واقع بیشتر شبیه این است
و می‌شود بگوییم که این بستر رودخانه یا دشت سیلابی است
چون این سنگ‌های روی سطح
این شکلی هستند
آن‌ها با جریان یک مایع صاف و ساییده شدند
خبر داریم که در واقع تخته‌های آب یخ زده وجود دارد
آن‌ها منجمد هستند چون دمای سطح این قمر
منفی ۱۸۰ درجه سلسیوس است
که سوال جالبی را پیش می‌کشد
...که اگر سرد است
پس مایع روان چه بوده؟
هویگنز مقادیر قابل توجهی از متان را شناسایی کرد
یک گاز اشتعال آور روی زمین
اما به طور نسبی فشار جوی بالا
و دمای پایین سطح تایتان
به این معناست که متان به صورت مایع است
...تایتان می‌توانسته خیس باشد
...نه با آب، بلکه با متان مایع...
و تکه‌های یخ سنگ مانند را به مجرای کوه‌ها می‌برده
و از دل کوه به دشت‌های سیلابی بر‌می‌گردانده
هویگنز برای چند ساعتی دوام آورد
اما هیچ آثاری از
متان مایع را در محل فرودش پیدا نکرد
اما فضاپیمای مادرش، کاسینی در مدار اطراف زحل باقی ماند
یک سال پس از فرود هویگنز
کاسینی دوباره بر فراز قطب شمال تایتان پرواز کرد
چیزی را کشف کرد که هیچ جای دیگر به جز زمین نمونه‌اش را
در منظومه شمسی ندیده بود
مایعی که نه تنها در یک جا بلکه در چندین دریاچه جمع شده
کاسینی دریاچه‌هایی از
متان مایع را کشف کرد
زمین جفت دوقلوی سرد و عجیبی دارد
به طریقی، می‌توانید تصور کنید روی قایقی هستید که روی آن دریاچه‌ها شناور است
چیزی شبیه به این
با این تفاوت که این گاز متان مایع است
و آن کوه‌ها، کوه‌هایی از آب یخ زده هستند
به سفتی سنگ
،چیزی دیگری هم که شگفت انگیز است در واقع وسوسه انگیز
این است که تایتان شیمی پیچیده‌ای دارد
و آن شیمی کربن است، شیمی زندگی
ما مولکول‌هایی مثل هدیروژن سیانید را پیدا کردیم
که بلوک‌های آمینو اسیدها را می‌سازند
ما مولکول‌هایی که واینل سایناید هستند را پیدا کردیم
که شیمی‌دان ها و زیست‌شناسان فکر می‌کنند
که می‌تواند نوعی غشای سلولی را شکل دهد
پس تمام عناصر زندگی در تایتان وجود دارد
با این حال دانشمندان کمی معتقدند که زندگی در تایتان وجود دارد
به هر حال دمای سطح آن منفی ۱۸۰ درجه است
اما به علت حضور تمام آن عناصر
اگر تایتان را گرم کنید قضیه خیلی عوض می‌شود
پنج و نیم میلیارد سال در آینده
در نور خورشید پیر بزرگ شونده
مناطق دور دست منظومه شمسی
انرژی خورشیدی بیشتری را دریافت می‌کند
جو تایتان شروع به گرم شدن می‌کند
با افزایش دما کوه‌های یخ آب رفته و ذوب می‌شوند
آب یخ زده جایگزین متان مایع می‌شود
کوه‌ها تبدیل به اقیانوسی از آب می‌شوند
،در یک پیچش عجیب سرنوشت در پایان عمر خورشید
آخرین دنیای اقیانوسی منظومه شمسی
با احتمالات زیست شناختی خود بیدار می‌شود
قمر دور دست از آفتاب گرفتن مختصرش لذت می‌برد
قابلیت سکونت به عنوان یک ویژگی دائمی به راحتی قابل تصور است
با توجه به ویژگی‌های دنیا مانندش، اگر شما موافق باشید
زمین یک سیاره قابل زندگی است چون روی کمربند حیات قرار دارد
دور خورشید، نه خیلی نزدیک و نه خیلی دور از آن
اما مسائل پیچیده‌تر از این است
منظومات شمسی مکان‌های پویایی هستند
مدارهای سیاره‌ای می‌توانند تغییر کنند و ستاره‌ها در روشنایی متفاوت باشند
در نتیجه سیاره‌هایی که قبلاً بهشت بوند تبدیل به جهنم شوند
حالا متوجه می‌شویم که زمین دنیای خوشبختی بوده است
واحه‌ای از آرامش در منظومه شمسی دائماً در حال تغییر
که شاید بر خلاف شرایط برای بیش از چهار میلیارد سال
که موجودات زنده پیچیده را به تکامل رسانده آب و هوایی پایدار را حفظ کرده
ما نمیدانیم که در میان ستارگان
چه تعداد سیاره مثل زمین وجود دارد
جاهایی که عناصر منظومات شمسی
خود را در ساختاری جمع کرده‌‌اند
که می‌شود رویای دنیایی دیگر را داشت
اما باید این احتمال را خیلی جدی بگیریم
