..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏ .:: www.bolboljan.net ::.
بلند شدن فضاپیمای مسنجر در ماموریت ناسا به عطارد
♪ اون‌ها میگن که کسی ما رو نمی‌بینه
♪ اینکه ما تک و تنها افتادیم
♪ اونا معتقدن که چیزی به ما نمیرسه
♪ تا ما رو از
♪ از تاریکی بی‌پایان بیرون بکشه
♪ اون‌ها اشتباه می‌کنند
♪ اون‌ها اشتباه می‌کنند ♪
همسایه‌ سیاره‌ای ما، مریخ یک سنگ سرد و خشک است
سطح زنگ زده‌اش با ماسه آفتاب سوخته پوشیده شده
اما در زیر خاک
سیاره زخم‌های زندگی قبلش را دارد
میلیاردها سال پیش مریخ دقیقاً مثل زمین بود
دنیایی با اتمسفری غلیظ
که از اقیانوس‌هایی از آب حفاظت می‌کند
اما امروز آن دنیا از بین رفته
مریخ جان سپرده
در حالیکه زمین رشد می‌کند
اینکه چرا دو سیاره چنین سرنوشت متفاوتی داشتند یک راز است
که ما تازه شروع به پاسخ دادنش کرده‌ایم
آن نقطه نورانی بی‌حال به رنگ قرمز را آنجا میبینید؟
اون مریخ هست
با استفاده از یک تلسکوپ کوچک تقریباً شبیه به زمین هست
دنیای خواهر ما کلاک یخی قطبی و سطح تیره دارد
نشانه‌هایی که منجمین قرن نوزدهم فکر می‌کردند که علائم زندگی گیاهی است
حتی فکر می‌کردند کانال‌هایی دیده می‌شود که یخ ذوب شده را از قطب‌ها به
شهرهای استوایی خشک شده می‌آورد
اچ‌جی ولز نوشته که ساکنینش در اعماق فضا
با چشمانی حسود به ما نگاه کردند
حالا میدانیم که چشمی نیست که به ما نگاه کند
مریخ دنیای کویری یخ زده و بایر است
اما یک ناوگان فضاپیمایی نشان داد
که همیشه اینطور نبوده
مارینر چهار در زمان مقرر پرتاب شد
تا سفر تاریخی ۲۲۸ روزه‌ای به سمت مریخ داشته باشد
اطلاعات تصویری در پانزدهم جولای ۱۹۶۵ رسیدند
آشکارسازی‌ای قابل قیاس با آنچه که گالیله
برای اولین بار در مشاهده ماه دید
را در اولین پرواز کم ارتفاعش داشت
مارینر ۴ اولین نمای نزدیک از مریخ را به ما داد
وقتی مارینر ۹ روی مدار اطراف مریخ قرار گرفت
سیاره پوشانده شده از طوفان غبار را دید
در حدود یک سال عملیات
بیش از ۷۰۰۰ تصویر را ارسال کردند
مارینر شماره ۹ از روی مدار از بیش از ۸۰ درصد سطح مریخ عکس گرفت
اول از همه اینکه دو چشم داریم که نه تنها رنگی هستند
بلکه استریو هم هستند و در بخش فرو سرخ طیف
قدرت لمس و قدرت شنوایی دارد
اما با اختلاف مهمترین ویژگی زمین گیر مغز آن است
برنامه وایکینگ ما را به سطح رساند
برای اولین بار
فرود، ما فرود آمدیم
و از مریخ پرده برداشته شد
نشستن بی‌نقص
آنطور که قبلاً شاهدش نبودیم
اولین بخش اطلاعات در راهند
!وای! وای
اطلاعاتی که در طی ۵۰ سال اخیر گردآوری شده به ما این امکان را داده
تا نقشه با جزئیاتی از سطح مریخ بسازیم
و به دنبال گذشته‌اش برویم
نقشه‌های مریخ مثل کتاب داستان هستند
می‌تواند تاریخچه سیاره را بخوانید
،که روی سطحش نوشته شده و دلیلش این است که
برای میلیاردها سال عملاً هیچ فرسایشی نداشته
پس زخم‌های اتفاقاتی که حتی چهار میلیارد سال پیش برایش افتاده
هنوز هم دیده می‌شود
این یک نوع نقشه است که به آن نقشه توپوگرافی می‌گویند
رنگ‌ها مربوط به تفاوت ارتفاع روی سطح هستند
پس آبی یعنی کم ارتفاع
و قرمز و سفید یعنی ارتفاع بالا
حالا این منطقه که خیلی بلندتر از متوسط سایر جاهای روی مریخ هست
تارسیس نام دارد و با آتشفشان‌ها پوشیده شده
که شامل بزرگترین آتشفشان منظومه شمسی الیمپوس مانز می‌شود
و در آن سوی تارسیس دره‌وار مارینر بزرگ قرار دارد
