از سال 1967 ال سال 1979 سينماي نوين آمريكا
در اين قسمت ما به سراغ فيلم هاي مارتين اسكورسيزي
فرانسيس فورد كاپولا و ترنس ماليك خواهيم رفت
اگر دهه 60 را يك روز آفتابي در آمريكا در نظر بگيريم بايد گفت در اواخر اين دهه شب همه جا را در بر گرفته بود
دهه 60 با مرگ مالكوم ايكس جيمي هندريكس
، جنيس جوپلين ، شارون تيت همسر رومن پولانسكي و دوستان او پايان يافته بود
حدود 400 انجمن معترض به جنگ ويتنام در سرتاسر آمريكا به وجود آمده بودند
در سينما ، نظام قديمي و استوديويي هاليوود نفس هاي آخرش را مي كشيد
تا اينكه بالاخره سحر شد سحرگاهي به نام دهه 70
ممكن است فكر كنيد با پيشرفت سينماي اروپا سينماي آمريكا در اين دهه سقوط كند
اما اينطور نبود
با طلوعي دوباره در اين دهه هواي تازه و صداقتي نو وارد سينماي آمريكا شده بود
فيلم هاي شخصي كه در اروپا دهه 60 ساخته مي شد و همچنين آشنايي با بخش هاي مختلف سينماي اروپا و مكاتبشان
در مدارس فيلمسازي و نيز دسترسي به تاريخ سينما منجر به چنين اتفاقي در سينماي آمريكا شد
درختان باغ هاليوود دوباره شكوفه دادند
سينماي نوين آمريكا
به سه دسته فيلم تقسيم مي شود
فيلم هاي هجو آميز كه توسط اشخاصي مثل اين مرد باك هنري ساخته شد
كه در آن ها جامعه و زمانه خود را مسخره مي كردند
فيلم هاي متفاوت و دگر انديش كه توسط افرادي مثل چارلز برنت ساخته مي شدند
كه در آن سينماي روز و مد روزگارشان را به چالش مي كشيدند
و فيلم هاي اداي دين به گذشته كه توسط افرادي مثل رابرت تاون ساخته مي شدند
كه در آن ها ژانر هاي گذشته سينما با تفكري جديد و تكنيك هاي جديد بازنگري مي شوند
اول به سراغ فيلم هاي هجو آميز مي رويم
خيلي ها در پاد فرهنگ به وجود آمده در دهه 60 در آمريكا فكر مي كردند
براي اينكه بخواهيم جامعه را نجات دهيم خيلي دير شده است پس به همين خاطر بياييم و معضلات حامعه را مورد تمسخر قرار دهيم
و اين كار را هم كردند
فيلم هاي آمريكايي تا چند دهه جامعه خود را هجو كرده و مورد انتقاد قرار مي دادند
در اينجا در فيلم برادران ماركس يعني « سوپ اردك محصول سال 1933
عده ايي منتظر رئيس جمهور روفوس تي فايرفلي رئيس جمهور كشوري خيالي به نام فريدونا هستند
تا از بالاي پله ها به سمت آن ها بيايد
اما رئيس جمهور از پايين پله ها به سمت آن هاي مي رود
شما منتظر كسي هستنيد ؟ بله
زنده زنده باد فريدونا سرزمين آزادي
يك جهان وارونه
به دهه 60 بر ميگرديم روانشناس مشهور آردي لنگ پيشنهاد داد كه
براي بودن در سلامت عقل كامل بايد كمي ديوانه بود و برخلاف انتظار اين سلامت عقل كامل
منجر به اين مي شود كه دنيا بيشتر شبيه به فيلم هاي برادران ماركس به نظر بيايد
به همين خاطر ديگر جاي تعجبي ندارد كه افرادي مثل فرانك تاشلين ، باك هنري
رابرت آلتمن و يا ميلوش فورمن فيلم هاي هجو آميز جديدي در سينماي آمريكا ساخته اند
فرانك تاشلن دنياي پر تجمل و مبتذل مصراف گرايي را با ديدي مهربانه تر به تصوير كشيده
به همين خاطر او اين فيلم هاي رنگارنگ را شبيه به كارتون مي ساخت
در اينجا رنگ ، نوع لباس پوشيدن ها و شادي در واقع به ما نشان مي دهد كه
كه جامعه پر از تصنع رفتار بچه گانه و ديوانگي شده است
ما قراره از نشانه جديدمون رونمايي كنيم
آقاي كلي مواظب باشيد
او يك داستان فوق العاده براي كودكان نوشت كه در آن صاريغي ( نوعي حيوان درختي) خوشحال
هميشه از درخت آويزان است
عابراني كه از كنار اين صارغ عبور مي كردند فكر مي كنند كه اين صارغ اخم كرده است
در حالي كه او لبخند مي زد واز آنجا كه او وارونه شده بود لبخند او به اخم تبديل شده است
مردم او را از روي درخت برداشته و به گردش به دور تا دور شهر و يا در هوا مي برند
تا شايد او خوشحال شود شايد او از ماجراجويي لذت ببرد
او دنيا را ميبيند و از آن خوشش نمي آيد
او دنيا را ترسناك و رو به زوال مي بيند
در نهايت مردم او را به درخت باز مي گردانند
مردم خوشحال مي شوند
صارغ از نظر آن ها لبخند مي زند
اما او برعكس است و وقتي برعكس به ان نگاه كنيد او ناراحت است
يك حكايت دوست داشتني در باره ي دنياي وارونه
ژرژ فيودو نمايشنامه نويس بزرگ فرانسوي گفته است : براي اينكه اثر يا خود شما با مزه تر به نظر بيايد
شما بايد در ابتدا با حالي غمگين و جدي به اثر خود فكر كنيد
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::.
باك هنري يكي از اساتيد به تصوير كشيدن دنياي وارونه
فيلم هاي هجو آميز است
هنري از رمان « تبصره 22» اثر جوزف هلر اقتباس كرده
و مايك نيكولز آن را كارگرداني كرد فيلم به يكي از بهترين فيلم هاي هجو تاريخ سينما تبديل شد
در جنگ جهاني دوم خلبان بمب افكن با نام يوساريان شخصي كه در سمت راست قرار دارد
سعي دارد تا از زير پرواز كردن قسر در برود
ابن صحنه به ما نشان مي دهد نام فيلم و رمان چرا تبصره 22 است
That's all he's got to do to be grounded?
That's all.
And then you can ground him?
No! Then I cannot ground him.
There's a catch.
A catch?
Sure, catch 22.
Anyone who wants to get out of combat, isn't really crazy so I can't ground them.
Okay.
Let me see if I got this straight.
In order to be grounded, I've got to be crazy,
and I must be crazy to keep flying.
But if I ask to be grounded that means I'm not crazy anymore,
and I have to keep flying.
You've got it, that's catch 22.
That's some catch, that catch 22.
دنياي يوساريان كاملا واژگون شده است
Like you.
Like us!
You'll be surprised how easy it is to like us once you begin.
You see Yossarian, we're going to put you on easy street.
We're gonna promote you to major.
We're gonna give you another medal.
We're gonna glorify your exploits, send you home a hero.
You'll have parades in your honor.
You can make speeches, raise money for war bonds.
And all you have to do is be our pal.
Say nice things about us.
Tell the folks at home what a good job we're doing.
هنري علاوه بر نوشتن فيلمنامه فيلم در اين صحنه نيز خود در فيلم بازي ميكند
Take our offer, Yossarian.
آن ديالوگي كه بين آن ها بر قرار ميشه كه مال جو هلر است
ديالوگي كه مي گويد « ما مي خواهيم تو مثل ما بشي »به نظر من يكي از
بهترين ديالوگ ممكن براي نشان دادن خوي آمريكايي يك شخصيت است
ما مي خواييم بچه هاي تو را تكه تكه كنيم و بندازيمشون جلوي ماهي ها تا خوراك آن ها شوند
چيزي كه ما از تو مي خواييم اين است كه دقيقا مثل ما بشي
اين ديالوگ خيلي .. خيلي زننده بود . و شايد به همين خاطر باشد كه برخي از مردم فيلم را دوست نداشتند
شايد برداشت آن ها از اين فيلم اين بوده كه فيلم ضد آمريكايي و يا غير آمريكايي است
اورسون ولز در نقش ژنرال دريدل به ايفاي نقش پرداخت
اگر شما شم فيلمسازي داشته باشيد و اورسون را ولز را هم به عنوان
بازيگر وارد پروژه تان بكنيد به شما ثابت خواهد شد كه
او در مركز توجه قرار خواهد گرفت
حضور اورسون ولز لزوما خوب و يا زيان بار نيست اما ولز جاذبه ايي دارد كه همه را به سمت خود مي كشاند
اورسون ولز كاري كرد كه من تا به حال نديده بودم هيچ بازيگري آن را انجام دهد
ما در خارج صحنه طولاني كه در آن قرار بود يوساريان لخت شود ايستاده بوديم
يوساريان مدال هايي از ژنرال براي كار هاي اشتباهش دريافت ميكند
اورسون به مايك نيكولز گفت
مي دوني چيه ؟ تو اين صحنه ايي كه بين ما اين ديالوگ برقرار مي شود
من مي تونم بفهمم كه تو چي مي خوايي دقيقا چه هدفي در اين صحنه داري
به همين خاطر چرا تو همونجا سر جات نمي ايستي
و هر حركتي كه قراره من بكنم را به من نشون بدي يا بگي
مطمئن باش من همان كاري مي كنم كه تو دقيقا در نظرت داشتي
به همين خاطر در آن صحنه اورسون ولز تمامي حركاتي كه مايك نيكولز به او مي گفت
را دقيقا اجرا مي كرد
مي خوام بگم كه اين كار و اين دقت خارق العاده است
خوب ، من مي دونم كه او تمام شب بيدار بود و كنياك مي خورد
به همين خاطر او خيلي وقت ها نمي توانست ديالوگ ها را حفظ كند
فكر كنم اصلا نتوانست ديالوگي حفظ كند
غير از يكي از ديالوگ هاي اون صحنه كه همه در آن جا واقعا خارق العاده بازي كردند
If he wants to receive a medal without any clothes on,
what the hell business is it of yours?
