سال هاي 1918 تا 1928
چيره شدن سينماي آمريكا بر جهان و پيدايش اولين شورش ها عليه آن
در اين قسمت به سراغ
يكي از بزرگان كمدي جهان چارلي چاپلين خواهيم رفت
سپس با فيلمساز هاي رئاليستي آشنا مي شويم كه براي هاليوود شاخ و شانه كشيدند
1918 جنگ جهاني اول تازه به پايان رسيده
خيلي از اروپا با خاك يكسان شده بود
بذر نازيسم كاشته شده بود
چند سال بعد مانيفست جنبش هنري سورئاليسم اعلام كرد
هنر بايد ثبت روياها باشد
ولي كدوم روياها ؟
در تپه هاي لس آنجلس ، اسطوره هاليوود تازه متولد شده بود
به همين خاطر شهر نيز به خود جلايي داد
هنرپيشه هاي خوش آتيه با هيكل هاي تراشيده شده جذب اين مكان مي شدند
و در اين حبابي كه نامش هاليوود است آن ها درخشان و رومانتيك به نظر مي رسند
دور از زندگي روزمره و سرشار از وعده هاي استثنايي
اين قسمت سرگذشت فيلم درباره ي قدرت گرفتن هاليوود
و اينكه چطور به يك صنعت تبديل شد
كارخانه ايي كه جهان را عاشق خود كرد
ولي خواهيم ديد كه تمامي قدرت هاليوود
و سيستم توليدي آن
اين طور به نظر نمي رسد كه چقدر شكننده خواهد بود
چقدر شكست پذير خواهد بود
قبل از پايان دهه 1920 فيلمساز هاي مهم در تلاش بودند كه اين حباب را بشكنند
سرمايه گذاري روي فيلم هاي نوجوانان و جوانان 10 برابر افزايش يافت
هاليوود يك صنعت شد
پول هاي سرمايه گذاري بيشتر از بانك دارهاي ساحل شرقي مي رسيد
و اين پول ها در سواحل غربي توسط مديران كمپاني ها
طبقه كارگر و تاجر هاي يهودي خرج مي شد
آدولف زوكر مهاجر مجارستاني و تاجر خز
مكاني را ايجاد كه بعدها به پارامونت تبديل شد
چهار برادر كانادايي - لهستاني نيز كمپاني ديگري تحت عنوان وارنر را تاسيس كردند
يك شخص روسي شجاع به نام لويس بي مير نفر بعدي بود كه كمپاني ديگري تحت عنوان ام جي ام را تاسيس كرد
آن ها انبار بزرگ تاريكي تحت عنوان صحنه صدا ساختنند
تا فيلمساز ها وارد اين اتاق هاي تاريك شوند و بتوانند تا اين را كنترل كنند
نور
در اين صحنه از فيلم «همشهري كين » مشخص است كه هاليوود مي تواند در استقاده از نور كارهاي خارق العاده ايي كند
باريكه نور در اين صحنه كتابخانه را شبيه به يك محفظه ي اشيا مقدس در كليسا كرده است
ولي در اينجا آن اشيا كيف هاي اسناد هستند
هاليوود سيستم توليدش را
به همان روش توليد اتوموبيل مدل تي در كارخانه فورد به راه انداخت
اما در همان زمان در ژاپن كارگردان ها تمامي مراحل توليد فيلم را خود رهبري ميكردند
ولي در هاليوود مديران كمپاني ها مثل زوكر و مه ير يا وارنر
كارگردان ها را زير سلطه خود قرار مي دادند. آن ها در دفاتر سينمايي با فيلمنامه نويسان قرارداد مي بستند.
استعداد ياب ها جوانان با استعداد را در مجله ها و كافي شاپ ها پيدا مي كردند
طراحان صحنه در آن انبار تاريك ساختمان هاي بزرگ و كم نظيري را مي ساختند
اين يكي كارهاي از طراح صحنه افسانه ايي هاليوود ويليام كامرون مينزي است
كه بغداد را بازسازي كرده است
مجسمه هاي موجودات غير انسان در پلكان چشم نواز و تزييني به نظر مي آيند
طراحان لباس نيز سبك زندگي و هر آن چه كه مربوط به آن است را بازسازي ميكنند
آنها بدن و تيپ ستاره ها را مي شناسند
اين يكي از لباس هاي مرلين مونرو است
گريمور ها نيز با سبك هاي جديد در آرايش مژه و چشم پا به عرصه سينما مي گذارند
اينجا اتاقي و ميزي است كه در آن مرلين مونرو بلوند شد
مهندس نيز با استفاده از تكنولوژي جديد به موهاي زيباي آن ها نور تاباندند
تا بتوانند سايه مژه هاي مارلين ديتريش را در فيلم «هوس »روي صورت وي بيندازند
وسايل دالي و تراولينگ باعث شد كه دوربين ها حركت كرده و تصوير نرم به نظر برسند
حركت دوربين در اين صحنه از فيلم «بر باد رفته » همچون نسيمي
به آرامي از عشاق و غروب داستان ما دور مي شود
دوربين هاي جديد خود به يك چيز زيبا تبديل شدند
اين دوربين كه در اينجا جنگ جهاني دوم استفاده شده است خود نيمي دوربين است و نيمي اسلحه
اين يكي مربوط به دهه 60 مي باشد كه دستي و بسيار پر سر وصدا مي باشد
به همين خاطر سرمايه گذار ها گفتند يك لحظه صبر كنيد
چرا ما سالن هاي نمايش را را نخريم تا بتوانيم كنترل بيشتري داشته باشيم؟
فيلم كجا و چه موقع اكران مي شوند ؟
به همين خاطر فيلم هايي كه در آن انبار تاريك ساخته مي شد
بايد در سالن هاي بزرگ نمايش داده مي شدند
و اين چنين همه چيز استاندارد و كنترل شد
اينكه جون كرافورد بايد هنگامي كه به تخت خواب برود چطور باشد چيزي است كه در قرارد وي ثبت شده بود
يا اينكه در قرارد جاني ويزمولر براي فيلم «تارزان » ثبت شده بود
كه براي هر كيلوگرمي كه وي از 86 كيلو گرم بيشتر شود جريمه شود
رمان نويس مشهور هنري ميلر جمله ايي در مورد توليدات هاليوود مي گويد
هاليوود مكاني ديكتاكتور محور است كه در آنجا هنرمندان ساكت شده اند
هرچند كه هاليوود داراي نظام ديكتاتوري است اما هنوز بعضي ها اعتقاد دارند كه محل ظهور نوابغ است
نوابغي مثل بازبي بركلي كه رقص اين صحنه فانتزي را طراحي كرده است
فيلم «دختران در برف» به الگويي براي فيلم هاي اين چنين تبديل شد
با افرايش روز به روز پيچيدگي و انتزاعي در اشكال صحنه
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
استنلي دانن سازنده آواز در باران
سيستم استوديويي هاليوود به نظر من واقعا در فيلم ها دخالت نمي كرد
سيستم استوديويي شبيه به باغي بود كه ما در آنجا مثل يك كارگر كار مي كرديم
منظورم اينكه زماني كه من در ام جي ام همراه با سيل عظيمي از آدم هايي كه در آنجا كار مي كردند بودم
اغلب به اين فكر مي كردم كه
ايده هر كارخانه ايي اين است كه مردم را در كنار هم جمع كند تا
تا پول در بياورند اين همان كاري بود كه ما انجام مي داديم
سيستم استوديويي نيز دليل ديگري براي اين كار نداشت
اينكه چه چيزي پشت پرده اين قضايا است چيزي جز مسائل اقتصادي نيست
هاليوود كارخانه ايي بود كه پول در مي آورد يا شايد اميد داشت كه پول در بياورد
خب پس صنعت هاليوود علاوه بر اين كه يك حباب بود مي توان آن را يك باغ در نظر گرفت
همان طور كه يك دهه قبل آگنس دي ميل آن را باغي
كه گل هاي رنگارنگ و متنوع در آن رشد مي كنند ، ناميد.
