از سال 1918 تا 1932
شورش بزرگي از فيلمسازها در سرتاسر جهان به راه مي افتد
در اين قسمت ما با فيلمساز بزرگ سرگئي آيزنشتاين آشنا مي شويم
و فيلم هاي با شكوه سينماي ژاپن را كشف خواهيم كرد
سينما دوران خوبي را در دهه 20 و اوايل دهه 30 سپري مي كرد
فيلم هاي سرگرم كننده در آن سال ها مثل حباب درخشنده و زيبا بودند
اما فيلمساز هاي عصاينگر در سرتاسر جهان اين درخشندگي سينماي تجاري و سرگرم كننده را به چالش كشيدند
اين رقابت بين اين دو سينما براي روح سينما، سينما را باشكوه تر كرد
در سينماي سرگرم كننده و تجاري دهه 20
مردم اين شكلي بودند
نور هاي نرم
فوكوس با عمق ميدان كم
استفاده از گريم
روياگونه
اما ديديم كه اولين شورش و طغيان عليه اين سينما را
كارگردان هاي واقع گرا شكل دادند در صحنه اي مثل اين
آن ها سينماي تجاري و جريان اصلي را به خاطر اينكه فانتزي ،
شست و رفته و با گريم هاي اغراق آميز بود را مورد حمله قرار دادند
ولي اين حركت ها تازه شروع انقلاب
عليه سينماي رمانتيك هاليوود در آن سالها بود.
در سرتاسر جهان هفت شورش سينمايي عليه هاليوود به وجود آمد
اين شورش ها در فيلم هاي جديد قرن بيستم نهفته بود
اين فيلم ها در لايه هاي زيرين داراي مفهومي هستند كه آن ها را تا به امروز زنده نگه داشته است
فيلم و سينما براي اين فيلمسازها به آزمايشگاهي تبديل شد
شكوه دهه 20 و 30 سينماي جهان
زاده اين شهود ،ايده ها و جوامع آن هاست
بعد سينماي رئاليستي نوع ديگري از سينما در رقابت با فيلم هاي رمانتيك به وجود امد
اين نوع سينماي متداول در دهه 20 با اين مرد ارنست لوبيچ آغاز شد
او در ابتدا در فيلم ها بازي ميكرد او يك اغواگر بي عرضه به نظر مي رسيد
او به شدت اغراق آميز و با بي تجربگي به ايفاي نقش مي پرداخت
در اين فيلم كه وي كارگرداني كرده است او دوران سختگير و ظالمانه دوران ويكتوريايي
با نمايش عشق و رابطه جنسي
در فيلم مسخره مي كند
اين به سبكي تبديل ميشود كه متعلق به وي مي شود
در اين صحنه از يكي از اولين فيلم هايش پرنسس اويستر
شوخي وي با قدرت هاي توطئه گر كاملا مشخص است
يك سرمايه دار سيگار بزرگ مسخره ايي را ميكشد
او ارتشي از تند نويس ها
و نوكر هايش كه همگي سياهپوست هستند دور خود جمع كرده است
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
تعداد كارگردان هايي كه به اندازه لوبيچ
جسارت تصويري داشتند بسيار كم بودند
در فيلم گربه كوهستاني
يك دختر عاشق ستواني مي شود كه قلبش را به او هديه مي دهد
دختر قلب ستوان را ميخورد
آدم برفي ها جان مي گيرند و شروع به نواختن مي كنند
اين فيلم اولين جرقه هاي طراحي صحنه به سبك سورئال را زد
او با جسارت زياد بخش اعظمي از صحنه را مي پوشاند
چنين چيزي در هاليوود ذوق هنري شناخته مي شد
گربه گوهستاني آخرين فيلم لوبيچ پيش از
مهاجرتش به هاليوود است
قانون سانسور آمريكا لوبيچ را در
به تصوير كشيدن تفكرات جنسي اش بسيار خلاق تر كرد
به اين صحنه از يكي از پرفروشترين فيلم هاي آمريكايي اش
حلقه ازدواج نگاه كنيد
يك روانپزشك و همسرش در حال خوردن صبحانه هستند
ما ابتدا نمايي بسته از يك تخم مرغ و سپس نمايي بسته از يك فنجان قهوه را ميبنيم
زن به قهوه اش خيره شده است
سپس دست مرد و بعد از آن دست زن ناپديد مي شود
صبحانه كنار گذاشته مي شود
انگار چيزي مهم و اضطراري به وجود آمده است كه صبحانه خوردن آن دو را تحت شعاع خود قرار داده است
هرچند كه لوبيچ صحنه عشق بازي آن دو را نشان نمي دهد
اما با استفاده كردن از اين نشانه هاي سينمايي
ثابت كرد كه جسارت وي در به تصوير كشيدن مسائل جنسي
به مراتب بيشتر از چاپلين ، كيتون و لويد بود و اين جسارت همه را انگشت به دهان كرد
لوبيچ به ساخت كمدي هاي درخشان خود در آمريكا
در دهه 30 و 40 در دوران همكاري اش با پارامونت ادامه داد
بيلي وايلدر سازنده « غرامت مضاعف » و فيلم بعضي داغشو دوست دارن
تابلويي روي ديوار دفتر كارش گذاشته است كه روي آن نوشته شده « اگه لوبيچ بود چيكار مي كرد
زماني كه لوبيچ با نبوغ خود در سينماي كمدي دست به ابداع گري مي زد
سومين حمله از سوي سينماي روز جهان به هاليوود
از اينجا در پاريس برخاسته شد
برادران لومير كه از پيشگامان سينما بودند
تحت تاثير نقاش هاي امپرسيونيست بودند
و حالا بعد از آن ها فيلمسازاني همچون ژرمن دولاك ، ابل گانس و مارسل لبيه
راه امپرسيونست ها را در سينما ادامه دادند
مثل اين صحنه : چشم ما خستگي ناپذير اين طرف و آن طرف را بدون وقفه نگاه كرده و بررسي ميكند
اين صحنه نشان مي دهد كه چشم واقعي چه چيز هايي را مي بنيند
و چطور تصاوير ذهني تكرار شده و لرزان مي شوند
اين فيلم تحت عنوان «چرخ « يكي از بزرگترين آثار سينما امپرسينونيست فرانسه است
فيلم با تصاويري از نويسنده وتهيه كننده و كارگردان فيلم
ابل گانس به شكلي فوق العاده شروع مي شود
در ادامه ، فيلم داستان يك مثلث عشقي پيچيده را روايت ميكند
يكي از مردان اين مثلث عشقي از صخره ايي مي افتد
زني كه مرد دوستش دارد به سمت وي مي دود تا او را نجات دهد
ما نگران مرد مي شويم
اين درحالي است كه وحشت در درون خود مرد تصاويري از معشوقه اش
جلوي چشمانش تداعي ميكند
ما اكنون در ذهن مرد هستيم
فيلم اكنون به چشم درون مرد تبديل شده است
در سينماي رمانتيك هاليوود صحنه آويزان شدن از صخره بسيار استفاده شده بود
ولي اين تصاوير هميشه قابل فهمو مشخص بودند
اما در اينجا گانس از بعضي از تصاوير در حد يك فريم استفاده ميكند
به همين خاطر اين تصاوير آنقدر سريع اند كه چشم ما يك به يك آن ها را نمتيواند تشخيص دهد
در واقع اين تصاوير سريع و گذرا از زندگي گذشته وي لحظات آخر عمرش را براي ما تاثيرگذارتر ميكند
ژان كوكتو شاعر و فيلمساز سال ها بعد گفت
سينما قبل و بعد از فيلم چرخ ابل گانس
درست مثل هنر نقاشي است پيش و بعد از ظهور پيكاسو است
كارگردان هاي شوروي مثل ودولد پودوفكين ، سرگئي آيزنشتاين
و الكساند داوژنكو همگي درباره ي گانس و فيلمش در مسكو درس مي خواندند
اين در حالي است كه گانس هنوز در اوج بود
او چهار سال از زندگي اش را صرف نوشتن و ساختن و تدوين كردن