That's my sentiments exactly, sir.
Here's your medal, captain.
You're a very weird person, Yossarian.
Thank you, sir.
فكر نمي كنم هيچ بازيگري حاضر باشد اين چنين دقيقا همان كاري كه كارگردان مي كند را تكرار كند
در واقع در اينطور مواقع مي گويند « نمي خواد ديالوگ را به من بگي فقط حسن صحنه و چيزي كه مي خواي رو به من بگو
من در اين صحنه به اين فكر مي كردم كه خوب اين فوق العاده است
اينكه اورسون ولز وقت را تلف نمي كرد و دقيقا كاري را مي كرد كه نيكولز براش انجام مي داد
فيلم « تبصره 22» دقيقا در سالي اكران شد كه فيلم « مش » ساخته رابرت آلتمن نيز اكران مي شد
يك فيلم جنگي ديگر
پزشكان جراح ارتش در حال عمل مصدوماني هستند كه به شدت زخمي شده اند
اما آلتمن اين صحنه را به شكلي خلاقانه به تصوير مي كشد
او كل كادر و صحنه را با آدم ها پر كرده است و همه چيز در هم برهم شده است
و ديالوگ تمامي شخصيت ها را هم به طور همزمان ضبط كرده است
سپس او كار را پيچيده تر كرده و صداي پس زمينه را روي ديالوگ هاي آن ها مي اندازد
و از آنجا اين اشخاص ماسك زده اند
و ما لب هاي آن ها را نمي بينيم آلتمن آزادانه دست به هر كاري مي زند
با وجود تراژيك بودن اين موقعيت اما هيچ حس ناراحت كننده ايي در صحنه وجود ندارد
احساس مي كنيم كه اين صحنه مسخره است
دوباره جهاني واژگون را مي بينيم
Huxley, move out the way because I'm looking around over there.
Baby we're going to see some stitches like you've never saw before.
Attention, attention.
Okay, here she goes.
This is from colonel Blake's office.
The American medical association has just declared marijuana
a dangerous drug.
Despite earlier claims by some physicians that it is no more harmful than alcohol,
this is not found to be the case.
That is all.
و از انجا آلتمن از لنز هاي با فاصله كانوني زياد و يا زوم استفاده مي كرد
بازيگر ها حتي از اينكه در قاب اند يا نيستند مطئمن نبودند
لحنر هجو آميز و طنز اين فيلم ها با اقتباس باك هنري از رمان
فارغ التحصيل آغاز شد
فيلم در سرتاسر جهان فروشي فوق العاده داشت
اين دانشجو بنجامين روي استخري آبي رنگ كاليفرنيايي شناور است
خانواده پولدار او ، وي را به لس انجلس آورده اند
او را وارد جهاني پر از آبجو و دلزدگي آورده اند او هيچ احساسي ندارد و كاملا منفعل است
بنجامين با يكي از دوستان خانواده اش رابطه عاشقانه برقرار ميكند
خوب عقيده من اين است كه چيزي كه مخاطب هاي جوان
از اين فيلم به ياد دارند
اين است كه نسل ما بخشي از نسل گذشته نيست
ما فقط در اين ميان كمي سردرگم شده ايم
سردرگم چيزي كه هيچ كس نمي داند
اين كه ما قراره دكتر بشيم و يا خدايي نكرده به ويتنام برويم
ما همه بنجامين هستيم
تورمن مي گفت : من اين كتاب را خريدم چون من نيز بنجامين هستم
و نيكولز نيز مي گفت من اين فيلم را مي سازم چون من نيز بنجامين هستم
داستين هافمن با بازي اش تمامي خصوصيات شخصيتي مثل بنجامين را به معرض نمايش مي گذارد
او مثل روبات راه مي رود و لباس هايي غير معمول مي پوشد
آبجو مي خورد و جلوي تلويزيون لم مي دهد
صفحه خالي كه نسل باك هنري را براي ما بازگو ميكند
نسل ما آن فيلم را درك كرد
نسل من و طبقه اجتماعي من بله از آن كلمه استفاده مي كنم طبقه اجتماعي من
اما منظورم چيزي فراتر از ان كلمات است
بنجامين به زن ميگويد : تو چه رشته ايي خوندي؟ زن بعد از يك مكث مي گويد : هنر
اين ديالوگ به همان اندازه كه براي بنجامين گيج كننده است براي ما نيز است
شما مي گوييد : اوه خداي من تو اين صحنه چيزي با مفهوم زيباشناختي نهفته بود ؟
يك جناح فكري ؟ چيزي خلاقانه در اين بيابان خلاقيت ؟
اين واقعا زيبا و لذت بخش بود
What was your major?
Benjamin, why are you asking me all these questions?
Because I'm interested, Mrs. Robinson!
Now what was your major subject at college?
Art. Art?
But I thought...
كل آن سكانس در تخت خواب دقيقا
از روي كتاب برداشته شده است
تجربه ايي جالبي است بفهمي اينكه ميان چيزي كه مي خواني
و چيزي كه مي بيني چه تفاوتي است و به همين خاطر بود كه در وسط فيلمبرداري نيكولز گفت
خوب مي دوني ، اين خوبه اما آونا فقط تو تخت دراز بكشند و حرف بزنند
ما بايد يه كاري بكنيم
و اينجا بود كه تدوين گر فيلم سام اوستين آن ايده را داد
كه جراغ ها را خاموش و روشن كنند
يه جور رفت و برگشت در صحنه ايجاد مي كرد و صحنه ديگر فقط ديالوگ گفتن نمي شد
و اين ايده خيلي خوبي بود
اين يك درس كوچك فيلمسازي است كه اميدوارم براي شما
و بازماندگان نسل ما كارساز باشد
Will you wait a minute please?
Mrs. Robinson.
Do you think we could say a few words to each other first this time.
I don't think we have much to say to each other.
همان طور كه ديديم ميلوش فورمن فيلمسازي اش را در حكومت كمونيستي چكسلواكي آغاز كرد
او در اين كشور فيلم هاي مثل اين فيلم « جشن آتش نشان ها « را ساخت
در اين فيلم او با حركت هاي پن سريع با سبكي مستند گونه اين آتش نشان ها را بي عرضه و با مزه نشان مي دهد
در دهه 70 در آمريكا ميلوش فورمن
شيوه فيلمسازي اش و تفكراتش را توانست با آنجا وفق دهد
ما در يك آسايشگاه رواني هسيتيم
فورمن دوباره با نور هايي شبيه به نورهاي طبيعي فيلمبرداري كرده است
او نماهاي بسته از صورت هاي بازيگران گرفته است
It's just that I don't want anyone to try and slip me saltpeter,
do you know what I mean?
It's alright, nurse Pilbow.
If Mr. McMurphy doesn't want to take his medication orally,
I'm sure we can arrange that he can have it some other way.