دره مارینر و این دره باریک
هر چیزی که از روی زمین می‌بینیم را کوچک نشان میدهد
در سمت دیگر سیاره وجود دارد Hellas گودال برخوردی به نام
تفاوت ارتفاع از لبه دهانه
تا پای دهانه ۹ کیلومتر است
یعنی می‌توانید اورست را در وسطش جای دهید
و به پایین نگاه کنید و قله‌اش را ببینید
و منقطه اطراف گودال زندگی قبلی مریخ را نمایان می‌کند
گودال هلاس در قدیمی‌ترین زمین روی مریخ کوبیده شده
که به آن نوآکیس ترا می‌گویند
یا سرزمین نوح
و این اسم به طور عجیبی یاد آور است چون سطح آن
توسط جریان آب حجاری شده
در سراسر سطح اولیه مریخ
چشم اندازهایی از آنچه که ظاهراً دریاچه و رودخانه بوده‌اند داریم
پس نسل جدیدی از فضاپیما به مریخ فرستاد شد
تا موجودیت آب را بررسی کنند
و چه اتفاقی برای سیاره افتاده که همه آن ناپدید شده
هدایت شده توسط جسورانه‌ترین ماموریت مریخ
ما داپلر دو طرفه و مدار دور سیاره مریخ را
برای فرود یک کاوشگر یک تنی روی سطح مریخ داریم
نزول نهایی آن به «وحشت هفت دقیقه‌ای» معروف است
کنجکاوی در دهانه گِیل به زمین نشست
گودالی برخوردی با عرض ۱۵۰ کیلومتر
که تصور میشد خانه یک دریاچه باستانی بوده باشد
کاوشگر یک آزمایشگاه شیمی ۲.۵ میلیارد دلاری است
که طراحی شده تا از سطح مریخ نمونه برداری کند
و ترکیب آن را آنالیز کند
در حالیکه در حال کاوش در دهانه بود کنجکاوی ریگ‌هایی را دید
که بوسیله جریان آب صیقلی و گرد شده بودند
در جایی که قبلاً رودخانه و جویبارها بوده‌اند
کنجکاوی ۶۱ روز بعد از فرودش بهترین نقطه برای
شروع ماموریت اصلی خودش را شناسایی کرد
در منطقه‌ای شنی از دهانه که نامش راک‌نِست بود
کاوشگر اولین پیمانه‌های خاک مریخ را بیرون کشید
آنالیز شیمیایی شن نرم و خاکی مشخص شد
چیزی که کاملاً غیرمنتظره بود
گرچه سطح مریخ کاملاً خشک به نظر می‌رسد
باز هم دو درصد خاک از آب بوجود آمده
کنجکاوی مدرکی پیدا کرد که نشان میداد
مریخ باستان تا چه اندازه خیس بوده
برای صدها میلیون سال
مریخ دنیایی آبی بوده
باران می‌آمده
رودخانه‌ها روان بودند
و در نیمکره شمالی
آب در دریاهای وسیعی جمع میشده
که یک پنجم سطح مریخ را می‌پوشانده
سیاره سرخ زمانی آبی بوده
تمام شواهد نشان میدهد که چهار میلیارد سال پیش
گودال‌های آب‌ ساکن بزرگی بوده است
و فشار جوی حداقل به میزان امروز زمین بوده
یا شاید حتی بیشتر
دما در حدود ۲۵ درجه بوده و میشده که من تمام آن‌ سال‌ها را روی مریخ بشینم
مسلماً با یک ماسک برای تنفس
چون اکسیژن خیلی کمی وجود داشته ولی میشده آنجا بشینم
و به همچین منظره‌ای نگاه کنم
پس لازم نیست که تصور کنید که مریخ در گذشته به چه شکل بوده است
می‌توانید تجربه‌اش کنید
خیلی شبیه به این بوده
اما در طول یک میلیارد سال
تمام دریاچه‌ها و دریاهای مریخ ناپدید شده
در منظومه شمسی تنها یک سیاره آبی نجات پیدا کرده
خواهر مریخ، زمین
هفتاد درصد سطح سیاره ما توسط اقیانوس‌ها پوشیده شده
در زیر امواج یک میلیون گونه رشد می‌کند
،در حالیکه روی خشکی باران از اکوسیستم حساس زمین را حمایت می‌کند
و خانه‌ای را برای فراوانی زندگی مهیا می‌کند
اما همیشه اینچنین نبوده
زمین اولیه از آنچه که امروز میشناسیم قابل تشخیص نبوده
اتمسفری غلیظ از کربن دی‌اکسید
و اقیانوس‌های اسیدی
چهار میلیارد سال پیش زمین دنیایی مشکل دار و سمی بود
درحالیکه مریخ در حال شکوفایی بوده
اما هر دو سیاره در شرف
فرا گرفته شدن توسط تحولی ناگهانی از فضا بودند