براي مثال كمپاني ام جي ام كه بسيار به خود افتخار مي كرد كه
فيلم هايشان را در ساختمان هاي نيو كلاسيكال خودشان مي ساختند
آن ها اعلام كردند كه تعداد ستاره هايي كه آن ها در اختيار دارند از ستاره هاي آسمان نيز بيشتر است
اين فيلم ها سرشار از خوش بيني و قدرت نمايي بودند
در اين صحنه از فيلم »آواز در باران »
به سايه ها نيز نور تابانيده شده است
فيلم هاي برادران وانر بيشتر به مشكلات و خشونت هاي خياباني مي پرداخت
ستاره هاي اين فيلم ها فرشتگاني با صورت هاي كثيف بودند
به طور مثال در اين صحنه از فيلم «شاهين مالت
قهرمان فيلم زير پا له شده است
نور هاي تيز تر
سايه هاي شفاف تر
لباس هاي خاص گنگستر ها
شب هنگام
قتل
ملودرام
خبرنگاري
در اين صحنه از فيلم « امپراطور بد نام « سبك كاري پارامونت كاملا مشخص است
درخشش زيبايي
جوشش
طراح صحنه و لباس كاملا نمايان
زنانگي
رمانتيك
تحريف شده
بيشتر اين فيلم ها در شرق اتفاق افتاده و داراي حجاب و پوشش شرقي هستند
Tell me, Alexei. Are you still fond of me?
Yes, your imperial majesty, I love you.
سيستم استوديوي يك خط توليد كاملا كايپيتاليسمي بود
و در سراسر جهان نيز تكثير شد
در هند ، مكزيك ، ايتاليا ، بريتانيا ،چين ، هنگ گنك
كره و فرانسه
صنعت هاي فيلمسازي اين كشور ها از همان فرمول و فيلم هاي هاليوود تقليد مي كردند
اين سيستم روز به روز در حال تجربه كردن و آزمون و خطا كردن بود
كاملا تجملي و درخشان
روح اين ماشين هنر بود
در اواسط دهه 20 ميلادي اين انبار هاي بزرگ در سال 700 فيلم توليد مي كردند
اين يكي از آن ها است دزد بغداد
اين فيلم مي توانست جور فيلم هاي ديگر را بكشد
اين فيلم در صف اول حركت اين فيلم ها قرار گرفت
يك مرد مقدس نشان مي دهد كه خوشبختي دست يافتني است
اشاره اي جزئي به روياي آمريكايي
سپس يك نماي باز از خيابان .
ما به سختي مي توانيم ببينيم كه مردي بالاي سر تاجران دراز كشيده است
ولي بعد تصوير ديزالو شده و ما او را مي بينيم
ما او را مي شناسيم
او ستاره سينما داگلاس فربنكس است
او تهيه كننده هم است
او در وسط ماجرا خوابيده است
بي خبر از اينكه ما او را تماشا مي كنيم
دوباره تصوير ديزالو مي شود
نور هاي نرم
فوكس با عمق ميدان كم
گريم
و يك حس زنانگي معمول
ولي بعد او جيب يك مرد را مي زند
روياي زيباي ما نشان مي دهد كه قهرمان ما يك دزد است
عابر از سمت راست صحنه خارج مي شود
او متوجه مي شود كه كيف پولش را گم كرده است
كات به داگ ( داگلاس فربنكس) كه به سمت راست نگاه ميكند
دوربين آن را نشان نمي دهد
ما مي دانيم كه او به قرباني بعدي اش نگاه ميكند مي خندد
فقط 90 ثانيه از اين فيلم كافي بود تا ما بفهميم كه اين فيلم
يك فيلم رمانتيك آمريكايي است
كه جامعه اي را به ما معرفي مي كند
سپس يك صحنه
كه تك افتاده است
با نورهاي شاعرانه ما را اغوا مي كند
ما را جذب شخصيت مي كند
يك دغل باز دوست داشتني
يك انسان همچون ما اما با جذابيت بيشتر
و زندگي هيجاني تر
اين چيز ها فضا را شفاف تر و واضح تر مي كند
ما ديگر گيج نمي شويم كه كجا هستيم
داستان قاعدتا شروع مي شود
دزد وارد قصري شده است
او از حضور پرنسسي در قصر با خبر مي شود
نگاهي گذرا به تخت وي كه شبيه به تخت هاي افسانه هاي جن و پري است ميكند
آيا او به پايين خواهد رفت كه دختر را ببيند؟
نه
شايد
نه
آره
صبر ما براي ديدن دختر به سر آمده
ايواني فانتزي شكل
زيبايي اش از درون پشه بند پيداست
لباس وي از درون آن پيداست
او به داخل پشه بند را نگاه ميكند
سايه اش
سينماي هاليوود ، همان حباب در به تصوير كشيدن چيز هاي كه انتظار ديدنش را مي كشيم فوق العاده است
شوق ديدن
شور ديدن
دزد قاعدتا عاشق مي شود
و عشق او باقي فيلم را شكل ميدهد
چينن فيلم هاي را كلاسيك مي نامند
اما آن ها واقعا رمانتيك هستند ( نه كلاسيك)
اين نوع فيلم ها منجر به مشهور شدن هاليوود در دهه 20 شدند
به طوري كه هر گاه مردم از كلمه «فيلم» استفاده ميكردند منظورشان هاليوود مي بود
اين حباب سينماي جريان اصلي جهان بود
بنابراين فيلم هاي جريان اصلي هاليوود در دهه 20
بيشتر سرگرم كننده و رمانتيك بودند
اين در حالي است كه هدف ما در اين مستند شناخت ابداعگران سينماست؟
آيا هاليوودي ها ابداع گر هستند؟
خيلي از فيلم هاي مشهور دهه 20 هاليوود فيلم هاي كمدي بودند
ساخت اين نوع فيلم ها در آن دهه چيز معمولي بود
سه فيلمساز به نام باستر كيتون چارلي چاپلين و هارلود لويد
بزرگترين فيلمساز هاي كمدي سينماي آمريكا بودند
پيش از ورود آن ها به سينما كمدي ها بيشتر از نوع اسلپ استيك ( بزن بكوب ) بودند
اين تكه هاي خنده آور كه در اين حركت سريع قطار است در آن دوران مد بود است
با حركاتي مثل خالي كردن آب موجب خنده مي شدند
تا اينكه كيتون با شيفتگي خاصي به سينما و دوربين پا به عرصه گذاشت
در اين صحنه از فيلم «فيلمبردار » او
شيفتگي و عشقش به سينما را به تصوير مي كشد
كيتون بزرگترين كمدين بصري است كه سينما تا به امروز به خود ديده است
او مثل يك معمار فكر مي كرد
در اين سكانس از فيلم كوتاهش در سال 1920
خانه اي كه وي ساخته است همچون اسباب بازي
دور او مي افتد
كيتون به سينماي صامت رونق بخشيد
او سينما را خوب بلد بود
اينجا ميبينيم كه چطور وي به هنر تدوين آگاه بود
با تدوين مكاني را جايگزين مكاني ديگر ميكند
اينجا او با اين تدوين شوخي ميكند به شكلي كه زماني كه وي در حال راه رفتن در خيابان است
ناگهان وي در بالاي يك صخره ظاهر مي شود
همانطور كه در اين صحنه مشخص بود كيتون به اين موضوع واقف بود كه اين سينما
و اين فيلم ها آن چيزي است كه مشاهده مي شود
و او اين موضوع را نيز مي دانست كه با كمي بي كله بازي در آوردن و ريسك كردن در آن مي توان كار خارق العاده ايي خلق كرد
او اين سكانسش را از نماي بالاي سر فيلمبرداري كرده است
تا ارتفاع زياد ساختمان ها را نشان دهد
داستان از اين قرار است كه باستر بايد از روي اين برج به روي برج ديگر بپرد
كيتون براي اين كار دكوري در اين تونل خيابان سوم در لس آنجلس ساخت
درست بالاي اين تونل كه در اين تصاوير آرشيوي قابل مشاهده است
موقعيت دوربين كيتون به اين صورت است كه انگار وي بسيار بالاتر از جايي است كه ايستاده
در زير اين مكان يك تور گذاشته شده است
تا اگر كيتون نتوانست انجام دهد روي آن بيفتد