جك نيكلسون مشكل رواني ندارد اما طوري وانمود كرده كه گويا بيمار رواني است
فيلمي ديگر كه دوباره جهان وارونه را به تصوير مي كشد
بعد از فيلم هاي هجو آميز به سراغ فيلم هاي دگر انديش و متفاوت دهه 70 مي رويم
كه سبك فيلمسازي جهان را به طور كامل متحول كرد
اولين شخص اين فيلمساز هاي راديكال دنيس هوپر است
فيلم « آخرين فيلم « يكي از ساخته اوست كه هوپر آن را بعد از موفقيت
چشم گير فيلم « ايزي رايدر » ساخت
ما در پرو هستيم
گروهي از آمريكا براي ساخت فيلمي وسترن به اينجا آمده اند
هوپر فيلم را شبيه به فيلم هاي مستند ساخته است
اما در واقع اين يك فيلم داستاني است
هوپر كه خود در اينجا لباس جين به تن دارد در نقش طراح صحنه فيلم به ايفاي نقش مي پردازد
فيلمبرداري تمام مي شود همه گروه مي روند اما هوپر در آنجا مي ماند
بعد ها در فيلم اتفاقي فراموش نشدني مي افتد
مردم ان منطقه نمادي از تجهيزات فيلمسازي با ني مي سازند
و از آن ها طوري استفاده ميكنند كه گويي آن ها واقعي اند
آن ها طوري به فيلم و سينما عشق مي ورزند كه گويي خدا پا به انجا گذاشته است
و از آنجا كه آن ها نمي دانند كه آن كتك كاري در فيلم الكي بود
براي بازسازي آن در فيلم خود به شكلي واقعي كتك كاري
ميكنند در واقع آن ها از خشونت واقعي استفاده ميكنند
آشوبي به پا مي شود
هوپر در اكثر اوقات فيلمبرداري مست بوده است
فيلم « آخرين فيلم » نامه ايي شاهكار ، جسورانه و سرشار از نفرت
به سينماي آمريكا و فيلم هاي بهره جويانه اين كشور است
اما منتقدين نادان سينماي آمريكا فيلم را حاصل نشئگي
يك شخص از مواد مخدر دانسته و آن را افتضاح خواندند
هوپر گفته است كه بعد از شنيدن اين نقدها هر شب گريه مي كرده است
رابرت آلتمن كه فيلمسازي به راديكالي هوپر بود يك سال بعد از فيلم مش
او اين فيلم را تحت عنوان « مك كيب و خانم ميلر ساخت
يك ضد وسترن ديگر در سينماي دهه 70 آمريكا
در اين فيلم نيز همچون فيلم مش دوباره دوربين مدام پرسه مي زند و نماها با لنزهاي تله گرفته شده اند
رنگ ها در فيلم خنثي اند
جولي كريستي در فيلم نقش يك بانوي دانا را ايفا ميكند كه به مرداني
فرصت طلب كمك مي كند تا يك سالن را به يك فاحشه خانه تبديل كنند
اما در نهايت آن ها شكست مي خورند
برخلاف فيلم جان فورد اينجا خبري از قهرمان نيست
بلكه در فيلم شخصيت ها فقط در برف و تصاير با كنتراست كم آلتمن ناپديد مي شوند
شخصيت هايي كه اصلا به طور عميق به جهاني كه در آن هستند فكر نكرده و يا بلاتكليف اند
اين بلاتكليفي بصري در فيلم كاملا با بلاتكليفي مردم آمريكا در دهه 70
مربوط به اينكه تاريخ آمريكا چيست هماهنگ است
اين مرد فرانسيس فورد كاپولا كارش را به عنوان يك فيلمساز متفاوت و دگر انديش آغاز كرد
او شباهت هايي با اورسون ولز داشت
فيلم اول او كه پدر خوانده نام داشت يكي از اين فيلم هاي متفاوت بود
ولي موفقيت چشمگير پدرخواند منجر به اين شد كه او فيلمي به مراتب راديكال تر بسازد
فيلم جديد او تحت عنوان « مكالمه » درباره اين تكنولوژي هاي جديد براي استراق سمع بود
يك مامور نظارت خود را در ميان وسايلي صوتي مي يابد كه به او اين اجازه را مي دهند
كه بتواند از فاصله دور نيز استراق سمع كند
او به طور اتفاقي مكالمه ايي بين دو عاشق را ضبط ميكند
او نمي تواند آن ها را ببيند ولي كاپولا آن دو را به ما نشان مي دهد
او اين صحنه را با استفاده از لنز هاي با فاصله كانوني زياد
فيلمبرداري كرده است تا برد مسافتي وسايل صوتي مرد را نشان دهد
مرد فريب يك چيز رمز آلود در نوار ضبط شده اش است را مي خورد
با اين فريب تقريبا زندگي او نابود مي شود
او اگه مي تونست ما هم مي كشت
فيلم كاپولا درباره ي غرق شدن انسان در رفتار ها و
حرف هاي ديگران كه در نهايت منجر به حل شدن زندگي خود انسان در ان ها مي شود، است
در سال 1970 در جشنواره سورنتو در ايتاليا كاپولا با
فيلمسازي جوان، سرشار از شور و اشتياق و عاشق سينما آشنا شد
كه نه مثل هوپر و آلتمن راديكال بود و نه مثل فورد كاپولا اورسون ولزي بود
اين كارگردان مارتين اسكورسيزي نام داشت كه چهارمين فيلمساز دگر انديش
در دهه 70 است كه مهم ترين وشناخته شده ترين فيلمساز در بين آن هاست
او در يك جمله بهتر از همه
به وجود آمدن هاليوود جديد را شرح داده است
او گفته است ما براي اينكه فرم را بر سينماي آمريكا غالب كنيم بسيار جنگيديم "
اسكورسيزي در اين محله كوچك ايتاليايي نشين در نيويورك بزرگ شد
و از آنجا كه او دوران كودكي اش را بيشتر مريض بود
به همين خاطر به جاي زندگي كردن در ميان بچه هاي خياباني از دور ان ها را تماشا مي كرد
اولين شاهكار او « خيابان پايين شهر » نام داشت كه در مورد همين خيابان ها و همين بچه هاي خياباني بود
اسكورسيزي در مورد اين حركت تركينگ دوربين در اين صحنه در كليسا گفته است
هدف من از ايده صحنه كليسا اين بود كه بگويم داستان من درباره ي ظهور يك قديس مدرن
در جامعه ماست اما جامعه او را مجبور كرده است كه تبديل به يك گنگستر شود
It's all bullshit except the pain, right?
او براي اينكه عشقش به قديس بودن شخصيت هايش را به تصوير بكشد به شخصيت اصلي مي گويد كه انگشتانش را روي شعله اتش نگه دارد
و به گناهانش اعتراف كند
در سال 1976 او فيلمي درباره ي يك كهنه سرباز جنگ ويتنام كه اكنون
د رشهر نيويورك راننده تاكسي شده است ساخت
صحنه اسلوموشن فيلمبرداري شده است تاكسي به آرامي در ميان بخارهاي خيابان در شب حركت ميكند
تاكسي همچون يك زير دريايي آلماني از ميان بخار ها عبور ميكند
جهان داستان فيلم منطقه هل كيچن» شهر نيويورك است
مكاني پر از معتادها سالن هاي پخش فيلم هاي غير اخلاقي است
جهاني كه حال راننده تاكسي را بهم مي زند
اين فيلم توسط پل شريدر نوشته شده است كه در آن زمان همچون شخصيت فيلم
تراويس بيكل مشروب مي خورده و در ماشينش زندگي مي كرد
زندگي خود او نيز به كثيفي زندگي تراويس بيكل بود
مهم ترين مسئله فيلم راننده تاكسي مسئله اگزيستاسياليسم است
دو كتابي كه قبل از نوشتن فيلمنامه آن ها را خواندم
يكي كتاب « تهوع » ژان پل سارتر و ديگري كتاب « بيگانه » آلبر كامو بود
در واقع توي اين كتاب ها همون چيزي بود كه من ميخواستم
من مي خواستم شخصيت هايي شبيه به شخصيت اين دو كتاب فقط با ويژگي و خصوصيات آمريكايي خلق كنم
دنياي بيكل دنياي مشوربخواري و فيلم هاي غيراخلاقي است
او در رنگ آبي هواي گرگ ميش قدم ميزند
او زندگي كردن را بسيار دردناك مي داند
در اينجا بيكل به زني كه عاشقش شده است تلفن ميكند
اسكورسيزي دوربين را از روي تراويس به سمت ديگر حركت مي دهد يك شرمي در اين حركت نهفته است
او بعد ها گفت كه تماشاي اين صحنه بسيار دردناك بود
به همين خاطر دوربين را از او به سمت ديگر حركت دادم
اين حركتي بسيار مدرن بود
اين حركت احساسي خرد مندانه اسكورسيزي شبيه به همان كاري است كه ميزوگوچي
براي اينكه صورت شخصيت اصلي اش در صحنه ايي احساسي نشان ندهد دوربين را در پشت سر او قرار داد
فيلم راننده تاكسي موفيقت هاي بسياري كسب كرد
طوفان فيلمساز هاي نوين سينماي آمريكا خيلي راحت وارد پناهگاه هاليوود شد
اين فيلمساز ها با فشار بر پشت در هاي اين پناهگاه در ها را براي ورود خود باز كردند
اسكورسيزي و پل شريدر و رابرت دونيرو بيش ازهمه به اين در فشار آوردند
منبع اين فشار از سوي اين سه نفر اين ميز در رستوران موسو و فرانك بود
جايي كه چاپلين و داگلاس فربنكس قبلا در آن غذا مي خوردند
دنيرو به اسكورسيزي گفت كه دوست دارد
در فيلمي نقش بوكسوري به نام جيك لاموتا را بازي كند
نتيجه فيلمي تحت عنوان « گاو خشمگين » شد كه پل شريدر آن را نوشت
موضوع اصلي فيلم خود ويرانگري يك مرد است
يك بوكسور كاتوليك قبل از اينكه رستگاري را بيابد
در سراشيبي قرار دارد كه او را به پايين ترين و پست ترين نقطه زندگي اش مي رساند
اين صحنه به شكلي مستند گونه با نورهاي تخت و با لنز تله گرفته شده است
اين صحنه كاملا تحت تاثير فيلم مستندي است كه
خود اسكورسيزي درباره ي پدر و مادرش با نام « آمريكايي هاي ايتاليايي » ساخت ، است
دقيقا همان نما ، همان كاناپه همان آباژور و همان وسايل استفاده شده است
اما در صحنه هاي رينگ بوكس از سبكي كاملا متفاوت استفاده كرد
در ابتدا تصاوير اسلوموشن است خون روي بدن لاموتا
شبيه به خون روي بدن مجسمه حضرت مسيح در كليساها است
سپس كات ها بسيار سريع اند از لنزهاي وايد استفاده شده
و دوربين همچون آثار اورسون ولز حركت ميكند
Tell me why.