فيلم امپرسينونيست 4 ساعته در باره ي سال هاي
آغازين حضور ناپلئون ، انقلاب فرانسه
رهبران ملي و ارتش سالارها كرد
گانس براي به تصوير كشيدن شخصيت اصلي فيلمش كه يك قهرمان با داستاني تراژيك بود
سينما رمانتيك هاليوود را خيلي ايستا و بدون تحرك يافت
او براي اينكه نبرده هاي تن به تن
يا جنگ با اسب و وسايل جنگي را نشان دهد يا طوفان درياها را نشان دهد
در حركت دوربين تحولي به وجود آورد
گانس يك اسفنجي كه رويش با خز پوشانده شده بود را
دو تا دور لنز قرار داد تا بازيگرها راحت بتوانند
بدون آسيب زدن به دوربين به آن مشت بزنند
در يكي از اولين صحنه هاي فيلم ناپلئون مردي جوان در جزيره كرس
گانس يك دوربين كوچك را به زين يك اسب ميبندد
تا انرژي و حركت ناپلئون را به تصوير بكشد
چطور گانس چنين جنبش و حركتي را در اوج فيلم
زماني كه ناپلئون براي كشور گشايي وارد ايتاليا مي شود به تصوير ميكشد؟
او چطور مي تواند در ساخت تصاوير حماسي
و دكور هاي بزرگ از فيلم هاي كابريا ساخته ي پاسترونه
يا تعصب ساخته گريفيث پيشي بگيرد؟
پاسخ اينجاست
او براي فيلمبرداري صحنه هايش از سه دوربين مختلف كه روي هم سوار بودند
استفاده كرد تا هر صحنه با زاويه با تفاوت اندك فيلمبرداري كند
تماشاچيان مجبور بودند براي ديدن همه ماجرا مدام سر خود را به چرخانند
ناپلئون اولين اكران جهاني را در اينجا
در سالن اپرا فرانسه داشت
لس انجلس تايم در مورد اين فيلم نوشت اين فيلم مقياسي است براي سنجش تمام فيلم هاي تاريخ سينماست
با وجود اين تحسين ها فيلم كمتر ديده شد
در سال 1979 بعد از يك بازسازي روي نگاتيو هاي فيلم
توسط مورخ سينما بريتانيايي كوين براونلو
ناپلئون اين بار با شكوه بيشتر
در اين جا در جشنواره فيلم تلوريد در كلورادو اكران شد
گانس 89 ساله به آنجا سفر كرد
فيلمش را از اتاق هتل كه رو به روي پرده اي سينماي رو باز بود تماشا كرد.
اين آخرين باري بود كه او شاهكار خودش از دوران فيلمسازي امپرسيونست را ميديد
در آلمان در اواخر دهه 1910 و 1920
چهارمين نوع از سينماي خلاقانه و ابداع گر در رقابت با سينماي رمانتيك هاليوود به وجود آمد
كارگردان هاي آلماني به دنبال اين بودند كه بتوانند جنبه هاي عميق تري از ذهن انسان را نسبت
به فيلم هاي امپرسينويستي ايل گانس به تصوير بكشند
اين فيلمساز ها تحت تاثير نقاش هاي و طراحان صحنه تئاتر
اكپرسيونيست كه در آثار خودشان از خطوط كج همچون آينه هاي شكسته استفاده ميكردند
شروع به ساخت فيلم هاي اكسپرسيونيستي كردند
هرچند كه تعداد اين فيلم ها از 30 تا كمتر بود
ولي اين سبك به سرتاسر جهان صادر شد
آلمان ها به تازگي در يك جنگ وحشتناك شكست خورده بودند
به همين خاطر مرز هاي آن ها براي ورود فيلم هاي خارجي در سال 1916 بسته شد
اين ماجرا آلماني ها را تحريك كرد تا صنعت فيلمسازي خود را بسازند.
يكي از تاثيرگذارترين و مهمترين فيلم اكسپرسيونيستي آلمان
كابينه دكتر كاليگاري
ساخته رابرت وينه است
اين فيلم پيش از اولين فيلم چاپلين
و يا پيش از به قدرت رسيدن امپرا طوري هيروهيتو در ژاپن ، ساخته شد
اين فيلم پر از وحشت ،قتل و اتاق هاي با اشكال عجيب بود
كل فيلم توسط فيلمسازها در استوديو ساخته مي شد جلوي ورود نور طبيعي به داخل گرفته مي شد
اين نقطه مقابل كاري است كه فيلمساز هاي اسكانديناوي انجام مي دادند
كارگردان وينه و مدير طراحان صحنه هرمن وارم
به سه شكل انقلابي در سينما به وجود آوردند
به كل صحنه يك نور تخت تاباندند
سپس سايه ها روي ديوار و روي زمين طراحي كردند
چزاره يك خوابگرد در يك نمايش وسط بازار
دشمنان مرشدش دكتر كاليگاري را يك به يك مي كشد
خود داستان يك طعنه سياسي است
گويي كالياري نمايانگر حكومت آلمان است كه مردم را كنترل ميكند
و چزاره نماينگر مردمي است كه سرشان را افرادي مثل كاليگاري شيره ماليده اند
وينه كارگردان و تهيه كننده اش اريخ پومر
تمام طعنه هاي سياسي را با اين پايان از فيلم حذف كردند
در اين پايان نشان مي دهد كه كل فيلم و داستان توهم و خواب مردي ديوانه به اسم «فهر» بوده است
و دكتر كاليگاري اصلا يك شيطان نيست
اين حكومت و نظام نيست كه مردم را كنترل مي كند بلكه اين خود مردم هستند كه كنترل ميكنند
فيلم در اينجا در استوديو بابلزبورگ در برلين فيلمبرداري شد
اين فيلم به خاطر تصاوير عجيب و غربيش سوالاتي بيشتري نسبت به امپرسيونست هاي فرانسه
در مورد نقطه ي ديد و جهان بيني در سينما مطرح كرد
فضا در فيلم همچون شيشه خرد شده به قسمت هاي مختلف تقسيم شده بود
نور هاي تيز در فيلم فضاي ذهني فهر را به شكلي اغراق آميز به تصوير ميكشد
از فيلم كاليگاري سال هاي سال تقليد شد
دراين فيلم تحت عنوان داستان قلبت را بگو ساخته شارل كلاين
تاثيرات مستقيم فيلم دكتر كاليگاري به طور كاملا مشخص است
يكي از مهمترين فيلمساز هاي مهم بريتانيايي يعني آلفرد هيچكاك
كه در آن زمان در آلمان كار ميكرد اولين فيلمش تحت عنوان
مستاجر را با همان فضاي هيستري و همان سايه هاي عجيب دكتر كاليگاري ساخت
يكي از بهترين و شگفت انگيز ترين تاثيرات فيلم مطب دكتر كاليگاري
در ژاپن دهه 20 صورت گرفت
بازيگر اسبق سينما ژاپن تينوسكا كينوگاسا فيلم دكتر كاليگاري و فيلم چرخ ابل گانس را ديد
و بعد اين فيلم را ساخت برگي از جنون
اين صحنه آغازين فيلم است
يك آشوب
يك تيمارستان
لايه هاي تصويري مختلف و برش هاي سريع همچون چرخ ابل گانس
زني بر روي صحنه ايي به سبك و سياق هنر دكو مي رقصد
زن در تيمارستان است
ما اين قضيه را در يك فلش بك پيچيده
كه در آن نشان مي دهد كه زن قصد غرق كردن فرزندش را داشته است مي فهميم
شوهر زن براي كمك به او شغلي در تيمارستان مي گيرد
اما ذهنيات مرد تخريب شده و حالش رو به وخامت مي رود
فيلم « برگي از جنون » به مراتب پيشروتر از فيلم دكتر كاليگاري بود
به اين علت كه روانپريشي فقط به شخصيت اصلي محدود نمي شد
بلكه خود تصاوير و تدوين فيلم نيز پر از روان پريشي بود
برگي از جنون
تكنيك هاي سينماي امپرسيونيست فرانسه را
با پريشاني موجود در آثار اكسپرسيونيست آلمان تركيب كرد