و مصدوم نشود
بيشتر خلاقيت ها و ابداع هاي كيتون برنامه ريزي شده بود
اما گاهي اوقات آن ها بداهه بودند
در اينجا او زماني كه ميبيند كه قطاري در راه رسيدن به ايستگاه است با حس شوخ طبعانه اش
كاري ميكند كه اين طور به نظر برسد كه وي قطار را متوقف كرده است
و دوباره آن راه مي اندازد
يكي از بهترين فيلم هاي وي يعني «ژنرال»
كمدي حماسه ايي در باره يك قطار است
داستان فيلم در دوران جنگ هاي داخلي آمريكا مي باشد
باستر لوكوموتيوران قطار جنوبي هاست
چرخش چرخ ها با جزئيات كامل نشان داده مي شود
در نيمه اول فيلم او به سمت شمال
به سمت قرارگاه اسرا مي رود تا معشوقه اش را نجات دهد
تك تك شوخي هاي تصويري و موقعيت ها در نيمه اول فيلم
در نيمه دوم فيلم تكرار و بسط داده مي شوند
البته به حالت برعكس
ما با يك الگو آشنا مواجه ايم
ما شوخي بعدي را پيش از اينكه اتفاق بيفتد
مي بينيم و به آن مي خنديم
نقطه اوج اين فيلم را مي توان بهترين و جذابترين اتفاق بصري دانست
كه براي يك فيلم كمدي و يا شايد هر فيلمي مي توان در نظر گرفت
دشمنان شمالي در حال پيش رفتند به همين خاطر كيتون پل را منفجر مي كند
تا قطار آن ها از روي پل رد نشود پل منهدم ميشود
در اين صحنه هيچ كلكي در كار نيست
لوكوموتيو و پل هر دو واقعي اند
منهدم شدن اين قطار تا سال ها بعد چشم گير و بي نظير بود
اين صحنه سكوي پرتابي براي پيشرفت سينماي صامت به حساب مي آمد و از صحنه هاي كليدي اين دوره سينما به حساب مي آيد
حقوق كارگر ها بسيار كم بود
وال استريت هنوز دچار بحران نشده بود
تصورات بسيار رويايي و بزرگ بودند
استوديو ها هنوز از بزرگي روياهاي فيلمساز ها ترسي نداشتند
روياها و آرزو هاي كيتون از باكس آفيس نيز پيشي گرفت
او اتفاقي از ام جي ام اخراج شد
او به خوردن الكل روي آورد و شب ها در تريلري در پاركينگي
در كنار استوديو اسبقش مي خوابيد
او سال ها به فراموشي سپرده شده بود
اما همان طور كه اين تصوير آرشيوي نشان مي دهد
كيتون تا آخر عمرش در حال شوخي كردن بود
در اين تبليغ معمولي و كوچك سيگار او اصرار داشت كه با خلاقيت خود اين برنامه را بهتر كند
در سال 1965 در جشنواره ونيزاز وي تقدير شد و مورد تشويق حضار قرار گرفت
او سال بعد مرد
يكي از فيلمساز هاي تحت تاثير كيتون
اليا سليمان فلسطيني است
در اين صحنه مشخص است كه سليمان سعي مي كند كه حالت جدي خود را در شوخي كردن نگه دارد
او از ماجرا و اكشن دوري ميكند و با اخم كردن و جدي بودن موقعيت بامزه ايي را به وجود مي آورد
باستر كيتون فقط يك فيلم مشترك
با ديگر كمدين بزرگ دوران صامت يعني چارلي چاپلين دارد
در اين صحنه از فيلم « لايم لايت»
چاپلين نشان مي دهد كه وي كمتر از كيتون به دوربين و ابداع گري در آن علاقه مند است
او بيشتر به حركات بدن علاقه مند است
چاپلين مثل يك رقاص يا مثل هنرپيشه نمايش هاي چندگانه فكر ميكرد
اين جا يكي از تمرين هاي در صحنه قبل از شروع فيلمبرداري است
بازيگر و تهيه كننده نورمن لويد ،چاپلين را خوب مي شناخت
او آلفرد هيچكاك را نيز كه در نزديكي جاپلين در لندن متولد شده بود را مي شناخت
هيچكاك از يك خانواده متوسط بود
پدر وي در كار داد و ستد ماهي و طيور بود
هيچكاك هميشه آرزو داشت كه بخشي از آن جهان پدرش باشد
چارلي (چاپلين) در بدترين فقري كه مي توانيد تصور كنيد بزرگ شد
فقري باورنكردني
منظورم اينكه مثلا او و برادرش
در واقع برادر ناتني اش
ميوه يا ميوه هاي له شده مي دزديند
آن ها مي دانستند كه گاري ها به كجا مي روند
و كجا ميوه هاي خود را خالي ميكنند
چاپلين و برادرش به آنجا مي رفتند و ميوه ها را مي خوردند
مادر آن دو مدام به تيمارستان مي رفت و بيرون مي آمد
مي رفت و مي آمد
فكر ميكنم پدرشان نيز يك دائم الخمر بود
چاپلين در همان وضعي كه در فيلم هايش نمايش مي دهد بزرگ شده بود
و اين در هيچ فيلمي به اندازه فيلم پسربچه مشخص نيست
فيلمي كه در آن چاپلين اتاق ها و دوران كودكي خودش را بازسازي كرد
صبح هاي سرد
تخت خواب كهنه با ملحفه هاي پاره
زندگي كردن در اتاقي زير شيرواني در لندن با دستشويي توي ديوار
چاپلين در نقش نسخه ايي از خود بازي كرد كه امروزه بسيار مشهور است
يك ولگرد بي خانمان و فقير كه فكر ميكند آدم متشخص احساسي است
او بچه يتيمي را پيدا ميكند و او را بزرگ ميكند
پسر براي پدرش كار انجام مي دهد
او شيشه ها را ميشكند تا پدرش آن ها را تعويض كند
درست است كه فيلم در آمريكا فيلمبرداي شده است اما شكل درها و پنجره ها شبيه به خانه هاي لندن است
ناگهان مامورين پرورشگاه پسر را به پرورشگاه مي برند
چاپلين در صحنه ايي كه بچه در حال جدا شدن از پدرش است بازي فوق العاده ايي از جكي كوگان مي گيرد
اين فيلم عنصر انسان دوستي را به سينماي كمدي اضافه كرد
ميشه گفت كاري كه گريفيث با سينما كرد
اين فيلم نشان مي دهد كه چاپلين چه اشتياقي براي همدردي با فقيران داشته است
اين فيلم با استقبال گرم در سرتاسر جهان مواجه شد
چاپلين چارلز ديكنز سينما بود
او استوديو شخصي خودش را در لس آنجلس به سبك انگليسي ها تاسيس كرد
و از آن به شكل تايم لپس فيلم گرفت
كاري نادر كه او ميتوانست به انجام دادنش افتخار كند
او تمامي نسخه نهايي فيلم هايش را داشت
افتتاحيه فيلم هايش هميشه شلوغ ميشد
استوديو وي در امروز شبيه به خانه هاي حياط دار انگليسي شده است
كه وسط يك شهر بزرگ افتاده است
دراين صحنه حذف شده از فيلم « روشنايي شهر
فيلمي كه چاپلين ده سال بعد ساخت ميبينيد كه او چگونه اينكه در ذهنش چه خبر بوده است را به تصوير ميكشد
او در گوشه خيابان ايستاده است
تكه چوبي در دريچه گذر هوا گير كرده است
چاپلين شروع به بازي كردن با آن ميكند
او بداهه اين كار را انجام ميدهد
روس ها فكر مي كردند كه چاپلين يك ماركسيست است
ولي چاپلين طرفدار يونگ بود
او به بازي گري و نمايش ايمان داشت
او به الهام پذيري اعتقاد داشت
او اعتقاد داشت ايده ها از درون آدم بيرون مي آيند
اين حركت او مثل اين است كه وي روي يك ميز ضرب بزند
بدون اينكه به آن آگاه باشد ، درواقع ناخود آگاه وي اين كار را نجام ميدهد
شصت سال بعد كارگردان انگليسي نيكلاس روگ همچون چاپلين سعي دارد
ناخوآگاه شخصيت خود را به تصوير بكشد
'You could be right. Then again, why spoil the mystery?