در پايان فيلم جيك لاموتا ديالوگ هاي مارلون براندو
در يكي از صحنه هاي مشهور فيلم « در بارانداز « را بازگو ميكند
You got about five minutes.
Okay.
Do you need anything?
Nah.
Are you sure?
I'm sure.
تا پيش از اين فيلم در هيچ فيلم آمريكايي اين چنين
به شكلي واضح به كاتوليك هاي ايتاليايي پرداخته نشده بود
قوميت ها و جزئيات زندگي يهوديان
يكي از چيز هايي بود كه سينماي رمانتيك هاليوود هرگز آن ها را به تصوير نكشيد
شما مي توانيد سيستم عصبي اسكورسيزي را در فيلم هايش
و در مواجه با اتفاقاتي كه در شهرش مي افتد احساس كنيد
دالاي لاماي فيلسوف هستي گرا گفته است آيا ما بايد وجود داشته باشيم؟
مي دوني جواب اين سوال در دنياي پست مدرن چيست ؟ جواب اين است كه
اينكه در اين جهان پست مدرن فقط از « هستي » و معناي آن مدام نقل قول بشنويم
و درنتيحه ما در دنيايي پر از تضادها و جور واجور زندگي ميكنيم
جايي كه خيلي از چيزهايي كه ما فكر مي كرديم
استاندارد اند منظورم استاندارد هنري است
در واقع يك جور هارموني و يك جور هماهنگي خاص
يك زيبايي خاص منظورم مفهموم زيبايي است
و زماني كه شما با ديدي پست مدرني به ان نگاه كنيد
اون موقع شما شروع كرديد به اينكه به فراتر از سينما فكر كنيد كه اين مسئله ربطي به درونيات
و يا باطن وقلب انسان ندارد
بلكه اين فقط كلكسيوني از چند چيز كنار هم قرار گرفته است و يا مي توان گفت يك پاستيش است
وقتي كه خود شريدر شروع به فيلمسازي كرد او نيز به فيلمسازي دگر انديش تبديل شد
علاقه او به فرم و سينماي فرماليستي زياد بود
در آثار او هميشه يك جور علاقه خاص به موهبت الهي و مسائل مذهبي وجود دارد
فيلم «ژيگولو آمريكايي» داستاني مردي فاحشه را روايت مي كند
مرد در جهان نور هاي سرخ رنگ دهه 80 غرق شده است
شاهكار پل شريدر « سبك خواب » نام دارد كه داستان يك دلال مواد مخدر را روايت مي كند
اين دلال نيز در دنياي آبي رنگ شب در خيابان ها زندگي ميكند
هر كدام يك از اين شخصيت ها داراي خلايي معنوي اند
در هر دو فيلم شريدر قصد دارد تا تلاش آن ها براي رها شدن از اين خلا را به تصوير بكشد
اما او چطور اين موضوع را به تصوير مي كشد؟ راه حلي كه او انتخاب مي كند حيرت آور است
او از اين پايان خارق العاده از فيلم جيب بر روبر برسون الگو برداري ميكند
جايي كه زني به ملاقات مردي زنداني مي رود
دست هاي زن موهبتي كه مرد هميشه در جست و جوي ان بوده است را به او مي دهد
It's taken me so long to come to you.
در فيلم « ژيگولوي آمريكايي » شخصيت مرد فاسد در زندان است
او نيز به همان شكل موهبت الهي را در لمس دستان زني مي يابد
در پايان فيلم « سبك خواب » نيز دلال مواد مخدر نيز موقعيتي مشابه دارد
او دوباره اين صحنه را با همان زاويه دوربين فيلمبرداري كرده است
فيلم « ژيگلوي آمريكايي» هيچ شباهتي با فيلم جيب بر نداشت
كل فيلم داستان يك آدم سطحي و مبتذل را روايت مي كرد
و البته جهان سطحي و مبتذل را
مي دونيد خيلي خود سرانه من ان پايان فيلم جيب بر را برداشته و به زور
در فيلم ژيگلوي آمريكايي جا دادم با اينكه فكر مي كردم اصلا فيلمم شبيه به جيب بر نيست
واقعيتش اينكه خيلي خود سرانه و يك جورايي شبيه به شوخي بود اين كار من
چون به نظر من ارجاعات اين چنيني در فيلم ها واقعا هيچ معنايي ندارند
واقعا ندارند
و بعد ها زماني كه من دوباره فيلمي شخصيت محور در مورد يك مرد ساختم
فيلم در مورد يك مرد ميانسال فروشنده مواد مخدر بود منظور فيلم « سبك خواب » است
و موقع نوشتن گفتم اين همون فيلميه كه مي خواستم
من بايد دوباره پايان فيلم جيب بر را توي اين فيلم قرار دهم
من قبلا اون صحنه را توي يك فيلم اشتباهي به زور قرار داده بودم
به همين خاطر اين صحنه را جايي قرار دادم كه واقعا جايگاهش بود
من چهار فيلم نوشتم كه مي توان هر دوتاي آن ها را همچون يك مجموعه كتاب دو جلدي تقسيم كنيم
به طور مثال راننده تاكسي اگر جلد اول كتابي باشد جلد دوم آن فيلم « سبك خواب» است
يا مثلا اگر « ژيگولو آمريكايي » يك جلد كتابي باشد جلد دوم آن فيلم « قدم رو « است
در دو فيلم راننده تاكسي و سبك خواب به ترتيب شما با شخصيت هايي مواجه ايد
كه يكي در صندلي جلو نشسته و ديگري در صندلي عقب نشسته است
در فيلم ژيگولو و فيلم قدم رو
در يكي شخصيت منزوي است و ديگري منزوي نيست
مي دوني واقعيتش من يه جورايي دلم براي سينماي اگزيسينستال
و يا فيلم هايي در باره دغدغه وجودي انسان تنگ شده
و آرزو مي كنم كه فيلم هاي بيشتر اين طوري ساخته بشه
اما اگر بخواهيم طور ديگر به اين قضيه نگاه كنيم ممكن شما آن طور نگاه كنيد و بگوييد
او خداي من اين ها خيلي كهنه اند ميدوني؟ واقعا خيلي قديمي اند
هوپر ، آلتمن ، كاپولا اسكورسيزي و پل شريدر
پنج فيلمساز بزرگ و مهم سفيد پوست دگر انديش اند كه تحت تاثير عقايد مذهبي شان اند
آن ها سعي داشتند كه پاي سينماي فرماليستي را در دهه طلايي 70
به سينماي آمريكا باز كنند
داستان سينماي دهه 70 آمريكا پر از اين نقاط عطفي است كه با طغيان يك فيلمساز همراه است
اما حالا اين مرد پا به سينما مي گذارد يك ياغي متفاوت به نام چارلز برنت
برنت يكي از بهترين و مهمترين فيلم هايي دهه 70 ميلادي را تحت عنوان « قاتل گوسفند» ساخت
اما اينكه او چطورجذب سينما شد جالب است
بعضي از ما فيلمساز ها در واكنش به سينماي هاليوود
فيلم هايي كه آنجا توليد مي شد ، فيلم هايي با صداي استريو يا چيزهايي از اين قبيل
شروع به ساخت فيلم مي كرديم
ما هميشه در بحث هايمان مي گفتيم و يا در صحبت هاي رومزمره مان گفتيم كه
فيلم سياه پوستان چيست و يا رسالت ما در فيلمسازي چيست ؟ يا بحث هايي از اين قبيل
كه خودتون مي دونيد
يكي از اولين فيلم تاريخ سينما اين فيلم نژداپرستانه تحت عنوان
تولد يك ملت است كه در اينجا سناتورهاي سياه پوست
دائم الخمر به تصوير كشيده شده اند.