و به دومين فيلم بزرگ سينماي ژاپن بعد از فيلم «اروح در راه» تبديل شد
به آلمان بر ميگرديم فريتز لانگ پسر يك معمار ويني
به جاي ساخت فيلم هايي سطحي درباره ي ظاهر جامعه
شروع به ساخت فيلم هايي درباره ي لايه هايي عميق و ساختاري جامعه خود كرد
لانگ يكي از مهم ترين و ماندگاريتن فيلم سينماي صامت را در دهه 20 ساخت
فيلمي كه گويا توسط يك معمار ساخته شده است
متروپليس كه داستان آن در سال 2000 اتفاق مي افتد
و داستان تضاد بين كارگها
و كارخانه دار هاي مستبد در كلان شهر ها مي باشد
مثل يك نيويورك فانتزي
جاده ها و ريل هاي قطار در آسمان اند
تصاوير بي نظير و خيره كننده
يك زن جوان به نام ماريا همچون مسيح بر روي
كارگر ها تاثير مي گذارد ولي كارخانه دار ها رباتي شبيه به زن مي سازند
تا از طريق آن بتوانند كارگر ها را فريب دهند
ربات يك آدمك از جنس دكو است كه با نورهاي فلش نوراني شده است
و با تقارن خاصي ساخته است
باز و بست كردن چشم هاي زن از طريق گريم به آن اضافه شده است
در پايان فيلم ماريا و پسر كارخانه دار
شهر را نجات داده و تضاد بين مالك و كارگرها را از بين بردند و همبستگي به وجود آوردند
در صحنه ايي كه گويا در پله هاي يك كليساي جامع فيلمبرداري شده است
تصاوير فريتز لانگ از مناظر شهري ، روبات ها بهره كشي از انسان و بهشت هاي شهري
همگي به شدت تاثير گذار بودند
كارگردان هاليوودي كينگ ويدور از فيلم متروپليس به شدت خوشش آمد
و از اين فضاي اكسپرسيونيستي فيلم براي به تصوير كشدن شهر در فيلم جمعيت استفاده كرد
آدولف هيتلر نيز به شدت از متروپليس خوشش آمد
زندانيان پناه گاه هاي نازي ماتهاوزن
با تماشاي اين فيلم تصميم گرفتند يك سراشيبي بزرگ كه آن ها را به جابه جا كند به تقليد از اين فيلم بسازند
متروپليس به مدت يك سال و نيم در اينجا فيلمبرداري شد
و 2 ميليون فيت فيلم و نيز 36000فيلم اضافي ديگر در اين فيلم استفاده شد
شهر و شهرنشيني ترسناكتريتن و هولناك ترين چيز در دهه 20 بود اما در عين حال شاعرانه هم نيز بود
در اين شاهكار اكسپرسيونيست يعني فيلم « طلوع
زن و مردي در حال قدم زدن به درون جهان اند
يك ديگر را در آغوش گرفته و متوجه
ترافيك دور و برشان نميشوند
شهر به طبيعيت تبديل ميشود
و دوباره شهر باز ميگردد
ولي بعد در فيلم اين لذت به يك واقعه تراژيك تبديل ميشود
در راه بازگشت از شهر زن ظاهرا در درياچه غرق شده است
مرد غم زده شهر و زن شهري را سرزنش ميكند
زن شهري كه قصد فريب دادن او را داشته است
زني كه به مرد تصويري روشن از زندگي و رقص را نشان داده بود
زن تمثيلي از حرص و دستيابي سريع به آرزوها بود
طلوع ساخته كارگردان آلماني فردريش ويليهام مورنائو بود
مورنائو يكي از بهترين كارگردان هاي تاريخ سينماست
اين مرد قد بلندي كه در سمت راست تصوير است خود مورئائو است
در حال رقص در فيلم طلوع است
به نظر كمي خجالتي و كمرو مي آيد
مورنائو در زندگي واقعي اش هم كمرو وخجالتي بود
اين جايي است كه او زندگي ميكرد
اگرچه كه مورنائو اين فيلم را به طور ناگهاني در هاليوود ساخت
به شكلي غير معمولي به او آزادي داده شد كه او اين كار را بكند
او اين دكور بسيار بزرگ از شهر را ساخت
و در استفاده از نور ظرافتي به خرج داد كه
در هاليوود بهترين بود
در پايان زن كه سمبلي از حرص و جامعه مدرنيته بود
زندگي مرد و همسرش را در تصويري همچون نقاشي هاي رمانتيك آلماني ترك ميكند
فيلم « طلوع » در نظر سنجي بين منتقدان فرانسوي به عنوان بهترين فيلم تمام دوران انتخاب شد
كارگردان هاي رئاليسم شاعرانه در دهه 30 فرانسه از مورنائو به عنوان استاد خود ياد كردند
به نظر هيچ كس مثل مورنائو نتوانست قلب آدمي را تحت تاثير قرار دهد
و چنين تصاوير فراموش نشدني را بيافريند
مورنائو در سال 1931 در تصادفي در كاليفرنيا جان خود را از دست داد
اين سرديس اوست
سبك هاي سينمايي به وجود آمده در هر دو كشور فرانسه و آلمان در دهه 20 ميلادي
به سبك هاي روز سينماي جهان تبديل شدند
اين سبك ها در مدارس هنري شيفتگان بيشتري پيدا كردند
به همين خاطر عجيب نيست كه فيلم ها و فيلمسازهاي تجربي
بيشتر از اكسپرسيونيست هاي آلمان سينما را از انچه كه
در هاليوود معمول بود دور كردند
فيلم هاي تجربي پنجمين حمله سينماي جهان به سينما جريان اصلي هاليوود
در دهه 20 و 30 بود
فيلم « اثر» ساخته والتر روتمن شبيه به علم بيولوژي است
او روي شيشه نقاشي كرده و از پشت آن فيلم ميگيرد
پاك كرده ، دوباره نقاشي كرده اين بار بيشتر و دوباره فيلم ميگيرد
اين يكي از اولين فيلم هاي انيمه انتزاعي است
دادا جنبش هنري بود كه آثارشان شامل هجو ، بي قانوني و طنز مي شد
در سال 1924 به سفارش يكي از دادائيست ها فرانسيس پيكا بيا فيلم « آنتراكت
براي نمايش در وقفه استراحت باله ساخته شد
رنه كلر روزنامه نگار اسبق كسي بود كه اين فيلم را ساخت
كلر دوربين اش براي فيلمبرداري در جاهايي گذاشت كه تمامي افراد در باله
فقط ميتوانستند در روياهاي خود تصور كنند
كلر دوربين را يا زير پاي رقاص يا روي استوانه اي كهدر صحنه رقص بود مي گذاشت
پيكابيا در مورد نتيجه كار گفت كار محترمي و قايل ستايش از كار در نيامد
ولي همه در طول پخش فيلم دوست داشتن بزنن زير خنده
علاوه بر فرانسه در برزيل نيز آلبرتو كاوالكانتي
اين فيلم تجربه ايي تاثير گذار را ساخت
فيلم در باره ي ديدن يك شهر و زندگي معمولي مردم آن شهر
و به رخ كشيدن قدرت بصري بود
حدود 20 سال بعد هنرمند سورئاليست سالوادور دالي
از ايده چند چشم استفاده كرد
تا سكانس رويا در فيلم « طلسم شده » آلفرد هيچكاك را بسازد
اين مكان به نطر قمارخانه است
اما هيچ ديواري ندارد بلكه اين پرده ها هستند كه دورتادور ان را پوشانده اند
و روي اين پرده ها چشم هاي ترسيم شده است
به سال 1926 بر ميگرديم سالوادور دالي سه سال در باره ي روياها و اشتياقش
با پسر يك زمين دار اسپانيايي لوئيس بونوئل صحبت كرد
نتيجه اين مكالمه اين شد كه آن ها فيلمنامه
اين فيلم « سگ آندلسي» ساخته لوئيس بونوئل را نوشتند
فيلم با تصويري از سيگار كشيدن بونوئل شروع مي شود