برای درک اینکه چه اتفاقی افتاده
باید به فراتر از دنیای خود نگاه کنیم
نمی‌شود با نگاه کردن به سطح زمین تاریخچه عمیق آن را خواند
چرا که سیاره ما به لحاظ زمین شناسی دنیای فعالی است
سطحش همواره با فعالیت‌های آتشفشانی در حال تغییر شکل است
هوازدگی، کنش‌های اقیانوس‌ها اما ما همراهی داریم
ماه، که برای میلیاردها سال غیر فعال بوده
پس تاریخچه اتفاقاتی که در این منطقه از منظومه شمسی افتاده
بر روی سطح ماه نوشته شده
متمایز کننده‌ترین ویژگی سطح ماه
دهانه‌های آن هستند - ماه واقعاً رکورد بیشترین برخورد از فضا را دارد
که به ما اجازه میدهد تا سن نسبی
سایر نقاط ماه را تخمین بزنیم
کاملاً ساده است، اگر یک منطقه دهانه بیشتری داشته باشد
پس آن تکه از ماه باید بزرگتر (سنی) باشد
زمان بیشتری برای بوجود آمدن برخوردها بوده
اما می‌توانیم بهتر از اندازه گیری نسبی سن حساب کنیم
چون ما سنگ‌ها را داریم
سنگ‌هایی که فضانوردان آپولو از ماه آوردند
با نگاه کردن به میزان تجزیه عناصر رادیواکتیو درونشان
می‌توانیم خیلی دقیق عمر سنگ‌ها را تخمین بزنیم
عناصر مثل کرونومترهای کوچکی هستند که از زمان تشکیل سنگ‌ها ثانیه شماری می‌کنند
در این مورد بر اثر برخوردهایی از طرف فضا
پس سنگ‌های ماه اجازه می‌دهند تا دهانه‌های مربوط به
بخش خاصی از ماه را
به سن قطعی‌ اندازه گرفته شده توسط سنگ‌ها ربط دهیم
و این کار نه تنها به ما اجازه می‌دهد تا برخورد‌های روی سطح ماه را تاریخ گذاری کنیم
به این معناست که از دهانه‌ها می‌شود
برای مطالعه تاریخچه دنیاهای سراسر منظومه شمسی استفاده کرد
که شامل مریخ هم می‌شود
وقتی که تمام اطلاعات را جمع آوری کردیم چیز تعجب آوری را کشف کردیم
در تشکیل دهانه‌ها زمان اوجی وجود داشته
حدود ۳.۸ تا ۳.۹ میلیارد سال پیش
که بر دورانی خشونت بار در منظومه شمسی دلالت دارد
که آن را «آخرین بمباران سنگین» می‌نامند
سیارک‌های بیشماری در اتمسفر مریخ متلاشی شدند
باران ویرانگری که در سراسری سیاره بارید
برآورد شده که در هر متر مربع از مریخ
پنجاه و سه تن سنگ سقوط کرده
یک سوم سیاره کاملاً نابود شده
و مریخ در آستانه مرگ قرار گرفته
در حالیکه شواهد بدست آمده از سطح ماه به ما نشان می‌دهد
که «آخرین بمباران سنگین» اتفاق افتاده، ولی نمی‌گوید چرا
برای همین ما باید به مدل‌های رایانه‌ای تکامل منظومه شمسی متوسل شویم
وقتی که این کار را می‌کنیم
آن‌ها انگشتشان را به سمت نپتون نشانه می‌گیرند
تصور می‌شود که نپتون مهاجرتی بیرونی به سمت کمربند کویپر داشته
منطقه‌ای از اجسام یخی و سنگی
که روی لبه منظومه شمسی می‌چرخد
نتایج فعل و انفعالات گرانشی آن مدارها را مختل کرده
و بسیاری از اجسام را به درون منظومه شمسی فرستاده
که این ممکن است علت «آخرین بمباران سنگین» باشد
زمین هم از این یورش رنج کشیده
و برای ده‌ها میلیون سال
بخت هر دو دنیای خواهر در تعادل بوده
اما درست وقتی که شرایط در کمترین حد امیدواری بود
با ارزش‌ترین شاخصه زمین ظهور کرد
زندگی
مدارک خوبی وجود دارد که از حدود ۳.۸ میلیارد سال پیش
،زندگی روی زمین جاری بوده و از این احتمال بعید که
زندگی در جایی دیگر از منظومه شمسی آغاز شده
و از طریق شهاب سنگ‌ها و ستاره‌های دنباله‌دار
به زمین منتقل شده را کاهش می‌دهد
این یعنی زندگی باید از اینجا شروع شده باشد
پس جایی در این سیاره گذاری صورت گرفته
از ژئوشیمی - شیمی زمین
به بیوشیمی - شیمی زندگی