اين فيلم 60 سال پيش از ظهور فيلمساز هاي سياه پوستي مثل گوردون پاركس
و چارلز برنت است كه فيلم هايي به اين خوبي ساختند
اين فاصله زماني واقعا شرم آور است
اين نژاد پرستي و فاصله زماني در مكان هاي آزادي مثل اين جا مدرسه فيلمسازي يو سي ال اي
كه ظاهر در پيدايش سينماي سياه پوستان نقش مهمي داشته است نيز موجود بود
كانون فيلم يو سي ال اي به هيچ وجه فيلم در مورد سياه پوستان پخش نمي كرد
نه فيلم آفريقايي و نه هيچ فيلمي شبيه به آن ها در آنجا فقط فيلم هاي آمريكايي
و اروپايي پخش مي شد
در آنجا از كشور هاي آمريكاي شمالي و ساير كشور ها هيچ فيلمي پخش نمي شد
اين تا زماني ادامه داشت كه شخصي به نام
يك معلم به نام اليسون تيلور پا به مدرسه گذاشت
فكر كنم اليسون تيلور اولين معلم سياه پوست آن مدرسه
و كانون فيلم يو سي ال اي بود
او شخصي بسيار رك و راديكال بود
او سينماي جهان سوم را به يو سي ال اي معرفي كرد
سينما هايي مثل سينماي آمريكاي لاتين و يا كشور هايي از اين دسته
بعدها او فيلم هاي اوسمانه سمبنه را پخش كرد كه مردم بسيار دوست داشتند
ما افراد سياه پوست را در خيابان ها ميديدم اما اين اولين بار بود كه ان ها را در فيلمي آفريقايي روي پرده ميديدم
اولين بار بود اين اتفاق مي افتاد و واقعا تجربه ايي حيرت انگيز بود
و همين چيز ها بود كه در اوايل 70 به دغدغه اصلي من و هم نسلانمان تبديل شد
اينكه من شانس اين را داشته باشم كه تجربه ايي مثل ساخت آن فيلم هاي آفريقايي داشته باشم
چرا آن اتفاق حيرت انگيز بود؟
چون كه همه آن فيلم ها منظورم فيلم هاي جهان سومي است
آن ها داشتند با ما صحبت ميكردند متوجه منظورم شديد؟
در واقع حسي را به من انتقال مي داد كه موقع تماشاي فيلم هاي اوزو آن حس را داشتم
و يا فيلمساز هايي از اين قبيل مثل كوروساوا
شما تمام اين فيلم ها پروپاگاندا هاليوودي كه در مورد مردم ساخته مي شد را مي ديديد
و يا آن افسانه هايي كه آن ها در مورد آدم ها ساخته اند به طور كي گويا اصلا آن ها انسان نيستند
فيلم هاي اين چنيني اين حس را به آدم منتقل نمي كردند و من را به وجد نمي آوردند؟
فيلم هاي جهان سومي شبيه اين بود كه شما فكر مي كرديد اين آدم هايي توي فيلم شايد همسايه شما اند
و يا شخصي كه شما مي شناسيد
در واقع در اين فيلم هاي هاليوودي واقعيت از بين رفته بود
بخشي از واقعيت زندگي شما به واسطه اين فيلم ها در معرض خطر و نابودي قرار داشت
شما شست و شوي مغزي مي شديد
فيلمساز هاي جهان سومي داستان هايشان را خارج از اين فرمول تعريف مي كردند
گويا در فيلم ان ها آدم ها واقعي ، زنده و داستان نيز واقعي بود
و حرف اين فيلم ها اين بود كه زندگي در سرزميني در دوران بعد از استعمار چگونه است؟
و يا موضوعاتي از اين قبيل
موضوعاتي كه با روشي خاص قلب ما را به درد مي آورد
موضوعات و داستان هايي مثل زندگي روزمره يك فرد مثل فيلم هاي اوزو
و كه درامي در آن وجود نداشت
در سال 1977 او از اين ايده ها استفاده كرد و در اينجا در محله واتس و كاپتون در لس آنجلس
شاهكار خودش « قاتل گوسفند » را ساخت
من قبل از فيلمبرداري به كتاب ها ي عكاسي و تابلوهاي نقاشي زيادي نگاه كردم
و من تركيب بندي فيلمم را از بين ان ها ،از بين عكس هاي خبري انتخاب كردم
اما مي خواستم اين تركيب بندي بيشتر از زاويه ديد بچه ها باشد
چون به هيچ وجه نمي خواستم فيلمم شبيه فيلم هاي هاليوودي باشد
او فيلم را سياه و سفيد فيلمبرداري كرد در فيلم روي جزئيات بازي بچه ها تمركز شده است
و از موسيقي سياه پوستان مثل موسيقي پل رابسون كه در اين صحنه استفاده شده است
موقعي كه بچه بودم اصلا از اينكه به مدرسه برم
و يا تو سيستم آموزش و پرورش باشم راضي نبودم
چون فكر مي كردم اين مدرسه و سيستم آموزش و پرورش خيلي از بچه را نابود ميكند
هدف من در فيلم كل آن سيستم اموزش و پرورش بود من ميخواستم در مورد آن بنويسم و فيلمي بسازم
به همين خاطر من تنها كاري كردم به اين اتفاقات و چيزهايي
كه ديده بودم و يا تجربه كرده بودم روايت اضافه كردم
و گذاشتم خود فيلم خودش را بيان كند
اما بخشي از قسمت هاي اين زندگي بود كه من سعي كردم آن ها را با زباني شاعرانه تصوير كنم
قسمت هاي عجيب وغريب و پوچ از زندگي ما
در جامعه ايي كه من در آن رشد كردم لحظات شاعرانه ايي بسياري بود
در حالي كه سينماي سياه پوستان خيلي دير شناخته شد نوعي ديگر از سينماي دگر انديش و متفاوت
آمريكا در دهه 70 متولد شد
يك نوع فيلم خلافانه ديگر كه اين بار از كارگرداني متفاوت سر مي زد
غول هاي سينماي كمدي مثل ارنست لوبيچ و بيلي وايلدر
يهودي بودند
شما احتمالاا با شنيدن اين ماجرا فكر ميكنيد كه يهوديت هسته اصلي فيلم هاي آمريكايي است
اما موقعيت ها و شخصيت هاي يهودي در طول تاريخ سينما
بيشتر بخش حاشيه داستان را پر مي كردند
مثل اينجا در اين فيلم با نام « مغازه گوشه خيابان » كه در آن
شخصيت زن اصلي فيلم يك زن پروتستان زيبا و از قوم سفيد پوست آنگل ساكسون انگليسي است
فليكس بسارت كه در سمت چپ تصوير است از دست نازي ها فرار كرده است
او قهرمان اصلي داستان نيست اما شوخي ها و حس شوخ طبعي اوست
كه فيلم را به يك اثر زيبا تبديل ميكند
Oh, then let's drop the whole thing.
You see, I thought of giving it to my wife's uncle for Christmas.
Oh, I'm so sorry, can't you give him something else?
It's not so easy.
You see, I don't like him.
I hate to spend a nickel on him, and still I must give him a present.
So I thought, if I have to give him a present, at least give him
something he won't enjoy.
The box costs $2.29, that's a lot of money,
but it's worth it to ruin my wife's uncle's Christmas.
اما سال ها بعد اين مرد پا به سينما مي گذارد : وودي آلن
در اينجا در اين صحنه از فيلم آني هال او را در نقش آلوي ميبينيم.
او فردي انديشنمند و روشنفكر است او يهودي است
او در وسط قاب و در هسته اصلي فيلم است
و با دوربين مستقيم صحبت ميكند
او طرفدار اينگمار برگمان است او خيلي با مردان جذاب و خوشتيپ
هاليوودي فرق دارد
او عاشق دختري از ايالت هاي غرب ميانه شده است.دختري
به نام آني هال كه نقش او را دايان كيتون ايفا ميكند
من نمي تونم اينو بندازم تو قابلمه
من نمي تونم يه موجود زنده را بندازم تو آب جوش
بذار من اين كار بكنم
فكر ميكني داريم چكار مي كنيم؟
اونا رو ميبريم سينما ؟
اوه خدايا شكرت مرس آلوي
در اين صحنه شوخي او با يهوديان را مشاهده كرديم چون يهوديان براي همه مردم جهان
به غير از نيويوركي ها موجوداتي ناشناخته اند
I can't get it out.
This thing's heavy
در اين صحنه آلوي و اني سعي دارند تا خرچنگي براي غذا بپزند
غذاپختن خيلي در شهر نيويورك مرسوم نيست آبپز كردن خرچنگ كه ديگر اصلا در نيويوك ديده نمي شود
We should have gotten steaks 'cause they don't have legs.
They don't run around.
Great, great, god! Jesus!
