دهه 1930
ظهور ژانرهاي مهم سينماي آمريكا
و دوران درخشان سينماي اروپا
در اين فصل ما به سراغ اساتيد فيلمسازي جهان
هوارد هاكز و آلفرد هيچكاك خواهيم رفت
و سپس به سراغ سينماي شاعرانه و زيباي فرانسه
در دهه 30 خواهيم رفت
كشور آمريكا : اواخر دهه 1920
دنيا به سرعت در حال تغيير بود
وال استريت سقوط كرده و دچار ركود شده بود
بحران اقتصادي شديدي همه جا را فراگرفته بود و تا 12 بعد سال ادامه داشت
فيلم ها در اواخر دهه 20 به طور كامل دگرگون شده بودند
صدا در سينما غوغايي به پا كرده بود
فيلم هاي ناطق 10 ميليون بليط بيشتر از فيلم هاي صامت در طول سال مي فروختند
صدا پول ساز شده بود
به همين خاطر سالن هاي سينمايي مثل اين سينما
پالاس تياتر در ميدان تايم در نيويورك مجبور به مجهز كردن خود با سيستم صوتي شدند
فيلمسازي نيز با آمدن صدا متحول شد و فيلمساز ها راه هاي جديدي براي ساخت فيلم پيش رو خود مي ديدند
البته استفاده از لوكيشين هاي واقعي بسيار سخت بود چون در اين مكان ها صداي
ضربه زدن با چكش هاي آهني يا دريل هاي بزرگ و يا سوراخ كردن جاده ها مي آمد
به همين خاطر فيلمساز ها مجبور شدند كه به استوديو ها مثل اين استوديو كه نامش ساند استيج است بازگردند
در چنين استوديو هايي چه اتفاقي مي افتاد؟
در اين صحنه از فيلم «تنگناي او » محصول 1931
كاملا مشخص است كه در اين استوديو ها چه اتفاقي افتاده است
زيرا در اين دوران صدا نسبت به
تصوير در اولويت قرار داشت
حالا وقتي ما به نماي بسته از صورت خواننده بينگ كرازبي كات مي زنيم
نوازنده ويلون در همان موقعيت قبل در حال نواختن است
چهره او در يك گوشه ايي از كادر در كنار بينگ كرازبي ديده مي شود
براي درست بودن صدا آن ها مجبور شده اند كه اين صحنه را با دو دوربين
همچون تلويزيون فيلمبرداري كنند
اگر نماي بسته فقط با يك دوربين فيلمبرداري مي شد نوازنده ويلون مي توانست از قاب خارج شود
و قاب زيباتر و منظم تر به نطر بيايد
و منبع نور نيز مشخص شود
نور ها تخت تر و بيشتر از بالا تابانيده شده اند كه بعدها كمتر در سينماي هاليوود استفاده شد
نور پردازي شبيه به سريال هال روزانه تلويزيون
اين مشكل به اين خاطر است كه از آن جا كه يك نماي باز و يك نماي بسته به طور همزمان فيلمبرداري مي شود
نمي توان هر يك از اين دو نما را به شكل مختلف نورپردازي كرد
به همين خاطر در اوايل ورود صدا به سينما زيبايي هاي بصري از فيلم ها گرفته شده بود
ولي از آنجا كه تاريخ سينما پر از ابداع گران خلاق است
خيلي زود اين محدوديت از بين رفت
روبن ماموليان كه در آن زمان اپرا كارگرداني ميكرد به شدت
به سينما ناتوراليستي علاقه مند شد
در سال 1932 ماموليان بهترين و خلاقانه ترين
فيلم در كارنامه هنري اش را ساخت
امشب دوستم بدار نام فيلم بود و داستان فيلم در فرانسه اتفاق مي افتاد
ماموليان شيفته تكنولوژي صدا و ويژگي هاي آن شد
به همين خاطر او يك صبح در فرانسه را با استفاده از صداهاي موجود در فضا
طوري طراحي مي كند كه به نظر مي رسد يك سمفوني در حال نواخته شدن است
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
سپس ما قهرمان اصلي را مي بينيم يك خياط شجاع كه عاشق
پرنسسي شده است كه در قصر زندگي ميكند
خياط ميخواند: آيا اين عاشقانه نيست؟
اين آهنگ را مشتري كه بالاي سر اوست ادامه مي دهد
عاشقانه دا دا د ا
تاكسي
نه نه من مي خوام يكم هوا بخورم
اين عاشقانه نيست؟
سپس توسط اين اهنگسازي كه سوار ماشين مي شود ادامه مي يابد
At last I've got a fair!
Railroad station!
A, b, a, b
كه همزمان آن را روي صفحه نت هايش مي نويسد
A, b flat
isn't it romantic
da da da da da
سپس صحنه عوض شده و به يك گروه سرباز كه آهنگ را براي رژه خود ميخوانند تبديل ميشود
Isn't it romantic...
سپس آهنگ به تك نوازي ويلون تبديل ميشود
در نهايت اين صدا به گوش پرنسس خانم مي رسد
اين صداست كه موجب طراحي و وحدت يافتن اين سكانس شده است
در اينجا صدا به يك محرك تشبيه شده است
صدا چيزي بود كه سينما به شدت به آن اختياج داشت
گويي صدا در سينما فرياد مي زد و تصوير پاسخ اين فرياد را مي داد
Isn't it romantic
music in the night
a dream that can be heard
اين فقط بخشي از خلاقيت ماموليان بود
او صداي شبيه به سگ را بر روي چند پيرزن قرار داد تا به اين طريق با آن ها شوخي كند
او صدا هاي تشبيهي را جايگزين صداهاي واقعي كرد
با اين كار ماموليان به فيلمساز ها اين آزادي را داد كه بتوانند از استعارات و تشبيهات صوتي در فيلم خود استفاده كنند
به همين خاطر صدا فروش فيلم ها را زياد كرده و آن ها را متحول كرد
صدا كمك كرد فيلم ها با استاندارد هاي مشخص با داستان ها
سبك ها و هيجان هاي مختلف وارد عرصه سينما شوند
در آن زمان 6 ژانر فيلم به وجود آمد
كه همه اين 6 ژانر بخش اعظمي از سينماي سرگرم كننده دهه هاي بعد را تشكيل دادند
فيلم هاي وحشت از دهه 1920 آغاز به كار كرد
كه بهترين آن ها در آلمان ساخته شد
اين فيلم تحت عنوان « گولم » با تركيب بندي هاي مورب بي نظريش
و طراحي هاي صحنه اكسپرسيونيستي اش يكي از اين فيلم هاست
گولم هيولايي بود كه توسط يك خاخام يهودي از خاك رس ساخته شده بود
تا از يهوديان در برابر ظلم محافظت كند
فيلم « فرانكشتاين » ساخته جميز ويل كه محصول سال 1931 كمپاني يونيورسال است
به شدت تحت تاثير فيلم « گولم » است
از اين فيلم مي توان فهميد كه سينماي اكسپرسونيست آلمان
تاثير شگرفي بر سبك و فضاي فيلم هاي وحشت عامه پسند هاليوود داشته است
فرانكشتاين داستان دانشمندي را روايت ميكند كه هيولايي خلق كرده
كه به خاطر ظاهر ترسناك و زشتش جامعه او را طرد كرده است
فيلم اقتباسي است از رمان مري شلي است كه در آن هيولا مدام در حال حرف زدن است
اما ويل و فيلمنامه نويسش در فيلم كاري كردند كه هيولا به سختي حرف بزند
مواظب باش فرانكشتاين مواظب باش
بازي احساسي و بي نظير بوريس كارلوف در نقش فرانكشتاين
يكي از بزرگترين افتخارات سينماي هاليوود را رقم زد
ژانر وحشت به يكي از اركان اصلي هاليوود تبديل شد و به همين خاطر توريست هاي زيادي را امروزه براي تماشاي اين نمايش ها به آنجا مي كشاند
موفقيت فيلم فرانكشتاين ترس را ضميمه لذت تماشاي فيلم كرد
بهترين كارگردان هاي ژانر وحشت با استفاده از تخيل خود به خلق صحنه هاي وحشت زا پرداختند
به طور مثال فيلم فرانسوي « چشمان بدون چهره » داستان دختر يك جراح پلاستيك را روايت مي كند
كه صورتش از شكل افتاده و مجبور است با زدن ماسكي به صورت آن را مخفي كند
فيلم عاري از احساس است و گويي دختر در اين دنيا غرق شده است
ما از اينكه نمي بينيم پشت ماسك چيست نا اميد مي شويم
سينماي وحشت اغلب شامل ترس و وحشت از ناديده هاست
و در اين فيلم ژاپني تحت عنوان « مصاحبه » زني جوان با چهره اي خونسردانه و در عين حال ترسناك
از مرد مسن تري كه به زور مي خواسته وي را به ازدواج خود دربياورد عصباني است
تلفن زنگ مي خورد و در اين لحظه اين اتفاق مي افتد