او يك تيغ اصلاح دارد
او ابرهايي را ميبيند كه ماه را احاطه ميكنند
بعد يا او يا خود فيلم چيز ديگري از اين قضيه تصور ميكنند
تيغ چشم يك زن را ميبرد
يك پيوستگي مستقل و شوكه كننده بين تصاوير وجود دارد
كه تلاشي براي به تصوير كشيدن نا خودآگاه انسان است
سپس مردي كه لباس زن به تن دارد از روي دوچرخه اش مي افتد
مرد جعبه اي را همراه خود حمل ميكرد
اين جعبه است
مرد جلوي زني كه چشمانش بريده شده ظاهر ميشود
مورچه ها از دست او بيرون مي آيند
سپس به تصوير زير بغل يك زن ديزالو شده و بعد از آن به تصوير يك توتيايي درياي ديزالو ميشود
اين سه تصوير پاياني دوباره يك هماهنگي مستقل و بي قانون به وجود مي اورند
سوراخ ها و موها شايد شور و وحشتي درباره ي سكس كه در انسان وجود دارد را القا مي كند
اين تدوين به شدت خلاقانه و سريع بود
سگ هاي آندلسي مستقيما بر روي
فيلم هاي سال هاي بعد از خودش همچون فيلم « مخمل آبي» ساخته ديويد لينچ تاثير گذاشت
به خصوص در اين صحنه عجيب اروتيك كه گوش بريده شده ايي كه توسط مورچه ها احاطه شده است پيدا مي شود
فيلم بعدي بونوئل فيلم بلندي تحت عنوان عصر طلايي بود كه همچنان شوكه كننده بود
مرد و زني سعي دارند در لجن با يكديگر عشق بازي كنند
عده اي از كشيشيان و چند از تن از مردم بورژوار سعي مي كنند كه جلوي آن ها را بگيرند
در ادامه در فيلم اين مرد تصويري از يك زن بر روي يك سنگ توالت در ذهنش ميبيند
دستمال توالت آتش ميگيرد
تصوير به گدازه هاي آتش فشان ديزالو مي شود
دوباره به مرد باز ميگرديم
اين فيلم در 30 دسامبر 1930 در اينجا براي اولين بار اكران شد
عده ايي از گروهايي ميهن پرست فاشيست به سمت پرده سينما جوهر پرت كرده
و به تماشاچيان حمله كردند
يك روزنامه اسپانيايي در مورد فيلم نوشت فيلم همچون سمي خطرناك
از جنس يهوديها و كارگرها سعي دارد
تا ذهن مردم را مسموم كند
فيلم تا مدت 50 سال بعد ديگر اكران نشد
اگرچه كه فيلم عصر طلايي لوئيس بونوئل سينماي جريان اصلي
و رمانتيك هاليوود را به طور كامل رد كرد اما حمله ششم به سينماي هاليوود
با اين ايده كه سينما فقط فرم است به شدت مخالف بود
ايستگاه بعد : خيابان سرگئي آيزنشتاين
اين حمله ديوانه كننده ترين حمله به سينماي هاليوود بود
در جريان دو انقلاب مردم روسيه
از آنچه كه فكر مي كردند مدرنيته است دلسرد شده بودند
آن ها سعي كردند كه جامعه ايي برابر به وجود آوردند و به شكل خشونت باري طبقه حاكم را از بين بردند
اين حركت آن ها زندگي را دوباره به گردش در آورد
يكي از بچه هاي اين انقلاب پسر زبل و باهوشي به نام ژيگا ورتوف بود
معني نام خانوادگي اش فرفره است او اين فيلم خبري را ساخته است
دوربين به قطار متصل شده است تا كار و زحمت هاي كشاورزها و رعيت را ستايش كند
رهبر جديد جمهوري شوروي لنين گفت
'بين هنرهاي موجود سينما مهم ترين هنر براي ماست
در برابر سرگئي آيزنشتيان يكي از بهترين و خلاق ترين هنرمندان سينما بايد سر تعظيم فرود آورد
اين اولين فيلم اوست
بازيگر ها در حال ايفاي نقش خود هستند و براي دوربين شكلك در مي آورند
آيزنشتاين يكي از پيچيده ترين آدم هاي تاريخ سينماست
او در ظاهر يك ماركسيست
و يك مهندس بود
اما در باطن هم مسيحي ،
و هم يهودي بود
و علاوه بر زن ها به مرد ها نيز گرايش جنسي داشت
او اين فيلم را درباره ي شورشي در يك رزمنا ساخت
طرفداران اين شورش منتظرند تا با رسيدن اين رزمنا به رهبران اين شورش اداي احترام كنند
ولي ارتش آن را به گلوله مي بندد
آيزنشتاين از خود پرسيد چگونه ميتواند وحشت حاصل از قتل را به تصوير بكشد
او به اين موضوع زماني فكر ميكرد كه در حال خوردن گيلاس بود و هسته اش را به بيرون پرت ميكرد
و زماني كه هسته در حال پايين آمدن از پلكان بود اين ايده به ذهن آيزنشتاين رسيد
او فكر مي كرد كه سراشيبي كه جهان را به سمت جلو مي برد را مي تواند
از طريق اين پلكان به تصويربكشد
آيزنشتاين تصميم گرفت كه قتل عام در اين صحنه و لوكيشن اتفاق افتد
او مردم كشته شده را روي اين پلكان سرازير كرد
او با مطالعه بر روي مين ها به اين نتيجه رسيد كه
با يك انفجار لحظه ايي مي تواند قتل عام را نشان دهد
آيرنشتاين اين را فهيمده بود
يك نوشته بزرگ روي تصوير
سه نماي كوتاه و سريع از سر يك زن كه ديوانه وارد تكان مي خورد
يك چتر
يك نما از افتاد ن يك شخص كه با يك دست دوربين را گرفته است
دوربين بر روي تراولينگ و دالي كنار پلكان حركت ميكند
طول هر نما به طورميانگين حدودا 3 ثانيه است
در سينماي آمريكا در دهه 20 طول هر نما به طور ميانگين 5 ثانيه بود
در آلمان اين مقدار 9 ثانيه بود
آيزنشتاين به اين پسر بازيگر گفت كه خود را بيندازد
در زندگي واقعي اش اين پسر دروازه بان فوتبال بود به همين خاطر خيلي خوب مي توانست خود را بيندازد
مادر پسر فهميد
او با تاخير نسبت به اين افتادن پسرش واكنش نشان داده و مي ترسد
صورت او شبيه صورت اسطوره ها يا صورتك ها و يا انسان هاي اوليه است
و اما اين لحظه ترسناك
و بعد اين نماي عجيب و غريب
زن به راهرويي از نور قدم ميگذارد
دوربين بيشتر در سمت چپ و نزديك پايين پله ها بود
ولي بعد اين جا قرار ميگيرد
بالا سمت راست
مادر انگار از فيلم هاي گريفيث بيرون كشيده شده بود
آيزنشتاين عاشق آثار گريفيث بود
كالسكه بچه او بالا و پايين مي شود
جسد وي كالسكه را هل ميدهد
اين شبيه هسته گيلاس شد
كالسكه رو ي زمين مرگ حركت ميكند
خيلي سخت است كه بتوانيد جلوي به تپش افتادن قلب خود را در سكانس پلكان ادسا بگيريد
واقعا ترسناك است
اين همان چيزي است كه آيزنشتاين مي خواسته است
او در آن دوران نام آن را چيزي گذاشت كه امروز ما آن را با اسم جذابيت هاي تدوين مي شناسيم"
وقتي ما به سكانس پلكان ادسا روي پرده سينما نگاه ميكنيم
قدم هاي ارتشي ها بر روي جسد پسر بدجور تكانمان ميدهد
مثل اين ميماند كه گويي فيلم از صفحه نمايش بيرون مي آيد
ديدن كالسكه بچه ما تكان ميدهد
احساسات از صفحه نمايش به ما منتقل مي شوند
در ذهن ما اين دو چيز با هم تركيب شده و ايده اينكه مردم بيگناه زيادي
توسط دولت تزار قتل عام شدند
1+1=3.