Alright, alright
اين صحنه به صورت تك پلاني و بدون كات گرفته شده است
در اينجا آلوي اشتباها با چوب به لامپ آشپزخانه ضربه مي زند
اين صحنه يكي از بامزه ترين لحظات در تاريخ سينماي آمريكاست
One more, Alvie, please? One more.
وودي آلن مثل چاپلين خود در فيلم هايش در نقش اصلي بازي مي كرد
مي توان فيلم اني هال را بچه فيلم « روشنايي هاي شهر » چاپلين دانست
چاپلين در فيلم با شوخي هايش كاري ميكند كه منجر به بازگشت بينايي دختر كور در فيلم مي شود
آلن در فيلم خود كاري ميكند كه زن خود را باور كند
او اين صحنه را طوري تدوين كرده كه لحظات جادويي ذهن زن را نمايش دهد
هر دو اين اتفاقات در فيلم در علم اسطوره شناسي با نام پوگماليون مي شناسيم
اين فيلم هاي زيبا در اين حال به ما يادآوري ميكردند كه
تعداد زناني كه در سينماي آمريكا خود فيلم مي سازند چقدر كم است
وودي آلن بعد از فيلم اني هال كه داراي تصاويري ساده و با حركت هاي دوربين آزادانه بود
فيلمي تحت عنوان « منهتن » ساخت كه به لحاظ تصويربرداري و تركيب بندي بصري بسيار با دقت تر و سختگيرانه تر بود
هرچند كه هر دوشهري كه فيلم ها در آن ها ساخته مي شد يكي بود
به نظر تصاوير و نماهاي صفحه عريض فيلم عاشق جهان درون فيلم شده بودند
دوباره شخصيت يهودي وودي آلن هسته اصلي داستان فيلم است
هوپر ، آلتمن ، كاپولا اسكورسيزي و شريدر، پاركز ، برنت
و آلن هركدام با روش خود با سينماي هاليوود قديم مخالف كردند
فيلم هاي آن ها درباره ي حقايق مدرن بود
اين فيلم ها درباره ي آدم ها و مكان ها بود
در مقاله ايي در مجله نيويوركر نوشته شده بود
فيلم هاي اخير ساخته شده در كشور ما در باره ي از خود نفرت داشتن است
در اين فيلم ها جايي براي شايستگي و شرافت وجود ندارد
اما نوع سوم فيلم هاي آمريكايي دهه 70 كمتر عليه شرافت
هاليوود و يا رمانتيك بود
اين نوع فيلم ها را ميتوان فيلم هاي «اداي ديني » ناميد
با اين مرد آشنا شويد پيتر باگدانويچ
يك مورخ سينماي عشق فيلم
دوست جان فورد و اورسون ولز
او به هيچ وجه نمي تواند به طور كامل سينماي قديم را رد كند.
در اين فيلم او نشان ميدهد كه چگونه مي توان سينماي قديم را با جديد تركيب كرد
ما در شهر قديمي تگزاس هستيم جوانان در شب رانندگي ميكنند
باگدانويچ از سبك فيلم هاي قديمي استفاده مي كرد
او فيلم را سياه و سفيد فيلمبرداري كرده و تدوين نيز به
شكلي معمولي نماهاي عمل را به نماي عكس العمل كات مي زد
شخصيت هاي جوان فيلم با بن جانسون ملاقات ميكنند بن جانسون يكي از بازيگر هاي فيلم هاي وسترن جان فورد بوده است
جانسون در اين فيلم در نقش سام معروف به شير ظاهر شده است مردي نجيب و قهرمان براي اين جوانان
موسيقي فيلم از قطعات بومي آمريكايي است
Need any money? No, we've got plenty.
Well you better take some for some insurance.
Take money below that border, it sort of melts sometimes.
Thanks Sam.
And try not to drink too much of that bogey water.
در نگاه اول فيلم شبيه به وسترن هاي جان فورد مثل كلمانتين محبوب من است
اما ببينيد چه اتفاقي در فيلم رخ مي دهد
اين زن با بازي كلوريس ليچمن از تنهايي بسيار رنج مي برد
او با تيموتي باتومز در فيلم رابطه ايي عاشقانه داشته است اما در اينجا
اما در پايان فيلم زن مي فهمد كه
پسر از انجا كه زن زيبا نيست به رابطه شان پايان داده است
پسر كر ولال هست و به همين خاطر حتي نمي تواند از زن عذر خواهي كند
Never you mind, honey. Never you mind.
باگدانويچ و همكار بسيار خلاقش پلي پلات كاري ميكنند كه ليچمن پسر را ببخشد
آن ها از يك ديزالو بسيار كند 16 ثانيه ايي استفاده مي كنند كه به كندي
ديزالو هاي اورسون ولز است
و سپس دوربين پن شده حركت كرده و شهر را به ما نشان مي دهد
يك شهر خالي از سكنه شهر ارواح كه زندگي آرماني از آن رخت بسته است
شهري پوسيده و فاسد شده براي زندگي كردن
دوربين آنقدر به حركت پن خود ادامه مي دهد تا به در يك سالن سينماي بسته شده برسد
مكاني كه فيلم هاي رمانتيك در ان نمايش داده مي شد
سينماي اداي ديني آمريكايي در اوايل پيدايش سينماي فرماليست ها
در دهه 70 چندان جذابيت نداشت اما رفته رفته در باز نگري فيلم هاي قديمي
و سبك هاي قديمي و افزودن شور و شوقي بيشتر و نيز انديشه در لايه هاي
زيرين اين نوع فيلم ها جايگاه خود را بدست آوردند
اين فيلمساز ها در زير نور هايي كه سينماي دهه 70 روشن كرده بود فيلم مي ساختند
فيلم هاي اين فيلمساز ها به نظر خيلي روشن و پر اميد بود اما در لايه هاي زيرين آن ها اعتراض و تنشي بزرگ نهفته بود
تقريبا شخصيت اصلي اين نوع فيلم ها مرد بودند
اما اين مسئله در هيچ فيلم و يا صحنه ايي به اندازه اين صحنه
از فيلم اين گروه وحشي ساخته يكي از فيلمساز هاي اين دسته
يعني سام پكين پا مشخص نيست
پكين پا ايده زمان واقعي كه لئونه از سينماي نئورئاليسم برداشته بود را
گسترش داده و با استفاده از اسلوموشن زمان را چند برابر ميكند
كاملا مشخص است كه با اين كار او اين صحنه را زجر آور تر و در عين حال زيباتر نشان مي دهد
اين صحنه از فيلم درخشان او يعني پت گرت و بيلي د كيد كه با استفاده از تكنيك صفحه عريض ساخته شده است
نشان مي دهد كه پكين پا چگونه در اواسط دهه 70 تاريخ آمريكا زير سوال مي برد
داستان فيلم در اواخر قرن نوزدهم اتفاق مي افتد
مصرف گرايي پا به دنياي غرب وحشي گذاشته است
ايده آليسم و زندگي آرماني روي آب اين رودخانه شناور است
در اينجا كلانتري به نام پت گارت كه خود قبلا ياغي بوده خانواده ايي همراه با وسايلشان در حال گذر مي بيند
بي هدف و بدون هيچ دليل خاصي پدر خانواده و پت گارت اسلحه خود را
به سمت يكديگر نشانه ميگيرند
در دنياي غرب مرد سالار در دنيا زيباي غرب
كدخداي مردم پت گارت را استخدام كرده كه دوست قديمي اش را كه هنوز ياغي مانده
با نام بيلي د كيد را بكشد
هر دو ان ها بخش از گذشته اند هر دوي آن ها مثل ارواح مي مانند
در صحنه ايي كه پت گارت در نهايت بيلي دكيد را مي كشد
او بلافاصله بعد از تيراندازي به سمت بيلي به سمت تصوير خود در آينه تيراندازي مي كند
كاري كه يه روزي پكين پا خود آن را انجام داده بود
در اين صحنه گويا پت گارت ديگر تاب و تحمل رودرو شدن با خود و ديدن صورت خود را ندارد
شرم و پوچي عظيمي او را فرا مي گيرد
چند لحظه پيش از اينكه پت گارت بيلي را بكشد او اين مرد قبر ساز را ملاقات ميكند
نقش اين مرد را خود پكين پا بازي ميكند نصف صورت پكين پا روشن است
گويا او هميشه اين طور بوده است درست مثل وجدان و ذات
پت گارت كه گويا فقط نصف آن هميشه روشن بوده است
Go on, get it over with.
پكين پا از تهيه كننده ها متنفر بود به همين خاطر بيشتر موقع ها مثل اريخ فون اشتروهايم
در سينماي صامت پكين با سيستم تهيه كننده ها درگير بود
پكين پا عاشق تنفر داشتن از افسانه ها و اسطوره هاي دنياي غرب بود
ديگر فيلمساز كه در فيلم هايش به گذشته اداي دين مي كرد در فيلم « سرزمين بد » نشان مي دهد
كه چقدر عاشق تنفر داشتن از دنياي ياغي هاست
شخصيت اصلي يك پسر جوان با مدل موهاي و لباس هاي جميز دين در دهه 50است
او با دختري جوان دوست شده است
دختري كه در اين صحنه مثل يك بچه خوابيده است
او به بالاي درختي رفته و براي دختر تخم مرغي پرت ميكند
آن ها شبيه به حضرت آدم و حوا در باغ بهشت اند
اما ان ها بازي خطرناكي را آغاز ميكنند
به طوري كه انگار پسر در ويتنام است
He gave me lectures on how a gun works, how to take it apart...