يكي از بهترين تصاوير شوك آور در تاريخ سينما
سيستم عصبي ما تحريك مي شود
ژانر وحشت بيش از هر ژانر ديگري
با سيستم اعصاب ما در ارتباط است
ژانر ديگري كه در دهه 30 ميلادي آغاز به كار كرد ژانر گنگستري بود
برخلاف ژانر وحشت ريشه اين ژانر در اروپا نبود
مشروبات الكلي در بين سال هاي 1920 تا 1933 ممنوع شده بود
از اين رو دسته هايي بزرگ خلاف قانون و گنگستر ها در فواصل شهر ها و روستاها آغاز به كار كردند
بيشتر اين دسته ها اصالت ايتاليايي يا ايرلندي داشتند
آن ها دسته ها و امپراطوري هاي خود را همچون يك خانواده بنا مي كردند
يكي از بهترين فيلم هاي گنگستري تاريخ سينما فيلم « دشمن مردم » است
كه درست دو سال بعد از ورود صدا به سينما ساخته شد
جميز كاگني در اين فيلم نقش گنگستري سرزنده فرصت طلب و زرنگي را ايفا ميكند كه از طريق فروش مشروب به ثروت رسيده است
اين جميزكاگني و دوست دوران كودكي اش است
آن دو هميشه هشيار و آماده اند
ولي در صحنه ايي از سوي ساختماني روبه رويشان به سمت دوست وي تيراندازي مي شود
صحنه پردازي فوق العاده همراه با فيلمبرداري با عمق ميدان زياد
كاگني پشت ديوار پنهان مي شود تا تيري به او نخورد
اما از پشت ديوار دوباره نمايان مي شود در حالي كه لبخندي با غرور روي لب هايش است
هيچ غم و اندوهي در وي ديده نمي شود
كاگني كه قبلا يك رقاص بوده است بسيار جذاب بود
بسياري از سازمان ها و نهاد كشور آمريكا اين افراطي گري در جذاب نشان دادن كاگني در اين فيلم را محكوم كردند
اين آغار درگيري فيلم هاي گنگستري با سازمان ها و نهاد هاي مختلف است
كه تا به امروز ادامه دارد
در دهه 1930 روزنامه نگار بن هكت فيلمنامه ايي تحت عنوان
صورت زخمي : ننگ يك جامعه نوشت كه هاوارد هاكس آن را كارگرداني كرد
هكت در اين فيلم ژانر گنگستري را با تراژدي يوناني تركيب كرد
اين صحنه پاياني فيلم است
دو عاشق همديگر را در آغوش گرفته اند
تا آن روز وجود چنين عشاقي در سينما سابقه نداشت
آن ها برادر و خواهر هستند
چرا شليك نمي كني؟
نمي دونم شايد به اين خاطر كه تو بخشي از مني و من بخشي از توام
هميشه اينجوري بوده
پل موني گنگستر بسياري خشني است كه ظاهري خيلي شيكي ندارد
و لهجه ايتالياييش آنقدر غليظ است كه گويي تازه پا به آمريكا گذاشته است
ابروهاي وي را پر پشت تر كرده اند تا وي به ميمون شبيه تر شود
دختر تير مي خورد
موني ميگويد بدون دختر نمي تواند زندگي كند
تو تمام چيزي هستي كه برام باقي مونده
پسر كوچولو او رفته آنجلو او رفته
من با تو خوب نبودم جسيكا
من با خودمم خوب نبودم
جسيكا
اونا همشون بيرون .اونا دنبال من اند اونا همه جار هستند
جسيكا اونا هيچ شانسي به من نمي دند جسيكا لطفا
تراژدي كمبود عاطفه در زير ظاهر خشن و مردانه فيلم
حقارت يك مرد بزرگ
جسيكا نرو لطفا نرو
صورت زخمي در سال 1983 بازسازي درخشاني داشت
اين بار الوير استون نوشت و برايان ديپالما آن را كارگرداني كرد
ديپالما در اين فيلم نيز از نماهاي كرين شات مختلف كه امضاي فيلم هايش بود استفاده كرد
كامونته نامش به مونتانا تغيير كرده است مونتانا نيز يك مهاجر تازه به آمريكا رسده است
كه در فيلم يك قاچاقچي كوبايي كوكائين است
فيلم به درستي با عصر مصرف گرايي آمريكا در دهه 1980 تطبيق يافته است
ساختمان هاي زيبا موسيقي هاي پاپ با ريتم تند
در فيلم اصلي كامونته زير تابلويي مي ميرد كه روي آن نوشته شده است
دنيا مال توست
ديپالما اين ايده را در صحنه ايي عجيب و غريب به سبك باروكي اش
در اواسط فيلمش استفاده مي كند
حركت استثايي و طعنه آميز دوربين دي پالما چيز ديگري مي گويد
دنيا به موناتانا تعلق ندارد
دنيا فراتر از مونتانا است
هاليوود 70 فيلم گنگستري فقط در سه سال اول دهه 1930 ساخت
هاليوود توانست سينماي جهان را تحت تاثير خود قرار دهد
در ژاپن در سال 1954 فيلم «هفت سامورائي» ساخته آكيرا كوروساوا
با تركيب سينماي گنگستري و قصه كهن ژاپني داستان شمشير زنان و روستاييان را روايت ميكرد
در اين صحنه از فيلم شخصيت ها در زير شلاق باران
گويي با ذغال سياه شده اند
و در نهايت فيلم هفت سامورايي
يكي از بهترين فيلم هاي تاريخ سينما تبديل شد
روزي روزگاري در آمريكا
به عقيده بسياري بهترين فيلم گنگستري تاريخ سينماست
اين شخصيت ، نودلس با بازي رابرت دونيرو
در وراي اين نگاه رو به پايين اش و چهره سر خورده و پيرش دنياي ترسناك فيلم هاي گنگستري .
به دوران فاشيستي اش،قرباني و كله خر بودنش
استايل و شگفتي و راز زندگي اش مي انديشد
دنياي پيچيده اي از انديشه ها
كه همه آن ها از سينماي دهه 1930 آمريكا بيرون مي آيد
فيلم هاي موزيكال ، وحشت و گنگستري
همگي در دهه 1930 كشف شدند
ولي ژانر وسترن از همان دهه اول
تولد سينما متولد شد
بسياري از اين وسترن ها در بين سالهاي 1890 تا 1900 ساخته شد
در اين صحنه از فيلم اسب آهنين ساخته جان فورد
بسياري از ويژگي هاي ژانر وسترن قابل رويت است
لوكشين فيلم قاعدتا شهر نيست و طبيعت و بيابان است
در صحنه هاي تعقيب و گريز دوربين به سرعت حركت ميكند كه به يك حركت معمول در ژانر وسترن تبديل شد
اين در حالي است كه در ژانر گنگستري دوربين بيشتر ثابت بود
منظور از اسب آهنين كه در نام فيلم به آن اشاره شده خطوط راه اهن است
مدرن شدن يكي از اركان و تم هاي اصلي فيلم هاي وسترن بوده است.
فورد براي حركت دالي و تراولينگ از قطار استفاده مي كرد.
و داستان و كشمش اصلي فيلم درگيري و تيراندازي بين سفيد پوست هاي مهاجر و سرخ پوست هاي بومي بود
تقريبا تمام فيلم هاي گنگستري در باره ي قانون شكني در دوران بدبيني است
و موضوع بيشتر فيلم هاي وسترن قانون شكني در دوران آرمان گرايي است
در اين فيلم كه يكي از فيلم هاي آخر جان فورد است هنري فاندا نقش وايت ارپ را بازي ميكند
ارپ كه در سمت راست نشسته است مارشال جديد شهر تومبستون است كه سعي دارد قانون را در اين شهر اجرا كند
من نيم ساعت ديگه مي رم مي بينمت
در شهر، جامعه در حال تولد است
حداقل در مورد سفيد پوست ها اين طور به نظر مي آيد
فوندا شهر را دوباره مي سازد به طوري كه انگار سرزميني دست نخورده بوده است
نور روشن و شفاف است
در فيلم هاي گنگستري شهر و محله ها در حال مرگند
دنيا تاريك است
همه طوري رفتار ميكنند كه گويي قانوني وجود ندارد
ژانر كمدي كه يكي از مهم ترين ژانر ها در سينماي صامت آمريكا بود
با ورود صدا به سينما اين ژانر دست خوش تغيير اساسي شد
يكي از اين تغيير ها زنانه شدن اين ژانر بود
يكي از اولين فيلم هاي كمدي مفرح زنانه اين فيلم قرن بيستم بود
داستان يك تهيه كننده شكست خورده را روايت ميكند كه سعي دارد معشوقه اسبقش را
كه اكنون يك ستاره سينما شده را متقاعد كند تا به تئاتر برادوي برگردد و زندگي او را احيا كند
اما اين وسط يك مشكل است
آن دو از يكديگر متنفرند
فيلم پر از لحظاات و موقعيت هاي خنده داري كه پشت سر هم رديف شدند
$10,000-$15,000 in front of your nose, your mouth would begin to water,
you'd start drooling and squealing, gimme, gimme, gimme, gimme.