شخصيت ها خيلي خونسردانه و با آرامش با هم صحبت ميكننند
اما نماي بسته از دست هايشان نشان مي دهد كه بين آن ها ارتباط فكري ناخودآگاه پيش آمده است
اين صحنه حذف شده از فيلم چاپلين يك شعر كوتاه
در باره ي روياپردازي در گوشه هاي خيابان است
استنلي دانن نيز با اين نظريات درباره ي چاپلين موافق است
اينكه شما بتوانيد حركت موزوني طراحي كنيد كه داراي ايده باشد
و تمام توليد فيلم را تحت شعاع خود قرار دهد
و يا رقص بازيگران و يا هرچيزي كه شما اسمش را بگذاريد فوق العاده خوهد بود
و چقدر رسيدن به اين طراحي سخت است
يك ايده استثنايي كه صحنه هاي موزيكال فيلم را نيز شامل بشود.
به همين خاطر ايده بازي كردن وضربه زدن ديكتاتور به بادكنك يك استعاره استثنايي است
چون آدولف هيتلر دنيا را وسيله بازي خودش كرده بود
اين تصوير يكي از بي نظرترين مثال هايي است كه ميتوان درمورد آن چيزي كه درموردش صحبت مي كردم زد
اگر شما همچين ايده ايي براي خودتان جفت و جور كنيد
ولي مجبور شده باشيد... منظورم اينكه چاپلين قرار بود
نمي دونم اين ايده اون بود يا اجباري بود
كه او فيلمي درباره ي هيتلر بسازد
و اينكه در نقش هيتلر بازي كند
و اينكه او از هيتلر يك دلقك بسازد
ولي او را آن طور كه ديكتاتور و ظالم بود نشان ندهد
و در نهايت فيلم به يك دستاورد هنري كامل تبديل شد
فاشيسم و باله
چه كس ديگري مي توان به خلق چنين صحنه ايي فكر كند؟
هيچ كس در تاريخ سينما همچون چاپلين نتوانست فيلمي بسازد كه
پر از سرگرمي ، جنب و جوش ،ايده هاي خلاق ، بداهه گويي و اشارات سياسي باشد
در فرانسه در دهه 40 ژاك تاتي تحت تاثير چاپلين ظهور كرد
تاتي به جلو خم بود و شلوار كوتاه مي پوشيد
بر خلاف چاپلين كه به عقب خم بود و شلوار بلند مي پوشيد
در ايتاليا نيز توتو تحت تاثير چاپلين به يك ستاره تبديل شد او حتي كلاهي شبيه به چاپلين سرش مي گذاشت
و عادت ها ، حالات و رفتار خونسردانه چاپلين را نيز به خود مي گرفت
در ديگر غول صنعت سينما جهان يعني هند اين مرد كارگردان و فوق ستاره سينماي آن كشور
راج كاپور براي شخصيت خودش در فيلم ها از شخصيت ولگرد چاپلين استفاده كرد
خيابان هاي شلوغ و خشن
شجاع ونترس
كلاه را نوك سرش مي گذارد
از پولدارها مي دزد
در خود آمريكا نيز كارگردان بزرگي مثل بيلي وايلدر چاپلين را استاد خود مي دانست
در اين صحنه از فيلم «سانست بولوار» گلوريا سوانسون به طور آشكار اداي چاپلين را در مي آورد
حتي لحظاتي اين چنين در فيلم «ديكتاتور بزرگ » چاپلين نيز
در فيلم « بعضي داغشو دوست دارن» بيلي وايلدر بازسازي شده است
نگاش كن
ببين چطوري راه ميره
چاپلين يكي از بنيان گذاران يوناتيد آرتيست بود كه فيلم « بعضي داغشو دوست دارن « را تهيه كرد
اين استوديو يكي از بزرگترين و مهمترين اركان هاليوود بود
چاپلين مثل خون در رگ هاي سينماي آمريكا جاري بود
ولي بزرگترين ننگ آمريكا اين بود كه دهه 50 چاپلين را
عقايد چپش از كشور بيرون انداختند
وقتي شما با افراد بزرگي مثل چاپلين يا رنوار كار مي كنيد
مدام خود را با آن ها مقايسه مي كنيد
و آرزو داريد يك روز به بزرگي آن ها بشويد
چيزي كه مي خواهم بگويم اين است كه شما دوست داريد كه بخشي جهان آن ها باشيد
اگر هم نخواييد به سطح آن ها برسيد
آنها شما را جذب خود ميكنند شما شيفته آن ها مي شويد
و شما شروع مي كنيد كه جهان را از ديدگاه آن ها ببنيد
اين به اين معني نيست شما از ديدگاه خود چشم پوشي كرديد بلكه منظور اين است كه مقايسه كردن خود
با آن ها اين توانايي كه ديدي مثل آن ها پيدا كنيد را به شما مي دهد
يكي از كمدين هايي كه به شدت تحت تاثير چاپلين بود
پسر يك عكاس نبراسكايي يعني هارولد لويد بود
لويد در اوايل كارش به شدت به چاپلين شبيه بود
لويد مثل چاپلين شانه بالا مي انداخت ، كت بلند مي پوشيد و سيبل هايش را تكان مي داد
اما بعد او و تهيه كننده اش يك عينك سياه بزرگ براي شخصيت وي در نظر گرفتند
در آن روزها اين چهره آدم هاي بي عرضه و دست پا چلفتي بود
البته به اين شخصيت بايد قدرت ورزشكاري لويد و پشت كار استثنايي ايش را اضافه كرد
همانطور كه در اين صحنه شما با يك روياپرداز شجاع رو به رو هستيد
كه در عين حالي كه معترض است احساساتي هم نيز است
يك بچه درس خون
يكي از تاثير گذارترين فيلم هاي هارولد لويد يعني ايمني آخر از همه
با يكي از مشهورترين سكانس هاي سينماي دهه 20 پايان مي يابد
لويد نقش يك دهاتي را بازي ميكند كه به معشوقه اش گفته است
كه وي مدير يك فروشگاه است
در اوج فيلم زماني كه فروشگاه براي تبليغ يك نمايش راه انداخته اند
لويد سرگيجه گرفته و انگشت شصت و اشاره اش از كار مي افتند
او واقعا با يك دست از ساختمان بالا مي رود
اين سكانس در واقع يك مسابقه اتوموبيل راني عمودي است يك پرنده ،يك تور ، يك پتو ، يك ساعت
يك طناب ، يك سگ ، يك موش ، يك اسلحه و يك باد سنج در مسير لويد قرار دارند
وقتي سرانجام وي به بالاي ساختمان مي رسد
او از طنابي همچون آونگ آويزان مي شود
و در نهايت وارد آغوش معشوقه اش مي شود
ايده بالا رفتن از ساختمان در اين فيلم فوق العاده است
در سوي ديگر جهان فيلمساز بزرگ ژاپني ياسوجيرو اوزو نيز