و ضمن اینکه جزئیات دقیق چگونگی اتفاق افتادن این گذار
یک راز باقی مانده، تصور می‌شود که در حوض‌های آتشفشانی
یا دریچه‌های گرمابی در اعماق دریا شرایط
شرایط برای توده‌های ساختمان شیمیایی زندگی برای تشکیل خود به خودی مهیا بوده
و این یعنی اگر شرایط مشابه
قرار بود در جایی دیگر از منظومه شمسی پیدا شود
امکانش بوده که در آنجا هم زندگی باشد
احتراق و بلند شدن راکت اطلس ۵ به همراه مدارگرد شناسایی مریخ
نقشه برداری با عمیق‌ترین بینش‌ها
از تکامل مرموز مریخ
پس در سال ۲۰۰۵ ناسا ماموریتی را شروع کرد
تا به دنبال محیط‌های مشابه به مریخ بگردد
برای بیش از یک دهه مدارگرد شناسایی مریخ
چشمان ما بر روی سیاره سرخ بوده
و نسبت به مجموع تمام ماموریت‌های دیگر مریخ
اطلاعات بیشتری را برای ما ارسال کرده
مدارگرد شناسایی مریخ بیش از ۶۰ هزار دور چرخیده
بیش از ۹۹ درصد سطح سیاره را نقشه برداری کرده
دوربین‌های کیفیت بالای آن مریخ را جوری نشان داد که قبلاً هرگز ندیده بودیم
کشف بهمن‌های قطبی
تل‌های شنی رونده
و آنچه که می‌توانسته جریان‌های فصلی شن یا حتی آب مایع بوده باشد
سپس در سال ۲۰۱۷ مدارگرد شناسایی مریخ
نگاهی به یکی از قدیمی‌ترین ویژگی‌های سیاره سرخ انداخت
دریاچه اریدانیا
میلیارد سال پیش ۳.۸ دریاچه یک دریای وسیع بود
آبی ده برابر بیشتر از
دریاچه‌های بزرگ آمریکای شمالی را در خود نگاه می‌داشته
و اینجا بود که مدارگرد مدرکی که دنبالش بود را پیدا کرد
ذخایر معدنی به قطر چهارصد متر
که روی زمین در دریچه‌های گرمابی واقع در اعماق دریا شکل می‌گیرند
در دریاچه اریدانیا مدارگرد نشان داد که زمانی شرایط
برای پیدایش زندگی روی مریخ آماده بوده
ما هنوز به قطعیت نمیدانیم که زندگی روی مریخ شروع شده یا شاید هنوز ادامه دارد
تا وقتی که خودمان به آنجا برویم و شواهد فیزیکی را پیدا کنیم
پس میکروب‌هایی که زیر خاک واحه‌های آب مایع مدفون شدند
یا شاید فسیل میکروب‌ها اما چیزی که ما می‌دانیم این است
وقتی ۳.۸ میلیارد سال پیش زندگی روی زمین شروع شد
شرایط روی مریخ بسیار شبیه بود
دریاها بودند فعالیت‌های آتشفشانی بود
سیستم دریچه‌های گرمابی روی طبقات اقیانوسش بود
خب پس حداقل این امکان وجود دارد که زمین تنها دنیایی در منظومه شمسی نباشد
که زندگی از آنجا آغاز شده
شرایط قابل سکونت در زمانی که
به عصر نوحی شناخته می‌شود برای صدها میلیون سال ادامه داشته
اما بعدش، دورنمای زندگی بر روی سیاره سرخ به طرز چشمگیری تغییر یافت
در حدود ۳.۵ میلیارد سال پیش عصر نوحی به پایان رسید
شد Hesperian و مریخ وارد فاز خشک و بایری به نام
آبی که در عصر نوحی آزادانه بر روی سطح جاری بود
در مخازن یخ عظیم الجثه مبحوس شد
اما در همان موقع مریخ بیشتر از لحاظ آتشفشانی فعال شد
و فوران‌های آتشفشانی و لاوای روان روی سطح
گاهی یخ را ذوب کرده که به سیل فاجعه آفرینی ختم شده
آن مناظر باید تماشایی‌ترین منظره
در تاریخ منظومه شمسی بوده باشند
وقتی که سنگ‌های ذوب شده از دل پوسته به بالا آمدند
آب ذوب شده بر روی سطح جاری شد
از بلندی‌های جنوب به پایین ریخت
به نام Echus Casma تا اینکه در جایی به نام
از پرتگاهی چهار کیلومتری به پایین ریخته شده
و بزرگترین آبشاری که
تا به حال در منظومه شمسی دیده شده را ساخت
شبیه هیچ آبشار روی زمین نبوده Echus Casma
میزان ۳۵۰ کیلومتر مکعب آب در آن جریان داشته