That's right, Oscar. Now get out before I have the porter
throw you off the train.
You'll see who's going to be thrown off this train.
جان باريمور كه يكي از هنرپيشه هاي سرشناس فيلم هاي درام بود
در اين فيلم در ظاهر يك احمق تمام عيار قرار دارد
احمقي وحشي با چشم هاي عصبي و موهاي ژوليده
كارلول لومبارد ظاهر طبيعي تري دارد اما بسيار سريع است
خيلي سريع
كارگردان فيلم گفته است
به لومبارد گفتم اگه خواستي بازي ( بازيگري ) كني با تير مي زنمت
لومبارد ديالوگ ها را به سرعت به سمت مرد پرتاب مي كرد حتي خيلي از وقت ها هم نمي دانست چكار دارد مي كند
آن قدر سريع است كه حتي من نيز نمي فهم كه چه خبر است ؟
اين سرعت در تاريخ سينما بي همتا بود
فيلم « بزرگ كردن بيبي » از همين كارگردان سرعت و بزن بخور هاي به مراتب بيشتري دارد
يك داشنمند قصد دارد كه يك استخوان دايناسور بخرد
يك زن ميليونر قبول ميكند كه به وي كمك كند به شرط آنكه با او و بچه يوزپلنگش در سفر همراهي كند
بله يك يوزپلنگ به اسم بيبي
I don't believe you, Susan. But you have to believe me.
I've been the victim of your unbridled imagination once more.
That'll teach you to go round saying things about people.
دوباره يك مرد بي عرضه
و يك زن پر رو
آپارتمان زن به طور كامل سفيد است
به همين خاطر دو شخصيت و يوزپلنگ از مكان جدا شده اند
كري گرانت و كاترين هيپبورن مدام در ديالوگهاي يكديگر مي پرند
چنين تاكييدي بر روي اين نوع ديالوگ گفتن تا آن رمان بي سابقه بود
اين نوع ديالوگ گفتن بعد از اين فيلم به بازيگري رئاليستي در فيلم اضافه شد
تركيبي از رئاليست و سورئاليست
تركيبي جديد در سينماي ناطق
فيلم هاي « قرن بيستم « و «بزرگ كردن بيبي » هر دو
توسط يكي از بهترين كارگردان هاي استوديويي هاليوود در دهه 1930 يعني هاوارد هاكز ساخته شده است
به هاكز لقب «روباه پير خاكستري »داده بودند
هاكز همان طور كه در اين مصاحبه مشاهده ميكنيد بسيار رك و حاضر جواب ترش رو بود
من هيچ وقت اعتقادي به اين قرارداد ها يا پايبند بودن به قرارداد ها نداشتم
از آنجا كه هيچ وقت تحت قراردادي نبودم مي توانم انتخاب هاي خود را داشته باشم
يا زماني كه از يكي از داستان هاي موجود در استوديو خوشم بيايد زودتر به آن ها مي گويم
من مي خوام اينو تغييرش بدم
و ان ها هم ميگويند مشكلي نيست تغيير بده
و اگر شما به خوش شانسي من باشيد استوديو ها به شما اجازه خواهند داد كه هر كاري كه دوست داريد انجام دهيد
او هر كاري دوست داشت كرد
او فيلم ها و شخصيت هاي بياد ماندني ساخت كه مردم هنوز آن ها را به ياد دارند
هاوارد هاكز فيلم هاي زيادي به خوبي و بزرگي كمدي هاي اسكروبالش ساخت صورت زخمي را براي هوارد هيوز ساخت
سپس « خواب بزرگ « يكي از بهترين نوار هاي تاريخ سينما را ساخت و بعد از آن دو فيلم « رود سرخ » و «ريوبراوو» را ساخت
او همچون يك نانوا و يك آشپز شخصيت هاي خوشمزه و دلچسبي خلق كرد
هاكز كمك زيادي به شكلگيري ژانرهاي عاميانه كرد
شايد دليل آن اين باشد كه وي شخصيت پيچيده و چند وجهي داشته است
منتقدي در باره ي هاكز گفته است « او خوشبينانه ترين فيلمساز سينما است
ديگران او را فيلمسازي با ديدگاه هاي تلخ براي زندگي مي دانستند
مي توان گفت در مورد او هر دو آن ها درست است او اينجا در يك پيست موتور سواري است
در يك دنياي كاملا مردانه
خيلي ساده زندگي مي كرد
روي يك جعبه نشسته است
پسرش در مسابقه شركت كرده است
زماني كه به وي خبر ميدهند كه پسر بزرگش در يك سانحه رانندگي بدجور آسيب ديده است
ظاهرا او بي توجه به فيلمبرداري اش ادامه داده است
بعضي ها ميگويند او يك يهودي ستيز بود برخي ديگر مي گفتند او يك دو جنس گراست
بهرحال اين پيچيدگي هايي در شخصيت و زندگي وي از او يكي از بهترين فيلمسازهاي استوديويي ساخت
او يك آدم خاص و پيشرو است
او يك آدم مقدس و قابل احترام است
هم اكنون به سراغ پنجمين ژانر سينماي ناطق هاليوود
در دهه 1930 مي رويم ژانر موزيكال
اين صحنه از فيلم « پول پرستهاي 1933» كه رقص آن
يكي از بهترين و خلاق ترين افراد ژانر موزيكال بازبي بركلي طراحي شده است
او قبلا عضو ارتش بوده است
او عاشق رژه ها و نمايش هاي ارتش شد
به همين خاطر در اين فيلم او سرباز ها در زير باران
روي اين صفحه ي گردان رژه مي روند تا تاكييد كند كه اين صحنه تئاتري است
دومين منبع الهام و ايده هايش از اين سرچشمه ميگيرد كه وي هر روز صبح به مدت سي دقيقه در وان آب گرم حمام مي كرده است
به فضاي اتاق حمام نگاه كرد
و به رقص هاي معمول و مد روز را در آنجا فكر كرد
And once he used to love me I was happy then.
در پايان فيلم «پول پرستهاي 1933» دختري خواننده
آوازي براي مردان از ياد رفته مي خواند
براي سربازهاي كه بعد از بازگشت از جنگ دچار اختلال رواني شده اند
و يا براي مرداني كه بعد ها در دوران ركود اقتصادي ضربه بدي به ان ها وارد مي شود.
خواندن براي دو اتفاق بد به طور همزمان
بسياري از فيلم هاي هاليوودي در آن دوران دنيا را از ديدگاه مردان مي ديدند
اما در اينجا يك زن در باره ي انسان دوستي و نسلي از مردان مي خواند
در اين فيلم يك نظريه اجتماعي با تصوير زيبا اشتياق جنسي و عناصر سينمايي تركيب شده است
يكي از بي نظيرترين لحظات سينما در دهه 1930 است
ششمين نوع فيلم هاي هاليوودي
طوفاني در جهان به پا كرد فيلم هاي كارتوني
سابقه فيلم هاي انيمشن به سال 1906 بر ميگردد
به اين يكي نگاه كنيد كه با مداد كشيده شده تصوير سياه و سفيد و لرزان است و همچون يك كميك مي باشد
بيست سال بعد در آلمان
لات رينگر از با استفاده از مقوا و سبك كات اوت فيلم بي نظريش در زمان ويكتوريايي را تحت عنوان
ماجرا هاي پرنس احمد را ساخت
اين گيره هاي فلزي كوچك نشان مي دهد كه او چگونه حركات در اين فيلم طراحي كرده است
اين در حالي است كه والت ديزني انيميشن را به يكي از بهترين و معروفترين هنر هاي جهان تبديل كرد
او عاشق كارهاي رابرت لويي استيونسون و چارلي چاپلين بود
در نيويورك او كارش را در كنار يك طراح استثنايي هلندي به نام «اب ايوركس» شروع كرد
آن ها تصميم گرفتند كه يك شخصت جديد و دوست داشنتني به نام ميكي موس را خلق كنند
ديزني تصميم اش اين بود كه شخصيت يك موش باشد
اين اولين فيلم ميكي ماوس آن هاست خلبان ديوانه
فيلم سياه و سفيد
و با خطوط ساده طراحي شده است
ميكي مشتاقانه به شكلي عجيب يك ماشين را به هواپيما تبديل ميكنند
در سال 1937 ديزني يكي از پرفروشترين فيلم هايش را تحت عنوان سفيد برفي و هفت كوتوله ساخت
شصيت سفيد برفي يك انسان بود به همين خاطر ديزني از بازيگر زن واقعي استفاده كرد
تا لباس ها و شكل او را روي كاغد طراحي كند
اين كار براي اولين بار صورت مي گرفت
اين همان چيزي است كه امروزه به آن موشن كپچر مي گويند
سفيد برفي مثل يك دختر واقعي مي رقصد
كاملا با وقار ، زيبا بدون هيچ حركت غلط يا تحريف شده در بدن او
نتيجه كار اين شد كه حضار ايستاده فيلم را مورد تشويق قرار دادند
نقد ها همه ستايش كننده بود
اين طراحي پر زحمت در اين ساختمان در گوشه خيابان انجام شده بود
كار ديزني بي عيب و نقص به نظر مي آمد
اما رفته رفته از خلاقيت وي در فيلم هايش كاسته شد
و خود او نيز محافظه كارتر شد
بعد از جنگ جهاني دوم ديزني در دادگاه ضد كمونيست مكارتيسم حضور پيدا كرده و شهادت داد.