اين بازيگر مارتين شين است كه بعد ها در شاهكار
اپرا گونه در مورد جنگ ويتنام يعني فيلم اينك اخرالزمان بازي كرد
اين شخصيت ها بسيار زخم خورده تر از جميز دين اند
آن ها خيلي فقيرتر اند و داراي بيماري رواني اند
اين فيلم ساخته ي يكي از منزوي ترين شخصيت هاي تاريخ سينما
يعني ترنس ماليك است
ماليك در دانشگاه فلسفه خواند و از آن در فيلم هايش استفاده كرد
فيلم بعدي او كه بعد از « سرزمين بد » و يك جورايي دنبال كننده او بود « روزهاي بهشت » نام داشت
ما در ايالت تگزاس و در دنياي زرد رنگ هستيم
دوربين به نرمي به حركت در مي آيد
چي داريد ميگيد ؟ اين منصفانه نيست
تو مي ري تو اخراجي
فيلمبردار فيلم نستور آلمندروس دوربين را از طريق وسيله ايي به نام پناگلايد
خيلي محكم به خود متصل كرده بود
اين براي اولين بار بود كه از چنيني چيزي استفاده مي شد
پنگلايد خيلي زود جاي خود را به استيدي كم ها دادند
تصاويري حركتي روان و زيباي بسياري از فيلم هايي دهه 80 با آن گرفته شد
يكي از شخصيت هاي اصلي فيلم اين كارگر مهاجر است
ماليك تصاويري از صورت او را به تصاويري از مناظر طبيعي كات مي زند
ماليك سعي دارد با اين كار به ما نشان دهد چيزي كه مرد به آن فكر ميكند چيزي بسيار بزرگ و بي كران است
آلمندروس فيلمبردار فيلم كه با فرانسوا تروفو كار كرده بود
سعي كرده است كه بيشتر صحنه ها را با نوري طبيعي
شبيه به آثار گريفيث فيلمبرداري كند
ماليك صحنه هاي مهم فيلمش را در ساعتي فيلمبرداري مي كرد كه خورشيد در حال ناپديد شدن از خظ افق بود
اما هنوز نورش كاملا از آسمان محو نشده بود
اين لحظه طلايي فقط بيست دقيقه در روز اتفاق مي افتاد به همين خاطر تصويربرداري در آن دقايق كوتاه بسيار سخت و حساس بود
در اين صحنه براي اينكه پرواز ملخ ها طبيعي به نظر بيايد
ماليك و فيلمبردارش تخم هاي كشت را دررون وسيله ايي قرار داده كه به هلي كوپتر متصل بود
و اين وسيله كه پره هاي گرداني داشت اين دانه ها را از بالا به روي زمين پخش مي كرد
با برعكس نشان دادن تصوير ، صحنه اين طور به نظر مي رسيد كه گويي ملخ ها از روي زمين به بالا پرواز مي كنند
بازيگر ها و باقي چيزها برعكس كار كرده و حركت ميكنند
به همين خاطر وقتي كل تصوير را برعكس ميكنند حركات بازيگر ها نيز طبيعي به نظر مي آيد
در نقطه اوج فيلم مزرعه گندم اتش گرفته است
در اين صحنه فقط از نور شعله هاي آتش استفاده شده است
به همين خاطر نرم ترين و كم عمق ترين
فوكوس و وضوح تاريخ سينما در اين صحنه اتفاق افتاده است
اين نرمي و لطافت ، تصوير تاريكي همچون يك غار به وجود اورده است
چنين حركتي در تاريخ سينما اقدامي جاه طلبانه، افسانه ايي و فوق العاده ايي است
اخيرا داستان لو رفته كه بسياري از نماهاي فيلم روز هاي بهشت را
هاكسلر وكسلر فيلمبرداري كرده است
حدود 46 دقيقه از نسخه نهايي فيلم را من فيلمبرداري كرده ام
تري بسيار شخصيت خاصي داشت خيلي خاص بود
و او ديدگاهي به طبيعت داشت كه من ان را يادداشت كردم
او رابطه حسي و دروني خاصي با طبيعت برقرار مي كرد
او اعتقاد داشت مفهوم زندگي در ارتباط با طبيعت و ارتباط با مردم نهفته است
و او اين تفكرات را نوشته و آن ها را در فيلم هايش استفاده مي كرد
او به نظر شبيه به ديويد وارك گريفيث فكر ميكند
گريفيث گفته بود سينما مثل وزش باد در درختان است
ماليك نيز اين باد سينما را دوست داشت
اين خصوصيات يك فيلمساز شاعر است
در اين فيلم ساخته ي فيلمساز روس آندره تاركوفسكي
كه خيلي شبيه به ماليك كار مي كرد
در قسمتي از فيلم وزش باد زنده بودن طبيعت را نشان مي دهد
تعداد فيلم هاي ترنس ماليك از انگشت هاي دست هم كمتر است اما همه ان ها نامه هاي عاشقانه به زندگي اند
گويي فيلمنامه هاي او را فيلسوفاني مثل ديويد هيوم و يا مارتين هايدگر نوشته اند
يكي از بهترين فيلم هاي دهه 70 آمريكا
كه سبك قديم و جديدي را با هم تركيب كرده بود كاباره نام داشت
پسري جوان و آراسته ترانه ايي شاد مي خواند
فيلم ظاهرا شبيه به فيلم هاي موزيكال قديمي است
اما برخلاف ساير فيلم هاي موزيكال در اين فيلم از نماهاي كلوزآپ استفاده شده است
آن هم به تعداد زياد
? Now fatherland, fatherland ?
? show us the sign ?
? your children ?
? have waited to see ?
? the morning will come ?
? when the world... ?
آن ها كاري ميكنند كه مردم مي ايستند
دليل اين ايستادن مردم اين است كه ما در فيلم در روزگار نازي ها در آلمان هستيم
چهره ها و صورت شخصيت ها در فضاي تنگ كادر زنداني شده است
اين صحنه مو به تن ما سيخ مي كند
? Tomorrow belongs to me ?
? now fatherland, fatherland ?
? show us the sign ??
فيلم داستان زندگي و عشق هاي يكي از شخصيت هاي رمان كريستوفر ايشروود به نام سالي بولز
در دوران سقوط برلين در دهه 30 را براي ما روايت ميكند
كارگردان فيلم « كاباره » يعني باب فاسي خود در هاليوود قديم كار ميكرد
پدر و مادر وي بازيگران تئاتر هاي موزيكال بودند به همين خاطر او از كودكي در دنياي برادوي غرق بود
او طراحي رقص و كارگرداني فيلم هايش را به سبك و سياه فيلم هاي قديمي انجام مي داد
اين اهنگ در باره ي در لحظه زندگي انسان است
خواننده اين اثر ليزا مينه لي دختر جودي گارلند است
او نيز ريشه در هاليوود قديم دارد
اما پيام هاي سياسي فيلم و جشن هاي پر از صحنه هاي
سكسي فيلم را بسيار شبيه به آثار دهه 70 كرده است
? Life is a cabaret, old chum ? ? come to the cabaret ??
That I cannot do.
ديگر فيلمي كه به هاليوود قديم اداي دين مي كرد در سال 1972 ساخته شده
و به مراتب بيشتر از ساير فيلم ها مسائل اخلاقي را زير سوال مي برد
فيلم « پدر خوانده » ساخته فرانسيس فورد كاپولا در
اداي دين كردن به يكي از ژانر هاي دهه 30 آمريكا
ژانر گنگستري بسيار موفق بود
كاپولا فيلم را شبيه به نقاشي هاي رامبراند ساخت
او از لنز هاي با فاصله كانوني زياد كه در دهه 70 مد شده بود و يا از نماهاي هليكوپتري استفاده نكرد
گوردون ويليس فيلمبردار فيلم از بالاي سر مارلون براندو به او نور داده است
تا سايه هاي زير چشم هاي او به وجود آورد
تماشاچيان چشم هاي دون كورلئونه را واضح نمي بينند
I understand.
اين نوع نورپردازي كه به نور پردازي شمالي مشهور است در سينماي آمريكا بسيار كم اتفاق مي افتد
و از زمان فيلم هاي مارلين ديتريش در دهه 30 تا فيلم پدر خوانده از آن به خوبي استفاده نشده بود
You had a good trade, made a good living.
Police protected you in the courts of law.
You didn't need a friend like me.
But now you come to me and you say, "Don Corleone, give me justice."