مکعبی به ابعاد هفتاد کیلومتر در هفتاد کیلومتر در هفتاد کیلومتر را در نظر بگیرید
همه‌اش وارد دره‌ای به عرض ده کیلومتر
و طول صد کیلومتر میشده و این اتفاق در چند هفته افتاد
همینکه سیل فرونشست آب ناپدید شد
سند وجود آبشار را بر چهره سیاره قلم زد
ما دقیقاً نمیدانیم چرا اقلیم مریخ تغییر کرده
از گرم و خیس به خشکی و کم آبی رفته
داریم درباره واقایعی که
سه و نیم میلیارد سال پیش در سیاره‌ای به فاصله صدها میلیون کیلومتر
افتاده صحبت می‌کنیم و همین کار سختی است
اما ما شدیداً مشکوک هستیم که تغییراتی
که در سطح سیاره رخ داده
حداقل بخشی از آن بواسطه تغییرات داخلی سیاره بوده
در دل هسته مریخ
چیزی داشت عامل مرگ سیاره میشد
و دلیلش در جو مریخ پیدا می‌شود
تی-ماینس ده، نه، هشت، هفت، شش
پنج، چهار، سه
دو، یک
موتور اصلی روشن احتراق، و بلند شدن اطلس پنج
MAVEN به همراه
به دنبال سر نخ‌هایی از تکامل مریخ
در اتمسفر آن
در سپتامبر ۲۰۱۴ کاوشگر میوِن
برای آخرین بار به سیاره سرخ فرستاده شد
ماموریتش این بود که بفهمد
چه چیزی اقلیم سیاره را به طور ناگهانی تغییر داده
میوِن مجهز به آرایه‌ای از ابزارها بود
که برای اندازه گیری اتم‌ها و مولکول‌های جو مریخ طراحی شده بودند
The spacecraft circles Mars in an elliptical orbit... فضاپیما در مسیری بیضی شکل به دور مریخ می‌گردد
و این امکان را میدهد تا مقطع کامل
جو بالایی سیاره به طور کامل اندازه گیری شود
در پست‌ترین نقطه‌اش
حدود ۱۵۰ کیلومتر از سطح زمین بالاتر است
و در مرتفع‌ترین نقطه کمی بیشتر از ۶۰۰۰ کیلومتر
و در بالاترین نقطه جو مریخ بود که
مِیون کلید این معما که چه بر سر مریخ آمده را پیدا کرد
اندازه‌گیری‌های دقیق نشان داد
که گاز از جو مریخ
به سمت فضا خارج می‌شود
به میزان دو کیلوگرم در هر ثانیه
به مرور، این برهنگی تدریجی جو مریخ
به آرامی لایه عایق اطراف سیاره را نازک کرده
و باعث شده تا دمای سطح کاهش پیدا کند
اما چه چیزی باعث شده مریخ اتمسفرش را از دست بدهد
درحالیکه زمین آن را ول نمی‌کند؟
در فاصله ۱۵۰ میلیون کیلومتری در همان مسیر خورشید در حال غروب قرار دارد
یک راکتور همجوشی هسته‌ای عظیم الجثه وجود دارد
که می‌توانید یک میلیون زمین را در آن جای دهید
دمای سطح خورشید
حدود شش هزار درجه سلسیوس است
اما جو خورشید که با نام کرونا میشناسیم
دمایش یک میلیون درجه است
و این یعنی به صورت چیزی که ما پلاسما میشناسیمش است
یک سوپ که با ذراتی پر شده که با الکتریسیته شارژ می‌شوند
بعضی از این ذرات به حدی سریع حرکت می‌کنند که می‌توانند فرار کنند
و در چیزی رها می‌شوند که ما به باد خورشیدی میشناسیم
با سرعت چند صد کیلومتری بر ثانیه به زمین میرسند
و اگر از ما حفاظت نمیشد، اتمسفر ما را از بین می‌بردند
وقتی که خورشید به زیر افق می‌رود
زمانی است که آن دیواره دفاعی محافظ آشکار می‌شود
به آنجا نگاه کنید
منظورم این است که شفق قطبی وجود دارد
این قوانین طبیعت است تمام آن‌ها، بر روی آسمان نوشته شده
ذرات شارژ شده الکتریکی از خورشید جدا شده
در نهایت از واکنش‌های همجوشی هسته‌ای در هسته یک ستاره
آن‌ها از منظومه شمسی می‌گذرند و به میدان مغناطیسی زمین برخورد می‌کنند
خودشان را به سمت تاریک سیاره می‌کشانند
میدان مثل یک نوار لاستیکی به عقب می‌راند
و به آن ذراتی که در بالا و پایین خطوط میدانی قطب‌ها
که اینجا در آسمان ایسلند هستند سرعت می‌بخشد
و در اتمسفر
به نیتروژن و هیدروژن برخورد می‌کنند