روند توليد فيلم هاي او با پيشرفت طراحي تغيير كرد
او از تكنيك فتوكپي كردن فيلم استفاده كرد
اين روش ارزان تر بود و به اين صورت بود كه مثلا در اين صحنه از
فيلم 100 سگ خالدار دور سگ ، پنجره و كوسن خطوط سياه رنگ كشيده شده است
فيلم هاي اولييه ديزني داراي رگه هايي از سورئاليسم بودند
و به لحاظ تكنيكي بسيار نوآور بودند
اما بعد از دهه ها اين رگه هاي سورئاليسم و نو آوري ها
رفته رفته جاي خود را به پيام ها و تكنيك هاي محافظانه كارنه تر دادند
ژانر وحشت ،گنگستري ، وسترن كمدي و فيلم هاي كارتوني
هاليوود را به حركت در آوردند
و هاليوود را شيفته خود و جهان را شيفته هاليوود كردند
در اينجا ، در نوراني ترين شهر جهان در دهه 30 پاريس نيز سينما به استاندارد خاص رسيده بود
فيلمساز هاي مهم فرانسه در دهه 30 علاوه بر گسترش سينماي فانتزي
ژرژ مليه س فيلم هاي رئاليستي برادران لومير را ارتقا دادند
بزرگترين جادوگر سينماي فرانسه
شاعر و هنرمندي تحت عنوان ژان كوكتو در اينجا
در منطقه ايي سر سبز از شهر پاريس متولد شد
در فيلم « خون يك شاعر » اثر ژان كوكتو
مجسمه ايي به هنرمندي جواني مي گويد بايد هرچه زودتر از استوديو خارج شود
هنرمند بايد از درون يك آينه رد شود
او اين كار را ميكند
در اين صحنه از فيلم، كوكتو از چند صداي فرياد براي به تصوير كشيدن فرو رفتن پسر به آينه استفاده ميكند
كاري كه در سينماي صامت غير قابل اجرا بود
در پشت آينه او هتلي شبيه به ديوانه خانه را پيدا ميكند
دنيايي كه شايد ناخود آگاه وي است دنيايي فاقد نيروي جاذبه
كوكتو تحت تاثير پيكاسو و رئيس اپرا و منتقد هنري به نام دياگلف بود
او همچنين ترياك نيز مصرف مي كرد
در صحنه كريدور در فيلم صحنه گويي در يك سمت قرار گرفته است و حركات شخصيت بر عكس به نظر مي رسد.
تكنيكي ساده كه در فيلم هاي اوليه و سورئاليسم به كار گرفته مي شد
حدود 80 سال بعد در فيلم «تلقين» ساخته ي
كريستوفر نولان در صحنه ايي خلسه وار از آن استفاده مي كند
دكوري كه در كريدور از آن استفاده شده بود اين بار در استوانه ايي گردان ساخته شده است
فيلمساز بعدي فيلمسازي بود به خلاقي ژان كوكتو اما جوان تر و سياسي تر از او
كه عجيب ترين فيلم هاي دهه 30 سينما فرانسه را ساخت فيلمسازي به نام ژان ويگو
براي مثال به اين صحنه از فيلم نمره اخلاق صفر نگاه كنيد
صحنه به صورتي است كه گويي در داخل سالن برف مي بارد
پسربچه ها كه در يك مدرسه شبانه روزي با نظامي سركوب كننده درس مي خوانند شب در خوابگاه در حال مبارزه با بالشت هاي خود هستند
ويگو اين صحنه را آهسته به تصوير ميكشد
درست مثل كوكتو ، ويگو نيز با صدا بازي ميكند
آهنگساز وي موسيقي روي اين صحنه را به صورت بر عكس اجرا مي كند
خلاقيت و ابداع گري ديگر در صدا
بچه ها آشوبي به پا ميكنند
اين نما بسيار پر ريخت و پاش و در عين حال بامزه است
فيلم به نظر سيستم آموزش و پرورش را مورد حمله قرار ميدهد
و به همين خاطر تا اواسط دهه 1940 توقيف ماند
اين فيلم سال ها بعد تاثير مستقيمي روي فيلمي تحت عنوان «اگر» ساخته ليندسي اندرسون گذاشت
كه در آن عقايد راديكالي ويگو با ساختار آموزش و پروش بريتانيا تركيب شده بود
اندرسون نيز شورش دانش آموزها را از روي پشت بام آغاز كرد
ولي داستان فيلم در يك مدرسه غير انتفاعي رخ مي دهد
بر خلاف دانش آموزان فيلم ويگو كه كتاب و سبد پرتاب ميكردند دانش اموزان فيلم اندرسون تيربار دارند
فيلم بعدي ويگو تحت عنوان «آتالانت » به اندازه فيلم قبلي اش مخالف جريان اصلي سينما بود
و به همان اندازه عجيب بود
داستان فيلم درمورد زني به نام ديتو پارلو است كه با مردي جوان ازدواح ميكند
و همراه وي روي لنچ مرد زندگي ميكند
پارلو همچون يك كودك است او حس شاعرانگي جهان را در مي يابد
او خوشي و محبت را در مي يابد
ويگو فيلم را در اين كانال در پاريس فيلمبرداري كرده است
در وسط فيلمبرداري برف شروع به باريدن كرد و منجر به اين شد كه در حفظ تداوم صحنه دچار مشكل شوند
اما ويگو يك فيلمبردار استثنايي به نام بوريس كافمن
كه برادر فيلمساز مشهور شوروي ژيگا ورتوف بود را در كنار خود داشت
او سر دوربين را به سمت بالا گرفت كه اين جور به نظر مي رسد كه كارلو با آسمان در تضاد قرار گرفته است
پارلو به زودي از كانال خسته شده و دلش مي خواهد به نورهاي روشن پاريس برگردد
شوهر او در كانال شنا ميكند زيرا او از ديگران شنيده است
كه اگر كسي در زير آب شنا كرده چشمانش را ببندد و دوباره باز كند
كسي كه دوستش دارد را خواهد ديد
همچون فيلم نمره اخلاق صفر فيلم آتالانت نيز در باز خورد مخاطب دچار مشكل شد
اما ويگو سر بلند بيرون آمد
خيلي ها بر اين عقيده بودند كه فيلم از لحاظ بصري درخشان است اما داستان مناسب وخاصي ندارد
مثل اوزو و ديگر فيلمساز فرانسوي ژاك تاتي
و كارگردان اسكاتلندي بيل فورسايت ويگو علاقه ايي به پيرنگ اصلي نداشت
او مي خواست كه با زباني بدون سانسور زيبا و جذاب نشان دهد
كه چگونه اين زن به زندگي روي مي آورد
افسوس كه زندگي خود ويگو زود تمام شد
او به سرطان خون مبتلا شد و در سال 1934 چشم از جهان فروبست
در سن 29 سالگي در ساختماني كه قبلا در اينجا واقع شده بود
اين كانال در پاريس كه ويگو از آن استفاده كرد لوكيشن مورد علاقه
دو نويسنده و كارگردان كه با هم كار ميكردند به نام هاي مارسل كارنه و ژاك پره ور نيز بود
فيلم هاي بي نظير گروه كارنه - پره ور در دهه 30 داستان مردماني فراموش شده را روايت مي كنند
كه در صبح زود و يا زير نور هاي كم دم غروب به شكلي اتفاقي با يكديگر ارتباط برقرار مي كنند
آن ها به كمك يكديگر لحاظاتي زندگي كردن را تجربه مي كنند
اما دوباره به لاك و دنياي سرشار از بدبيني خود باز مي گردند
نرخ بيكاري در سال 1935 در فرانسه به 1/2 ميليون نفر رسيد
اين يك بي ثباتي سياسي براي فرانسه بود
بعد از آن نيز نازي ها وارد فرانسه شدند
به همين خاطر وضعيت صنعت سينما نيز در آن كشور دچار تزلزل شد