آيزنشتاين مي گفت كه هدف وي شخم زدن ذهن مخاطب بوده است
فيلم « رزمنا و پوتمكين » براي اولين بار در اين سينما
كه در سال 1909 تاسيس شده و يكي از قديمي ترين سينماهاي جهان است ، اكران شد
فيلم تمام دنيا را تحت شعاع خود قرار داد
چارلي چاپلين از فيلم خوشش آمد
اين وسايل آيزنشتاين است
والت ديزني عاشق آثار آيزنشتاين شد
شصت و دو سال بعد برايان ديپالما دين خودش را به سكانس پلكان ادسا
در فيلم آمريكايي پر از خشونتش « تسخير ناپذيران » ادا كرد
دوباره يك كالسكه يك مادر نگران
ما جيغ هايش را نمي شنويم گويي فيلم صامت است
كات به نماهاي مختلف
نماها فقط چند ثانيه از نسخه آيزنشتاين بيشتراند
خطر
روي پلكان طولاني تيراندازي مي شود
بعضي ها بر اين اعتقاد بودند كه فيلم هاي آيزنشتاين باعث ترويج خشونت مي شوند
ولي يكي از مريدان وي مورخ سينما نائوم كليمن
كه دور تا دورش كتاب هاي آيزنشتاين است با اين ادعا مخالف است
آن كاري كه آيزنشتاين در فيلم رزمنا و پوتمكين انجام مي دهد
آن چيزي نيست كه آن ها فكر ميكنند براي انقلابيون انجام داده است
اين تفسير و برداشت خيلي توهين آميزي بود كه در دهه 30 از فيلم شد
آن ها مي گفتند كه آيزنشتاين نشان مي دهد كه چگونه انقلاب كنيد
اما بر خلاف نظريه آن ها هدف آيزنشتاين اين بود كه حفظ برادري و همبستگي قانوني است براي بقا
پيام فيلم خوشبختي
و زندگي در صلح و آرامش روي زمين است
و البته خشونت
اين فيلم در واقع به هر صورتي كه فكر كنيد مخالف خشونت است
اگر فيلم يك فيلم پروپاگاندا و تليغاتي است تبليغ برادري است و نه تبليغ نفرت
آيزنشتاين يك فرد بشر دوست بود
از آنجا كه او يك بشر دوست متعصب بود، خيلي سخت مي توانست آن را زير پا بگذارد
آيزنشتاين اين بشر دوستي را به ساير فيلمساز هاي دهه 20 سينماي شوروري نيز انتقال داد
يك شب او به افتتاحيه فيلم كارگردان اوكرايني الكساندر داوژنكو رفته بود
وقتي فيلم تمام شد ، آيزنشتاين گفت مامان اينجا چه خبر است ؟
حالا ببيند چه چيزي در فيلم آرسنال ساخته داوژنگو بوده است
فيلم در دوران اوج تاريخ سياسي اوكراين اتفاق مي افتد
جنگي به پا شده است
زناني بي حركت در روستاهاي خالي از سكنه در طلوع آفتاب ايستاده اند
گويي زنان صداي جنگ را در ذهن خود مي شنوند
يك آلماني ديوانه وار ميخندد
يك تصوير بي نظير از سرباز مرده ايي كه در حالي كه لبخندي بر روي لب هايش است در خاك فرو رفته است
اينجا يكي از بهترين فيلمسازهاي سينماي امروز روسيه الكساندر سوخوروف باماست تا در باره ي داوژنكو صحبت كند
داوژنكو خيلي خوب بلد بود چگونه مخاطبانش را تحت تاثير قرار دهد
فيلم هاي او بسيار خاطره انگيز و با حس و فضاي خاصي اند
خود داوژنكو بسيار آدم بي ريا و صادقي بود
به صحنه ايي توجه كنيد كه در آن داوژنكو مردي كه در حال راه رفتن در جاده است را به تصوير مي كشد
به يك باره مرد شروع به آواز خواندن مي كند
چيزي كه خيلي عجيب است در اين صحنه اين است كه ناگهان مرد غش مي كند
چرا اين اتفاق مي افتد ؟
هيچ كس نمي داند اين يك رازه
اين فيلمنامه اصلي فيلم آرسنال ساخته داوژنكو است
هنوز در موسسه سينمايي گراسيموف جايي كه آزينشتاين درس مي داد ، قرار داد
در اين اتاق بزرگ
لنين مرد و استالين روي كار آمد
همه چيز عوض شد دوران طلايي تدوين شوروي به سر رسيد
اما آيزنشتاين به ساخت شاهكار هاي بيشتر ادامه داد
تا اينكه در سال 1948 درگذشت
هفتمين حمله و چالش براي سينماي هاليوود
و سينماي رمانتيك سرگرم كننده دهه 20 و 30 ميلادي
از جهاني متفاوت صورت گرفت
از جهاني روي آب
ژاپن
ژاپني ها در دهه 30 و 40 ميلادي با بسياري از كشورهاي جهان در جنگ بودند
و با خودخواهي ميليون ها نفر را به كشتن دادند
چه غرامت ها و ويراني هاي بسياري چه دوران وحشتناكي
در آن دوران فيلمساز هاي ژاپني بشر دوستانه ترين فيلم هاي تاريخ سينما را مي ساختند
بسياري از بهترين فيلم هاي ژاپن توسط اين مرد عصاينگر
كه در اين قبر در خارج از توكيو آراميده ساخته شده است
مردم زيادي از سرتاسر جهان مثل ما به اينجا مي آيند
همان طور كه ميبيند مردم روي قبر وي ويسكي و شراب گذاشته اند
چون اين شخص يك دائم الخمر بود
هيچ اسمي ، هيچ تاريخ تولد و فوتي روي سنگ نوشته نشده است
فقط يه كلمه ژاپني «ميو » به معني پوچي و هيچ نوشته شده است
مردي كه اينجا آراميده است ياسوجيرو اوزو است
اوزو يك جورايي فيلسوف بود شايد حتي مهم تر از آن
شايد بزرگترين كارگردان تاريخ سينما است
هيچ مصاحبه ايي تصويري با اوزو وجود ندارد
او هيچ وقت ازدواج نكرد ، او هيچ وقت براي كار به كارخانه نرفت و هيچ وقت براي تحصيل به دانشگاه نرفت
ولي سي سال در مورد آرامش زندگي زناشويي
يا كارگر كارخانه ها و يا دانش آموزان فيلم ساخت
او فيلمسازي انديشنمد بود و انديشه هاي وي
در اولين فيلمش كه به سبك و سياق خاص او ساخته شده بود نيز مشهود است
اين اولين فيلم اوست من به دنيا آمدم اما...