تحت تاثير اين روياپرداز با دل و جرات قرار گرفت
دانش آموزان در اين فيلم سعي دارند كه از امتحان فرار كنند
اين دانش آموزان همان اعتماد به نفس ديوانه وار و جواني و سرزندگي هارولد لويد را دارند
كمدي يكي از سرگرم كننده ترين ، بهترين و خلاقانه ترين ژانر هاي سينما است
كه از هاليوود دهه 20 بيرون آمده اند
اين فيلم هاي كمدي و فيلم هاي پر زرق وبرق رمانتيك مثل « دزد بغداد » بودند كه
به هاليوود شكوه و جلوه خاصي دادند
و هاليوود را به يكي از صنعت هاي اصلي صادر كننده آمريكا تبديل كرد
ولي خب اين فيلم ها زيادي فيلم بودند منظور اين است كه اين حباب هاليوود بسيار مصنوعي شده بود
كه منجر به اين مي شد كه اين حباب شكننده تر شود
اين بغداد پرزرق و برق با معماري هاي عجيب قطعا شبيه به بغداد واقعي نبود
اين بغداد واقعي است
همان طور كه گفته شد اين ها حباب را مي شكنند
واقعيت مي تواند فانتزي را درهم شكند
و در دهه 20
بسياري از فيلمساز هاي هاليوود به اين موضوع آگاه شدند
آن ها دوست داشتند كه اين را نمايش دهند : زندگي واقعي
بدون دكور هاي عجيب و پرزرق وبرق
بدون داستان
در سال 1921 يك كاشف ايرلندي - آمريكايي به نام رابرت فلاهرتي
طولاني ترين فيلم غير داستاني را تا آن دوران را در تاريخ سينما ساخت
نانوك شمالي
فيلم در آلاسكا فيلمبرداري شده است
فيلم از صحنه هاي زيبا در عين حال معمولي اين چنيني پر است
و فيلم بعد روي يك مرد بومي
به نام نانوك و خانواده اش تمركز مي كند
فيلم نانوك شمال يك سفرنامه نيست
فيلم ابتدا با صورت نانوك شروع ميشود
فيلم درباره ي روانشناسي اين شخصيت و اسطوره او كه با نشانه هايي همراه شده است
مثل چاپلين و گريفيث فلاهرتي نيز رمانتيك بود
اما بدون استفاده از بازيگران حرفه ايي يا ستارگاني مثل فربنكس يا گرتا گاربو
او مخاطب خاص خودش را پيدا كرد
با اين اتفاق و اين تصاوير فلاهرتي
نانوك شمالي با استقبال جهاني روبه رو شد
مردم يك مرد واقعي يك پدر مهربان
و شوخ طبع را روي پرده سينما ديدند
شما مي توانيد بستني نانوك را از بستني فروش ها بخريد
دو سال بعد مرگ نانوك به علت گرسنگي تيتر اول روزنامه ها شد
و با اين فيلم يك ژانر بسيار باارزش به نام مستند متولد شد
خيلي ها فكر ميكنند يك فيلم مستند فيلمي است كه در آن صرف اطلاعات به مخاطب داده مي شود
اما خواهيم ديد كه در تاريخ سينما يكي از خلاقانه ترين و بديع ترين ژانرهاي سينما ، فيلم هاي غير داستاني مستند اند
مستند « اين خانه سياه است » ساخته فروغ فرخزاد شاعر ايراني را در نظر بگيريد
فروغ با استفاده نماهاي تركينگ در دور تادور خانه ايي كه
براي بيماران جذامي ساخته اند حس شاعرانگي را در فيلم به وجود مي آورد
اين فيلم مستند به نام « بدون آفتاب » ساخته كريس ماركر در مكان هاي واقعي
و در ژاپن و ديگر مناطق جهان فيلمبرداري شده است
در اين فيلم ، نامه ايي به صورت داستان توسط يك شخصيت زن خيالي روايت مي شود
او نامه هايي را كه فيلمساز براي او نوشته است را باز خواني ميكند
او نوشته است :من تازه از هيكيدا يكي از جزاير شمالي برگشته ام
مردم ثروتمند و عجول ژاپن سوار هواپيما يا سوار كشيتي هاي مسافر بري مي شوند
يا ساكن مي ايستند چرتكي ميزنند
كنجكاوي كردن من درباره اين آدم ها مرا مجبور كرد كه درباره ي جنگ گذشته و آينده فكر كنم
چنين كلام فوق العاده ايي را در فيلم هاي غير داستاني به تصوير مي كشند
بيشتر زماني من توي دردسر مي افتم كه برميگردم
'چون من ديدي خوبي داشتم نسبت به اينكه
از جايي كه دوست دارند من مرده باشم برگردم
برايان هيل كارگردان با همكاري شاعري به نام سيمون آرمتيتاج
با اين مرد درباره ي تجربه ها يش در جنگ صحبت ميكنند
رفته رفته سخنان اين مرد به شعر تبديل ميشود
اين صحبت و لحن شاعرانه وي منجر به اين ميشود كه خاطرات وي جادويي به نظر آيند
چه زخمي باشي چه سوخته تو يك احمق منگل خواهي بود
و ارتش بريتانيا جاي حرومزاده هاي مصدوم يا عليل هاي بدون دست و پا نيست
او را ببينيد او را هميشه ببينيد
در دهه 60 يورگن لث اين مستند كوتاه را تحت عنوان
انسان كامل ساخت
در يك مستند كه حدودا چهل سال بعد از آن ساخته شد
لارنس فن ترير فيلمساز از لث مي خواهد كه آن فيلم را
پنج بار و هر بار با شكل و چالشي جديد بازسازي كند
تمامي اين فيلم ها نشان مي دهند كه يكي از بهترين و باارزشترين ژانر هاي تاريخ سينما مستند است
علاوه بر اين، اين فيلم ها نشان دهنده اين نيز هستند كه كارگردان هاي مستند از فلاهرتي به بعد
در واقع دستيار كمك كارگردان بودند
منظور اين است كه نيمه ديگر اين فيلم هاي مستند را خود زندگي و اتفاقات واقعي كارگرداني ميكنند
بر ميگرديم به لس آنجس دهه 20 نمايش فيلم مستند
نانوك شمالي به فيلمساز بعدي ما اين اجازه را داد
تا از واقع گرايي براي تضعيف هالييود رويايي در فيلمش استفاده كند
اين كارگردان نامش اريخ فون اشتروهايم بود كه فيلم هاي خود بر اساس واقع گرايي مي ساخت
او اين فيلم را همچون يك مربعي وسط يك كادر كه دور تا دور آن تاريكي است فيلمبرداري كرده است
مردي پوزخند مي زند
مرد ترسيده است
"اريخ فون اشتروهايم يكي از معدود فيلمساز هاي دوران ابتدايي سينماي صامت بود