از فيلم هاي فراموش نشدني كارنه - پره ور در دهه 30 با عنوان «رئاليسم شاعرانه »ياد شده است
فيلم « بندر مه آلود » يكي از شناخته شده ترين فيلم هاي سينماي رئاليسم شاعرانه فرانسه است
ژان گابن در اين فيلم يك فراري از دست لژيونر هاي خارجي است كه تمام عمرش بد شانس بوده است
او مي خواهد از فرانسه خارج شود
و شروعي دوباره داشته باشد
او در عقب يك كاميون سوار شده و به بندر مي رسد
هوا تاريك شده است
نورهاي بالاي كاميون ها تاريكي ها
را روشن ميكنند
مه و غبار موجود در فضا دنيا را افسرده نشان ميدهد
كارنه اين صحنه ها را با استفاده از فيلتر پخش كننده نور روي لنز فيلمبرداري كرده است
گابن با صورتي بي احساس و سرد همچون همفري بوگارت
تنهاست و تنها يار و همدم وي يك سگ است
اين واقعا يك چيز احساسي زيباست
فيلمي با شخصت هايي با سري خميده و نگاهي رو به پايين
در صورتي كه در هالييود شخصيت ها خوشبينانه سر بالا هستند و به دنياي جديد مي نگرند
دنياي پره ور نويسنده تراژيك تر بود
در فيلم « بندر مه آلود » وضعيت و فضا و جو حاكم بر فرانسه دهه 1930 كاملا نمايان بود
به طوري كه سخنگوي دولت شهر ويشي فرانسه كه طرفدار نازي ها بود گفت
اگر ما جنگ را ببازيم بدانيد كه دليل آن فيلم بندر مه آلود است
كارگردان فيلم مارسل كانه در پاسخ گفت تو نمي تواني طوفان را گردن باد سنج بيندازي.
كارنه استاد فيلمسازي بود
زماني كه او در اين خانه در اين استوديو در ژونويل در نزديكي پاريس فيلم مي ساخت
به بزرگي هوارد هاكس در هاليوود بود
پشت اين ديوارها
و اينجا در مكان قبلي استوديو پاته
كارنه و طراح صحنه فوق العاده اش الكساندر ترائونر دنيا را تحت شعاع خود قرار دادند
تا آن دوران فيلمي بزرگتر از فرزندان بهشت وجود نداشت
داستان فيلم فرزندان بهشت در قرن نوزدهم در تئاتري در پاريس اتفاق مي افتاد
داستان فيلم حول و حوش چند شخصيت مدام در حال حركت است يكي از اين شخصيت ها اين روسپي به نام گرانس است
كه متهم به دزديدن ساعت مردي پولدار درست در اين مكان شده است
باپتيست يك بازيگر نمايش خياباني متوجه مي شود كه زن بي گناه است مرد نشان مي دهد كه چه اتفاقي افتاده است
ناگهان كارنه به بازي هاي مرد موسيقي اضافه مي كند
يك اتفاق خياباني به يك نمايش تبديل مي شود.
ژان لويي بارولت كه تمام بدنش با سفيدي پوشانيده شده در نقش بازيگر نمايش اجرا فوق العاده ايي به معرض نمايش مي گذارد
و البته كه در اين صحنه طعنه ها و كنايه هاي سياسي نيز است
مرد شاهد بي كلام با حركاتش نشان مي دهد كه مرد پولدار دروغ مي گويد
و دختر زيبا و بيچاره را نجات مي دهد
بازيگر عاشق دختر مي شود
در زمان ساخته شدن فيلم فرزندان بهشت فرانسه تحت اشغال نازي ها بود
و به همين خاطر فيلم ها نمي توانستند به واقعيت هاي روز جامعه اشاره ايي داشته باشند
نازي ها با اين كار به مردم يك انزواي سياسي تحميل كردند
اين مرد از نزديك كارنه را مي شناخت ضمنا وي صاحب تئاتري است
كه بعضي از پلان هاي فيلم فرزندان بهشت در آن فيلمبرداري شد
چيز هايي زيادي كه براي اولين با در فيلم اتفاق مي افتاد
به طور مثال يك داستان عاشقانه زيبا كه محدوديت را كنار مي زد
و نوستالژي براي مردم فرانسه از دوران آزادي شان بود
شبيه به بازي هاي دوران كودكي بود
ما فرانسوي ها خودمان را آينه ي جهان مي دانيم
و به عقيده خودمان مهمترين مردم جهان هستيم
و حتي در آن دوران ما همچنيان مي درخشيديم
با اينكه در اشغال و بند بوديم
ما هيچ جراتي نداشتيم كه رودروي آلماني ها قرار بگيريم
حالا چرا من فيلم هايي مثل فيلم هاي دوستم مارسل كارنه را دوست دارم؟
چون اين فيلمساز با فيلم هايشان به ما اجازه مي دادند فرار كنيم
و به شكلي ناگهاني ديگر ما احساس گناه نداشته باشيم و ببينيم كه آزاد هستيم
نام فيلم فرزندان بهشت
به جايگاه هاي ارزان قيمت كه در بالاي سالن هاي تئاتر گذشته قرار داشتند اشاره دارد
جايي كه مردم بسيار فقير در آنجا قرار مي گرفتند
از آن بالا مردم واقعيت زندگي را از بالا نگاه مي كردند
كه اين با ديدگاه پره ور و كارنه در فيلم بسيار هماهنگ است
اگرچه كه كارنه يك فيلمساز واقع گرا و رمانتيك بود اما اين مرد ژان رنوار
بهترين فيلمساز بشردوست در دهه 30 فرانسه بود
نورمن لويد بازيگر با تجربه سينما در دهه 40 با رنوار همكاري داشته است
چيزي كه رنوار از فيلم هايش مي خواست و چيزي كه ما از فيلم هايش برداشت مي كنيم
حس و رابطه انسان دوستانه بسيار قوي بود
بين مردم كه با هم در ارتباط بودند برقرار مي شد
چيز هايي در فيلم هاي نوار به ما انتقال داده مي شد كه در فيلم هاي هيچ فيلمساز ديگري موجود نبود
در واقع درسته كه رنوار قدرت بصري بالايي داشت اما خيلي از اين مفاهيم در نماهاي بسيار ساده وي نهفته است
اين صحنه حرفايي كه لويد درباره ي حس انسان دوستانه رنوار مي گفت را اثبات مي كند
اين صحنه از معروفترين فيلم وي يعني
قاعده بازي است
در اين صحنه ما در اتاقي يكي از قصر هايي يك اشراف زاده هستيم
كه چيزي از زندگي واقعي نمي داند
اين دو دوست قديمي در حال صحبت كردن در باره ي عشق هستند
رنوار خود در اين فيلم در نقش اكتاو عياشي بيكار كه در اين مكان حضور دارد ظاهر شد
نوع فيلمبرداري ، نور پردازي زواياي دوربين بسيار ساده و معمول اند
گويي دوربين رنوار همچون يك مشاهده گر سقوط و انحطاط اين تمدن را نظاره مي كند
بعدها در فيلم رنوار يكي از معروفترين ديالوگ هاي فيلم را مي گويد
مي دوني چه چيزي وحشتناكه ؟
اينكه هركسي براي هر كاري كه ميكنه دلايل خودش را دارد
اونا علاوه بر اينكه دلايل خودشون را دارند
مي تونند آزادانه و هر طور كه دلشون خواست خود شون را نشون بدند
در شب عيد پاك در جنگ جهاني دوم فرانسوي ها جرات نداشتند بدون اجازه نازي ها آب بخورند
اين يك اتفاق عجيب بود
مورخ سينما ژان ميشل فوردون
با معنا ترين جمله ايي كه رنوار گفته است اين است كه مي گويد
هركسي دلايل خودش را دارد
منظورم اينكه اين در باره خير و شر يا گذشته و آينده و يا اين حرف هاي قلمبه سلمبه نيست.