و کوانتوم مکانیک‌ها را می‌بیند که
مولکول‌ها را برانگیخته می‌کنند در نتیجه نورهایی خاص را ساطع می‌کنند
و اگر بهش فکر کنید این تنها باری است که
ما واقعاً میدان مغناطیسی زمین را می‌بینیم
این یکی از دلایلی است که چرا
زندگی روی زمین چهار میلیارد سال دوام آورده
به عبارتی، دلیل اینکه شما وجود دارید این است
میدان مغناطیسی زمین است که از جو ما
در مقابل ویرانگری باد خورشیدی محافظت می‌کند
و این سپر محافظ ریشه در عمق
قسمت داخلی سیاره دارد
هزاران کیلومتر زیر پای من
در واقع زیر پای شما هسته بیرونی زمین قرار دارد
که در حال جوشاندن توده‌های آهن ذوب شده است
همرفت جریانات باعث می‌شود تا آهن بالا رود
و سپس چرخش زمین باعث چرخیدنش می‌شود
حالا یک جریان مدور مارپیچی
از مایع هدایت شونده توسط الکتریسیته یک دینام است
یک دینام میدان مغناطیسی تولید می‌کند و میدان زمین بالا می‌رود
نه فقط تا اینجای سطح زمین بلکه تا فضا
و سپر دفاعی ما را شکل می‌دهد
و این چیزی هست که اونجا می‌بینید
درست مثل زمین
مریخ باستان هم از خورشید در امان بود
زمانی شفق قطبی بر بالای قطب‌هایش میرقصید
و از جو مریخ و دریاهای زیرش محافظت می‌کرد
اما بین سه و نیم تا چهار میلیارد سال پیش
دینام مریخ خاموش شد
شفق قطبی قطب‌ها به آرامی کنار رفت
با تقلیل رفتن میدان مغناطیسی
این امکان فراهم شد
تا جو هم توسط باد خورشیدی کنار برود
بدون محافظت دریاها تبخیر شدند و سطح سیاره یخ زد
و مریخ تغییر حالت داد
در همین حین بخت سیاره خواهر
داشت به گونه متفاوتی رقم می‌خورد
برای چند میلیارد سال بعد یا بیشتر زمین از آن مناظر مریخ نخستین
که قاره‌هایی خشک و احاطه شده توسط اقیانوس بود
غیر قابل تشخیص شدند
اما در اقیانوس‌های زمین زندگی در حال دگرگون کردن سیاره بود
جلبک‌های اولیه اسیدی بودن اقیانوس را خنثی کردند
و مه قرمز رنگ زمین
که از متان جو غنی بود را با اکسیژن عوض کردند
حدود ششصد میلیون سال پیش اتمسفر غنی شده از اکسیژن
نموی زندگی پیچیده در اقیانوس‌ها را ممکن ساخت قابل سکونت شدن زمین
و در نهایت تولید این دنیای زنده تقریباً بی اندازه غنی
که امروز ما بخشی از آن هستیم
در حالیکه مریخ مرده و زمین رشد کرده
برای درک اینکه چرا دو خواهر چنین سرنوشت متفاوتی داشته‌اند
باید به عقب برگردید
به آن وقتی که سیاره‌ها شکل گرفتند
وقتی مریخ و زمین زاده شدند
وقتی منظومه شمسی گردابی آشفته از گاز و سنگ بود
مواد در کنار یکدیگر جمع شدند و رشد کردند تا اینکه به مرور متلاشی شوند
بعضی اجسام آنقدر بزرگ شدند
تا حداقل در مقابل برخوردهای کوچکتر زنده بمانند و رشد کنند
که شامل جنین سیاره‌های زمین و مریخ می‌شود
اما بین سیاره‌های جوان یک تفاوت حیاتی وجود داشت
Mars formed in a region of the solar system مریخ در منطقه‌ای از منظومه شمسی شکل گرفت
که به طرز قابل توجهی کمتر مواد سنگی داشت
و این تاثیر عمیقی در رشد سیاره داشت
مریخ به طرز قابل توجهی دنیای کوچکتری است
تقریباً نصف قطر زمین را دارد و همه فرقش در همینجاست
گرچه جزئیات به طور کامل درک نشده
این یعنی کوچک بودن مریخ به این معناست که
دینام مریخ میلیاردها سال پیش خاموش شده
کوچکتر بودنش به این معناست که هسته مریخ خیلی سریعتر از زمین خنک شده
و قطعاً این موضوع بخشی از علت این است
چرا مریخ میدان مغناطیسی اش را از دست داده
با اینکه مریخ از ما به خورشید دورتر است