كه كارش را درست انجام ميداد
مردي با آن جهان بيني كه وي داشت يك شاعر و هنرمند واقعي بود
ولي خوب او در هاليوود دچار مشكل شد
فون اشتروهايم از رئاليسم با وسواس بيشتري نسبت به فلاهرتي استفاده كرد
در اين جا او حتي اين صحنه ساده ايي
مثل شانه كردن موي سر را نيز به تصوير ميكشد
اين صحنه با جزئيات كاملا به تصوير كشيده مي شود
در پنجمين فيلم وي ،كه فيلم پر خرجي تحت عنوان «طمع » بود
مرد سمت راست يك دندانپزشك است
همسرش يك بليط بخت آزمايي ميبرد
در نسخه اصلي فيلم پول هاي در دست شخصيت ها زرد رنگ مي باشند
همزمان با اين كه زن به شدت طمع كار مي شود
شوهر وي نيز دائم الخمر و بيچاره مي شود
مرد زن را ميزند
در اين صحنه اشتروهايم تحقير شدن و شكنجه شدن زن را به تصوير ميكشد
ناگهان مرد همسرش را مي كشد
و در ادامه فيلم ، نقطه عطف داستان در اينجا در دره مرگ صورت ميگيرد
مرد رقيبش را نيز كشته و او را از كار و تجارت حذف ميكند
و حالا دوباره رنگ رزد ، رنگ پول ها سرتاسر
جهان فيلم را در بر ميگيرد
بعد ما ميبينم كه دست مرد به دست جسد بسته شده و مرد نيز به همراه جسد به هلاكت مي رسد
خود داستان به تنهايي نيز نشان مي دهد كه چگونه اشتروهايم فيلم هاي رمانتيك هاليوودي و حباب هاليوود را تحقير ميكند
به لحاظ تكنيكي نيز
او تمامي صحنه هايي رمان فرانك نوريس
كه فيلم از آن اقتباس شده بود را عين به عين فيلمبرداري كرد
فيلمبرداري نه ماه طول كشيد
'گاهي وقت ها مثل اينجا در اين گرماي طاقت فرسا
بازيگران مهلت قراردادشان تمام شد
بودجه فيلم به 1.5 ميليون دلار رسيد
نسخه نهايي فيلم حدودا 7 ساعت شد
ميشه گفت اشتروهايم اميل زولا يا داستايوفسكي سينما بود
كارل براون فيلمبردار فيلم : او در سال هاي اول زندگي اش
به شدت مورد تحقير و سرزنش قرار مي گرفت
اين چيز ها عميقا در وجود وي رخنه كرد و به يك درد روحي تبديل شد
كه نهايت منجر به اين شد كه وي ديوانه وار دوست داشته باشد كه از نبوغش به عنوان يك سلاح استفاده كند
ام جي ام از نتيجه كار متنفر بود
اشتروهايمي كه به شدت واقع گرا بود به يك فيلمساز گنديده و از كار افتاده تبديل شد
او ديگر هيچ فيلمي نساخت
اينجا در سال 1948 وي دوباره به شهر زادگاهش وين برگشت تا فيلمي بسازد
اما اين اتفاق نيفتاد
در سال 1950 وي نسخه ايي تدوين شده و كوتاه شد فيلمش « طمع» را دوباره ديد و گريه كرد
او گفت كه آن فيلم ديگر مرده است
در همان سال اشتروهايم در نقش يك خدمتكار
در فيلمي از بيلي وايلدر تحت عنوان «سانست بلوار » به ايفاي نقش پرداخت
در يكي از صحنه هاي مشهور فيلم نورما دزموند كه قبلا ستاره سينما بوده
در حال تماشاي يكي از فيلم هاي قديمي خود است
اين فيلم پر زرق و برق در حال پخش يك فيلم واقعي تحت عنوان ملكه كلي است
كارگردان اين فيلم كسي جز
اريخ فون اشتروهايم كبير نبود
به خاطر يه سري مسائل فيلم در روز روشن قابل مشاهده نيست
سه سال بعد از فيلم «طمع» ام اج ام فيلمي ديگر توليد كرد
اين فيلم دهه 20 آمريكا را بسيار رئاليتسي تر از فيلم هاي رمانتيك هاليوودي به تصوير مي كشد
اين فيلم به معضلات اجتماعي پيش از
سقوط وال استريت در 1929 مي پرداخت
فيلم « جمعيت» داستان يك زوج متوسط در شهر نيويورك را روايت ميكند
آن ها داراي فرزند دختر شده اند اما دختر ميميرد
يكي از بهترين صحنه هاي فيلم زماني كه پدر فكر ميكند دختر بچه مرده اش به خواب عميقي فرورفته است
سعي ميكند سر و صداي خيابان ها را قطع كند
تا دخترش راحت بخوابد
كارگردان فيلم «جمعيت» يعني كينگ ويدور در پاريس با نويسنده مشهور جميز جويس ملاقات كرد و با وي مشورت كرد
ويدور هميشه حماسه سازي هاي گريفيث در « تعصب » را ستايش مي كرد
ويدور يك غول هاليوودي نادر بود او يك روشنفكر بود
در بيشتر فيلم هايش خبري از آدم بد ها نبود بيشتر فيلمنامه هاي وي را زن ها مي نوشتند
ويدور يك واقع گرايي خاصي فرارتر از حد معمول هاليوود به بازيگري داد
اينجا در اين لحظه فيلم «جمعيت» بازيگر زن نقش اصلي در يك نماي ثابت و طولاني
بدون هيچ زرق برقي در لباس يا صحنه
رفته رفته نا اميد مي شود
فيلم « جمعيت« اولين فيلمي بود كه از نيويورك به شكل گسترده به عنوان لوكيشن استفاده ميكرد
ويدور براي فيلمبرداري بعضي از صحنه ها از دوربين مخفي استفاده كرد
او براي ايفاي نقش اصلي فيلم از يك بازيگر ناشناس به اسم جميز موراي به جاي سوپر استارها استفاده كرد
براي نشان دادن چيدمان شركتي كه شوهر زن در آنجا كار ميكند
ويدور اين پلان استثنايي را طراحي ميكند
در يك نماي بالاي سر با استفاده از كرين ويدور در بين ميز هاي شبيه به هم جان را پيدا ميكند
بيلي وايلدر از اين صحنه در فيلم « آپارتمان » كه يك جور بازسازي شيرين تر از فيلم ويدور است استفاده ميكند
تصوير بين مردان فيلم وايلدر ديزالو مي شود
تا جك لمون بازيگر در وسط كادر مشخص شود
اورسون ولز نيز از اين ايده تصويري در فيلم «محاكمه » استفاده كرد
ولز اين صحنه را اغراق آميز تر كرد و با حركت بيشتر كرين به سمت بالا آدم ها و عروسك ها
و ميز هاي شبيه به هم را كوچك تر كرد
تا در صحنه پرسپكتيو به وجود آورد.