يك كمدي گرم و دلنشين در مورد دو برادر
بازي بازيگرها ناتوراليستي است
دوربين به اندازه قد بچه ها روي يك سه پايه كوتاه قرار داده شده است
بچه ها به حومه شهر مي روند
دار و دسته بچه هاي شرور دور تا دور آن ها جمع مي شوند
جنگي از خواسته ها در دوران كودكي
برادر ها فكر ميكنند كه پدرشان آدم بزرگي است
ولي آنها او را در يك فيلم آماتوري مي بينند
كه از زير كار كردن براي رئيس در مي رود
يك چيز سرگرم كننده معمولي و تحقيرآميز
اين ماجرا زندگي آن ها را تغيير ميدهد
آن ها به اعتصاب غذاي خود ادامه ميدهند
منتقد و فيلمساز افسانه ايي دونالد ريچي
فيلم « من به دنيا آمدم ولي..» كه در سال 1932 ساخته شد
فيلم صامت است و فيلم هاي صامت بسيار كمياب اند
با همه اين چيز ها .. مي خواهم بگويم كه 90 درصد فيلم هاي صامت ژاپني
به خاظر دلايل طبيعي از بين رفته اند مثل زلزله
يا بر اثر بلاهاي غير طبيعي مثل بمباران توكيو از بين رفته اند
اوزو خودش گفته است كه مي خواسته يك فيلم كمدي بسازد
ولي زماني كه فيلم تمام شد ديد كه فيلم واقعا تلخ است
و به همين خاطر فيلم در پرداختن به مسائل جامعه
و يا در مورد پرداختن به پدر ها و فرزندانشان در جايي كه به نظر زندگي مردم داراي تعادل خوبي است، بسيار صادق بود
فيلم بدون شك يك شاهكار است
يكي از جاهاي خنده دار فيلم زماني است كه بچه ها سعي ميكنند خود را با همه چيز وفق دهند
ولي بچها نمي توانند خود را با چيزي وفق دهند
بچه ها فقط مي توانند معده خالي خود را با خوردن صبحانه شان وفق دهند
آن ها خود را با اينكه پدرشان يك احمق است وفق ميدهند
آن ها خودشان را به اين چيز ها وفق مي دهند
بچه ها خود را با دنياي بزرگسالان
دنيايي كه پدرشان اعتقاد داشت كه دنياي اشتباهي براي زندگي است وفق ميدهند
احتمالا آن ها هرگز در مورد آن سوال نخواهند پرسيد
آن چيزي كه ما در فيلم مي بينيم پايان معصوميت اين بچه ها است
آن ها آماده ورود به جامعه خود هستند
كه اين واقعا ناراحت كننده است؟
بله البته ..چون جامعه واقعا ارزشش را ندارد
اوزو در فيلمش مي خواست به ما بگويد
كه اين معصوميت كودكانه كه بچه هاي توي فيلم نمايانگر آن هستند
بسيار باارزش است و اين يكي از دلايلي است كه ديگر در آخر وجود ندارد
بچه ها ژاپني را كشف مي كنند كه خود در جنگ جهاني دوم شناخته شد
اين امپراطور واقعا يك فرد كاملا معمولي است
اوزو استاد ازبين بردن مقام ها در فيلم بود
او بر خلاف كوروساوا به قهرمان هيج اعتقادي نداشت
اين امري ضد هاليوودي است
اين بچه ها يافتند كه مردم صرفا نجيب و با ادب هستند
استعفا و خودكشي كردن بخشي از وجود انسان در حال رشد است
اوزو استاد به تصوير كشيدن احساس انسان در هنگام رشد و بالغ شدن است
چيزي كه خود ژاپني ها به آن مونو نو آواره مي گويند
غم گذر زمان است
اين كيكوكو كاگاوا بازيگر افسانه ايي ژاپن است
كه با فيلمسازاني مثل كوروساوا ميزوگوچي ، ناروسه و اوزو كار كرده است
اوزو از او صحنه هاي مشهوري به يادگار گذاشته است كه در آنها كاواگا در وسط قاب در حال نگاه كردن به سمت دوربين است
كاگاوا در يكي از بهترين آثار اوزو «داستان توكيو » نقش كوچكترين دختر خانواده را بازي ميكند
بعد ها در فيلم مادر مريض مي شود و دختر با بادبزن سعي دارد كه او را خنك كند
در صحنه ايي از فيلم من در حال باد زدن مادرم كه بيمار است ، هستم
و بعد من براي ديدن ساعتم سرم را خم مي كنم
و مي گويم : من بايد برم دنبال برادرم؟
اوزو به من گفت دستم را پايين بيارم
و بعد از اينكه بادبزن را سه يا پنج مرتبه تكان دادم ساعت را نگاه كنم
من هم كاري را كه او مي خواست انجام دادم
آن موقع اوزو ريتم زماني دقيق خودش را داشت
من يادمه كه ارتفاع دوربين اوزو پايين بود
او سعي مي كرد كه كف زمين را به تصوير نكشد
و قسمتي از سقف را نشان دهد
تا حس سه بعدي بودن فضا را انتقال دهد
كاگاوا اصل مطلب را در مورد اوزو گفت
استفاده اوزو از زبان سينما در بين كارگردانان قبل از و بعد از وي بي نظير بود
در دهه 30 دوربين ها را در اين ارتفاع قرار مي دادند
اوزو دوربين به جاي قرار دادن در ارتفاع شانه در ارتفاع نشيمن گاه قرار مي داد
او دوربين را در ارتفاع نقطه ثقل بدن اسنان قرار ميدهد
تا بتواند حس تعادل را بهتر به تصوير كشيده و انتقال دهد
چنين چيزي به ندرت در سينما اتفاق افتاد
در دهه 70 فيلم ساختار شكن «ژان ديلمن » ساخته فيلمساز بلژيكي شانتل آكرمن »
يكي از معدود فيلم هايي بود كه از ارتفاع دوربين اوزو استفاده مي كرد
تازه اين يكي از نوع آوري هاي اوزو در عالم سينماست
همانطور كه ميبينيم خط نگاه بين بازيگران در سينماي معمول به اين صورت است
ولي در فيلم هاي اوزو بيشتر به اين صورت است
در فيلم هاي معمول سينما وقتي دو بازيگر با يكديگر حرف ميزنند
دوربين بيشتر تصوير آن ها در زاويه 45 درجه مي گيرد
مثل اين ، ما نگاه بازيگران
و ارتباط چشمي آن ها را از طريق برش به هم مشاهده ميكنيم.