باز هم باد خورشیدی اتمسفرش را از بین برد
و مریخ مُرد
پس با اینکه زمین و مریخ از جهات زیادی خیلی شبیه به هم هستند
تفاوت در موقعیت و اندازه‌شان در منظومه شمسی
سرنوشت خیلی متفاوتی را برایشان رقم زد
خیلی وقت پیش دو دنیای خواهر بدنیا آمدند
در کودکی، مریخ گرم و خیس بود
در حالیکه زمین مهمان‌دوست نبود و سمی بود
هر دو سیاره از خشونت
آخرین بمباران سنگین» زنده بیرون آمدند»
و تبدیل به دنیاهای بالغ شدند
پر شده از تمام عناصر زندگی
اما در اعماق، بخش کوچکشان داشت جان می‌داد
دریاهای مریخ خشک شدند
و با خنک شدن درون سیاره آتش‌هایش یکی به یکی خاموش شدند
بزرگترین آتشفشان منظومه شمسی Olympus Mons
آخرین بار حدود ۲۵ میلیون سال پیش فوران کرد
زمانی که لاوا به سنگ تبدیل شد
مریخ در همان موقع منجمد شد
و امروز سطحش زنگ زده شده و به خودش گرد و غبار می‌گیرد
اما این ممکن است پایان داستان مریخ نباشد
چون نسل بعدی فضاپیماها همین حالا در راهند
فضاپیمای اوریون از ناسا در حال حاضر در حال آزمایش پیشرفته هست
ESA از ExoMars فضاپیمای
یک ناوگان فضاپیما که برای پیدا کردن آثار زندگی طراحی شده
و جاه‌طلبانه‌ترین ماموریت فضایی خصوصی که تا به حال تصور شده
وسیله نقلیه پرتابی که برای بردن انسان به سطح مریخ توسعه یافته
مریخ، به عبارتی، یک دنیای شکست خورده است
خاکستر گرمی که با خاطرات گذشته جذابترش قلم زده شده
اما زندگی روی مریخ ممکن است بوده باشد و هنوز هم باشد
و کشف دومین پیدایش در منظومه شمسی ما
می‌تواند نتایج فلسفی، علمی و فرهنگی عمیقی داشته باشد
چون می‌تواند به این معنا باشد که احساس اجتناب ناپذیری
درباره منشاء زندگی وجود دارد
و این می‌تواند به این معنی باشد که گیتی
به احتمال زیاد سرشار از زندگی است و ما تنها نیستیم
اما به نظرم سیاره‌ای با تاریخچه مریخ
نقشی به یک اندازه مهم در آینده ما دارد
مریخ از منابع غنی است در زیر سطحش ذخایری وسیع از آب مایع
و مواد معدنی مثل
آهن، نیتروژن، کربن، اکسیژن
و تمام چیزهایی که برای پیشتیبانی از یک تمدن نیاز دارید را دارد
برای همین است که من فکر می‌کنم
دیدن مریخی‌ها به عمر من کفاف می‌دهد اما آن مریخی‌ها ما هستیم
ما به مریخ می‌رویم و آن را خانه خود می‌کنیم
و آن دنیای سرخ قدیمی اولین قدم ما خارج از گهواره
و به سمت ستاره‌ها می‌شود
مریخ واقعاً
تخیلات ما را تسخیر می‌کند
کمی بخاطر این که خیلی نزدیک است
به نظرم مردم واقعا به مریخ علاقه دارند چون
خیلی شبیه به زمین است
سفر کردن به آنجا با ربات‌ و ماموریت‌های فضایی راحت است
و برای همین ما کاوش‌های زیادی انجام داده‌ایم
و هر بار که می‌روید و نگاه می‌کنید چیز جدیدی را کشف می‌کنید
کاوشگر کنجکاوی از ناسا در ۲۶ام نوامبر ۲۰۱۱ پرتاب شد
اما بزرگترین مانع تیم ماموریت
ترک کردن زمین نبود
مریخ چالش‌های خاص خودش را
نسبت به سایر جاهای دیگر که با فضاپیما می‌رویم را دارد
مریخ اتمسفری دارد، اما رقیق است پس آنقدر کافی نیست
تا سرعت شما را بگیرد
اما آنقدر هست که در حین فرود آمدن شما را بسوزاند
کنجکاوی با سرعت ۲۰ هزار کیلومتر در ساعت
به بالای جو مریخ رسید
کنجکاوی یک کاوشگر بزرگ است یک تن وزن دارد
پس برای فرود به تمام کلک‌هایی که
از ماموریت‌هایی قبلی یاد گرفته بودیم نیاز بود
برای فرود آمدن مطمئن، باید سرعت کاوشگر
به زیر ۴ کیلومتر بر ساعت می‌رسید
شما با سرعت خیلی بالایی به مریخ می‌رسید