ام جي ام از اينكه فيلم « جمعيت» اين چنين يك داستان عاشقانه نيويوركي را به چالش مي كشيد ، معذب بود
آن ها ويدور را مجاب كردند كه 7 پايان مختلف فيلمبرداري كند
با ديد هاي خوش بينانه تر
'آن ها ميگفتند كه براي يك استوديو فقط يك فيلم با شكوه و يا يك پايان خوش مهم است
چه آن موقع و چه سال هاي بعد
وقتي بخواهيد يك فيلم واقع گرايانه كه بر روي يك ازدواج
و يا كلا زندگي آمريكايي تمركز كند
نمي توانيد يك پايان خوش براي فيلمتان در نظر بگيريد
اصلا چنين پاياني به فيلم نمي خورد ولي خوب استوديو ها اين را نمي فهميدند
آن ها از دست رفته بودند
چطور ميشد چنين فيلمي را خوشبينانه تمام كرد؟
به همين خاطر ما هفت نوع پايان فيلمبرداري و آزمايش كرديم
از بين اين هفت پايان من با يكي از آن ها موافق بودم و آن را انتخاب كردم
در آن پايان شخصيت اصلي دوباره در شلوغي بين جمعيت گم مي شود
و دوربين عقب مي رود عقب مي رود عقب مي رود
فيلم « جمعيت» تصويري درست از سينماي دهه 20 و 30 به نمايش ميگذارد
در اين فيلم يك معضل اجتماعي كه براي هر كس ممكن است اتفاق بيفتد
همچون چيزي كه بعدها فيلم هاي فرانسوي نشان مي دهند به تصوير كشيده مي شود
در فيلم هاي اين دهه حركت و انرژهاي شهر نشيني به تصوير كشيده شد
ريتم ها و تركيب بندي هاي مثل فيلم هاي سينماي آلمان
مثل فيلم هاي فريتزلانگ يا والتر راتمن
و يا فيلم هاي شوروي مثل فيلم هاي ژيگا ورتوف
در دهه 20 در خود كشوري شوروي نيز فيلم هاي
واقعي گرايانه معترضانه ايي بزرگي در باره شهر نشيني ساخته شد
ما در مريخ هستيم . تمامي خطوط در صحنه مورب اند طراحي صحنه كاملا مدرن است
اين ملكه آئليتا است .براي اولين به وي زمين را نشان ميدهند او يك شهر را ميبيند
يك رزمنا را ميبيند
سپس توجه به سمت يك بالكن در مسكو مي رود
ملكه نگاهش به يك چيز واقعي در زمين مي افتد و آن را طلب ميكند
ما به زودي با فيلمساز هاي شوروي در دهه 20 آشنا خواهيم شد
اما در بين آن ها ياكوف پروتازانوف كاملا با بقيه متفاوت بود
همزمان با پراتزانوف ، فيلمساز ديگري ،كارگردان اين فيلم وارد دنياي فيلمسازي شده بود
يوگني بائور .
يك دانشجو در حال درس خواندن است نوري زيبا از كنار به آن تابانيده شده است
عمه دانشجو از راه مي رسد بوئر از يك در باز استفاده ميكند
تا در تصوير همچون نقاش هاي ورميير شكافي ايجاد كند
بعد ها ما در اتاق مطالعه دانشجو هستيم
يك حركت كاملا شجاعانه براي آن زمان را ميبينيم منبع نور
در اينجا در جلوي صحنه است
يك استفاده شجاعانه از طبيعت
بعد در فيلم دانشجو يك بازيگر زن را روي صحنه تئاتر ميبيند
بعدها به طور عجيبي وي نامه ايي از دختر دريافت ميكند كه از دانشجو خواسته تا به ملاقات وي برود
او اينجا در برف منتظر دختر است
دختر در پس زمينه از راه مي رسد چنين تركيب بندي نيز شجاعانه است
فيلم در نورهاي طبيعي فيلمبرداري شده است
بعدها در فيلم دختر بازيگر ميميرد و دانشجو او را در روياهاي خود ميبيند
دختر اينجا در زميني در زير باريكه اي از نور شديد قدم مي زند
در پايان فيلم دانشجو در بستر مرگ است
پسر گريه مي كند ، دود كل اتاق را گرفته است عمه دانشجو به وي دلداري ميدهد
سپس باوئر تصوير آبي گون نيمه شب را به تصوير سياه و سفيد ديزالو ميكند
روح دختر بازيگر نيز در اتاق است
و يك بار ديگر دانشجو از جا تكان ميخورد
عمه وي روح دختر را نميبيند پسر حالش بد شده و دوباره به روي بستر مي افتد
در دوراني كه سينماي رمانتيك خيلي خوشبينانه بود
فيلم هاي اوليه روسي حزن انگيز و بيشتر شبيه به مرثيه بودند
با چنين ديد بدي نسبت به واقع گرايي در نمايش غم ،
مرگ ، از دست دادن ها و آرزوها
ممكن است كه فكر كنيد فيلم هاي نانوك شمالي
طمع و «جمعيت»
و فيلم هاي يوگني باوئر آخرين نفس هاي رئاليسم در سينما باشند
اما نه ، اين طور نيست
يكي از انديشمند ترين فيلمساز هاي دانماركي كه سينماي رمانتيك و فانتزي را
به شكلي بسيار عميق و واقع گرايانه به چالش كشيد
و آن را اصلاح كرد
او به طور كلي احساس گرايي
با استفاده از مضامين معنوي در سينماي جريان اصلي زير و رو كرد
به اين صحنه از فيلم مصائب ژاندارك نگاه كنيد
ژان يك دختر كاتوليك در قرن پانزدهم در فرانسه است كه متهم به جادوگري شده است
او بايد اعلام كند كه خدا را انكار ميكند
تا از مرگ نجات پيدا كند
ماري فالكونتي تا پيش از اين فيلم در هيچ فيلم ديگري حضور نداشت
و بعد از اين فيلم هم ديگر فيلمي بازي نكرد
صحنه هاي مربوط به وي همگي در كلوزآپ فيلمبرداري شده است
و با چهره تقريبا بدون آرايش
به طوري كه كك و مك هاي صورتش كاملا مشخص است
مژه هايش خيس از اشك اند.