که ممکن است چند سیاره مشابه وجود داشته باشند
و این باعث می‌شود تا ما و زمین بی‌نهایت کمیاب و با ارزش باشیم
عطارد رمزآلودترین سیاره و دشوارترین برای تحقیق است
مشکل اصلی این است که واقعاً داغ است
نزدیک‌‌‌ترین سیاره به خورشید است
و مشخصاً همین مسئله چالش برانگیز است
پس باید از فضاپیما در مقابل گرمای خورشید محافظت کنید
و آنطور که مسنجر به این مسئله را نشان داد
باید فضاپیما را پشت یک آفتاب‌گیر سرامیکی غول پیکر گذاشت
مسنجر این آفتاب‌گیر را داشت اگر آفتاب‌گیر جلوی خورشید قرار نمی‌گرفت
واقعاً ابزارها را ذوب می‌کرد
چالش بزرگی دیگر این است که باید از فضاپیما در مقابل
گرمایی که از سطح سیاره بلند می‌شود محافظت کرد
و کاری که ما کردیم
این بود که در یک مدار شدیداً بیضی‌شکل باشیم
آنجا که ما در قطب شمال خیلی نزدیک میشدیم و مشاهداتمان را جمع می‌کردیم
ابزارها گرم می‌شدند و سپس ما به فاصله ده هزار کیلومتری
از سیاره پرواز می‌کردیم
وقتی که خنک می‌کردیم با این شیوه
گرم کردن، سرد کردن دما را زیر مقدار خطر نگاه داشتیم
آنجا که ابزارها آسیب نبینند
من مسئول تیم دوربین بودم
فکر نکنم شب قبلش خوب خوابیده باشم
واقعاً نگران بودم که اولین تصویر رو بگیرم
وقتی اون تصویر رو گرفتم
ما شروع به بررسی تمام ویژگی‌هایی کردیم
:که قبلاً هیچوقت دیده نشده بود و می‌گفتیم «اینو ببین، اونو ببین»
به مرور، پروازهای نزدیک به قطب شمال عطارد
به تیم اجازه داد تا با سختی به اعماق سایه‌های
یک گودال خاص نگاه کنند
متوجه شدیم که می‌تونیم روشی رو طراحی کنیم
تا تصویری رو با نوردهی خیلی طولانی بگیریم
تا داخل گودال‌های تاریک رو ببینیم
مسنجر با ابزارهایی طراحی شده بود
که مشخصاً می‌توانست به بازتاب آن‌های نگاه کند
و همچنین هیدروژن را اندازه بگیرد
«پس ما دیدیم، «چقدر هیدروژن اونجاست
و این مورد خارق العاده‌ای برای این ذخایر یخ بود
مسنجر به طرز باور نکردنی‌ای صدها میلیارد تن
آب یخ زده پیدا کرد
که در سایه‌ گودال‌های قطب برای همیشه پخش شده بود
این واقعیت که آب یخ می‌تواند برای مدت خیلی زیادی باقی بماند
بازتاب این اصل است که عطارد تقریباً به طور کامل
در حال چرخش به سمت بالا است پس گودال‌هایی در نزدیکی چاله آب وجود دارند
که خیلی عمیق
و کاملاً سایه افتاده از نور آفتاب هستند
پس یخ می‌تواند در آن مناطق قطبی ثابت بماند
که برای میلیاردها سال در سایه همیشگی بوده ‌اند
مسنجر وجود یک عنصر حیاتی
برای زندگی را تایید کرد
روی سطح نزدیک‌ترین سیاره به خورشید
در طول آخرین چرخش مسنجر تمام سوختش به آخر رسید
کاری از دستمان بر نمی‌آمد
و هر چرخش روی مدار آن را کمی به سیاره نزدیک می‌کرد
یکی از مهندسانمان متوجه شد
که هنوز مقداری هلیوم در فضاپیما داریم
و اگر هلیوم را از انتها خارج می‌کردیم به مانند سوخت کار می‌کرد
و چند هفته‌ای بیشتر به کارمان ادامه میدادیم
اما، البته که همه چیز باید به آخر برسد
آخرین روز همه ما وقتی که به پشت سیاره رفت
و هرگز دیگر برنگشت سیگنال را تماشا کردیم
و می‌دانستیم که سقوط کرده
و این ما را با حسی از شادی و غم تنها گذاشت
چون ما از موفقیت خوشحال بودیم
ولی البته که از تمام شدنش ناراحت شدیم
همه ما خیلی به این فضاپیمای شگفت آور افتخار کردیم
که خیلی بیشتر از آنچه که همه ما برنامه ریزی کرده بودیم دوام آورد
و خیلی چیزها از عطارد را به ما گفت
و واقعاً نگاهمان را به این سیاره تغییر داد
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: telegram: @bollbolljan ::. .:: instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود رايگان فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده .:: www.bolboljan.net ::.