اصلا رنوار بلد نبود حرف قلمبه سلمبه بزند
به همين خاطره كه فيلماش همچنان زنده اند
البته اين كه شما با چيزي روبه رو مي شويد كه با اطمينان نمي توان در موردش حرف زد
چون شما نمي توانيد با اطمينان بگوييد
كه كي آدم خوب است و كي آدم بد است؟
شما فقط اين را مي دانيد كه آنجا ميدان جنگي است كه در آن فقط بايد جنگيد
ما به كدام سو هدايت شده ايم يا چرا به ان سو هدايت شده ايم ؟
نه
رنوار در اين خانه مجلل در مونتمارت پاريس متولد شد
پدر او پير آگوست رنوار يكي از نقاش هاي امپرسيونيست فرانسه بود
فيلم « توهم بزرگ » ديگر ساخته زان رنوار فيلم است درباره ي عدالت انساني است
يك افسر فرانسوي در جنگ جهاني اول در اردوگاه اسير ها
با دشمنانش رابطه دوستي برقرار ميكند
اريك فون اشتروهايم بازيگر تيپ در سينماي صامت
نقش فرمانده اردوگاه را بازي ميكند
اين بار هم نيز رنوار از مرگ طبقه اشرافي مي گويد
رنوار آن دو را در قاب هاي اندازه فيلمبرداري ميكند
و اشتروهايم با زندانيان رفتار خوبي دارد
زندانيان سرباز هاي فرانسوي هستند كه زندگي بسيار معمولي در گذشته داشته اند
بين آن ها همان طور كه در كادر بندي موجود بود تعادل ايجاد مي شود
ژانر جنگي يكي از ژانر هاي معمول در دهه 30 بود كه اكثرا داستان كليشه ايي در باره ي نبرد
خير و شر داشت اما رنوار حسن و خير را در هر دو جهبه ديد
او همچنين براي هر دو طبقه كه اختلاف زيادي داشتند احترام قائل شد
رنوار گفته است كه مدام مثل يك نجار در حال ايجاد برشي كوچك در براي ايجاد تعادل در فيلم هايش بوده است
براي طراحي دنياي شخصيت هايش
طوري كه انگار روي يك صندلي حركت دار نشسته باشيد
مثل ويگو ، رنوار نيز از داستان سر راست خوشش نمي آمد
او دوست داشت اتفاق هاي فيلمش به به شكل زيگزاگ وار مماس با هم روي دهند
مثال اين نوع روايت داستان در يكي از صحنه هاي « توهم بزرگ » قابل مشاهده است
در جايي چند نفر در حال صحبت كردن در مورد جوان مردي يهوديان هستند
رنوار داستانش براي لحظه ايي متوقف مي كند
تا سر بازها لحظه ايي در باره ي نيكي و معرفت صحبت كنند
رنوار مدام به هند سفر ميكرد او عاشق فلسفه شرق بود
رنوار معتقد بودند مردم در زندگي شان چشم بندي جلوي چشمانشان بسته اند
كه مانع آن مي شود كه آن ها لذت واقعي زندگي كردن را ببينند و يا درك كنند
ژان رنوار با فيلم هايش به ما فرصتي داد هرچند كوتاه كه طعم اين لذت را بچشم
فيلم هاي بدون ژانر فقط در فرانسه ساخته نمي شد
در دهه 1930 در آمريكايي جنوبي يكي از بديع ترين و خلاقانه ترين فيلم هاي اوليه تاريخ سينما ساخته شد
اين فيلم « حبس » نام داشت توسط ماريو پيكشيتو در كشور برزيل ساخته شد
پيكيشتو موقع ساخت اين فيلم 19 سال داشت"
استاد تدوين سينماي شوروي سرگئي آيزنشتاين اين فيلم را بسيار زيبا دانست
زني تنها روي يك صخره نشسته است
هيچ ديالوگي وجود ندارد
هيچ نمايي عكس العملي وجود ندارد
تعدادي ديزالو پشت سرهم
اگر ما به زن نزديك شويم
خواهيم ديد كه به او درمانده و افسرده به نظر مي رسد
هوا گرم و شرجي است
حال اين اتفاق مي افتد
دوربين از روي سه پايه برداشته شده و خيلي سريع به سمت صورت زن مي رود
دوربين روي دست است
و حالا اين اتفاق
كه يك بلندپروازي به نظر مي آيد
وقتي كه ما در فيلم متوجه مي شويم كه اين زن به تازگي از زندان آزاد شده است
اين صحنه برايمان معناي بيشتري پيدا مي كند
شايد او واقعا نمي تواند ادامه دهد
شايد در حبس بودن او را رواني كرده است
زن شروع به آرام كردن خود ميكند
اولين فيلم برزيلي در سال 1906 ساخته شد
تا دهه 1920 حدود 100 فيلم در اين كشور ساخته شد
فيلم « حبس» يكي از بهترين ، عميق ترين و فراموش نشدني ترين فيلم هاي اين كشور است
گويي اين فيلم تفكرات فيلمساز هاي امپرسيونيست فرانسوي بهبود بخشيد.
تا دهه 1950 كه دوباره سينماي برزيل به شكوه و قدرتي مي رسد خبري از آن ها در تاريخ سينما نبود
در دهه 1930 سينماي لهستان نيز براي اولين بار پا در تاريخ سينما گذاشت
اولين استوديو فيلمسازي در لهستان در دهه 1920 شروع به كار كرد
ولي در سال 1938 اين فيلم بدون ژانر جريان ساز شد
اين فيلم توسط استفان و فرانچيسكا تمرسون ساخته شد
چند مرد يك كمدي آينه ايي را در جنگ با خود حمل مي كنند
يك ماجراي سورئال كه گاهي اوقات لحن شاعرانه به خود مي گيرد
به نظر تمرسون ها علاقه اي زيادي به بازي با نور و نوردهي
و يا كارهاي تجربي
يا نماهاي غير افقي و يا نماهاي عكس العمل و غيره
سي سال بعد يكي از مشهورترين فيلمساز هاي لهستاني
رومن پولانسكي موقعي كه اين فيلم كوتاه تجربي اش را مي ساخته
فيلم تمرسون ها را الگوي خود قرار داده است
لهسان در دهه 1930 دوران سختي را سپري ميكرد
سپس توسط كشور همسايه اش آلمان مورد حمله قرار گرفت
فيلم هاي عاميانه دهه 1930 آلمان فيلم هايي لطيف و با حس و حال خوب
در باره ي كوه ها ، موسيقي و يا سرزمين وطني بودند
اما خيلي زود آدولف هيتلر و حزب وي يهوديان را از كاركردن در صنعت سينما منع كردند
در اين كوير فيلم هاي اخلاقي فيلم سازي به نام لني ريفرنشتايل ظهور كرد
او در فيلمش از نور هاي نرم ، مه و نماهايي زيبا از كوهستان استفاده كرد
اين يك نماي كلوز آپ رمانتيك از خود وي است
زني با استعداد ، وحشي ، زيبا و با اراده
هيتلر و وزير تبليغاتي اش گوبلز
از ريفرنشتال خواستند تا از تجمع و رژه حزب نازي فيلمي بسازد
نتيجه كار فيلمي تحت عنوان « پيروزي اراده » شد
يك فيلم مستند كه در آن هيتلر
و حزب او به شكلي اسطوره ايي به تصوير كشيده شده بود
ريفرنشتايل كاري كرد كه گريفيث
در « تعصب » و گانس در فيلم « ناپلئون » انجام داده بودند
تصاوير رفنرشتال مهندسي شده ،حماسي زنده و پر زرق برق بودند
بعدها در اين جا در استاديوم المپيك برلين ريفرنشتال از 1936 بازي فيلم گرفت
اين يكي از دوربين هاي وي است
او دوربين را به بالن متصل كرده و يا در زمين قرار مي داد
تا بتواند تصوير مورد نظرش از ورزشكاران را بگيرد
لنز هاي تله زوم به او اين كمك را مي كرد كه بتواند از فاصله دور از ورزشكارها نماي بسته بگيرد
كه با اين نماها حس همبستگي . دوستي بين مردم جهان را در سال 1932 را مخاطب القا كند
رفرنشتال با استفاده از اين لنز ها نماهايي با جزئيات زياد از تماشاچايان حاضر در ورزشگاه مي گرفت
در صحنه شيرجه زدن او قبل از اينكه ورزشكار وارد آب بشود برش زده و يا
از صحنه را برعكس روايت ميكند و يا با چرخش دوربين نماها را برعكس مي كند
تا صحنه ها را زيبا مثل پرواز كردن و يا باله رقصدين در فيلم هاي موزيكال به نظر بيايد
همانطور كه گفته شد بازبي بركلي رقص هاي فيلمهايش را بر اساس رژه سرباز ها در ارتش طراحي مي كرد
و حالا بر عكس به نظر مي رسد كه ريفنشتال صحنه هاي رژه را از روي رقص هاي بازبي بركلي الهام گرفته است
ريفنشتال به شدت به انجام كارهاي خارق العاده و ريسك پذيري كه فراتر
زندگي روزمره بود علاقه داشت
او اين اشخاص را طوري به تصوير كشيده است كه آنان همچون خدايان يوناني مي مانند
در عين حال او سياست هاي فاسد كار فرما هاي خود را نيز به تصوير مي كشد
در كنار اورسون ولز و آلفرد هيچكاك لني ريفرنشتال بيش از هر كارگردان ديگري
به تكنيك و عناصر سينمايي در دهه 30 و 40 توجه مي كرد
اگر چه كه خود او اين قضيه را هميشه انكار كرد
گفته شده او از آدم ها و اسراي اردوگاه هاي كار اجباري به عنوان سياه لشكر در اين فيلمش
تحت عنوان « تيفلند » استفاده كرده است
او دو باره در اين فيلمش نيز از تكنيك فيلمسازي متفاوتي مثل
حركات پيچيده اي دوربين و نور هاي عجيب غريب و متغيير استفاده كرده است
باوجود مدرن شدن جامعه و پيدايش انديشه ها و ايده هاي مثل خويشتن از هم گسيخته
ريفنشتال اصلا تغييري در تفكر خود به وجود نياورد
اين عكس هايي است كه وي در دهه 70 از مردم آفريقا گرفته است
اين عكس ها شباهت بسياري به تصاويري دارد كه وي از ورزشكاران در دهه 1930 گرفت
همان طور كه گفته شد در دهه 30
فيلم هاي آمريكايي با ژانر هاي مختلف
و با خلاقيت هاي مختلف حرف اول را در داستان سينما مي زدند
اما در لندن در دهه 1930 ميلادي ما با مردي آشنا مي شويم كه
علاوه بر اينكه استاد ساخت فيلم در ژانر هاي مختلف بود به شدت خلاق نيز مي بود
نام اين مرد آلفرد هيچكاك است
شما مجبوريد به ياد داشته باشيد كه فرآيند اين گونه ترساندن
اين است كه تصوير درستي ارائه دهيد
تصويري از سينماي ناب كه من بسيار به آن معتقدم.