اوزو دوربين را درست بين دو بازيگر قرار ميداد
و صحنه ها به طور كامل 90 درجه بودند
گويي بازيگر ها به طور كامل به يكديگر نگاه نميكنند
ولي تركيب بندي دو صحنه به صورتي بود كه دو تصوير با هم هماهنگ مي شد
اوزو علاقه ايي شديد داشت به اينكه نماهايش با هم هماهنگ باشند
حالا چه نماهاي كه از افراد مي گرفت چه نماهايي از ديالوگ گفتنشان ،يا صحنه هاي داخلي در خانه
و يا نگاه كردن به ته راهرو باشد
آن چيزي كه در فيلم هاي اوزو بيشتر ميبينيد و بيشتر احساس مي كنيد تاكييد وي بر روي فضا و مكان است
قاب هاي وي همچون پنجره اي هستند رو به دنياي ديدني
اين قضيه نشان ميدهد كه اوزو از اينكه با بدن انسان قابش را به هم بريزد متنفر بود
به همين خاطر او دوربين را دور از شخصيت هايش قرار مي داد
تا اگر آن شخصيت ايستاده باشد سر وي به اين صورت حذف نشود
او بيشتر از لنز 50 ميلي متري استفاده مي كرد
تا تصاوير چهره ها و فضاها
طوري كه لنز هاي 20 و 30 ميليمتري به آن انحنا مي دهند نشوند
او در اين فيلمش مكثي در داستان به وجود مي آورد
اين كتري به جوش آمده همچون وقت استراحت به داستان
و فضا ي فيلم تنفس ميدهد
او لحظه ايي از تركيب بندي پوچ گرا و خالي استفاده ميكند
پوچي،خالي يا همان « ميو » كه روي سنگ قبرش نوشته شده بود
اوزو همچون هنرمندان رنسانس سعي داشت كه بدن انسان در مركزيت قرار داده
و همچون بودايي ها خويشتن انسان را بزدايد
به همين خاطر فيلم هاي وي بسيار از آثار
پرستاره رمانتيك هاليوود فاصله دارد
اين يكي از بهترين تعادل هاي به وجود آمده در تاريخ سينماست
خيلي سخته كه فكر كنيم كه كارگردان هاي هاليوودي به طور كامل
قوانين فيلمسازي گذشته را زير پا بگذارند اما سوال اينجاست كه اوزو چطور اين كار را كرد؟
بخشي از پاسخ اين سوال اين ميتوان باشد كه به اين خاطر است كه در
سيستم استوديويي ژاپن در دهه20 و 30 كارگردان ها بر تهيه كننده ها تسلط داشتند
اين اتاق ها در استوديو توهو جايي است كه يكي از بهترين كارگردان هاي ژاپن
آكيرا كوروساوا شاهكار جريان سازش « هفت سامورايي « را در آن طراحي كرد
اين مرد بعضي از دكور هاي فيلم را ساخته است
استوديوي هايي مثل اين كه اوروسون ولز از آن به عنوان بزرگترين دكور قطار در جهان ياد كرده است
حتي اوزو هم كه تهيه كننده نبود نيز بعضي از صحنه هايش را در اين مكان ها فيلمبرداري كرد
يكي ديگر از بهترين فيلمساز هاي ژاپني كه با اوزو هم دوره بود
و شاهكارهايي زيادي از دهه 30 به بعد ساخت كنجي ميزوگوچي بود
ميزوگوچي استاد به تصوير كشيدن زمانه مدرن بود
او به غرور و تكبر ژاپني ها و نيز دوران باشكوه و پر ادعايي
سامورايي ها حمله كرده و به جاي آن تمركز را بروي زنان ژاپني قرار داد
كه در زندگي مورد ظلم قرار مي گرفتند
به عنوان مثال اين فيلم درباره ي زني به اسم آياكو است كه اپراتور تلفن است
اما به خاطر پول مجبور به روسپي گري مي شود
و به عنوان يك گيشا استخدام ميشود
موضوعي كه شخصا به خود ميزوگوچي بر ميگردد
او در فقر كامل بزرگ شد و خواهرش به يك خانه گيشا فروخته شد
نكته قابل توجه در اين صحنه بي باكي و جسارت ميزوگوچي در ميزانسن اين صحنه از فيلم است
آياكو كاملا به دوربين نزديك است و اتفاقات در پس زمينه او اتفاق مي افتد
چنين تركيب بندي و ميزانسني در اون دوران نادر بود .اين صحنه 5 سال قبل
استفاده اورسون ولز از چنين تكنيكي در فيلم همشري كين بود
كين پسر بچه در پس زمينه همچنان فوكوس است
به اين خاطر كه وي در بستر مرگ
دوران كودكي دلنشينش را در برف به ياد مي آورد
اين تصويربرداي و تركيب بندي شجاعانه در صحنه اخير بسيار مورد ستايش قرار گرفت اما اولين كسي كه از آن استفاده ميزوگوچي بود
كيوكو كاگاوا بعد ها در دهه 50 با ميزوگوچي كار كرد
ميزوگوچي اصلا به شما نمي گفت كه چطور بازي كنيد
او فقط روي صندلي اش مي نشست و مي گفت سعي ات رو بكن او بعد از تمرين فقط محل قرارگيري دوربين را مشخص كرد
اين روشي بود كه او كارگرداني مي كرد
در اين فيلم وي « سرگذشت چيكاماتسو
كاگاوا در نقش اوسان زني كه با مردي از خانواده سلطنتي ازدواج كرده است حضور دارد
در اين صحنه شوهر وي فكر ميكند كه او با مردي ديگر رابطه عاشقانه داشته است
و به او ميگويد كه خودكشي كند
يك لحظه ويرانگر
در سينماي رمانتيك هاليوود چنين صحنه ايي در كلوزآپ و با نورهاي درخشان فيلمبرداري مي شد
اما ميزوگوچي از به تصوير كشيدن احساست دور شده است
و به پشت سر كاگاوا مي رود به همين خاطر ما صورت پريشان او را نميبينيم
به جاي اينكه ما با او همدردي و گريه كنيم از فلاكت و بدبختي كه زن در آن گرفتار شده است به خشم مي آييم
همچنين به ياد ميارم كه ميزوگوچي عادت هاي خاصي در تمرين صحبت كردن و حركات بازيگرانش داشت
او مي گفت با دقت به يگديگر نگاه كنيد و و كار نفر مقابل را منعكس كنيد
به همين خاطر من فهميدم كه ما بايد حواسمان
به حركات و ديالوگ هاي يكديگر باشد
با اين كار ما فهميديم كه كدام حركات و ديالوگ گفتن هاي ما مورد قبول واقع خواهد شد
زماني كه من سر فيلمبرداري فيلم هاي كوروساوا بودم
مدام به خودم مي گفتم منعكس كن ، منعكس كن
شوهر كاگاوا در فيلم «سرگذشت چيكامتسو » بسيار ظالم است به همين خاطر اوسان شخصيت وي در فيلم
با مرد ديگري به اسم موهي فرار ميكند
ميزوگوچي به عنوان فيلمساز زن ها مشهور شد
و كاواگا اعتقاد دارد كه از او بسيار آموخته است به خصوص در اين صحنه
ميزوگوچي هر گز به من اجازه نمي داد كه در تمرين ها خيلي پيش بروم
و هنگامي هم كه من را متوقف مي كرد به من نمي گفت كه اشكال كار كجاست و هرگز پيشنهادي هم نمي داد
من نمي دانستم چكار كنم
من با وجود اينكه خيلي خسته مي شدم اما دوباره آن را بار ها و بارها اجرا مي كردم
در آن لحظه در قفسه سينه ام احساس درد شديدي ميكردم
نمي دانم واقعا چطور توصيفش كنم ولي واقعا انگار چيزي از درونم بيرون زد
و من اين چيز را به درون موهي انتقال دادم
و صحنه به يك صحنه عاشقانه تبديل شد
تو ديگه پيشخدمت من نيستي
تو شوهر و سرور من هستي
ميزوگوچي گفت : خوبه همين را ادامه مي دهيم
من آن موقع متوجه اين كار او نشدم
كه ما نبايد با سرهايمان بازي مي كرديم ما بايد فقط با بدن هايمان بازي مي كرديم
او مي گفت شما خودتان را در اين جنگل مرده غرق كنيد و حسي كه داريد را انتقال دهيد