پس باید از سرعت خود بکاهید
و ما این کار را با استفاده از سپر حرارتی انجام می‌دهیم
که انرژی خیلی زیادی را می‌سوزاند و گرمای زیادی تولید می‌کند
پس باید به طریقی آن را جذب کنید و به فضاپیما آسیب نزنید
سپس چتر باز می‌شود
بزرگترین چتری که تا به حال در یک ماموریت سیاره‌ای استفاده کردیم
ولی باز هم به اندازه کافی از سرعت کنجاوی کم نمی‌کند
چون جو مریخ رقیق پس راکت فضاپیما را حمل می‌کند
و فضاپیما را به سطح هدایت می‌کند
در آن لحظه کاری از دست شما بر نمی‌آید تا
موفقیتش را تضمین کنید یا جلوی سقوطش را بگیرید
حال اینکه شما برای خروجی کار خیلی زیاد سرمایه‌گذاری کردید
تنها کاری که از دستم بر‌ میومد این بود که دست و پام رو جمع کنم
و منتظر چراغ سبزی بمونم که نشون میداد کنجکاوی به سلامت روی مریخ نشسته
هفت سال زمان و ۲.۵ میلیارد دلار هزینه ساخت
کنجکاوی بالاخره در ساعت
شش و سی دو دقیقه زمان جهانی در تاریخ ۶ آگوست ۲۰۱۲ فرود اومد
من توی اتاق کنترل نشسته بودم و داشتم مهندس‌ها رو نگاه می‌کردم
که داشتن سیگنال‌های دریافتی از کنجکاوی رو نظارت می‌کردن
داشتن اطلاعات دریافتی رو می‌خوندن
که متوجه شدن چرخ‌ها خاک رو لمس کردن
بعدش چند ثانیه‌ای طول کشید تا کابل‌ها قطع شوند
و جت پک پرواز کند
و فقط آن موقع بود که فهمیدند کنجکاوی روی خاک در امان است
و کل اتاق غرق در جشن شد
کنجکاوی از زمان فرودش دهانه گِیل را
برای بیش از شش سال مورد بررسی قرار داده
کنجکاوی یک آزمایشگاه سرگردان است
در واقع ما با برداشتن خاک یا دریل کردنش نمونه‌ها را جمع آوری می‌کنیم
یا تنها با مکش بخشی از گاز اتمسفر
و این دسته از اطلاعات هستند که به ما اجازه می‌دهند
داستان‌های نهفته در آن‌ها را بیرون بکشیم
در سال ۲۰۱۵ ما برای اولین بار مولکول‌های ارگانیک را تشخیص دادیم
که فکر می‌کردیم از مواد مریخی می‌آیند
و این نقطه عطفی برای ما بود
چیزی که ما در آن سنگ‌ها پیدا کردیم
چیزی بود که از مواد معدنی طبیعی انتظارش را داشتیم
چیزی که روی زمین توقع دارید پیدایش کنید
پیدا کردن مواد ارگانیک سر نخ پیدا کردن زندگی است
چیزی که همه دوست دارند بدانند این است که آیا مریخ زمانی زندگی داشته
و جواب کوتاه این است که ما نمی‌دانیم
جواب طولانی‌تر این است که
ما تمام نشانه‌های موادی که از زندگی حمایت می‌کنند را داریم
ما شواهدی بر وجود مقدار زیادی آب داریم
مواد مغذی را داریم کربن و اکسیژن را داریم
نیتروژن و فسفر را داریم
ما تمام چیزهایی که زندگی لازم دارد را داریم
تا مثل یک میکرو ارگانیزم ساده تولید مثل کنیم و زنده بمانیم
شخصاً برای من اگر هرگز روی مریخ مدرکی از زندگی پیدا نمیشد
بیشتر تعجب می‌کردم
هر چه که پیدا کردیم نشان میدهد که مریخ در ابتدای تاریخ
مکانی دوستانه و حامی زندگی بوده است
باید سیاره‌های زیادی مثل آن در اطراف باقی ستاره‌ها باشد
و زندگی‌های بیشماری در گیتی
پس شاید داریم به آنجایی میرسیم که
اگر هرگز زندگی دیگری پیدا نکنیم بیشتر تعجب آور باشد
و خب با تشکر از کشفیات کنجکاوی
آخرین موج فضاپیما ممکن است بالاخره به این سوال پاسخ دهد
آیا تا به حال روی مریخ زندگی وجود داشته؟
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: telegram: @bollbolljan ::. .:: instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود رايگان فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده .:: www.bolboljan.net ::.