متصل كردن تكه هاي مختلف فيلم به يكديگر براي خلق فضاي رعب آور
بخش اساسي از كار من در سينماست.
هيچكاك به بزرگترين تصوير ساز قرن بيستم تبديل شد
تصوير سازي حتي مهم تر از پابلو پيكاسو
چطور ما مي توانيم چنين حرفي بزنيم ؟
هفت دليل براي اثبات اين قضيه وجود دارد
اولين آن نماهاي نقطه ديد ( پي او وي ) اوست
در جواني هيچكاك اين مكان در خيابان آكسفورد در لندن را ديد
او اين جا يك فيلم بر اساس حركت شبح ( كه قبلا گفته شد ) ساخت او براي استفاده از اين تكنيك دوربين را بر روي يك تراموا متصل كرد
او عاشق اين تكنيك بود
او فهميد كه دوربين مي تواند چشم هاي شخصيت اصلي اش باشد
حدود 50 سال بعد هيچكاك در اين فيلم كابوس وارش يعني سرگيجه
دوربين جايگزين چشم هاي جميز استوارت مي كند
او اين صحنه را از پشت شيشه جلوي اتوموبيل گرفته كه در آن استوارت در تعقيب زني است كه در ماشين سبز رنگ است,
زني كه استوارت را شيفته خود كرده است
دومين دليلي كه تصوير سازي هيچكاك را بي نظير كرده است مربوط به مكاني است كه وي به دنيا آمده است
اين مكان
اسكس در انگلستان
محله ايي كه زندگي در آن جريان داشت
اما هيچكاك اذعان داشت كه فيلم ها نبايد در باره ي زندگي باشند
او اعتقاد داشت كه فيلم ها فراتر از واقعيت هستند
او صحنه هايي كه مربوط به روزمرگي بود را از فيلم هايش حذف مي كرد
اما چرا ؟
شايد به خاطر اين مكان باشد
مدرسه كاتوليك هاي يسوعايي جايي كه وي در آنجا درس مي خواند
خود هيچكاك گفته است :كه يسوعيان به او منطقي آموختند
كه به وي اين اجازه را مي داد تا كه به اثبات بعضي مسائل بپردازد مسائلي مثل اثبات وجود خدا
به همين خاطر است كه فيلم هاي وي داراي منظق غير مادي و آخرتي است
براي مثال در اين فيلم مردي نجيب و محترم
در انبار يك خانه مجلل گير افتاده است
او بايد بيرون بيايد
او كبريتي روشن كرده و زير آژير اعلام حريق مي گيرد
لباس هاي او چروك شده و كمي خيس مي شوند
چند لحظه بعد او بيرون در خيابان است
خودشان را مي تكاند و مرتب مي كند
هيچ صحنه ايي وجود ندارد كه نشان دهد كه اين مرد چگونه توانسته بيرون بيايد
يك معجزه داستاني اتفاق افتاده است
منطق يسوعايي هميشه انديشه هيچكاك در كارنامه هنزي اش بوده است
و سومين ويژگي بارز و درخشان هيچكاك درك و فهم وحشت است
وحشتي كه در مكان هاي عادي وجود دارد
وحشت هايي كه با شوكه كردن بسيار متفاوت است
به اين صحنه از فيلم « خرابكاري » نگاه كنيد
در فيلم يك آلماني مي خواهد در لندن بمب بگذارد
پسر بچه ايي در اتوبوس نشسته است
ناگهان آن چيزي كه پسر بچه در حال حمل كردنش بود منفجر مي شود
خوب حالا همه چيز درست به نظر مي آيد
پسر بچه مرده است
اين بسيار شوكه كننده و تراژيك است
اما همانطور كه گفته شد وحشت با شوكه شدن فرق دارد
در فيلم « خرابكاري » هيچكاك حدود پانزده مرتبه به ما مي گويد كه
بسته ايي كه همراه پسر بچه است يك بمب است كه در ساعت 1:45 عصر شنبه منفجر مي شود
رعب و وحشت از درون اين دانستن و آگاهي ما بيرون مي آيد در صورتي كه شوكه شدن مربوط به زماني است كه اتفاق مي افتد
هيچكاك هميشه در فيلم هايش به ما گفته است از قبل بترسيد
و ما هم ترسيديم
هيچكاك در سينماي آلمان كار مي كرد
سپس به اين كمپاني كه توسط آمريكايي ها
در بريتانيا ساخته شده بود ، آمد
هيچكاك با همسرش در اينجا آشنا شد
و بسيار از همسرش كه در آنجا به عنوان دستيار نويسنده كار مي كرد آموخت
فيلم هاي هيچكاك بسيار زنانه بودند
چهارمين دليل براي اثبات بزرگي هيچكاك نحوه استفاده او از نماي كلوزآپ است
هيچكاك بعد از آيزنشتاين بيش از هر كارگردان ديگري نماي كلوز آپ را دوست داشت
اين عشق هيچكاك به نماهاي بسته در فيلم انگليسي اش « سي و نه پله » در نماهاي بسته دست ها مشخص است
در فيلم مرد مرموزي وجود دارد كه يك انگشت قطع شده دارد
اين مرد در فيلم تنها كسي است كه مي داند « سي و نه پله » چيست
دستان مادلين كارول ناخواسته به دستان مردي به اسم هاني دستبند زده شده است
زن بايد با دست متصل به هاني جورابش را در آورد
در پايان فيلم آن دو دوباره دست هم را مي گيرند
هيچكاك نماي كلوز آپ را همچون غرش سنج ها در موسيقي مي داند
و يا نقطه گذاري دراماتيك در داستان
كلوز آپ ها ما را به سمت دليل پنجمي مي برد كه اثبات مي كند هيچكاك فيلمسازي بسيار خلاق بود
در حالي كه بسياري از فيلمساز هاي جهان صحنه هاي خود را با نماي معرف شروع مي كردند
سپس به نماي متوسط و در آخر به نماهاي بسته كات مي زدند تا ما آرام آرام وارد جهان فيلم بشويم
هيچكاك عكس اين عمل را انجام ميداد
اين صحنه شروع « سي و نه پله » است
فيلم ابتدا با نماي بسته ازچند لامپ نئوني شروع مي شود
ما نمي دانيم كجاييم
سپس يك باجه بليط فروشي
سپس يك فرش
سپس نمايي ازچند پا
سپس يك نما از پشت سر شخصيت
سپس نمايي از بالاي كنتر باس و رهبر اركستر
وقتي نما ها بازتر مي شوند
تازه ما مي فهميم كه در سالن تئاتر لندن هستيم
ما هيچ نماي خارجي و يا هيچ نمايي از بيرون از سالن تئاتر نداريم
فيلم « سي و نه پله » در اينجا در محل زندگي وي نوشته شد
جايي كه هيچكاك ايده هايش را نگه مي داشت
نورمن لويد كسي بود كه بسياري از نمايش هاي تلويزيوني هيچكاك را تهيه كرده بود
در اين صحنه كه ششمين دليل براي اثبات
اينكه هيچكاك بزرگترين تصوير ساز قرن بيستم بوده است بازي كرد
ما اينجا در آمريكا هستيم جايي كه لويد از روي مجسمه آزادي آويزان شده است
اين فقط صداي باده كه
تو خيلي كم اونو مي شنوي
اين صداي سوت نيست اين فقط صداي زمزمه هاي باد است
آستينتو مي گيرم
استاندارد و قواعد فيلم هاي تريلر اين طور است كه در اين صحنه بايد از موسيقي دراماتيك قوي استفاده مي شد
لويد از شخصيت خوب فيلم رابرت كامينگ در خواست كمك مي كند
اما هيچكاك از موسيقي استفاده نمي كند
او تقريبا فقط از پچ پچ ها و نجواها موجود در صحنه استفاده ميكند
تبرئت مي كنم
قسم مي خورم تبرئت كنم
تبرئت مي كنم
يالا طناب رو بيار
چرا اينقدر از صداهاي كمتري استفاده شده است؟
چون كه صداهاي اضافه باعث مي شوند كه حواس و تمركز ما
از صداي كم پاره شدن نخ هاي آستين شخصيت پرت شود
شايد هم دليلش اين باشد كه از آنجا كه
هيچكاك در سينماي صامت كار مي كرد عاشق سكوت شده بود
به اونا بگو سريع باشند.