فالكونتي براي اين صحنه موهاي خود را تراشيد
فيلم كاملا در سكوت ساخته شد
چنان جوي سر فيلمبرداري حاكم بوده است كه حتي مسئولين برق فيلم نيز به گريه افتاده بودند
به نوع نورپردازي و فوكوس كردن نگاه كنيد
تصوير هيچ عمقي ندارد
در پس زمينه هيچ چيزي وجود ندارد
نه وسيله از صحنه و نه حتي سايه ايي
ديوار را با رنگ صورتي رنگ آميزي كردند تا چيزي
جز صورت فالكونتي جلب توجه نكند
طراح صحنه هرمن وارم كسي بود كه سايه هايي مطب دكتر كاليگاري را طراحي كرده بود
اين فيلم در فرانسه توسط فيلمساز دانماركي كارل تئودور دراير ساخته شد
او در خانواده ايي پروتستان و متعصب بزرگ شد
فالكونتي و ديگران صحبت ميكنند
دراير آن ها را مجبور كرده بود كه همان ديالوگ هاي
واقعه گفته شده در محاكمه در 500 سال پيش را به كار ببرند
او فكر ميكرد كه اين كار حس واقعي محاكمه را به اين صحنه خواهد داد
فيلمساز مستقل دهه 90 لارس فن ترير
دراير فوق العاده بود
چرا؟
چون...چون او كاري كه با صحنه و دكور كرد
همان كار را نيز با فيلمنامه كرد مي دونيد چي ميگم؟
او در ابتدا يك فيلمنامه بسيار طولاني و پهن داشت اما رفته رفته ان را كم و كم كرد
نمي دونم كه او واقعا چكار كرد اما اين اثر واقعا ماندگار شد
بعد از سال هاي طولاني و كوتاه شدن هاي متوالي همچنان مثل يك سوپ فوق العاده است .. ميدونيد چي ميگم؟
مدت زيادي است كه اين فيلم كوتاه و كوتاه تر مي شود
من نمي دونم چرا او انسان بزرگي است ولي فكر مي كنم كه اين سوال همه است
اينكه چرا تاركوفسكي بزرگ است؟
پاسخ دادن به اين سوال سخته اما مي توانم بگويم كه
براي من ديدن فيلم آن ها يك انقلاب بوده است
جدي ميگم...بايد از من ممنون باشي چون واقعا اينكه بگي چرا بعضي آدمها
بزرگ هستند چون كارهاي كرده اند
به شما حس قوي منتقل مي شود و اگر شما آن احساس را قويا احساس نمي كرديد
اون موقع آن ها آدم بزرگي نبودند
دراير در ودلوك متولد شد اما بعد به سرپرستي گرفته شد و در لوترن بزرگ شد
او اينجا زندگي ميكرد و به كليسايي شبيه به اين كليسا مي رفت
هرچند كه دراير به خدا اعتقاد نداشت اما خلوص و طهارت
كليساهاي لاترن براي دراير به يك فرم تبديل شد
دراير استاد ايجاز و مينمال در طراحي دكور است
در فيلم « كلام » من سعي كردم
به شكل افراطي ساده سازي كنم
من فقط چيز هايي را قبول مي كنم كه
مستقيما به داستان ربط داشته باشد
در خانه يك آشپزخانه بزرگ وجود داشت
كه من دوست داشتم آن را ساده تر كنم
و موفق هم شدم
شما نمي توانيد واقعيت را ايجاز و ساده كنيد
بدون اينكه اول آن را درك كنيد
به همين خاطر من از خانمي كه مسئول سالن غذا خوري استوديو بود تقاضا كردم
كه وسايل آشپزخانه را طوري بچيند كه گويي آشپزخانه خودش است
كاري كردم كه او احساسي راحتي كند
زن همه نوع وسايل آشپزخانه همراه خود آورد
بشقاب ، ديگ و تابه
و چيز هايي كه او دوست داشت در آشپزخانه اش بچيند
وقتي كه زن كارش تمام شد فيلمبردار فيلم بندتسن و من
يك به يك وسايل را دور انداختيم
تا جايي كه فقط 4 يا 5 تا چيز باقي ماند
در اين نوع ايجاز و ساده كردن
تصوير ذهني كه از آشپزخانه داشتيم به مراتب روشنتر و واضح تر از قبل شده بود
اين سادگي و مينمال بودن در اولين فيلم وي نيز « رئيس جمهور» مشهود است
تصاوير فيلم شبيه به سبك و سياق پروتستان هاست
او دكور فيلم را در زماني كه همه چيز در هم برهم بود ساخت
و خيلي زود در روز هاي مه آلود شروع به فيلمبرداري كرد
يا اينكه با استفاده از نور سعي ميكرد كه تصاويرش نرم كند
نماهاي وي مات و روشن بود
ديگر فيلم كه درمورد يك خون آشام بود تحت عنوان « خون آشام دراير سايه خون آشام را روي ديوار سفيد انداخت
خون آشام ها زندگي خودشان را داشتند
و در صحنه مشهور پاياني دستيار خون آَشام
به خاطر حضور در يك طبقه روشن دچار تنگي نفس شده و در حال مرگ است
دراير در اين صحنه به روشنايي نور صحنه افزود تا حسي طغاينگر به وجود بياورد
سينماي رمانتيك هاليوود كاملا پر زرق برق و با دكور هاي پيچيده بود
با جزئيات كامل
بدون جاي خالي
هيچ يك از كارگردان هاي تاريخ سينما اين چنين به سفيدي و روشنايي صحنه اهميت نداد
واقعا ساده و پر از معنويت بودند
در پايان ديگر فيلمش « اردت » يا « كلام » زني دوباره زنده مي شود
در يك اتاق روشن و بدون هيچ دكوري
در سال هاي بعد در آخرين فيلم دراير زني كاملا به عشق
و قدرت عشق اعتقاد دارد به همين خطر دراير نماهاي زن را
در زير پارچه اي نازك سفيد رنگ ميگيرد انگار زن در بهشت است
و او اين را مي گويد
فقط به من بنگر
آيا من زيبايم ؟
نه ، ولي عاشق شده ام
فط به من بنگر
آيا من جوانم ؟
نه ، اما من عاشق شده ام
فقط به من بنگر
آيا من زنده ام ؟
نه ، اما من عاشق شده ام
جديت دراير در كارهايش بي نظير بود
او در دهه 50 او ديگر فيلم نساخت
تا اين سينما را مديريت كند
انيستيتو فيلم دانمارك امروز مركزي مطالعاتي را به ياد وي ساخته است
فهميدن اينكه دراير اجزاي صحنه و دكور را كم مي كرده است چيزي سختي نيست
در فيلم « داگويل» لارس فن ترير صحنه به طوركامل به حداقل رسيده است
اين دقيق نقطه مقابل سينماي رمانتيك هاليوود است
ميليون ها كيلومتر آن طرف تر از سينماي پر زرق وبرق هاليوودي مثل فيلم دزد بغداد
مارتا نيازه كه تكرار كنم ما به سازمان هيچ احتياجي نداريم
ما مي تونيم آدم هاي معنوي باشيم بدون اينكه از روي انجيل بخوانيم و يا آواز بخوانيم
تقريبا هفت تاست صداي ناقوس هايت را فراموش نكن
اين نسخه اصلي فيلمنامه ي مصائب ژاندارك دراير مي باشد
او ايده هاي تصويري اش را اينجا در حاشيه متن نوشته است
دراير اين تفكر كه سينماي صامت بايد پر زرق و برق يا پر از صحنه آرايي پيچيده
و يا پر ماجرا باشد و يا مثل يك حباب باشد را كاملا عوض كرد
چيزي كه دراير از خود به جا گذاشت رو در رو شدن يك دختر با خدا بود
رو در رو شدن با دوربين بود
سال ها بعد يكي از فيلم سازهاي مستقل و پيشرو فرانسوي ژان لوك گدار
همسر و منبع الهامش آنا كارينا را در فيلم «گذران زندگي به يك سينما مي برد
فيلمي كه كارينا مي بيند مصائب ژاندارك است
معنويت گرايي و سرنوشت گرايي دراير كه از ريشه اسكانديناوي بودنش سرچشمه مي گرفت
دنياي او را از اين مكان يا هاليوود متفاوت مي كرد
فيلم هاي رمانتيك و واقعيت گريز بخش اعظمي از فيلم هاي را تشكيل ميدادند كه مردم براي تماشاي آن ها
به سالن هاي سينمايي اين چنيني مي رفتند
سالن هاي سينمايي كه شما بعد از يك روز كاري سخت به آن جا مي رفتيد
تا مشكلاتتان را فراموش كنيد
تا در آنجا ببنيد كه ديدن آرمان شهر ( اتوپيا ) چه احساسي دارد؟
فيلمساز هاي رئاليسيتي دهه 20 به سختي نگاهي به چنين سالن هايي مي انداختند
در عوص آن ها دنبال چيزي در خشان تر در فيلم ها بودند
اينكه بتواني واقعيت را درخشان و پر انرژِي به تصوير بكشي
و اين چيزي بود كه تازه شروع شده بود
فيلمساز هاي آلماني ، فرانسوي روسي ، ژاپني و چيني
چيزي هاي بزرگتري در سينما كشف كردند
دستاورد هاي آن ها در دهه 20 اين دهه را به بهترين دهه تاريخ سينما تبديل كرد
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.