او از تمام انرژي ما استفاده مي كرد اين باعث شد كه من اساس بازيگري را
از طريق همان صحنه ياد بگيرم
و تا به امروز فراموشش نكرده ام
و هربار به اين صحنه نگاه مي كنم
دوباره آن حس و حال به من بر مي گرده
به دهه 30 بر ميگرديم ميزوگوچي داستان تلفنچي آياكو را اين طور تمام مي كند كه
او روي پلي ايستاده و به خودكشي فكر ميكند
چون به او برچسب بدنامي زده اند
اين صحنه لحظه مهمي در داستان فيلم است
نمي دونم چكار كنم؟
شما مريض ايد ؟
فكر كنم شما بتونيد اينو پاسخ بديد
من يك بيماري سخت به اسم « بزهكاري » دارم
حالا آقاي دكتر به من بگيد چي؟
چنين بيماري چطور درمان ميشه ؟
من نمي دونم پاسخ اين سوالتون چيه
حدودا يك دهه بعد در يك فيلم آمريكايي تحت عنوان «ميلدرد پيرس
جوان كرافورد در پلي همانند آن پل ايستاده است
به سرنوشتي همچون آياكو فكر ميكند
اما از آنجا كه در سينماي رمانتيك هاليوود همه چيز زيباست
اين اقدام به خودكشي نيز زيبا به تصوير كشيده شده است
چهره وي نوراني شده است فوكس دوربين روي چشمهايش است
حدود دو دهه طول كشيد تا دستاورد هاي ميزوگوچي
و اوزو همانطور كه گفته شد
توسط سينماي رمانتيك غرب مورد استفاده قرار بگيرد
اين يكي از بزرگترين اتفاقاتي بود كه در تاريخ سينما ناديده گرفته مي شد
هشتمين و آخرين حمله سينماي متفاوت جهان به سينماي جريان اصلي هاليوود
در دهه 20 و 30 در اينجا در چين شكل گرفت
در سال 1931 ژاپن به شكلي وحشيانه به چين حمله كرد
زندگي در آن دوران براي چيني ها بسيار سخت شد
و در خلال اين جنگ حدود 13 ميليون نفر جان خود را از دست دادند
و در همان دوران بود كه سينماي چين پا به تاريخ سينما گذاشت
اين فيلم هاي از چين در دهه 1910 است
كه به سبك و سياق فيلم هاي هاليوودي ساخته مي شد استفاده از آيريس ،
براي نشان دادن خواستگاري كه بر روي پشت بام در حال حركت است
ولي در اوايل دهه 30 سينماي چين فيلم هاي رئاليستي چپ گرا تجربه مي كرد
كه با دنياي فانتزي هاليوود مغايرت داشت مثل اين صحنه
كه در آن با انتخاب خلاقانه زاويه دوربين و نيز استفاده از سمبل نشان مي دهد كه چگونه مرد زن را فريب ميدهد
اين شهر شانگهاي پاريس شرق است
يكي از بزرگترين شهرهاي جهان حمله ايي عليه هاليوود
صورت داد
استوديو هاي فيلمسازي بنا شدند فيلمساز ها يك به يك جلو آمدند
ستاره هاي سينما به وجود آمدند
بزرگترين ستاره آن دوران اين زن
روان لينگيو بود كه خيلي ها او را گرتا گاربو چين ناميدند
اينجا در اين صحنه اون نقش مادر مجردي را بازي ميكند كه براي ديدن اجراي پسرش به مدرسه رفته است
روان به علت مشكل مالي مجبور به تن فروشي شده است
او اين كار را ميكند تا هزينه تحصيل فرزندش را بپردازد
مي دوني اين زنه براي در آوردن خرج زندگيش چكار ميكنه؟
در اين نماي تركينگ زيبا مردم در حال پچ پچ گردن پشت سر او هستند
وقتي كه مسئولين مدرسه مي شنوند كه وي يك روسپي است او را بيرون انداخته و زنداني اش مي كنند
زنان چيني اكثرا روان را مي شناسند
آه ،روآن لينگيوئه روآن لينگيوئه
من اين شانس را نداشتم كه در آن دوران او را ببينم
چون روان سالها قبلش مرده بود
من خيلي كوچك بودم خيلي كوچك
فيلم هاي روان خيلي زيبا و واقعي بودند
و وضع زندگي مردم طبقه پايين جامعه در آن دوران را به خوبي بازتاب مي كرند
بيشتر فيلم هاي روان در اينجا در خيابان هاي فرعي شانگهاي اتفاق مي افتاد
ولي معمولا اين صحنه ها در استوديو و دكور هاي شانگهاي مثل اين فيلمبرداري مي شد
خيلي ها اعتقاد دارند كه بازي رئاليستي با مارلون براندو در آمريكا شروع شد
اما در اين صحنه به روان نگاه كنيد ،به درماندگي و خستگي وي به نوع حركات وي به زبان بدنش دقت كنيد
اين دهه ها پيش از مارلون براندو ست
زماني كه مگي چئونگ در فيلم « صحنه مركزي » نقش روان را بازي كرد
كارگردان استنلي كوان از او خواست تا اين صحنه مشهور را بازسازي كند
در فيلم « زن جديد « روان نقش بازيگري
را ايفا كرد كه به خاطر هجوم خبرنگاران به زندگي شخصي اش اقدام به خودكشي كرده است
اين صحنه اوج داستان فيلم است
مردم شهوت ران و منحرف شانگهاي نام و جايگاه روان را
به خاطر اينكه از زمان خودش جلو بود و نيز به خاطر درخشش در آن شهر پر از كثافت خراب كردند
و به همين خاطر روان به خاطر استفاده بيش از حد از قرص همچون شخصيتي كه در فيلم بازي كرد
در سال 1935 در 25 سالگي در گذشت
طول جمعيت در مراسم تشييع پيكر او به حدود 5 كيلومتر مي رسيد
و در آن مراسم سه زن دست به خودكشي زدند
نيويورك تايمز در صفحه اول خود نوشت
اين باشكوه ترين مراسم تشييع جنازه قرن است
امروز نام روان تقريبا در هيچ دايره المعارف سينمايي ديده نمي شود
با گذشت دهه ها شانگهاي
شهر سكس و سينما به اوج خود رسيد
و كوچه و پس كوچه هاي شهر شانگهاي در فيلم هاي دهه 30 چين
همچون ديزلندي به مكاني براي مصرف سرمايه دار ها تبديل شد
اين مكان ها شبيه به يك استوديو و يا لوكيشن ثابت فيلمبرداري تبديل شدند
در دهه 40 قسمتي
از جنوب سواحل شرقي سرزمين چين
به مكاني جديد براي فيلمساز هاي جنوبي كشور چين تبديل شد
قسمتي به نام هنگ كنگ
كه در بخشي در اواخر تاريخ سينما به آن ميرسيم
حالا دوباره نگاهي ميكنيم به بين دهه ي 1910 تا اويل دهه 30 ميلادي
حالا موضوع روشن شد كه شايد بهترين دوره تاريخ سينما
اين دوره است
اين دوران فيلم هاي فانتزي و نيز فيلم هاي آلترناتيو فوق العاده بودند.
سينما در اوج خود بود
اين دوران انرژِي عالي به سينما بخشيد كه تا ابد ادامه دارد
اما يك چيز آشكار است كه ما هنوز آن را در نظر نگرفته ايم
ما صداي فرياد داگلاس فربنكس را نمي شنويم
ما صداي فالكونتي را نمي شنويم
ما صداي جيغ قرباني چزاره را نمي شنويم
انرژي و هيجاني كه از اين فيلم ها كه به ما انتقال داده مي شود فوق العاده است
ولي اين ها چيز هايي نيست كه در زندگي واقعي اتفاق مي افتد
چون اين فيلم ها صامت اند
اين چيزي است كه فرانسوي ها به آن سينماي ناشنوا مي گويند.
در سال 1928 استوديو هاي فيلمسازي در سرتاسر جهان تحولي در ساختار خود به وجود اوردند
تحولي كه جان فورد نام آن را زماني براي رفتن در دل وحشت گذاشت
تمامي هنر و زبيايي فيلم ها تا آن روز بصري بود
كه ناگهان چيزي وحشتناك به وجود آمد
صدا
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.