نور كم باعث مي شد كه وضوح تصوير نيز نرم و كم عمق باشد
اين مسئله بازي بازيگر ها را نيز محدود كرده و آنجا مجبور
بودند خيلي كم تكان بخورند و بازي بازيگر ها دروني تر مي شد
فيلم هاي گنگستري دهه 30 در مورد ظهور و سقوط افراد مشخصي بودند
ولي فيلم « پدر خوانده » در مورد گرو هايي است كه به طور شبكه ايي به هم متصل اند
رابرت تاون در نوشتن فيلمنامه فيلم كمك كرده بود
فرانسيس يه روز به من زنگ زد و گفت
او خدا من يك صحنه مشترك بين دو شخصيت اصلي ندارم
او زنگ زد از من بپرسه كه آيا وجود همچين صحنه ايي لازم است يا نه
من هم كاملا بر اساس ساختار فيلمنامه عمل كردم منظورم اينه كه
بر اساس مفهوم فيلم و اينكه موضوع از چه قرار بود آن صحنه را در فيلمنامه قرار دادم
When it was your time that you would be the one to hold the strings.
Senator Corleone, governor Corleone or something.
Another pezzonovante.
Well, there wasn't enough time, Michael. Wasn't enough time.
We'll get there, pop. We'll get there.
Now listen, whoever comes to you with this Barzini meeting,
he's the traitor. Don't forget that.
يك روز بعد از شام در وسط فيلمبرداري فيلم « پدر خوانده » تهيه كننده فيلم
رابرت اوانس گفت در حال تدارك فيلمي ديگر
در مورد شور به دست آوردن قدرت است
آخرين فيلم « اداي ديني » در دهه 70 كه ما بررسي مي كنيم
به سبك فيلم هاي قديمي ساخته شده است فيلمي شبيه به فيلم هاي نوآر
اما اين فيلم زير نورهاي روشن شده دهه 70 ساخته شد
فيلم بر اساس داستان واقعي بود كه براي رئيس سازمان آب و برق
لس آنجلس يعني ويليام مالهالند اتفاق افتاده بود مالهالند آب را فقط به زمين هاي شخصي اش هدايت مي كرد
او ديگر كشاورزها را از آب بي نصيب مي گذاشت تا آب را در لس انجلس جاري كند
و از طريق آن استخر هاي خانه ها را پر آب كند
چينين حركتي تجاوز به زمين خدا بود
مردم لس آنجلس در به خصوص در ان دوران
بي خيال ، تنبل بودند و فقط در روياها خود غرق بودند
به همين خاطر براي ويليايم مالهالند اين موقعيت پيش امد كه سايه سنگين روي سرزمين هاي درخشان لس آنجلس بيندازد
هر بار كه او به جنايتي متهم مي شد بلافاصله روي ان سرپوش مي گذاشت
فيلمنامه رابرت تاون محله چيني ها نام داشت
فيلم به صورت صفحه عريض و با رنگ هاي خفه شبيه به رنگ هاي فيلم دهه 30ساخته شد
فيلم با چشمان خيره جك نيكلسون آغاز مي شد
كه در خيابان هاي لس انجلس در حال رانندگي بود
او ناخواسته و به شكلي ناگهاني درگير ماجراي آب دزدي
در لس انجلس مي شود
من فكر مي كنم علت آفتابي بودن آن صحنه اين بود كه تا نشان دهد فساد در همه
محيط و در همه ساعات پخش شده است و فقط محدود به شب نيست
اين ديگر يك جنايت معمولي نيست اين ديگر ربطي به مجسمه شاهين مالت ندارد
اين جنايت همه را فاسد كرده است
همه فيلم هاي پليسي كه شما را راضي نگه مي دارند
داراي نشانه ها و يا زيرلايه هاي اين چنيني هستند
برجيد اوشانسي شخصيت زن در فيلم شاهين مالت
همان زني كه مي گويد من نااميد شده ام، به كمك شما نيز دارم
قاتل از همان لحظه اول فيلم در جلوي چشمان بوگارت است
قاتل خود زن است
اين زن بوگارت را با خود همراه كرده تا مرد بتواند كشف كند كه كسي كه هميشه او را مي شناخته
قاتل است
مرد نمي تواند چنين چيزي را ببيند در حالي كه اين مسئله حقيقت است
Help me Mr. Spade, I need help so badly.
I have no right to ask you, I know I haven't but I do ask you.
Help me!
You won't need much of anybody's help, you're good.
It's chiefly your eyes, I think, and that throb you get in your voice
when you say things like: "Be generous, Mr. Spade."
I deserve that.
But the lie was in the way I said it.
Not at all in what I said.
It's my own fault if you can't believe me now.
Now you are dangerous.
كارگردان فيلم شاهين مالت در فيلم محله چيني ها نقش تاجري را ايفا ميكند
كه در آب دزدي لس آنجلس دست داشته و نيز به دخترش تجاوز كرده است
زمان فيلم مال دوران قبل از جنگ جهاني دوم است
خوي شيطاني انسان در ان دوران آن قدر زياد بود كه فقط بخشي از آن
در اين مرد نمود پيدا كرده بود
درواقع اين فسادها و اختلاس هاي معمول منجر به اين شده است كه
يك مرد تصميم بگيرد به دخترش تجاوز كند
براي او كه فساد زندگي اش را در برگرفته حتي يك كار خوب براي انجام دادن نيز وجود ندارد
اين خوي شيطاني شخصيت به شكلي فوق العاده توسط جان و رومن پولانسكي ارائه شد
آن دو اين خوي شيطاني را زير رفتار خوب و خوش برخوردي كاذب پير مرد پنهان كردند
به طور مثال در جايي كه پير مرد مي گويد من
چند تا دوست توي شهر دارم
My daughter is a very jealous woman.
I didn't want her to find out about the girl.
How did you find out?
I still got a few teeth left in my head, and a few friends in town.
Okay.
چون اين مسئله و چيزي كه او مي خواهد فراتر يك حرص و طمع است
در واقع سوال از پيرمرد است دوست داري چي داشته باشي كه تا الان نداشتي؟
و جواب او اين است آينده ، آقاي گيتز ، آينده
I just want to know what you're worth? Over 10 million?
Oh my, yes.
Why are you doing it? How much better can you eat?
What can you buy that you can't already afford?
The future Mr. Gittes, the future!
Now where's the girl?
I want the only daughter I got left.
As you found out, Evelyn was lost to me a long time ago.
Who do you blame for that? Her?
فيلم توسط رومن پولانسكي ساخته شد
سه سال قبل از اين فيلم همسر و فرزند در راه پولانسكي به همراه دوستان وي
توسط چارلز منسون و دارو دسته اش به شكلي وحشيانه به قتل رسيده بودند
دوران كودكي پولانسكي بسيار تژايك بود اما اين قتل ها منجر شد
كه او ديدگاهش را به مردم عوض كند و ديگر ديد بدي نداشته باشد
زندگي پولانسكي انقدر وسيع و پر از پيچ و خم بود كه در لذت هاي سطحي
سينماي گريزگراي رمانتيك هاليوود محدود نشود
او حتي وقتي براي خوشي هاي كوتاه و امرپسيونيستي فيلم « ژول ژيم » ساخته فرانسوا تروفو
نيز در زندگي اش نداشته است
پولانسكي فيلم محل چيني را
با نورهاي زياد و قاب هاي خط كشي شده تقريبا شبيه به موزيكال هاي ام جي ام ساخت
اما با اين تفاوت كه اين فيلم درباره ي تجاوز زناي با محارم ، قدرت و طمع بود
رابرت تاون فيلمنامه را با روزنه ايي اميد تمام كرد اما پولانسكي مخالف بود و پايان را هم تلخ تر كرد
در نسخه پولانسكي دختر پيرمرد كه فرزندي هم از او دارد
مورد اصابت گلوله قرار مي گيرد و تير به چشمش مي خورد
با اين پايان ما با يك فيلم نوآر درست و حسابي مواجه اييم
بوق ماشين فضايي رعب آور به وجود مي اورد
اين حركت پن سريع دوربين اين فضا بيرحم و رعب اور را نشان مي دهد
تاون به اين پايان مي گويد تونلي در انتهاي روزنه اميد
فيلم محله چيني ها بسيار ستايش شد و در رده بهترين فيلم هاي آمريكايي زمانه خودش قرار گرفت
سينماي نوين آمريكا پر از هجو و سبك و سياق بسيار جسور انه بود
آن ها درس هاي ياد گرفته خود را با حقايقي جديد تركيب كردند
انگار فيلم هاي ساخته شده در دهه 70 امريكا بهترين فيلم هاي اين كشور بودند
اما سينما در كشور هاي ديگر همچنان پيش مي رفت
در ساير كشور هاي جهان نيز فيلم هايي به مهيجي ، راديكالي و يا آرامي فيلم هاي دهه 70 آمريكا ساخته مي شد
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.
بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.