آستين
اين يك موقعيت اضطراريه
او دارد شخصي كه نجاتش داده است را تبرئه مي كند
و همان موقع او سقوط ميكند
مي بينيد كه او هر طور شده مي خواهد باب كامينگ را تحت تاثير قرار دهد
او احساس مي كند كه براي اين كار احتياجي نيست كه فرياد بزند
او فقط احساس مي كند اگر اضطراري بودن موقعيت را بتواند به باب انتقال دهد
باب او را نجات خواهد داد
و حالا به اين صحنه ديگر فيلم هيچكاك « مارني » نگاه كنيد
اين صحنه هفتمين دليل براي اثبات بزرگ بودن هيچكاك را به ما نشان مي دهد
شان كانري در اين صحنه با تيپي هيدرن كه نقش مارني را بازي مي كند همبازي است
آن ها در كشتي در حال سفر كردن هستند مرد مي خواهد با زن رابطه برقرا كند اما زن نمي خواهد
نه
مرد لباس هاي زن را پاره مي كند
زن خشكش مي زند
متاسفم مارني
هيچكاك در اين صحنه چكار مي كند؟
او صحنه را به نماي با ارتفاع از بالا كات مي زند
يك صدا شبيه به جيغ
صداي جيغ زن بود؟
هبچكاك گفته بود كه نماي بسته همچون غرش سنج ها در موسيقي است
اين نما با ارتفاع از بالا همچون ارتعاش صداي آواز در موسيقي مي ماند
به لندن بر مي گرديم به استوديويي كه هيچكاك بهترين فيلم هاي بريتانياييش را در پآنجا ساخت
اين استوديو امروزه به چند آپارتمان مجلل و امروزي تبديل شده است
در بين اين ساختمان ها مجسمه اي بزرگي از هيچكاك شبيه به مجسمه بودا قرار داده شده است
هيچكاك مردي خردمند و در عين حال بسيار مرموز بود
هيچكاك كه بزرگترين فيلمساز تصوير ساز و سرگرم كننده سينما بود هميشه به آرامي مي خنديد
هيچكاك به خاطر هيبت فيزيكي اش
رفتاري مثل چرچيل يا بودا و يا هيبت مرشدي داشت
او روي آن صندلي جلوي شما مي نشست و آنقدر به شما زل مي زد تا شما بگوييد
مطمئني كه اين چيزي كه ميگي درسته ؟
به دهه 1930 نگاه دوباره مي اندازيم اولين دهه ورود صدا به سينما
كاملا مشخص است كه فيلم ها در ژانر هاي خودشان بهترين بودند
فيلمساز هاي خلاق شناخته شده و بسيار محبوب شدند
اما سينما سرشار از اتفاقات عجيب و غريب فراموش نشدني است
فيلمساز هاي غير قابل دسته بندي مثل ژان كوكتو ويگو و فيلمساز هاي رئاليسم شاعرانه فرانسوي
و يا فيلمساز با استعداد با تفكرات ترسناك مثل لني ريفنشتال
و يا حقه باز وسوسه گر مثل آلفرد هيچكاك
در سال هاي پاياني دهه 1930 جنگ در اروپا آغاز شده بود
سه فيلم در باره ي سه زن حس لذت و حس فرار
به زندگي ما انتقال دادند
نينوچكا زن كمونيست غمگيني بود كه در پاريس عاشق مي شود
و همچون يك پرنسس لباس مي پوشد
رفقا ، مردم جهان انقلاب در حال وقوع است
من مي دانم كه بمب باران خواهد شد.
تمدن نابود خواهد شد ولي نه هنوز لطفا
صبر كن چرا عجله داريد؟
وقت زياده
عشق ، الماس و اين شهر نوراني نينونچكا را مست مي كند
درست مثل فيلم هاي رمانتيك در دهه 1920
خيلي خوشحال خيلي خسته
مثل نينوچكا دورتي در فيلم جادوگر شهر آز
در يك دنياي رئاليستي خاكستري زندگي مي كند
در يكي از صحنه هاي مشهور فيلم ما پشت سر بازيگر زن را ميبينيم
كه لباسي قهوه ايي مايل به سرخ پوشيده و در صحنه ايي با همين رنگ قرار كرفته است
در باز مي شود ، دختر از اين دنيا وارد دنياي با رنگ هاي زيبا مي شود
و بازيگر دوم جودي گارلند كه لباسش چهارخانه ايي آبي رنگ است
وارد سرزميني پر از لذت و تفريح مي شود سرزميني به نام آز.
دنيايي فانتزي مثل شهر پاريس براي نينوچكا
اگر چه كه آز يك روياي دروغين براي دورتي است
تا او به اين موضوع آگاه شود كه هيچ جا خانه خودش نمي شود
زماني كه دوربين روي كرين بالا مي رود مسئله فيلم نيز يواش يواش مشخص مي شود
كه بيشتر فيلم هاي دهه 1930 گريزگرا بودند
و حالا سومين زني كه دچار ايده و انديشه گريزگرايي مي شود
اسكارلت اوهارا در فيلم بر باد رفته زني ثروتمند است كه در زندگي بد آورده است
او در دنيايي فانتزي زندگي ميكند اما بعد وارد دنياي واقعي و جنگ مي شود
حركت دوربين به سمت بالا در اين صحنه استثنايي
ميزان تلفات جسمي را نشان مي دهد
دو فيلم قبلي اشتباه دورتي و نينوچكا را
درباره گريزگرايي مورد سرزنش قرار نداد ولي نماي زاويه ديد خدا در فيلم بربادرفته
اسكارلت را براي روگرداني و پس زدن هايش موردد تنبيه قرار مي دهد
او همه چيزش را از دست مي دهد
فيلم بر باد رفته به عنوان يكي از مهمترين فيلم هايي كه در مورد گريز گرايي ساخته شده اند
شناخته شده است اما اين در حالي است كه فيلم به شكلي واضح گريز گرايي را مورد حمله قرار ميدهد
فرم خود موضوع ديگري است
فيلم در درونش جهاني پر زرق و برق و احساسي خلق كرد
در فيلم حركت هاي دوربين روي كرين بسيار باشكوه است
موسيقي پر شاخ و برگ فيلم طعم تلخ فيلم را براي مخاطب شيرين مي كند
نينوچكا ، دورتي و اسكارلت نشان دادند كه گريزگراي تم اصلي فيلم هاي سال 1939 بوده است
به دقت گوش كنيد صداي طبل هاي آمدن جنگ، رئالسيم
و اورسون ولز شنيده مي شود
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.